Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.114

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.114.1

तमुवाच महाप्राज्ञः सोऽभिवाद्य प्लवङ्गमः।
रामं कमलपत्राक्षं वरं सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.११४.१ ॥

ਮਹਾਪ੍ਰਾਗ੍ਯ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਅਤੇ ਸਭ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

6.114.2

यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां यः फलोदयः।
तां देवीं शोकसंतप्तां द्रष्टुमर्हसि मैथिलीम् ॥ ६.११४.२ ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਯਤਨ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇਵੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

6.114.3

सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा।
मैथिली विजयं श्रुत्वा द्रष्टुं त्वामभिकांक्षति ॥ ६.११४.३ ॥

ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੱਤ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

6.114.4

पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहमुक्तो विश्वस्तया तया।
द्रष्टुमिच्छामि भर्तारमिति पर्याकुलेक्षणा ॥ ६.११४.४ ॥

ਪਹਿਲੇ ਭਰੋਸੇ ਕਰਕੇ, ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਵਿਆਕੁਲ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬੋਲੀ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'

6.114.5

एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः।
आगच्छत् सहसा ध्यानमीषद्बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.११४.५ ॥

ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਅਚਾਨਕ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਆਈਆਂ।

6.114.6

स दीर्घमभिनिःश्वस्य जगतीमवलोकयन्।
उवाच मेघसंकाशं विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.११४.६ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਹਾਜ਼ਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

6.114.7

दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम्।
इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय मा चिरम् ॥ ६.११४.७ ॥

ਦਿਵ ਅੰਗਰਾਗ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਸਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਇੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰੋ।

6.114.8

एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः।
प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत् ॥ ६.११४.८ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਛੇਤੀ ਕਰਦੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ।

6.114.9

ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः।
मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिः श्रीमान् विनीतो राक्षसेश्वरः ॥ ६.११४.९ ॥

ਫਿਰ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ।

6.114.10

दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।
यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ ६.११४.१० ॥

ਦਿਵ ਅੰਗਰਾਗ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਸਵਾਰੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

6.114.11

एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम्।
अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर ॥ ६.११४.११ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'

6.114.12

तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः।
यथाऽऽह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि ॥ ६.११४.१२ ॥

ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'

6.114.13

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता।
भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥ ६.११४.१३ ॥

ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸਾਧਵੀ, ਬੋਲੀ, "ਇੰਞ ਹੀ ਹੋਵੇ।"

6.114.14

ततः सीतां शिरःस्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणा।
महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ ६.११४.१४ ॥

ਫਿਰ ਸਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ (ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ)।

6.114.15

आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्घ्याम्बरसंवृताम्।
रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः ॥ ६.११४.१५ ॥

ਚਮਕਦੀ, ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਰ ਨਾਲ ਢਕੀ ਪਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਅਤ ਕਰਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਲੈ ਆਇਆ।

6.114.16

सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्।
प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥ ६.११४.१६ ॥

ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਕੋਲ ਗਿਆ; ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹਨ ਇਹ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਈ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

6.114.17

तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम्।
रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा ॥ ६.११४.१७ ॥

ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਗੁੱਸਾ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੀਨਤਾ ਤਿੰਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ।

6.114.18

ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्।
विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत् ॥ ६.११४.१८ ॥

ਫਿਰ ਵਾਹਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

6.114.19

राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत।
वैदेही संनिकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु ॥ ६.११४.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੌਮਿਆ! ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।

6.114.20

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः।
तूर्णमुत्सारणं तत्र कारयामास धर्मवित् ॥ ६.११४.२० ॥

ਰਾਘਵ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉੱਥੇ ਤੁਰੰਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

6.114.21

कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः।
उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः ॥ ६.११४.२१ ॥

ਕੰਚੁਕ ਅਤੇ ਪੱਗੜੀ ਪਹਿਨੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਝਰਝਰ ਫੜੀ ਉਹ ਉੱਥੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਟਾਉਂਦੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ।

6.114.22

ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ ६.११४.२२ ॥

ਰਿੱਛਾਂ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਟੋਲੇ ਹਟਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਆਖ਼ਿਰ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।

6.114.23

तेषामुत्सार्यमाणानां निःस्वनः सुमहानभूत्।
वायुनोद्धूयमानस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ ६.११४.२३ ॥

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਉੱਠਿਆ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ।

6.114.24

उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान्।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥ ६.११४.२४ ॥

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੋਸ ਕਾਰਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

6.114.25

संरम्भाच्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव।
विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥ ६.११४.२५ ॥

ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜਦਿਆਂ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਉਲਾਹਨੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

6.114.26

किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः।
निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम ॥ ६.११४.२६ ॥

ਮੈਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਇਸ ਬੇਚੈਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ; ਇਹ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹਨ।

6.114.27

न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारस्तिरस्क्रिया।
नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥ ६.११४.२७ ॥

ਘਰ ਨਹੀਂ, ਬਸਤਰ ਨਹੀਂ, ਕੰਧ ਨਹੀਂ, ਪਰਦਾ ਨਹੀਂ; ਅਜਿਹੇ ਰਾਜ-ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ — ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਆਚਰਣ ਹੀ ਉਸਦਾ ਆਵਰਣ ਹੈ।

6.114.28

व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे।
न क्रतौ नो विवाहे वा दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः ॥ ६.११४.२८ ॥

ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਟ ਵਿੱਚ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਵੈਂਵਰ ਵਿੱਚ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ — ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।

6.114.29

सैषा विपद्गता चैव कृच्छ्रेण च समन्विता।
दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः ॥ ६.११४.२९ ॥

ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਤੇ।

6.114.30

विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्भ्यामेवापसर्पतु।
समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः ॥ ६.११४.३० ॥

ਉਸ ਪਾਲਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਪੈਦਲ ਹੀ ਉਤਰੇ; ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਨਵਾਸੀ ਵੇਖਣ।

6.114.31

एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः।
रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥ ६.११४.३१ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਂਦਾ।

6.114.32

ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः।
निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम् ॥ ६.११४.३२ ॥

ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ ਹਨੂਮਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।

6.114.33

कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः।
अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥ ६.११४.३३ ॥

ਪਤਨੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਠੋਰ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਸਮਝੇ ਕਿ ਰਾਘਵ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ।

6.114.34

लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली।
विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥ ६.११४.३४ ॥

ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਟਦੀ ਮੈਥਿਲੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਕੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਈ।

6.114.35

विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता।
उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥ ६.११४.३५ ॥

ਹੈਰਾਨੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਤੀਦੇਵਤਾ ਸੀਤਾ ਨੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸੌਮ ਮੁਖ ਵੇਖਿਆ; ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਮੁਖ ਹੋਰ ਵੀ ਸੌਮ ਸੀ।

6.114.36

अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा
सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य।
वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं
विमलशशाङ्कनिभानना तदाऽऽसीत् ॥ ६.११४.३६ ॥

ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਾ ਵੇਖੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਮੁਖ, ਚੜ੍ਹੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਕਾਂਤੀਮਾਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਨਿਰਮਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।