ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.114.1
तमुवाच महाप्राज्ञः सोऽभिवाद्य प्लवङ्गमः।
रामं कमलपत्राक्षं वरं सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.११४.१ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನಾದ ಆ ವಾನರನು ಅವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನೂ ಸರ್ವ ಧನುರ್ಧರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.114.2
यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां यः फलोदयः।
तां देवीं शोकसंतप्तां द्रष्टुमर्हसि मैथिलीम् ॥ ६.११४.२ ॥
ಈ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಫಲ ಯಾರ ನಿಮಿತ್ತವೋ, ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತಳಾದ ಆ ದೇವಿ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬೇಕು.
6.114.3
सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा।
मैथिली विजयं श्रुत्वा द्रष्टुं त्वामभिकांक्षति ॥ ६.११४.३ ॥
ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಲಕಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೈಥಿಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಜಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ.
6.114.4
पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहमुक्तो विश्वस्तया तया।
द्रष्टुमिच्छामि भर्तारमिति पर्याकुलेक्षणा ॥ ६.११४.४ ॥
ಹಿಂದಿನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಂಬಿದ ಅವಳು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಳು; ಕಲಕಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವಳು, 'ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂದಳು.
6.114.5
एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः।
आगच्छत् सहसा ध्यानमीषद्बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.११४.५ ॥
ಹನುಮಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಧರ್ಮಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನು ಸಹಸಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು; ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವು.
6.114.6
स दीर्घमभिनिःश्वस्य जगतीमवलोकयन्।
उवाच मेघसंकाशं विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.११४.६ ॥
ಅವನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಮೇಘದಂತೆ ಇದ್ದ ಸನ್ನಿಹಿತನಾದ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.114.7
दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम्।
इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय मा चिरम् ॥ ६.११४.७ ॥
ದಿವ್ಯ ಅಂಗರಾಗ ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ವೈದೇಹಿ ಸೀತೆಯನ್ನು, ತಲೆಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಡಮಾಡದೆ ಕರೆತಾ.
6.114.8
एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः।
प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत् ॥ ६.११४.८ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ತ್ವರೆಪಡುತ್ತಾ ವಿಭೀಷಣನು ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
6.114.9
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः।
मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिः श्रीमान् विनीतो राक्षसेश्वरः ॥ ६.११४.९ ॥
ನಂತರ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾದ ವಿನೀತನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು.
6.114.10
दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।
यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ ६.११४.१० ॥
ದಿವ್ಯ ಅಂಗರಾಗ ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ವೈದೇಹಿಯೇ, ವಾಹನವನ್ನು ಏರು; ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ನಿನ್ನ ಪತಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
6.114.11
एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम्।
अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर ॥ ६.११४.११ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ವೈದೇಹಿ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು: 'ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರನೇ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆಯೇ ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.'
6.114.12
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः।
यथाऽऽह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि ॥ ६.११४.१२ ॥
ಅವಳ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಭೀಷಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನಿನ್ನ ಪತಿ ರಾಮನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು.'
6.114.13
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता।
भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥ ६.११४.१३ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪತಿದೇವತೆಯಾದ ಮೈಥಿಲಿ, ಪತಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಾಧ್ವಿ, "ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
6.114.14
ततः सीतां शिरःस्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणा।
महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ ६.११४.१४ ॥
ನಂತರ ತಲೆಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಸಜ್ಜಾದ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಟ್ಟ ಸೀತೆಯನ್ನು (ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು).
6.114.15
आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्घ्याम्बरसंवृताम्।
रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः ॥ ६.११४.१५ ॥
ಹೊಳೆಯುವ, ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿ, ಅನೇಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾಗಿ ವಿಭೀಷಣನು ಕರೆತಂದನು.
6.114.16
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्।
प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥ ६.११४.१६ ॥
ಅವನು ಮಹಾತ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು; ಅವರು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಂದ ಸೀತೆಯ ಕುರಿತು ತಿಳಿಸಿದನು.
6.114.17
तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम्।
रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा ॥ ६.११४.१७ ॥
ಅವಳು ಬಂದಿದ್ದಾಳೆಂದೂ, ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದಳೆಂದೂ ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುಹಂತಕ ರಾಘವನು ಕೋಪ, ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯ ಮೂರನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದನು.
6.114.18
ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्।
विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत् ॥ ६.११४.१८ ॥
ನಂತರ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಸೀತೆಯ ಕುರಿತು ಆಳವಾಗಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತ, ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದೆ ರಾಘವನು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.114.19
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत।
वैदेही संनिकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु ॥ ६.११४.१९ ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯೇ, ಸೌಮ್ಯನೇ! ಸದಾ ನನ್ನ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ನೀನು, ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಿ.
6.114.20
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः।
तूर्णमुत्सारणं तत्र कारयामास धर्मवित् ॥ ६.११४.२० ॥
ರಾಘವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ವಿಭೀಷಣನು ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಜನರನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
6.114.21
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः।
उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः ॥ ६.११४.२१ ॥
ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತ ಮತ್ತು ಝರ್ಝರ ಹಿಡಿದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಆ ಯೋಧರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಸುತ್ತಾ ಓಡಾಡಿದರು.
6.114.22
ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ ६.११४.२२ ॥
ಕರಡಿಗಳು, ವಾನರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಎಲ್ಲ ಗುಂಪುಗಳೂ ದೂರ ಓಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ದೂರ ಹೋಗಿ ನಿಂತವು.
6.114.23
तेषामुत्सार्यमाणानां निःस्वनः सुमहानभूत्।
वायुनोद्धूयमानस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ ६.११४.२३ ॥
ಅವರನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಎದ್ದಿತು; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಗರದ ಘರ್ಜನೆಯಂತೆ.
6.114.24
उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान्।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥ ६.११४.२४ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ದೂರ ಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದಿಂದಲೂ ಅವರ ಅಮರ್ಷದಿಂದಲೂ ರಾಘವನು ಅವರನ್ನು ತಡೆದನು.
6.114.25
संरम्भाच्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव।
विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥ ६.११४.२५ ॥
ಕ್ರೋಧದಿಂದ ರಾಮನು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸುಡುವಂತೆ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ನಿಂದೆಯಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.114.26
किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः।
निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम ॥ ६.११४.२६ ॥
ನನ್ನನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನೀನು ಈ ಜನರನ್ನು ಏಕೆ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಈ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು; ಈ ಜನರು ನನ್ನ ಸ್ವಜನರು.
6.114.27
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारस्तिरस्क्रिया।
नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥ ६.११४.२७ ॥
ಮನೆಗಳಲ್ಲ, ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲ, ಗೋಡೆಯಲ್ಲ, ಪರದೆಯಲ್ಲ; ಇಂತಹ ರಾಜಸತ್ಕಾರಗಳೂ ಅಲ್ಲ — ಸ್ತ್ರೀಯ ನಡತೆಯೇ ಅವಳ ಆವರಣ.
6.114.28
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे।
न क्रतौ नो विवाहे वा दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः ॥ ६.११४.२८ ॥
ಆಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ — ಸ್ತ್ರೀಯ ದರ್ಶನವು ದೋಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.114.29
सैषा विपद्गता चैव कृच्छ्रेण च समन्विता।
दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः ॥ ६.११४.२९ ॥
ಇವಳು ಆಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ; ಇವಳ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ.
6.114.30
विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्भ्यामेवापसर्पतु।
समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः ॥ ६.११४.३० ॥
ಆ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವಳು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಲಿ; ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಈ ವನವಾಸಿಗಳು ನೋಡಲಿ.
6.114.31
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः।
रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥ ६.११४.३१ ॥
ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಭೀಷಣನು ವಿನಯದಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದನು.
6.114.32
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः।
निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम् ॥ ६.११४.३२ ॥
ಆಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ವಾನರ ಹನುಮಂತರು ರಾಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಹಳ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡರು.
6.114.33
कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः।
अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥ ६.११४.३३ ॥
ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದ ಅವನ ಕಠಿಣ ಸನ್ನೆಗಳಿಂದ, ರಾಘವನು ಸೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಅವರು ಊಹಿಸಿದರು.
6.114.34
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली।
विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥ ६.११४.३४ ॥
ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಅಂಗಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾ ಮೈಥಿಲಿ ವಿಭೀಷಣನೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಪತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಳು.
6.114.35
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता।
उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥ ६.११४.३५ ॥
ವಿಸ್ಮಯ, ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪತಿದೇವತೆಯಾದ ಸೀತೆ ಪತಿಯ ಸೌಮ್ಯ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದಳು; ಅವಳ ಮುಖವು ಇನ್ನೂ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
6.114.36
अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा
सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य।
वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं
विमलशशाङ्कनिभानना तदाऽऽसीत् ॥ ६.११४.३६ ॥
ಬಹುಕಾಲ ಕಾಣದಿದ್ದ ಪ್ರಿಯನ ಮುಖವನ್ನು, ಉದಯಿಸಿದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತವಾದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದಳು; ಆಗ ಅವಳ ಮುಖವು ನಿರ್ಮಲ ಚಂದ್ರನಂತಾಯಿತು.