वाल्मीकि रामायण · सर्ग 6.122
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.122.1
उपस्थितं तु तं कृत्वा पुष्पकं पुष्पभूषितम्।
अविदूरे स्थितो राममित्युवाच विभीषणः ॥ ६.१२२.१ ॥
फुलांनी सजवलेले ते पुष्पक विमान जवळ आणून उभे केल्यावर, थोड्या अंतरावर उभ्या असलेल्या विभीषणाने रामाला असे म्हटले.
6.122.2
स तु बद्धाञ्जलिपुटो विनीतो राक्षसेश्वरः।
अब्रवीत् त्वरयोपेतः किं करोमीति राघवम् ॥ ६.१२२.२ ॥
त्या राक्षसेश्वराने विनयाने हात जोडून, घाईने राघवाला विचारले, "मी काय करू?"
6.122.3
तमब्रवीन्महातेजा लक्ष्मणस्योपशृण्वतः।
विमृश्य राघवो वाक्यमिदं स्नेहपुरस्कृतम् ॥ ६.१२२.३ ॥
महातेजस्वी राघवाने लक्ष्मण ऐकत असताना, विचार करून, स्नेहाने प्रेरित झालेले हे वचन त्याला सांगितले.
6.122.4
कृतप्रयत्नकर्माणः सर्व एव वनौकसः।
रत्नैरर्थैश्च विविधैः सम्पूज्यन्तां विभीषण ॥ ६.१२२.४ ॥
"हे विभीषणा! ज्यांनी प्रयत्नपूर्वक कर्म केले आहे, ते सर्व वनवासी रत्ने आणि विविध धनांनी सन्मानित व्हावेत."
6.122.5
सहामीभिस्त्वया लङ्का निर्जिता राक्षसेश्वर।
हृष्टैः प्राणभयं त्यक्त्वा संग्रामेष्वनिवर्तिभिः ॥ ६.१२२.५ ॥
"हे राक्षसेश्वरा! यांच्यासह तू लंका जिंकलीस. प्राणभय सोडून, आनंदाने, युद्धांत कधीही मागे न हटणाऱ्या या वीरांनी (तुला साथ दिली)."
6.122.6
त इमे कृतकर्माणः सर्व एव वनौकसः।
धनरत्नप्रदानैश्च कर्मैषां सफलं कुरु ॥ ६.१२२.६ ॥
"हे सर्व वनवासी आपले कर्म पूर्ण करणारे आहेत. त्यांना धन व रत्ने देऊन त्यांचे कर्म सफल कर."
6.122.7
एवं सम्मानिताश्चैते नन्द्यमाना यथा त्वया।
भविष्यन्ति कृतज्ञेन निर्वृता हरियूथपाः ॥ ६.१२२.७ ॥
अशा प्रकारे तू यांचा सन्मान करून त्यांना आनंदित केलेस, कृतज्ञ अशा तुझ्यामुळे हे वानरयूथपती समाधानी होतील.
6.122.8
त्यागिनं संग्रहीतारं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।
सर्वे त्वामभिगच्छन्ति ततः सम्बोधयामि ते ॥ ६.१२२.८ ॥
त्यागी, सर्वांना एकत्र ठेवणारा, दयाळू आणि जितेंद्रिय अशा तुझ्याकडे सर्व येतात; म्हणून मी तुला उपदेश करतो.
6.122.9
हीनं रतिगुणैः सर्वैरभिहन्तारमाहवे।
सेना त्यजति संविग्ना नृपतिं तं नरेश्वर ॥ ६.१२२.९ ॥
सर्व प्रिय गुणांपासून वंचित आणि युद्धात प्रहार करणाऱ्या त्या राजाला, हे नरेश्वरा, सेना घाबरून सोडून देते.
6.122.10
एवमुक्तस्तु रामेण वानरांस्तान् विभीषणः।
रत्नार्थसंविभागेन सर्वानेवाभ्यपूजयत् ॥ ६.१२२.१० ॥
रामाने असे सांगितल्यावर विभीषणाने त्या वानरांना रत्ने व धन वाटून सर्वांचा सन्मान केला.
6.122.11
ततस्तान् पूजितान् दृष्ट्वा रत्नार्थैर्हरियूथपान्।
आरुरोह तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम् ॥ ६.१२२.११ ॥
तेव्हा रत्ने व धनाने सन्मानित झालेले ते वानरयूथपती पाहून रामाने त्या उत्तम विमानात आरोहण केले.
6.122.12
अङ्केनादाय वैदेहीं लज्जमानां मनस्विनीम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विक्रान्तेन धनुष्मता ॥ ६.१२२.१२ ॥
लज्जित झालेल्या मनस्विनी वैदेहीला मांडीवर घेऊन, पराक्रमी धनुर्धर बंधू लक्ष्मणासह (राम आरूढ झाले).
6.122.13
अब्रवीत् स विमानस्थः पूजयन् सर्ववानरान्।
सुग्रीवं च महावीर्यं काकुत्स्थः सविभीषणम् ॥ ६.१२२.१३ ॥
विमानात उभे राहून त्यांनी सर्व वानरांचा, महापराक्रमी सुग्रीवाचा आणि विभीषणासह काकुत्स्थाचा सन्मान करत म्हटले.
6.122.14
मित्रकार्यं कृतमिदं भवद्भिर्वानरर्षभाः।
अनुज्ञाता मया सर्वे यथेष्टं प्रतिगच्छत ॥ ६.१२२.१४ ॥
हे वानरश्रेष्ठांनो! तुम्ही मित्राचे कार्य केले आहे. माझ्या अनुमतीने तुम्ही सर्वजण इच्छेनुसार परत जा.
6.122.15
यत् तु कार्यं वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।
कृतं सुग्रीव तत् सर्वं भवताधर्मभीरुणा ॥ ६.१२२.१५ ॥
हे सुग्रीवा! मित्र, स्नेही आणि हितकर्ता म्हणून जे कार्य करायचे होते ते सर्व अधर्माला भिणाऱ्या तुझ्याकडून झाले.
6.122.16
किष्किन्धां प्रति याह्याशु स्वसैन्येनाभिसंवृतः।
स्वराज्ये वस लङ्कायां मया दत्ते विभीषण।
न त्वां धर्षयितुं शक्ताः सेन्द्रा अपि दिवौकसः ॥ ६.१२२.१६ ॥
सुग्रीवा! तुझ्या सैन्याने वेढलेला तू लवकर किष्किंधेकडे जा. विभीषणा! मी दिलेल्या तुझ्या राज्य लंकेत राहा. इंद्रासह देवसुद्धा तुला पराभूत करू शकणार नाहीत.
6.122.17
अयोध्यां प्रति यास्यामि राजधानीं पितुर्मम।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि सर्वानामन्त्रयामि वः ॥ ६.१२२.१७ ॥
मी माझ्या पित्याच्या राजधानी अयोध्येकडे जाणार आहे. तुम्हा सर्वांची अनुमती घेऊ इच्छितो; तुम्हाला निरोप देतो.
6.122.18
एवमुक्तास्तु रामेण हरीन्द्रा हरयस्तथा।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२२.१८ ॥
रामाने असे सांगितल्यावर वानरराजे, सर्व वानर आणि राक्षस विभीषण हात जोडून बोलले.
6.122.19
अयोध्यां गन्तुमिच्छामः सर्वान् नयतु नो भवान्।
मुद्युक्ता विचरिष्यामो वनान्युपवनानि च ॥ ६.१२२.१९ ॥
आम्हांला अयोध्येला जायची इच्छा आहे; आपण आम्हा सर्वांना तिथे न्यावे. आनंदाने आम्ही वनांत आणि उपवनांत विहार करू.
6.122.20
दृष्ट्वा त्वामभिषेकार्द्रं कौसल्यामभिवाद्य च।
अचिरादागमिष्यामः स्वगृहान् नृपसत्तम ॥ ६.१२२.२० ॥
अभिषेकाने ओले झालेल्या आपल्याला पाहून आणि कौसल्येला वंदन करून, हे नृपश्रेष्ठा, आम्ही लवकरच आपापल्या घरी परत येऊ.
6.122.21
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा वानरैः सविभीषणैः।
अब्रवीद् वानरान् रामः ससुग्रीवविभीषणान् ॥ ६.१२२.२१ ॥
वानर आणि विभीषण असे बोलल्यावर, धर्मात्मा राम सुग्रीव आणि विभीषणांसह वानरांना म्हणाला.
6.122.22
प्रियात् प्रियतरं लब्धं यदहं ससुहृज्जनः।
सर्वैर्भवद्भिः सहितः प्रीतिं लप्स्ये पुरीं गतः ॥ ६.१२२.२२ ॥
प्रियांहूनही अधिक प्रिय जे मी मिळवले आहे, त्या मित्रजनांसह आणि आपणा सर्वांसह नगरीत जाऊन मी आनंद मिळवीन.
6.122.23
क्षिप्रमारोह सुग्रीव विमानं सह वानरैः।
त्वमप्यारोह सामात्यो राक्षसेन्द्र विभीषण ॥ ६.१२२.२३ ॥
हे सुग्रीवा, लवकर वानरांसह विमानात चढ. हे राक्षसेंद्रा विभीषणा, तूही अमात्यांसह चढ.
6.122.24
ततः स पुष्पकं दिव्यं सुग्रीवः सह वानरैः।
आरुरोह मुदा युक्तः सामात्यश्च विभीषणः ॥ ६.१२२.२४ ॥
मग सुग्रीव वानरांसह आणि अमात्यांसह विभीषण आनंदाने त्या दिव्य पुष्पक विमानात चढले.
6.122.25
तेष्वारूढेषु सर्वेषु कौबेरं परमासनम्।
राघवेणाभ्यनुज्ञातमुत्पपात विहायसम् ॥ ६.१२२.२५ ॥
सर्वजण आरूढ झाल्यावर राघवाच्या अनुमतीने कुबेराचे ते श्रेष्ठ आसन आकाशात उडाले.
6.122.26
खगतेन विमानेन हंसयुक्तेन भास्वता।
प्रहृष्टश्च प्रतीतश्च बभौ रामः कुबेरवत् ॥ ६.१२२.२६ ॥
आकाशात चालणाऱ्या, हंसांनी जोडलेल्या त्या तेजस्वी विमानात, आनंदित आणि समाधानी राम कुबेरासारखा शोभला.
6.122.27
ते सर्वे वानरर्क्षाश्च राक्षसाश्च महाबलाः।
यथासुखमसम्बाधं दिव्ये तस्मिन्नुपाविशन् ॥ ६.१२२.२७ ॥
ते सर्व वानर, ऋक्ष आणि महाबलवान राक्षस त्या दिव्य विमानात सुखाने, गर्दीविना बसले.