Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.122

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

6.122.1

उपस्थितं तु तं कृत्वा पुष्पकं पुष्पभूषितम्।
अविदूरे स्थितो राममित्युवाच विभीषणः ॥ ६.१२२.१ ॥

ફૂલોથી શણગારેલું તે પુષ્પક વિમાન નજીક લાવીને મૂક્યા પછી, થોડે દૂર ઊભેલા વિભીષણે રામને આ પ્રમાણે કહ્યું.

6.122.2

स तु बद्धाञ्जलिपुटो विनीतो राक्षसेश्वरः।
अब्रवीत् त्वरयोपेतः किं करोमीति राघवम् ॥ ६.१२२.२ ॥

તે રાક્ષસેશ્વરે વિનયપૂર્વક હાથ જોડીને, ઉતાવળે રાઘવને કહ્યું, "હું શું કરું?"

6.122.3

तमब्रवीन्महातेजा लक्ष्मणस्योपशृण्वतः।
विमृश्य राघवो वाक्यमिदं स्नेहपुरस्कृतम् ॥ ६.१२२.३ ॥

મહાતેજસ્વી રાઘવે લક્ષ્મણ સાંભળતા હતા ત્યારે, વિચારીને સ્નેહથી પ્રેરિત થઈને આ વચન તેમને કહ્યું.

6.122.4

कृतप्रयत्नकर्माणः सर्व एव वनौकसः।
रत्नैरर्थैश्च विविधैः सम्पूज्यन्तां विभीषण ॥ ६.१२२.४ ॥

"હે વિભીષણ! જેમણે પ્રયત્નપૂર્વક કર્મ કર્યું છે, તે સર્વ વનવાસીઓને રત્નો અને વિવિધ ધનથી સન્માનિત કરવામાં આવે."

6.122.5

सहामीभिस्त्वया लङ्का निर्जिता राक्षसेश्वर।
हृष्टैः प्राणभयं त्यक्त्वा संग्रामेष्वनिवर्तिभिः ॥ ६.१२२.५ ॥

"હે રાક્ષસેશ્વર! આમની સાથે તેં લંકા જીતી. પ્રાણનો ભય ત્યજીને, આનંદથી, યુદ્ધોમાં કદી પીછેહઠ ન કરનારા આ વીરોએ (તને સાથ આપ્યો)."

6.122.6

त इमे कृतकर्माणः सर्व एव वनौकसः।
धनरत्नप्रदानैश्च कर्मैषां सफलं कुरु ॥ ६.१२२.६ ॥

"આ સર્વ વનવાસીઓએ પોતાનાં કર્મ કર્યાં છે. તેમને ધન અને રત્નો આપીને તેમના કર્મને સફળ કર."

6.122.7

एवं सम्मानिताश्चैते नन्द्यमाना यथा त्वया।
भविष्यन्ति कृतज्ञेन निर्वृता हरियूथपाः ॥ ६.१२२.७ ॥

આ રીતે તેં એમનું સન્માન કરીને આનંદિત કર્યા છે; કૃતજ્ઞ એવા તારાથી આ વાનર-યૂથપતિઓ સંતુષ્ટ થશે.

6.122.8

त्यागिनं संग्रहीतारं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।
सर्वे त्वामभिगच्छन्ति ततः सम्बोधयामि ते ॥ ६.१२२.८ ॥

ત્યાગી, સૌને સાથે રાખનાર, કરુણાવાન અને જિતેન્દ્રિય એવા તારી પાસે સૌ આવે છે; તેથી હું તને ઉપદેશ આપું છું.

6.122.9

हीनं रतिगुणैः सर्वैरभिहन्तारमाहवे।
सेना त्यजति संविग्ना नृपतिं तं नरेश्वर ॥ ६.१२२.९ ॥

સર્વ પ્રિય ગુણોથી હીન અને યુદ્ધમાં પ્રહાર કરનાર એવા તે રાજાને, હે નરેશ્વર, સેના ભયભીત થઈને ત્યજી દે છે.

6.122.10

एवमुक्तस्तु रामेण वानरांस्तान् विभीषणः।
रत्नार्थसंविभागेन सर्वानेवाभ्यपूजयत् ॥ ६.१२२.१० ॥

રામે આમ કહેતાં વિભીષણે તે વાનરોને રત્નો અને ધનની વહેંચણી કરીને સૌનું સન્માન કર્યું.

6.122.11

ततस्तान् पूजितान् दृष्ट्वा रत्नार्थैर्हरियूथपान्।
आरुरोह तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम् ॥ ६.१२२.११ ॥

ત્યારે રત્નો અને ધનથી સન્માનિત થયેલા તે વાનર-યૂથપતિઓને જોઈને રામ તે ઉત્તમ વિમાનમાં ચઢ્યા.

6.122.12

अङ्केनादाय वैदेहीं लज्जमानां मनस्विनीम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विक्रान्तेन धनुष्मता ॥ ६.१२२.१२ ॥

લજ્જિત મનસ્વિની વૈદેહીને ખોળામાં લઈને, પરાક્રમી ધનુર્ધર ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે (રામ ચઢ્યા).

6.122.13

अब्रवीत् स विमानस्थः पूजयन् सर्ववानरान्।
सुग्रीवं च महावीर्यं काकुत्स्थः सविभीषणम् ॥ ६.१२२.१३ ॥

વિમાનમાં ઊભા રહીને તેમણે સર્વ વાનરોનું, મહાવીર્યવાન સુગ્રીવનું તથા વિભીષણ સહિત કાકુત્સ્થનું સન્માન કરતાં કહ્યું.

6.122.14

मित्रकार्यं कृतमिदं भवद्भिर्वानरर्षभाः।
अनुज्ञाता मया सर्वे यथेष्टं प्रतिगच्छत ॥ ६.१२२.१४ ॥

હે વાનરશ્રેષ્ઠો! તમે મિત્રનું કાર્ય કર્યું છે. મારી અનુમતિથી તમે સૌ ઇચ્છા મુજબ પાછા જાઓ.

6.122.15

यत् तु कार्यं वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।
कृतं सुग्रीव तत् सर्वं भवताधर्मभीरुणा ॥ ६.१२२.१५ ॥

હે સુગ્રીવ! મિત્ર, સ્નેહી અને હિતેચ્છુ તરીકે જે કાર્ય કરવાનું હતું તે બધું અધર્મથી ડરનારા તમારા વડે થયું.

6.122.16

किष्किन्धां प्रति याह्याशु स्वसैन्येनाभिसंवृतः।
स्वराज्ये वस लङ्कायां मया दत्ते विभीषण।
न त्वां धर्षयितुं शक्ताः सेन्द्रा अपि दिवौकसः ॥ ६.१२२.१६ ॥

સુગ્રીવ! તમારી સેનાથી ઘેરાયેલા તમે ઝડપથી કિષ્કિંધા જાઓ. વિભીષણ! મારા આપેલા તમારા રાજ્ય લંકામાં વસો. ઇન્દ્ર સહિતના દેવતાઓ પણ તમને હરાવી શકશે નહીં.

6.122.17

अयोध्यां प्रति यास्यामि राजधानीं पितुर्मम।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि सर्वानामन्त्रयामि वः ॥ ६.१२२.१७ ॥

હું મારા પિતાની રાજધાની અયોધ્યા તરફ જઈશ. હું તમારા સૌની અનુમતિ લેવા ઇચ્છું છું; તમને વિદાય આપું છું.

6.122.18

एवमुक्तास्तु रामेण हरीन्द्रा हरयस्तथा।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२२.१८ ॥

રામે આમ કહ્યું ત્યારે વાનરરાજો, સર્વ વાનરો અને રાક્ષસ વિભીષણે હાથ જોડીને કહ્યું.

6.122.19

अयोध्यां गन्तुमिच्छामः सर्वान् नयतु नो भवान्।
मुद्युक्ता विचरिष्यामो वनान्युपवनानि च ॥ ६.१२२.१९ ॥

અમે અયોધ્યા જવા ઇચ્છીએ છીએ; આપ અમારા સૌને ત્યાં લઈ જાઓ. આનંદથી અમે વનો અને ઉપવનોમાં વિચરીશું.

6.122.20

दृष्ट्वा त्वामभिषेकार्द्रं कौसल्यामभिवाद्य च।
अचिरादागमिष्यामः स्वगृहान् नृपसत्तम ॥ ६.१२२.२० ॥

અભિષેકથી ભીંજાયેલા આપને જોઈને અને કૌસલ્યાને વંદન કરીને, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, અમે તરત જ અમારા ઘરે પાછા આવીશું.

6.122.21

एवमुक्तस्तु धर्मात्मा वानरैः सविभीषणैः।
अब्रवीद् वानरान् रामः ससुग्रीवविभीषणान् ॥ ६.१२२.२१ ॥

વાનરો અને વિભીષણે આમ કહ્યું ત્યારે, ધર્માત્મા રામે સુગ્રીવ અને વિભીષણ સહિત વાનરોને કહ્યું.

6.122.22

प्रियात् प्रियतरं लब्धं यदहं ससुहृज्जनः।
सर्वैर्भवद्भिः सहितः प्रीतिं लप्स्ये पुरीं गतः ॥ ६.१२२.२२ ॥

પ્રિયથી પણ વધુ પ્રિય જે મેં મેળવ્યું છે, તે મિત્રજનો સાથે અને તમે સૌ સાથે નગરમાં જઈને હું આનંદ પામીશ.

6.122.23

क्षिप्रमारोह सुग्रीव विमानं सह वानरैः।
त्वमप्यारोह सामात्यो राक्षसेन्द्र विभीषण ॥ ६.१२२.२३ ॥

હે સુગ્રીવ, ઝડપથી વાનરો સહિત વિમાન પર ચઢો. હે રાક્ષસેન્દ્ર વિભીષણ, તમે પણ અમાત્યો સહિત ચઢો.

6.122.24

ततः स पुष्पकं दिव्यं सुग्रीवः सह वानरैः।
आरुरोह मुदा युक्तः सामात्यश्च विभीषणः ॥ ६.१२२.२४ ॥

પછી સુગ્રીવ વાનરો સહિત અને અમાત્યો સહિત વિભીષણ આનંદપૂર્વક તે દિવ્ય પુષ્પક વિમાન પર ચડ્યા.

6.122.25

तेष्वारूढेषु सर्वेषु कौबेरं परमासनम्।
राघवेणाभ्यनुज्ञातमुत्पपात विहायसम् ॥ ६.१२२.२५ ॥

બધા ચઢી ગયા પછી, રાઘવની અનુમતિ લઈ કુબેરનું તે શ્રેષ્ઠ આસન આકાશમાં ઊડ્યું.

6.122.26

खगतेन विमानेन हंसयुक्तेन भास्वता।
प्रहृष्टश्च प्रतीतश्च बभौ रामः कुबेरवत् ॥ ६.१२२.२६ ॥

આકાશમાં ચાલતા, હંસોથી જોડાયેલા તે તેજસ્વી વિમાનમાં, પ્રસન્ન અને સંતુષ્ટ રામ કુબેર જેવા શોભ્યા.

6.122.27

ते सर्वे वानरर्क्षाश्च राक्षसाश्च महाबलाः।
यथासुखमसम्बाधं दिव्ये तस्मिन्नुपाविशन् ॥ ६.१२२.२७ ॥

તે બધા વાનરો, ઋક્ષો અને મહાબળવાન રાક્ષસો તે દિવ્ય વિમાનમાં સુખપૂર્વક, ભીડ વિના બેઠા.