ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.110.1
रावणं निहतं श्रुत्वा राघवेण महात्मना।
अन्तःपुराद् विनिष्पेतू राक्षस्यः शोककर्शिताः ॥ ६.११०.१ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଘବ ଦ୍ୱାରା ରାବଣ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ବାହାରକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
6.110.2
वार्यमाणाः सुबहुशो वेष्टन्त्यः क्षितिपांसुषु।
विमुक्तकेश्यः शोकार्ता गावो वत्सहता इव ॥ ६.११०.२ ॥
ବାରମ୍ବାର ବାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଭୂମିର ଧୂଳିରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଲେ; ଖୋଲା କେଶ, ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ଗୋବତ୍ସ ହତ ହୋଇଥିବା ଗାଈଙ୍କ ପରି।
6.110.3
उत्तरेण विनिष्क्रम्य द्वारेण सह राक्षसैः।
प्रविश्यायोधनं घोरं विचिन्वन्त्यो हतं पतिम् ॥ ६.११०.३ ॥
ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ଦେଇ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ବାହାରି, ଭୟଙ୍କର ରଣଭୂମିରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ହତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.110.4
आर्यपुत्रेति वादिन्यो हा नाथेति च सर्वशः।
परिपेतुः कबन्धाङ्कां महीं शोणितकर्दमाम् ॥ ६.११०.४ ॥
"ଆର୍ଯପୁତ୍ର!" "ହା ନାଥ!" ବୋଲି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ଚାରିଆଡ଼େ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଶରୀରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତ-କାଦୁଅ ଭୂମିରେ ସେମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.110.5
ता बाष्पपरिपूर्णाक्ष्यो भर्तृशोकपराजिताः।
करिण्य इव नर्दन्त्यः करेण्वो हतयूथपाः ॥ ६.११०.५ ॥
ଲୁହଭରା ଆଖିରେ, ସ୍ୱାମୀ ଶୋକରେ ପରାଜିତ ସେମାନେ, ଯୂଥପତି ହତ ହୋଇଥିବା ହସ୍ତିନୀମାନଙ୍କ ପରି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
6.110.6
ददृशुस्ता महाकायं महावीर्यं महाद्युतिम्।
रावणं निहतं भूमौ नीलाञ्जनचयोपमम् ॥ ६.११०.६ ॥
ମହାକାୟ, ମହାପରାକ୍ରମୀ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାବଣ ଭୂମିରେ ନିହତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ସେ ନୀଳ ଅଞ୍ଜନର ରାଶି ପରି ଥିଲେ।
6.110.7
ताः पतिं सहसा दृष्ट्वा शयानं रणपांसुषु।
निपेतुस्तस्य गात्रेषु च्छिन्ना वनलता इव ॥ ६.११०.७ ॥
ରଣଭୂମିର ଧୂଳିରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ସେମାନେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଉପରେ କଟା ବନଲତା ପରି ପଡ଼ିଲେ।
6.110.8
बहुमानात् परिष्वज्य काचिदेनं रुरोद ह।
चरणौ काचिदालम्ब्य काचित् कण्ठेऽवलम्ब्य च ॥ ६.११०.८ ॥
କେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କାନ୍ଦିଲେ; କେହି ତାଙ୍କ ଚରଣ ଧରିଲେ; ଏବଂ କେହି ତାଙ୍କ ବେକରେ ଝୁଲିପଡ଼ିଲେ।
6.110.9
उत्क्षिप्य च भुजौ काचिद् भूमौ सुपरिवर्तते।
हतस्य वदनं दृष्ट्वा काचिन्मोहमुपागमत् ॥ ६.११०.९ ॥
କେହି ଦୁଇ ବାହୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଲେ; ଏବଂ ନିହତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୁଖ ଦେଖି କେହି ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
6.110.10
काचिदङ्के शिरः कृत्वा रुरोद मुखमीक्षती।
स्नापयन्ती मुखं बाष्पैस्तुषारैरिव पङ्कजम् ॥ ६.११०.१० ॥
କେହି ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କୋଳରେ ରଖି, ମୁଖ ଚାହିଁ କାନ୍ଦିଲେ; ତୁଷାରବିନ୍ଦୁରେ ପଦ୍ମ ଭିଜାଯିବା ପରି ଲୁହରେ ତାଙ୍କ ମୁଖ ଭିଜାଇଲେ।
6.110.11
एवमार्ताः पतिं दृष्ट्वा रावणं निहतं भुवि।
चुक्रुशुर्बहुधा शोकाद् भूयस्ताः पर्यदेवयन् ॥ ६.११०.११ ॥
ଏପରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଭୂମିରେ ନିହତ ସ୍ୱାମୀ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଶୋକରେ ନାନା ପ୍ରକାରେ ଚିତ୍କାର କରି ପୁନର୍ବାର ବିଳାପ କଲେ।
6.110.12
येन वित्रासितः शक्रो येन वित्रासितो यमः।
येन वैश्रवणो राजा पुष्पकेण वियोजितः ॥ ६.११०.१२ ॥
ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯମ ଭୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର) ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
6.110.13
गन्धर्वाणामृषीणां च सुराणां च महात्मनाम्।
भयं येन रणे दत्तं सोऽयं शेते रणे हतः ॥ ६.११०.१३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷି, ଦେବତା ଓ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ଯେ ଭୟ ଦେଇଥିଲା, ସେ ଏହି ମୃତ ହୋଇ ରଣଭୂମିରେ ଶୋଇଛି।
6.110.14
असुरेभ्यः सुरेभ्यो वा पन्नगेभ्योऽपि वा तथा।
भयं यो न विजानाति तस्येदं मानुषाद् भयम् ॥ ६.११०.१४ ॥
ଅସୁର, ଦେବତା କିମ୍ବା ନାଗମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଯିଏ ଭୟ କ'ଣ ଜାଣି ନ ଥିଲା, ତା'ର ଏହି ଭୟ ମଣିଷଠାରୁ ଆସିଲା।
6.110.15
अवध्यो देवतानां यस्तथा दानवरक्षसाम्।
हतः सोऽयं रणे शेते मानुषेण पदातिना ॥ ६.११०.१५ ॥
ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ଅବଧ୍ୟ ଥିଲା, ସେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଣେ ପଦାତିକ ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ଶୋଇଛି।
6.110.16
यो न शक्यः सुरैर्हन्तुं न यक्षैर्नासुरैस्तथा।
सोऽयं कश्चिदिवासत्त्वो मृत्युं मर्त्येन लम्भितः ॥ ६.११०.१६ ॥
ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ବଧ୍ୟ ନଥିଲା, ସେ ଯେମିତି କୌଣସି ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରାଣୀ ପରି ମଣିଷ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଲା।
6.110.17
एवं वदन्त्यो रुरुदुस्तस्य ता दुःखिताः स्त्रियः।
भूय एव च दुःखार्ता विलेपुश्च पुनः पुनः ॥ ६.११०.१७ ॥
ଏହିପରି କହି ସେହି ଦୁଃଖିନୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତା'ପାଇଁ କାନ୍ଦିଲେ; ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ବିଳାପ କଲେ।
6.110.18
अशृण्वता तु सुहृदां सततं हितवादिनाम्।
मरणायाहृता सीता राक्षसाश्च निपातिताः।
एताः सममिदानीं ते वयमात्मा च पातितः ॥ ६.११०.१८ ॥
ସର୍ବଦା ହିତବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ସୁହୃଦମାନଙ୍କ କଥା ନ ଶୁଣିବା ଯୋଗୁ ସୀତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଆଣାଗଲା; ରାକ୍ଷସମାନେ ପତିତ ହେଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମ ସହିତ ଏମାନେ ସମସ୍ତେ, ଆମେ ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ପତିତ ହେଲ।
6.110.19
ब्रुवाणोऽपि हितं वाक्यमिष्टो भ्राता विभीषणः।
दृष्टं परुषितो मोहात् त्वयाऽऽत्मवधकांक्षिणा ॥ ६.११०.१९ ॥
ତୁମ ପ୍ରିୟ ଭାଇ ବିଭୀଷଣ ହିତକାରୀ ବାକ୍ୟ କହୁଥିଲେ, ତଥାପି ମୋହବଶତଃ ଆତ୍ମବିନାଶ ଇଚ୍ଛା କରି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଅପମାନ କରିଥିଲ।
6.110.20
यदि निर्यातिता ते स्यात् सीता रामाय मैथिली।
न नः स्याद् व्यसनं घोरमिदं मूलहरं महत् ॥ ६.११०.२० ॥
ଯଦି ତୁମେ ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥାନ୍ତ, ତେବେ ଆମ ଉପରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର, ମୂଳୋତ୍ପାଟନକାରୀ ମହାବିପଦ ଆସି ନଥାନ୍ତା।
6.110.21
वृत्तकामो भवेद् भ्राता रामो मित्रकुलं भवेत्।
वयं चाविधवाः सर्वाः सकामा न च शत्रवः ॥ ६.११०.२१ ॥
ରାମଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥାନ୍ତା, ସେ ଭାଇ ପରି ହୋଇଥାନ୍ତେ, ମିତ୍ରକୁଳ ରକ୍ଷା ପାଇଥାନ୍ତା; ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ବିଧବା ହୋଇ ନଥାନ୍ତେ, ଆମ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ ହୋଇଥାନ୍ତା, ଏବଂ ଆମେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇ ନଥାନ୍ତୁ।
6.110.22
त्वया पुनर्नृशंसेन सीतां संरुन्धता बलात्।
राक्षसा वयमात्मा च त्रयं तुल्यं निपातितम् ॥ ६.११०.२२ ॥
କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଷ୍ଠୁରଭାବରେ, ବଳପୂର୍ବକ ସୀତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ ରଖିଥିଲ, ତେଣୁ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଆମେ ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ — ଏହି ତିନିଜଣ ସମାନଭାବେ ପତିତ ହୋଇଛୁ।
6.110.23
न कामकारः कामं वा तव राक्षसपुंगव।
दैवं चेष्टयते सर्वं हतं दैवेन हन्यते ॥ ६.११०.२३ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଖିଆଲ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ନାହିଁ; ଦୈବ ହିଁ ସବୁ ଚଳାଏ। ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇଥିବା ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆହତ ହୁଏ।
6.110.24
वानराणां विनाशोऽयं राक्षसानां च ते रणे।
तव चैव महाबाहो दैवयोगादुपागतः ॥ ६.११०.२४ ॥
ଏହା ବାନରମାନଙ୍କର ବିନାଶ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏହା ହିଁ ବିନାଶ। ହେ ମହାବାହୁ, ଦୈବଯୋଗରେ ତୁମ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିନାଶ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।
6.110.25
नैवार्थेन च कामेन विक्रमेण न चाज्ञया।
शक्या दैवगतिर्लोके निवर्तयितुमुद्यता ॥ ६.११०.२५ ॥
ଧନ ଦ୍ୱାରା, କାମନା ଦ୍ୱାରା, ପରାକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜଗତରେ ଦୈବଗତିକୁ ଫେରାଯାଇ ନ ପାରେ।
6.110.26
विलेपुरेवं दीनास्ता राक्षसाधिपयोषितः।
कुरर्य इव दुःखार्ता बाष्पपर्याकुलेक्षणाः ॥ ६.११०.२६ ॥
ଏପରି ଭାବେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୀନ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ; ଦୁଃଖପୀଡ଼ିତ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି, ଲୁହରେ ଭରା ଆଖିରେ।