รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.114.1
तमुवाच महाप्राज्ञः सोऽभिवाद्य प्लवङ्गमः।
रामं कमलपत्राक्षं वरं सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.११४.१ ॥
ลิงผู้มีปัญญายิ่งนั้นกราบไหว้แล้วจึงกล่าวกับพระรามผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถือธนูทั้งปวง
6.114.2
यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां यः फलोदयः।
तां देवीं शोकसंतप्तां द्रष्टुमर्हसि मैथिलीम् ॥ ६.११४.२ ॥
เพื่อพระองค์ความพยายามนี้และผลของการกระทำเหล่านี้จึงเกิดขึ้น ขอพระองค์โปรดไปเฝ้าเทวีไมถิลีผู้ทุกข์ทรมานด้วยโศกนั้น
6.114.3
सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा।
मैथिली विजयं श्रुत्वा द्रष्टुं त्वामभिकांक्षति ॥ ६.११४.३ ॥
นางเต็มไปด้วยความโศก ดวงตาเปียกชื้นด้วยน้ำตา ไมถิลีได้ยินข่าวชัยชนะของพระองค์แล้ว ก็ปรารถนาจะได้เห็นพระองค์
6.114.4
पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहमुक्तो विश्वस्तया तया।
द्रष्टुमिच्छामि भर्तारमिति पर्याकुलेक्षणा ॥ ६.११४.४ ॥
ด้วยความเชื่อมั่นจากก่อนหน้านี้ และด้วยความไว้วางใจ นางได้บอกข้าพเจ้าด้วยดวงตาที่ปั่นป่วนว่า ฉันปรารถนาจะพบสามีของฉัน
6.114.5
एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः।
आगच्छत् सहसा ध्यानमीषद्बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.११४.५ ॥
เมื่อหนุมานกล่าวเช่นนั้น พระรามผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ตั้งมั่นในธรรม ก็จมอยู่ในความครุ่นคิดทันที ดวงตาของพระองค์มีน้ำตาคลออยู่เล็กน้อย
6.114.6
स दीर्घमभिनिःश्वस्य जगतीमवलोकयन्।
उवाच मेघसंकाशं विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.११४.६ ॥
พระองค์ถอนพระทัยยาว ทอดพระเนตรมองแผ่นดิน แล้วตรัสกับพิภีษณะผู้ยืนอยู่เฉพาะพระพักตร์ ซึ่งมีผิวกายดุจเมฆ
6.114.7
दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम्।
इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय मा चिरम् ॥ ६.११४.७ ॥
จงนำนางสีดาผู้เป็นธิดาแห่งวิเทหะ ซึ่งชโลมด้วยเครื่องหอมทิพย์ และประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ โดยที่นางสระศีรษะแล้ว มายังที่นี่โดยไม่ชักช้า
6.114.8
एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः।
प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत् ॥ ६.११४.८ ॥
เมื่อพระรามตรัสเช่นนั้น พิภีษณะผู้รีบร้อนก็เข้าไปในพระราชฐานชั้นใน และสั่งให้บรรดานางกำนัลของตนจัดเตรียมนางสีดา
6.114.9
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः।
मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिः श्रीमान् विनीतो राक्षसेश्वरः ॥ ६.११४.९ ॥
ครั้นแล้ว พิภีษณะเห็นนางสีดาผู้มีบุญยิ่ง ก็กล่าวขึ้น ผู้เป็นใหญ่แห่งรากษส รุ่งเรืองและถ่อมตน ประนมมือไว้เหนือศีรษะ
6.114.10
दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।
यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ ६.११४.१० ॥
นางผู้เป็นธิดาแห่งวิเทหะ ชโลมด้วยเครื่องหอมทิพย์ และประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทิพย์ ขอนางจงขึ้นยานพาหนะเถิด ขอให้นางปลอดภัย สามีของนางปรารถนาจะพบนาง
6.114.11
एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम्।
अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर ॥ ६.११४.११ ॥
เมื่อพิภีษณะกล่าวเช่นนั้น วิเทหะจึงตอบพิภีษณะว่า ข้าแต่เจ้าแห่งรากษส ฉันปรารถนาจะพบสามีโดยยังไม่ได้อาบน้ำ
6.114.12
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः।
यथाऽऽह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि ॥ ६.११४.१२ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของนาง พิภีษณะจึงตอบว่า ตามที่พระรามสามีของนางตรัสไว้ นางควรทำเช่นนั้น
6.114.13
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता।
भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥ ६.११४.१३ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพิภีษณะ ไมถิลีผู้ถือสามีดุจเทพเจ้า หญิงผู้ดีงามที่ถูกห่อหุ้มด้วยความภักดีต่อสามี จึงตอบว่า "ก็ดีแล้ว"
6.114.14
ततः सीतां शिरःस्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणा।
महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ ६.११४.१४ ॥
ครั้นแล้ว นางสีดาซึ่งสระศีรษะแล้ว แต่งกายด้วยเครื่องสำอาง ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์อันมีค่ามาก และนุ่งห่มผ้าอันมีค่ามาก ก็ได้รับการจัดเตรียม
6.114.15
आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्घ्याम्बरसंवृताम्।
रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः ॥ ६.११४.१५ ॥
พิภีษณะให้นางสีดาขึ้นเกี้ยวอันรุ่งโรจน์ ซึ่งคลุมด้วยผ้าอันล้ำค่าที่สุด แล้วนำนางมาโดยมีรากษสจำนวนมากคุ้มกัน
6.114.16
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्।
प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥ ६.११४.१६ ॥
เขาเข้าไปหาผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แม้จะรู้ว่าพระองค์กำลังอยู่ในภวังค์ครุ่นคิด เขาก็กราบลงด้วยความยินดี และกราบทูลว่านางสีดามาถึงแล้ว
6.114.17
तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम्।
रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा ॥ ६.११४.१७ ॥
เมื่อได้ยินว่านางมาถึงแล้ว และได้อาศัยอยู่ในเรือนของรากษสนานแล้ว พระราฆวะผู้สังหารศัตรู ก็รู้สึกทั้งโกรธ ยินดี และเศร้าหมองไปพร้อมกัน
6.114.18
ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्।
विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत् ॥ ६.११४.१८ ॥
ครั้นแล้ว พระรามทรงพิจารณานางสีดาผู้ประทับอยู่บนยานพาหนะอย่างรอบคอบ จึงตรัสถ้อยคำนี้กับพิภีษณะด้วยพระทัยที่ไม่ยินดี
6.114.19
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत।
वैदेही संनिकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु ॥ ६.११४.१९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งรากษส ผู้มีใจอ่อนโยน ผู้ยินดีอยู่เสมอในชัยชนะของเรา ขอให้วิเทหะมาอยู่ใกล้เราโดยเร็วเถิด
6.114.20
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः।
तूर्णमुत्सारणं तत्र कारयामास धर्मवित् ॥ ६.११४.२० ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระราฆวะ พิภีษณะผู้รู้ธรรมก็สั่งให้ขับไล่ฝูงชนออกไปจากที่นั้นโดยพลัน
6.114.21
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः।
उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः ॥ ६.११४.२१ ॥
สวมเสื้อคลุมและผ้าโพก ถือไม้เท้าหวายและคทาที่ส่งเสียงกรุ๊งกริ๊งอยู่ในมือ เดินวนไปรอบด้านไล่ทหารเหล่านั้นให้ถอยห่างออกไป
6.114.22
ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ ६.११४.२२ ॥
กองทัพของหมี ลิงและรากษสทั้งหลาย ถูกไล่ให้ถอยไปทุกทิศ จึงถอยออกไปไกลและในที่สุดก็หยุดยืนอยู่
6.114.23
तेषामुत्सार्यमाणानां निःस्वनः सुमहानभूत्।
वायुनोद्धूयमानस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ ६.११४.२३ ॥
เมื่อพวกเขาถูกไล่ให้ถอยออกไป ก็เกิดเสียงอึกทึกใหญ่โต เหมือนเสียงคลื่นทะเลที่ถูกลมพัดกระหน่ำ
6.114.24
उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान्।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥ ६.११४.२४ ॥
พระราฆวะทอดพระเนตรเห็นพวกเขาตื่นตระหนกและถูกไล่ให้ถอยไปทุกทิศ จึงทรงห้ามไว้ทั้งด้วยความเมตตาและเพราะความไม่พอพระทัยของพวกเขา
6.114.25
संरम्भाच्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव।
विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥ ६.११४.२५ ॥
ด้วยความกริ้ว พระรามตรัสถ้อยคำตำหนิเหล่านี้แก่วิภีษณะผู้มีปัญญายิ่ง ทอดพระเนตรราวกับจะเผาผลาญด้วยพระเนตร
6.114.26
किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः।
निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम ॥ ६.११४.२६ ॥
เหตุใดท่านจึงไม่ใส่ใจเรา แล้วปล่อยให้ผู้คนเหล่านี้ลำบาก จงให้ความวุ่นวายนี้สงบลงเถิด ผู้คนเหล่านี้เป็นญาติของเรา
6.114.27
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारस्तिरस्क्रिया।
नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥ ६.११४.२७ ॥
เรือนและเครื่องนุ่งห่มมิใช่ที่กำบังของนาง กำแพงและม่านก็มิใช่ เกียรติยศของกษัตริย์เช่นนี้ก็มิใช่ ความประพฤติของสตรีนั่นแหละคือที่กำบังของนาง
6.114.28
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे।
न क्रतौ नो विवाहे वा दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः ॥ ६.११४.२८ ॥
ในเวลาทุกข์ภัย ในยามยากลำบาก ในสงคราม ในพิธีสยํวร ในพิธียัญ หรือในงานแต่งงาน การที่สตรีจะถูกผู้อื่นมองเห็นไม่ถือเป็นความผิด
6.114.29
सैषा विपद्गता चैव कृच्छ्रेण च समन्विता।
दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः ॥ ६.११४.२९ ॥
นางผู้นี้ตกอยู่ในความวิบัติ และยังต้องเผชิญความยากลำบากอีกด้วย การที่ผู้อื่นจะได้เห็นนางไม่มีความผิดอะไร โดยเฉพาะเมื่อนางอยู่ใกล้เรา
6.114.30
विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्भ्यामेवापसर्पतु।
समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः ॥ ६.११४.३० ॥
ให้นางลงจากพาลแกนั้น แล้วเดินลงมาด้วยเท้าเถิด ให้ชาวป่าเหล่านี้ได้เห็นพระไวเทหีอยู่ใกล้เรา
6.114.31
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः।
रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥ ६.११४.३१ ॥
เมื่อพระรามตรัสดังนั้น วิภีษณะซึ่งใคร่ครวญอยู่ จึงนำสีดาเข้าไปใกล้พระราม ด้วยกิริยาอันสุภาพเรียบร้อย
6.114.32
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः।
निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम् ॥ ६.११४.३२ ॥
ครั้งนั้น พระลักษมณ์ สุครีพ และหนุมานผู้เป็นลิง เมื่อได้ฟังพระดำรัสของพระราม ก็เศร้าสลดใจยิ่งนัก
6.114.33
कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः।
अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥ ६.११४.३३ ॥
จากกิริยาอันรุนแรงของพระองค์ ซึ่งไม่แยแสต่อพระชายา พวกเขาคาดเดาว่าพระราฆวะไม่พอพระทัยสีดา
6.114.34
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली।
विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥ ६.११४.३४ ॥
สีดาผู้เป็นชาวมิถิลา หดตัวลงด้วยความละอาย ตามหลังวิภีษณะไปแล้วเข้าไปใกล้พระสวามี
6.114.35
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता।
उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥ ६.११४.३५ ॥
ด้วยความอัศจรรย์ ความปีติ และความรัก สีดาผู้ถือพระสวามีเป็นดั่งเทพ จึงทอดพระเนตรพระพักตร์อันอ่อนโยนของพระสวามี ส่วนพระพักตร์ของนางก็อ่อนโยนยิ่งกว่า
6.114.36
अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा
सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य।
वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं
विमलशशाङ्कनिभानना तदाऽऽसीत् ॥ ६.११४.३६ ॥
เมื่อได้เห็นพระพักตร์ของผู้เป็นที่รัก ซึ่งไม่ได้เห็นมานาน ดั่งพระจันทร์เต็มดวงที่กำลังขึ้น นางก็ขจัดความอ่อนล้าในใจจนหมดสิ้น ใบหน้าของนางในเวลานั้นจึงงดงามดั่งพระจันทร์บริสุทธิ์