Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.122

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.122.1

उपस्थितं तु तं कृत्वा पुष्पकं पुष्पभूषितम्।
अविदूरे स्थितो राममित्युवाच विभीषणः ॥ ६.१२२.१ ॥

ପୁଷ୍ପରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ନିକଟକୁ ଆଣି ରଖିବା ପରେ, ଟିକିଏ ଦୂରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ।

6.122.2

स तु बद्धाञ्जलिपुटो विनीतो राक्षसेश्वरः।
अब्रवीत् त्वरयोपेतः किं करोमीति राघवम् ॥ ६.१२२.२ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ବିନୀତଭାବେ କରଯୋଡ଼ି, ଶୀଘ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ କ'ଣ କରିବି?"

6.122.3

तमब्रवीन्महातेजा लक्ष्मणस्योपशृण्वतः।
विमृश्य राघवो वाक्यमिदं स्नेहपुरस्कृतम् ॥ ६.१२२.३ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ଭଲ ଭାବେ ବିଚାର କରି, ସ୍ନେହରେ ପ୍ରେରିତ ଏହି ବାକ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.122.4

कृतप्रयत्नकर्माणः सर्व एव वनौकसः।
रत्नैरर्थैश्च विविधैः सम्पूज्यन्तां विभीषण ॥ ६.१२२.४ ॥

"ହେ ବିଭୀଷଣ! ଯେଉଁମାନେ ଯତ୍ନରେ କର୍ମ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ସମସ୍ତ ବନବାସୀଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଓ ବିବିଧ ଧନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉ।"

6.122.5

सहामीभिस्त्वया लङ्का निर्जिता राक्षसेश्वर।
हृष्टैः प्राणभयं त्यक्त्वा संग्रामेष्वनिवर्तिभिः ॥ ६.१२२.५ ॥

"ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର! ଏମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ଲଙ୍କା ଜିଣିଛ। ପ୍ରାଣଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଆନନ୍ଦରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ବି ପଛକୁ ନ ହଟିଥିବା ଏମାନେ (ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ)।"

6.122.6

त इमे कृतकर्माणः सर्व एव वनौकसः।
धनरत्नप्रदानैश्च कर्मैषां सफलं कुरु ॥ ६.१२२.६ ॥

"ଏହି ସମସ୍ତ ବନବାସୀ ନିଜ ନିଜ କର୍ମ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ କର୍ମ ସଫଳ କର।"

6.122.7

एवं सम्मानिताश्चैते नन्द्यमाना यथा त्वया।
भविष्यन्ति कृतज्ञेन निर्वृता हरियूथपाः ॥ ६.१२२.७ ॥

ଏହିପରି ତୁମେ ଏମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ କରିଛ; କୃତଜ୍ଞ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବାନର-ଯୂଥପତିମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ।

6.122.8

त्यागिनं संग्रहीतारं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।
सर्वे त्वामभिगच्छन्ति ततः सम्बोधयामि ते ॥ ६.१२२.८ ॥

ତ୍ୟାଗୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର ରଖୁଥିବା, କରୁଣାମୟ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ତୁମ ପାଖକୁ ସମସ୍ତେ ଆସନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଛି।

6.122.9

हीनं रतिगुणैः सर्वैरभिहन्तारमाहवे।
सेना त्यजति संविग्ना नृपतिं तं नरेश्वर ॥ ६.१२२.९ ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରୀତିକର ଗୁଣରେ ହୀନ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତକାରୀ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ, ହେ ନରେଶ୍ୱର, ସେନା ଭୟରେ ତ୍ୟାଗ କରେ।

6.122.10

एवमुक्तस्तु रामेण वानरांस्तान् विभीषणः।
रत्नार्थसंविभागेन सर्वानेवाभ्यपूजयत् ॥ ६.१२२.१० ॥

ରାମଙ୍କ ଏହିପରି କହିବା ପରେ ବିଭୀଷଣ ସେହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଓ ଧନ ବାଣ୍ଟି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

6.122.11

ततस्तान् पूजितान् दृष्ट्वा रत्नार्थैर्हरियूथपान्।
आरुरोह तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम् ॥ ६.१२२.११ ॥

ତା'ପରେ ରତ୍ନ ଓ ଧନରେ ସମ୍ମାନିତ ସେହି ବାନର-ଯୂଥପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମ ସେହି ଉତ୍ତମ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

6.122.12

अङ्केनादाय वैदेहीं लज्जमानां मनस्विनीम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा विक्रान्तेन धनुष्मता ॥ ६.१२२.१२ ॥

ଲଜ୍ଜିତା ମନସ୍ୱିନୀ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ନେଇ, ପରାକ୍ରମୀ ଧନୁର୍ଧର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ (ରାମ ଆରୋହଣ କଲେ)।

6.122.13

अब्रवीत् स विमानस्थः पूजयन् सर्ववानरान्।
सुग्रीवं च महावीर्यं काकुत्स्थः सविभीषणम् ॥ ६.१२२.१३ ॥

ବିମାନରେ ଠିଆ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କୁ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଭୀଷଣ ସହିତ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କହିଲେ।

6.122.14

मित्रकार्यं कृतमिदं भवद्भिर्वानरर्षभाः।
अनुज्ञाता मया सर्वे यथेष्टं प्रतिगच्छत ॥ ६.१२२.१४ ॥

ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତୁମେମାନେ ମିତ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ। ମୋ ଅନୁମତିରେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ସେପରି ଫେରିଯାଅ।

6.122.15

यत् तु कार्यं वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।
कृतं सुग्रीव तत् सर्वं भवताधर्मभीरुणा ॥ ६.१२२.१५ ॥

ହେ ସୁଗ୍ରୀବ! ମିତ୍ର, ସ୍ନେହୀ ଓ ହିତକାରୀ ଭାବରେ ଯାହା କରିବାର ଥିଲା, ଅଧର୍ମଭୀରୁ ତୁମେ ତାହା ସବୁ କରିଛ।

6.122.16

किष्किन्धां प्रति याह्याशु स्वसैन्येनाभिसंवृतः।
स्वराज्ये वस लङ्कायां मया दत्ते विभीषण।
न त्वां धर्षयितुं शक्ताः सेन्द्रा अपि दिवौकसः ॥ ६.१२२.१६ ॥

ସୁଗ୍ରୀବ! ତୁମ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଶୀଘ୍ର କିଷ୍କିନ୍ଧା ଯାଅ। ବିଭୀଷଣ! ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ତୁମ ରାଜ୍ୟ ଲଙ୍କାରେ ବାସ କର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପରାସ୍ତ କରି ପାରିବେ ନାହିଁ।

6.122.17

अयोध्यां प्रति यास्यामि राजधानीं पितुर्मम।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि सर्वानामन्त्रयामि वः ॥ ६.१२२.१७ ॥

ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଅଯୋଧ୍ୟା ଆଡ଼କୁ ଯିବି। ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ତୁମମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦିଏ।

6.122.18

एवमुक्तास्तु रामेण हरीन्द्रा हरयस्तथा।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२२.१८ ॥

ରାମଙ୍କ ଏପରି କହିବାରୁ ବାନରରାଜମାନେ, ସମସ୍ତ ବାନର ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ।

6.122.19

अयोध्यां गन्तुमिच्छामः सर्वान् नयतु नो भवान्।
मुद्युक्ता विचरिष्यामो वनान्युपवनानि च ॥ ६.१२२.१९ ॥

ଆମେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ; ଆପଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ଆନନ୍ଦରେ ଆମେ ବନ ଓ ଉପବନରେ ବିଚରଣ କରିବୁ।

6.122.20

दृष्ट्वा त्वामभिषेकार्द्रं कौसल्यामभिवाद्य च।
अचिरादागमिष्यामः स्वगृहान् नृपसत्तम ॥ ६.१२२.२० ॥

ଅଭିଷେକରେ ଭିଜିଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିବୁ।

6.122.21

एवमुक्तस्तु धर्मात्मा वानरैः सविभीषणैः।
अब्रवीद् वानरान् रामः ससुग्रीवविभीषणान् ॥ ६.१२२.२१ ॥

ବାନର ଓ ବିଭୀଷଣ ଏହିପରି କହିବାରୁ, ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

6.122.22

प्रियात् प्रियतरं लब्धं यदहं ससुहृज्जनः।
सर्वैर्भवद्भिः सहितः प्रीतिं लप्स्ये पुरीं गतः ॥ ६.१२२.२२ ॥

ପ୍ରିୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଯାହା ମୁଁ ଲାଭ କରିଛି, ସେହି ମିତ୍ରଜନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଆପଣମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ନଗରକୁ ଯାଇ ମୁଁ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରିବି।

6.122.23

क्षिप्रमारोह सुग्रीव विमानं सह वानरैः।
त्वमप्यारोह सामात्यो राक्षसेन्द्र विभीषण ॥ ६.१२२.२३ ॥

ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ଶୀଘ୍ର ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ବିମାନରେ ଚଢ଼। ହେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଚଢ଼।

6.122.24

ततः स पुष्पकं दिव्यं सुग्रीवः सह वानरैः।
आरुरोह मुदा युक्तः सामात्यश्च विभीषणः ॥ ६.१२२.२४ ॥

ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଭୀଷଣ ଆନନ୍ଦରେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଚଢ଼ିଲେ।

6.122.25

तेष्वारूढेषु सर्वेषु कौबेरं परमासनम्।
राघवेणाभ्यनुज्ञातमुत्पपात विहायसम् ॥ ६.१२२.२५ ॥

ସମସ୍ତେ ଚଢ଼ିବା ପରେ, ରାଘବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ କୁବେରଙ୍କ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା।

6.122.26

खगतेन विमानेन हंसयुक्तेन भास्वता।
प्रहृष्टश्च प्रतीतश्च बभौ रामः कुबेरवत् ॥ ६.१२२.२६ ॥

ଆକାଶରେ ଚାଲୁଥିବା, ହଂସ ଯୋଜିତ ସେହି ଦୀପ୍ତ ବିମାନରେ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରାମ କୁବେର ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।

6.122.27

ते सर्वे वानरर्क्षाश्च राक्षसाश्च महाबलाः।
यथासुखमसम्बाधं दिव्ये तस्मिन्नुपाविशन् ॥ ६.१२२.२७ ॥

ସେହି ସମସ୍ତ ବାନର, ଋକ୍ଷ ଓ ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ସୁଖରେ, ଭିଡ଼ ବିନା ବସିଲେ।