వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.114.1
तमुवाच महाप्राज्ञः सोऽभिवाद्य प्लवङ्गमः।
रामं कमलपत्राक्षं वरं सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.११४.१ ॥
మహాప్రాజ్ఞుడైన ఆ వానరుడు ఆయనకు నమస్కరించి, కమలపత్రాక్షుడును సర్వధనుర్ధరులలో శ్రేష్ఠుడునైన రాముడితో ఇలా పలికాడు.
6.114.2
यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां यः फलोदयः।
तां देवीं शोकसंतप्तां द्रष्टुमर्हसि मैथिलीम् ॥ ६.११४.२ ॥
ఈ కర్మల ప్రయత్నమూ ఫలమూ ఎవరి నిమిత్తమో, శోకంతో తపించిన ఆ దేవి మైథిలిని మీరు చూడాలి.
6.114.3
सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा।
मैथिली विजयं श्रुत्वा द्रष्टुं त्वामभिकांक्षति ॥ ६.११४.३ ॥
శోకంతో నిండి, కన్నీటితో కలత చెందిన కన్నులతో ఉన్న మైథిలి, మీ విజయం విని మిమ్మల్ని చూడాలని ఆశపడుతోంది.
6.114.4
पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहमुक्तो विश्वस्तया तया।
द्रष्टुमिच्छामि भर्तारमिति पर्याकुलेक्षणा ॥ ६.११४.४ ॥
పూర్వపు విశ్వాసంతో, విశ్వసించిన ఆమె నాతో చెప్పింది; కలత చెందిన కన్నులతో ఆమె, 'నా భర్తను చూడాలని కోరుతున్నాను' అన్నది.
6.114.5
एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः।
आगच्छत् सहसा ध्यानमीषद्बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.११४.५ ॥
హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, ధర్మాత్ములలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు అకస్మాత్తుగా ధ్యానంలో మునిగాడు; ఆయన కన్నులు కొంచెం కన్నీటితో నిండాయి.
6.114.6
स दीर्घमभिनिःश्वस्य जगतीमवलोकयन्।
उवाच मेघसंकाशं विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.११४.६ ॥
ఆయన దీర్ఘంగా నిట్టూర్చి, భూమిని చూస్తూ, మేఘంలా ఉన్న ముందు నిలిచిన విభీషణుడితో ఇలా అన్నాడు.
6.114.7
दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम्।
इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय मा चिरम् ॥ ६.११४.७ ॥
దివ్య అంగరాగాలతో, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వైదేహి సీతను, తల స్నానం చేయించి, ఇక్కడికి ఆలస్యం లేకుండా తీసుకురా.
6.114.8
एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः।
प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत् ॥ ६.११४.८ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగానే, త్వరపడిన విభీషణుడు అంతఃపురంలో ప్రవేశించి, తన స్త్రీలతో సీతను సిద్ధం చేయమని ఆదేశించాడు.
6.114.9
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः।
मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिः श्रीमान् विनीतो राक्षसेश्वरः ॥ ६.११४.९ ॥
అప్పుడు మహాభాగ్యవతియైన సీతను చూసి, తల మీద అంజలి ఘటించిన వినయవంతుడు, శ్రీమంతుడైన రాక్షసేశ్వరుడు విభీషణుడు ఇలా అన్నాడు.
6.114.10
दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।
यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ ६.११४.१० ॥
దివ్య అంగరాగాలతో, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వైదేహీ, వాహనం ఎక్కు; నీకు శుభం కలుగుగాక; నీ భర్త నిన్ను చూడాలని కోరుతున్నాడు.
6.114.11
एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम्।
अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर ॥ ६.११४.११ ॥
ఇలా అనగా వైదేహి విభీషణునికి ఇలా సమాధానమిచ్చింది: 'రాక్షసేశ్వరా, స్నానం చేయకుండానే నా భర్తను చూడాలనుకుంటున్నాను.'
6.114.12
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः।
यथाऽऽह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि ॥ ६.११४.१२ ॥
ఆమె ఆ మాటను విని విభీషణుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: 'నీ భర్త రాముడు చెప్పినట్లే నువ్వు చేయడం తగును.'
6.114.13
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता।
भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥ ६.११४.१३ ॥
అతని ఆ మాటను విని, భర్తనే దైవంగా భావించే మైథిలి, భర్తపై భక్తితో నిండిన సాధ్వి, "అలాగే కానీ" అని బదులిచ్చింది.
6.114.14
ततः सीतां शिरःस्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणा।
महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ ६.११४.१४ ॥
తరువాత తల స్నానం చేసి, అలంకరణతో సిద్ధమై, విలువైన ఆభరణాలు ధరించి, విలువైన వస్త్రాలు ధరించిన సీతను (సిద్ధం చేశారు).
6.114.15
आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्घ्याम्बरसंवृताम्।
रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः ॥ ६.११४.१५ ॥
ప్రకాశవంతమైన, అత్యంత విలువైన వస్త్రంతో కప్పబడిన పల్లకిలో సీతను ఎక్కించి, అనేకమంది రాక్షసులచే రక్షింపబడుతూ విభీషణుడు తీసుకువచ్చాడు.
6.114.16
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्।
प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥ ६.११४.१६ ॥
అతడు మహాత్ముని సమీపించాడు; ఆయన ధ్యానంలో ఉన్నాడని తెలిసినా, నమస్కరించి, సంతోషంతో వచ్చిన సీతను గురించి నివేదించాడు.
6.114.17
तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम्।
रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा ॥ ६.११४.१७ ॥
ఆమె వచ్చిందని, రాక్షస గృహంలో దీర్ఘకాలం ఉండిందని విని, శత్రుసంహారకుడైన రాఘవుడు కోపం, సంతోషం, దైన్యం మూడింటినీ పొందాడు.
6.114.18
ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्।
विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत् ॥ ६.११४.१८ ॥
అప్పుడు వాహనంలో కూర్చున్న సీత గురించి విచారిస్తూ, సంతోషం లేకుండా రాఘవుడు విభీషణునితో ఈ మాట అన్నాడు.
6.114.19
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत।
वैदेही संनिकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु ॥ ६.११४.१९ ॥
రాక్షసాధిపతీ, సౌమ్యుడా! ఎల్లప్పుడూ నా విజయంలో నిమగ్నుడవైన నీవు, వైదేహి త్వరగా నా సమీపానికి రానివ్వు.
6.114.20
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः।
तूर्णमुत्सारणं तत्र कारयामास धर्मवित् ॥ ६.११४.२० ॥
రాఘవుని ఆ మాటను విని ధర్మజ్ఞుడైన విభీషణుడు వెంటనే అక్కడ జనాన్ని తొలగించమని ఆజ్ఞాపించాడు.
6.114.21
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः।
उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः ॥ ६.११४.२१ ॥
కంచుకాలు, తలపాగాలు ధరించి, చేతుల్లో బెత్తాలు, గంటల కోలలు పట్టుకున్న వారు అక్కడ ఆ యోధులను అన్ని వైపుల నుండి తొలగిస్తూ తిరిగారు.
6.114.22
ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ ६.११४.२२ ॥
ఎలుగుబంట్లు, వానరులు, రాక్షసుల సమూహాలన్నీ దూరంగా తొలగించబడుతుండగా, చివరకు దూరంగా వెళ్లి నిలబడ్డాయి.
6.114.23
तेषामुत्सार्यमाणानां निःस्वनः सुमहानभूत्।
वायुनोद्धूयमानस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ ६.११४.२३ ॥
వారిని తొలగిస్తుండగా గొప్ప ధ్వని కలిగింది, గాలితో కలవరపడిన సముద్రపు గర్జనలా.
6.114.24
उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान्।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥ ६.११४.२४ ॥
అన్ని వైపులా కలవరంతో, తొలగింపబడుతున్న వారిని చూసి, దయతోనూ వారి ఆగ్రహం వల్లనూ రాఘవుడు వారిని ఆపాడు.
6.114.25
संरम्भाच्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव।
विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥ ६.११४.२५ ॥
కోపంతో రాముడు కళ్లతో దహించినట్లుగా, మహాప్రాజ్ఞుడైన విభీషణుడితో నిందాపూర్వకంగా ఈ మాటలు పలికాడు.
6.114.26
किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः।
निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम ॥ ६.११४.२६ ॥
నన్ను లెక్కచేయకుండా నీవు ఈ జనులను ఎందుకు బాధపెడుతున్నావు? ఈ కలతను ఆపు; ఈ జనులు నా స్వజనులు.
6.114.27
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारस्तिरस्क्रिया।
नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥ ६.११४.२७ ॥
ఇళ్లు కాదు, వస్త్రాలు కాదు, ప్రాకారం కాదు, తెరచాటు కాదు; ఇలాంటి రాజగౌరవాలూ కాదు — స్త్రీకి ఆవరణం ఆమె ప్రవర్తనే.
6.114.28
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे।
न क्रतौ नो विवाहे वा दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः ॥ ६.११४.२८ ॥
ఆపదలలో, కష్టాలలో, యుద్ధాలలో, స్వయంవరంలో, యజ్ఞంలో, వివాహంలో — స్త్రీని చూడటం దోషంగా భావించబడదు.
6.114.29
सैषा विपद्गता चैव कृच्छ्रेण च समन्विता।
दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः ॥ ६.११४.२९ ॥
ఈమె ఆపదలో పడింది, కష్టంతో కూడి ఉంది; ఈమెను చూడటంలో దోషం లేదు, ముఖ్యంగా నా సమీపంలో ఉన్నప్పుడు.
6.114.30
विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्भ्यामेवापसर्पतु।
समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः ॥ ६.११४.३० ॥
ఆ పల్లకిని విడిచి ఆమె కాలినడకనే దిగనివ్వు; నా సమీపంలో వైదేహిని ఈ వనవాసులు చూడనివ్వు.
6.114.31
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः।
रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥ ६.११४.३१ ॥
రాముడు ఇలా చెప్పగా, ఆలోచనాపరుడైన విభీషణుడు వినయంతో సీతను రాముని సమీపానికి తెచ్చాడు.
6.114.32
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः।
निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम् ॥ ६.११४.३२ ॥
అప్పుడు లక్ష్మణుడు, సుగ్రీవుడు, వానరుడు హనుమంతుడు రాముని మాటలు విని మిక్కిలి వ్యథ చెందారు.
6.114.33
कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः।
अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥ ६.११४.३३ ॥
భార్యను పట్టించుకోని అతని కఠినమైన హావభావాల వల్ల, రాఘవుడు సీతపై అసంతృప్తితో ఉన్నట్లు వారు ఊహించారు.
6.114.34
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली।
विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥ ६.११४.३४ ॥
సిగ్గుతో తన అవయవాల్లో ముడుచుకుపోతూ మైథిలి విభీషణుని వెంట నడిచి భర్తను సమీపించింది.
6.114.35
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता।
उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥ ६.११४.३५ ॥
ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో, ప్రేమతో పతిదేవత అయిన సీత భర్త సౌమ్యమైన ముఖాన్ని చూసింది; ఆమె ముఖం మరింత సౌమ్యంగా ఉంది.
6.114.36
अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा
सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य।
वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं
विमलशशाङ्कनिभानना तदाऽऽसीत् ॥ ६.११४.३६ ॥
చాలాకాలంగా చూడని ప్రియుని ముఖాన్ని, ఉదయించిన పూర్ణచంద్రునిలా కాంతిమంతమైన ముఖాన్ని చూసి, ఆమె మనోవ్యథను పూర్తిగా తొలగించుకుంది; అప్పుడు ఆమె ముఖం నిర్మలమైన చంద్రునిలా అయింది.