ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.114.1
तमुवाच महाप्राज्ञः सोऽभिवाद्य प्लवङ्गमः।
रामं कमलपत्राक्षं वरं सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.११४.१ ॥
ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସେହି ବାନର ତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, କମଳପତ୍ରାକ୍ଷ ଓ ସର୍ବଧନୁର୍ଧରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.114.2
यन्निमित्तोऽयमारम्भः कर्मणां यः फलोदयः।
तां देवीं शोकसंतप्तां द्रष्टुमर्हसि मैथिलीम् ॥ ६.११४.२ ॥
ଯାହାର ନିମିତ୍ତ ଏହି ଉଦ୍ୟମ ଓ କର୍ମର ଫଳୋଦୟ, ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତା ସେହି ଦେବୀ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଆପଣ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍।
6.114.3
सा हि शोकसमाविष्टा बाष्पपर्याकुलेक्षणा।
मैथिली विजयं श्रुत्वा द्रष्टुं त्वामभिकांक्षति ॥ ६.११४.३ ॥
ଶୋକରେ ଆବୃତା, ଅଶ୍ରୁରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନା ମୈଥିଲୀ ଆପଣଙ୍କ ବିଜୟ ଶୁଣି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି।
6.114.4
पूर्वकात् प्रत्ययाच्चाहमुक्तो विश्वस्तया तया।
द्रष्टुमिच्छामि भर्तारमिति पर्याकुलेक्षणा ॥ ६.११४.४ ॥
ପୂର୍ବ ବିଶ୍ୱାସରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତା ସେ ମୋତେ କହିଲେ; ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନରେ ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।'
6.114.5
एवमुक्तो हनुमता रामो धर्मभृतां वरः।
आगच्छत् सहसा ध्यानमीषद्बाष्पपरिप्लुतः ॥ ६.११४.५ ॥
ହନୁମାନ ଏପରି କହିବାରୁ, ଧର୍ମାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ସହସା ଧ୍ୟାନରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ନୟନ ଈଷତ୍ ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
6.114.6
स दीर्घमभिनिःश्वस्य जगतीमवलोकयन्।
उवाच मेघसंकाशं विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.११४.६ ॥
ସେ ଦୀର୍ଘ ନିଃଶ୍ୱାସ ପକାଇ, ପୃଥିବୀକୁ ଚାହିଁ, ମେଘ ପରି ଉପସ୍ଥିତ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.114.7
दिव्याङ्गरागां वैदेहीं दिव्याभरणभूषिताम्।
इह सीतां शिरःस्नातामुपस्थापय मा चिरम् ॥ ६.११४.७ ॥
ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗରାଗରେ ଶୋଭିତା, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ, ମୁଣ୍ଡ ସ୍ନାନ କରାଇ, ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଏଠାକୁ ଉପସ୍ଥିତ କର।
6.114.8
एवमुक्तस्तु रामेण त्वरमाणो विभीषणः।
प्रविश्यान्तःपुरं सीतां स्त्रीभिः स्वाभिरचोदयत् ॥ ६.११४.८ ॥
ରାମ ଏପରି କହିବାରୁ, ତ୍ୱରା କରି ବିଭୀଷଣ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୀତାଙ୍କୁ ସଜାଇବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
6.114.9
ततः सीतां महाभागां दृष्ट्वोवाच विभीषणः।
मूर्ध्नि बद्धाञ्जलिः श्रीमान् विनीतो राक्षसेश्वरः ॥ ६.११४.९ ॥
ତା'ପରେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମସ୍ତକରେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି, ବିନୀତ ଓ ଶ୍ରୀମାନ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ବିଭୀଷଣ କହିଲେ।
6.114.10
दिव्याङ्गरागा वैदेहि दिव्याभरणभूषिता।
यानमारोह भद्रं ते भर्ता त्वां द्रष्टुमिच्छति ॥ ६.११४.१० ॥
ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗରାଗରେ ଶୋଭିତା, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତା ହେ ବୈଦେହୀ, ଯାନରେ ଆରୋହଣ କର; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ।
6.114.11
एवमुक्ता तु वैदेही प्रत्युवाच विभीषणम्।
अस्नात्वा द्रष्टुमिच्छामि भर्तारं राक्षसेश्वर ॥ ६.११४.११ ॥
ଏପରି କହିବାରୁ ବୈଦେହୀ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ସ୍ନାନ ନ କରି ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।'
6.114.12
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच विभीषणः।
यथाऽऽह रामो भर्ता ते तत् तथा कर्तुमर्हसि ॥ ६.११४.१२ ॥
ତାଙ୍କ ସେହି କଥା ଶୁଣି ବିଭୀଷଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: 'ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ରାମ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ସେପରି ତୁମେ କରିବା ଉଚିତ।'
6.114.13
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मैथिली पतिदेवता।
भर्तृभक्त्यावृता साध्वी तथेति प्रत्यभाषत ॥ ६.११४.१३ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି କଥା ଶୁଣି ପତିଦେବତା ମୈଥିଲୀ, ପତିଭକ୍ତିରେ ଆବୃତା ସାଧ୍ବୀ, କହିଲେ, "ସେହିପରି ହେଉ।"
6.114.14
ततः सीतां शिरःस्नातां संयुक्तां प्रतिकर्मणा।
महार्हाभरणोपेतां महार्हाम्बरधारिणीम् ॥ ६.११४.१४ ॥
ତା'ପରେ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ନାନ କରି, ପ୍ରସାଧନରେ ସଜ୍ଜିତା, ବହୁମୂଲ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବହୁମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା ସୀତାଙ୍କୁ (ସଜାଯାଇଲା)।
6.114.15
आरोप्य शिबिकां दीप्तां परार्घ्याम्बरसंवृताम्।
रक्षोभिर्बहुभिर्गुप्तामाजहार विभीषणः ॥ ६.११४.१५ ॥
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ ପାଲିଙ୍କିରେ ସୀତାଙ୍କୁ ବସାଇ, ଅନେକ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବିଭୀଷଣ ଆଣିଲେ।
6.114.16
सोऽभिगम्य महात्मानं ज्ञात्वापि ध्यानमास्थितम्।
प्रणतश्च प्रहृष्टश्च प्राप्तां सीतां न्यवेदयत् ॥ ६.११४.१६ ॥
ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେ ଧ୍ୟାନରେ ଅଛନ୍ତି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରଣାମ କରି ଓ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଆସିଥିବା ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିବେଦନ କଲେ।
6.114.17
तामागतामुपश्रुत्य रक्षोगृहचिरोषिताम्।
रोषं हर्षं च दैन्यं च राघवः प्राप शत्रुहा ॥ ६.११४.१७ ॥
ସେ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ଗୃହରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଥିଲେ ବୋଲି ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ରାଘବ କ୍ରୋଧ, ହର୍ଷ ଓ ଦୈନ୍ୟ ତିନିଟି ଅନୁଭବ କଲେ।
6.114.18
ततो यानगतां सीतां सविमर्शं विचारयन्।
विभीषणमिदं वाक्यमहृष्टो राघवोऽब्रवीत् ॥ ६.११४.१८ ॥
ତା'ପରେ ଯାନରେ ବସିଥିବା ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରି, ହର୍ଷିତ ନ ହୋଇ ରାଘବ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.114.19
राक्षसाधिपते सौम्य नित्यं मद्विजये रत।
वैदेही संनिकर्षं मे क्षिप्रं समभिगच्छतु ॥ ६.११४.१९ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି, ସୌମ୍ୟ! ସର୍ବଦା ମୋ ବିଜୟରେ ନିରତ ତୁମେ, ବୈଦେହୀ ଶୀଘ୍ର ମୋ ନିକଟକୁ ଆସୁ।
6.114.20
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्य विभीषणः।
तूर्णमुत्सारणं तत्र कारयामास धर्मवित् ॥ ६.११४.२० ॥
ରାଘବଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଧର୍ମଜ୍ଞ ବିଭୀଷଣ ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅପସାରଣ କରାଇଲେ।
6.114.21
कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्र वेत्रझर्झरपाणयः।
उत्सारयन्तस्तान् योधान् समन्तात् परिचक्रमुः ॥ ६.११४.२१ ॥
କଞ୍ଚୁକ ଓ ପଗଡ଼ି ପିନ୍ଧି, ହାତରେ ବେତ ଓ ଝର୍ଝର ଧରି ସେମାନେ ସେଠାରେ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଅପସାରଣ କରି ବୁଲିଲେ।
6.114.22
ऋक्षाणां वानराणां च राक्षसानां च सर्वशः।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानि दूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥ ६.११४.२२ ॥
ଭାଲୁ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦଳ ଅପସାରିତ ହୋଇ ଦୂରକୁ ଯାଇ ଶେଷରେ ଠିଆ ହେଲେ।
6.114.23
तेषामुत्सार्यमाणानां निःस्वनः सुमहानभूत्।
वायुनोद्धूयमानस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ ६.११४.२३ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଅପସାରଣ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ମହା କୋଳାହଳ ଉଠିଲା, ପବନରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ଭଳି।
6.114.24
उत्सार्यमाणांस्तान् दृष्ट्वा समन्ताज्जातसम्भ्रमान्।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्च वारयामास राघवः ॥ ६.११४.२४ ॥
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ଅପସାରିତ ହେଉଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଦାକ୍ଷିଣ୍ୟ ଓ ସେମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧ ହେତୁ ରାଘବ ସେମାନଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
6.114.25
संरम्भाच्चाब्रवीद् रामश्चक्षुषा प्रदहन्निव।
विभीषणं महाप्राज्ञं सोपालम्भमिदं वचः ॥ ६.११४.२५ ॥
କ୍ରୋଧରେ ରାମ ଯେପରି ଆଖିରେ ଦହନ କରୁଥିଲେ, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଉପାଳମ୍ଭ ସହିତ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.114.26
किमर्थं मामनादृत्य क्लिश्यतेऽयं त्वया जनः।
निवर्तयैनमुद्वेगं जनोऽयं स्वजनो मम ॥ ६.११४.२६ ॥
ମୋତେ ଅବଜ୍ଞା କରି ତୁମେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି କଷ୍ଟ ଦେଉଛ? ଏହି ଉଦ୍ୱେଗ ଫେରାଅ; ଏମାନେ ମୋର ସ୍ୱଜନ।
6.114.27
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारस्तिरस्क्रिया।
नेदृशा राजसत्कारा वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥ ६.११४.२७ ॥
ଘର ନୁହେଁ, ବସ୍ତ୍ର ନୁହେଁ, ପ୍ରାକାର ନୁହେଁ, ଆଡ଼ୁଆ ନୁହେଁ; ଏପରି ରାଜସତ୍କାରମଧ୍ୟ ନୁହେଁ — ନାରୀର ଆଚରଣ ହିଁ ତାହାର ଆବରଣ।
6.114.28
व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषु स्वयंवरे।
न क्रतौ नो विवाहे वा दर्शनं दूष्यते स्त्रियाः ॥ ६.११४.२८ ॥
ବିପଦରେ, କଷ୍ଟରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ, ସ୍ୱୟଂବରରେ, ଯଜ୍ଞରେ କିମ୍ବା ବିବାହରେ — ନାରୀର ଦର୍ଶନ ଦୋଷଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
6.114.29
सैषा विपद्गता चैव कृच्छ्रेण च समन्विता।
दर्शने नास्ति दोषोऽस्या मत्समीपे विशेषतः ॥ ६.११४.२९ ॥
ଏହି ନାରୀ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି ଓ କଷ୍ଟରେ ଅଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଦୋଷ ନାହିଁ, ବିଶେଷତଃ ମୋ ନିକଟରେ।
6.114.30
विसृज्य शिबिकां तस्मात् पद्भ्यामेवापसर्पतु।
समीपे मम वैदेहीं पश्यन्त्वेते वनौकसः ॥ ६.११४.३० ॥
ସେହି ପାଲିଙ୍କି ଛାଡ଼ି ସେ ପାଦରେ ହିଁ ଓହ୍ଲାଉ; ମୋ ନିକଟରେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଏହି ବନବାସୀମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ।
6.114.31
एवमुक्तस्तु रामेण सविमर्शो विभीषणः।
रामस्योपानयत् सीतां संनिकर्षं विनीतवत् ॥ ६.११४.३१ ॥
ରାମଙ୍କ ଏହିପରି କହିବାରୁ ବିଚାରଶୀଳ ବିଭୀଷଣ ବିନୟପୂର୍ବକ ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ।
6.114.32
ततो लक्ष्मणसुग्रीवौ हनूमांश्च प्लवङ्गमः।
निशम्य वाक्यं रामस्य बभूवुर्व्यथिता भृशम् ॥ ६.११४.३२ ॥
ତା'ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାନର ହନୁମାନ ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।
6.114.33
कलत्रनिरपेक्षैश्च इङ्गितैरस्य दारुणैः।
अप्रीतमिव सीतायां तर्कयन्ति स्म राघवम् ॥ ६.११४.३३ ॥
ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଉଦାସୀନ ଓ କଠୋର ତାଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରୁ ସେମାନେ ଅନୁମାନ କଲେ ଯେ ରାଘବ ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
6.114.34
लज्जया त्ववलीयन्ती स्वेषु गात्रेषु मैथिली।
विभीषणेनानुगता भर्तारं साभ्यवर्तत ॥ ६.११४.३४ ॥
ଲଜ୍ଜାରେ ନିଜ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ମୈଥିଳୀ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସହ ଚାଲି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
6.114.35
विस्मयाच्च प्रहर्षाच्च स्नेहाच्च पतिदेवता।
उदैक्षत मुखं भर्तुः सौम्यं सौम्यतरानना ॥ ६.११४.३५ ॥
ବିସ୍ମୟ, ହର୍ଷ ଓ ସ୍ନେହରେ ପତିଦେବତା ସୀତା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସୌମ୍ୟ ମୁଖକୁ ଚାହିଁଲେ; ତାଙ୍କ ନିଜ ମୁଖ ଆହୁରି ସୌମ୍ୟ ଥିଲା।
6.114.36
अथ समपनुदन्मनःक्लमं सा
सुचिरमदृष्टमुदीक्ष्य वै प्रियस्य।
वदनमुदितपूर्णचन्द्रकान्तं
विमलशशाङ्कनिभानना तदाऽऽसीत् ॥ ६.११४.३६ ॥
ବହୁ ଦିନରୁ ନ ଦେଖିଥିବା ପ୍ରିୟଙ୍କ ମୁଖ, ଉଦିତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି କାନ୍ତିମୟ, ଦେଖି ସେ ମନର କ୍ଳାନ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କଲେ; ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଖ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ହେଲା।