వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.126
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.126.1
बहूनि नाम वर्षाणि गतस्य सुमहद्वनम्।
शृणोम्यहं प्रीतिकरं मम नाथस्य कीर्तनम् ॥ ६.१२६.१ ॥
ఎన్నో సంవత్సరాలు గడిచాయి, ఆయన మహారణ్యానికి వెళ్ళినప్పటి నుండి; నా నాథుని ప్రీతికరమైన కీర్తనను నేను వింటున్నాను.
6.126.2
कल्याणी बत गाथेयं लौकिकी प्रतिभाति माम्।
एति जीवन्तमानन्दो नरं वर्षशतादपि ॥ ६.१२६.२ ॥
ఈ కథ ఎంత మంగళకరమైనది, ఇది లౌకికమని నాకు అనిపిస్తోంది; జీవించి ఉన్న మనిషికి వందేళ్ల తరువాతైనా ఆనందం కలుగుతుంది.
6.126.3
राघवस्य हरीणां च कथमासीत् समागमः।
कस्मिन् देशे किमाश्रित्य तत्त्वमाख्याहि पृच्छतः ॥ ६.१२६.३ ॥
రాఘవునికి, వానరులకు కలయిక ఎలా జరిగింది? ఏ ప్రదేశంలో, దేనిని ఆధారంగా చేసుకొని? అడుగుతున్నదానికి సత్యాన్ని చెప్పు.
6.126.4
स पृष्टो राजपुत्रेण बृस्यां समुपवेशितः।
आचचक्षे ततः सर्वं रामस्य चरितं वने ॥ ६.१२६.४ ॥
రాజపుత్రుడు అడుగగా, ఆసనంపై కూర్చోబెట్టబడి, అప్పుడు అతడు అరణ్యంలో రాముని చరిత్రను అంతటినీ చెప్పాడు.
6.126.5
यथा प्रव्राजितो रामो मातुर्दत्तौ वरौ तव।
यथा च पुत्रशोकेन राजा दशरथो मृतः ॥ ६.१२६.५ ॥
రాముడు ఎలా బహిష్కరింపబడ్డాడో, తల్లికి నీ రెండు వరాలు ఎలా ఇవ్వబడ్డాయో, పుత్రశోకంతో రాజు దశరథుడు ఎలా మరణించాడో.
6.126.6
यथा दूतैस्त्वमानीतस्तूर्णं राजगृहात् प्रभो।
त्वयायोध्यां प्रविष्टेन यथा राज्यं न चेप्सितम् ॥ ६.१२६.६ ॥
దూతల ద్వారా నీవు రాజభవనం నుండి వేగంగా పిలవబడినట్లు, అయోధ్యలో ప్రవేశించి నీవు రాజ్యాన్ని కోరనట్లు.
6.126.7
चित्रकूटगिरिं गत्वा राज्येनामित्रकर्शनः।
निमन्त्रितस्त्वया भ्राता धर्ममाचरता सताम् ॥ ६.१२६.७ ॥
చిత్రకూట పర్వతానికి వెళ్లి, శత్రువులను అణచివేసే సోదరుడిని, సజ్జనుల ధర్మాన్ని ఆచరించేవాడిని, నీవు రాజ్యాన్ని స్వీకరించమని ఆహ్వానించావు.
6.126.8
स्थितेन राज्ञो वचने यथा राज्यं विसर्जितम्।
आर्यस्य पादुके गृह्य यथासि पुनरागतः ॥ ६.१२६.८ ॥
రాజు మాటకు కట్టుబడి రాజ్యాన్ని విడిచిపెట్టారు; ఆర్యుని పాదుకలను తీసుకుని మీరు తిరిగి వచ్చారు.
6.126.9
सर्वमेतन्महाबाहो यथावद् विदितं तव।
त्वयि प्रतिप्रयाते तु यद् वृत्तं तन्निबोध मे ॥ ६.१२६.९ ॥
ఓ మహాబాహు! ఇదంతా మీకు యథాతథంగా తెలుసు. మీరు తిరిగి వెళ్లిన తర్వాత జరిగినది నా నుండి వినండి.
6.126.10
अपयाते त्वयि तदा समुद्भ्रान्तमृगद्विजम्।
परिद्यूनमिवात्यर्थं तद् वनं समपद्यत ॥ ६.१२६.१० ॥
మీరు వెళ్లిపోయినప్పుడు ఆ అడవి, జింకలు పక్షులు కలతచెంది తిరుగుతుండగా, అతిశయంగా వాడిపోయినట్లు అయింది.
6.126.11
तद्धस्तिमृदितं घोरं सिंहव्याघ्रमृगाकुलम्।
प्रविवेशाथ विजनं स महद् दण्डकावनम् ॥ ६.१२६.११ ॥
ఏనుగులచే తొక్కబడిన, భయంకరమైన, సింహాలు-పులులు-జింకలతో నిండిన ఆ నిర్జనమైన మహా దండకారణ్యంలో అతడు ప్రవేశించాడు.
6.126.12
तेषां पुरस्ताद् बलवान् गच्छतां गहने वने।
विनदन् सुमहानादं विराधः प्रत्यदृश्यत ॥ ६.१२६.१२ ॥
దట్టమైన అడవిలో వారు నడుస్తుండగా, వారికి ముందు అతిగా గర్జిస్తూ బలవంతుడైన విరాధుడు కనిపించాడు.
6.126.13
तमुत्क्षिप्य महानादमूर्ध्वबाहुमधोमुखम्।
निखाते प्रक्षिपन्ति स्म नदन्तमिव कुञ्जरम् ॥ ६.१२६.१३ ॥
మహా గర్జనతో, చేతులు పైకెత్తి, ముఖం క్రిందికి వాల్చి ఉన్న అతడిని పైకెత్తి, గర్జించే ఏనుగును వలె ఒక గుంతలో పడవేశారు.
6.126.14
तत् कृत्वा दुष्करं कर्म भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
सायाह्ने शरभङ्गस्य रम्यमाश्रममीयतुः ॥ ६.१२६.१४ ॥
ఆ కఠిన కార్యాన్ని నెరవేర్చిన తర్వాత, అన్నదమ్ములైన రాముడు, లక్ష్మణుడు సాయంకాలం శరభంగుని రమణీయ ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు.
6.126.15
शरभङ्गे दिवं प्राप्ते रामः सत्यपराक्रमः।
अभिवाद्य मुनीन् सर्वाञ्जनस्थानमुपागमत् ॥ ६.१२६.१५ ॥
శరభంగుడు స్వర్గానికి చేరిన తర్వాత, సత్యపరాక్రమశాలి రాముడు మునులందరికీ వందనం చేసి జనస్థానానికి వెళ్లాడు.
6.126.16
पश्चाच्छूर्पणखा नाम रामपार्श्वमुपागता।
ततो रामेण संदिष्टो लक्ष्मणः सहसोत्थितः ॥ ६.१२६.१६ ॥
తరువాత శూర్పణఖ అనే పేరు గల రాక్షసి రాముని వద్దకు వచ్చింది. అప్పుడు రాముని ఆజ్ఞతో లక్ష్మణుడు ఒక్కసారిగా లేచాడు.
6.126.17
प्रगृह्य खड्गं चिच्छेद कर्णनासं महाबलः।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ६.१२६.१७ ॥
మహాబలుడైన లక్ష్మణుడు ఖడ్గం పట్టి ఆమె చెవులను, ముక్కును ఖండించాడు. భయంకర కర్మలు చేసే పదునాలుగు వేల రాక్షసులను.
6.126.18
हतानि वसता तत्र राघवेण महात्मना।
एकेन सह संगम्य रामेण रणमूर्धनि ॥ ६.१२६.१८ ॥
అక్కడ నివసిస్తున్న మహాత్ముడైన రాఘవుడు వారందరినీ సంహరించాడు. యుద్ధ ముఖంలో రాముడు ఒక్కడితో ఎదుర్కొని (వారు హతమయ్యారు).
6.126.19
अह्नश्चतुर्थभागेन निःशेषा राक्षसाः कृताः।
महाबला महावीर्यास्तपसो विघ्नकारिणः ॥ ६.१२६.१९ ॥
ఒక రోజులో నాలుగవ భాగంలోనే, తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించిన మహాబలవంతులు, మహాపరాక్రమశాలులైన రాక్షసులందరినీ నిర్మూలించారు.
6.126.20
निहता राघवेणाजौ दण्डकारण्यवासिनः।
राक्षसाश्च विनिष्पिष्टाः खरश्च निहतो रणे ॥ ६.१२६.२० ॥
యుద్ధంలో రాఘవుడు దండకారణ్యవాసులైన రాక్షసులను సంహరించి చూర్ణం చేశాడు; యుద్ధంలో ఖరుడు కూడా హతమయ్యాడు.
6.126.21
दूषणं चाग्रतो हत्वा त्रिशिरास्तदनन्तरम्।
ततस्तेनार्दिता बाला रावणं समुपागता ॥ ६.१२६.२१ ॥
మొదట దూషణుడిని చంపి, తరువాత త్రిశిరుడిని కూడా సంహరించాడు; అప్పుడు అతనిచే పీడితులైన బాలరాక్షసులు రావణుని వద్దకు చేరారు.
6.126.22
रावणानुचरो घोरो मारीचो नाम राक्षसः।
लोभयामास वैदेहीं भूत्वा रत्नमयो मृगः ॥ ६.१२६.२२ ॥
రావణుని అనుచరుడు, భయంకరుడైన మారీచుడు అనే రాక్షసుడు, రత్నమయ మృగంగా రూపం ధరించి వైదేహిని మోహింపజేశాడు.
6.126.23
सा राममब्रवीद् दृष्ट्वा वैदेही गृह्यतामिति।
अयं मनोहरः कान्त आश्रमो नो भविष्यति ॥ ६.१२६.२३ ॥
ఆ మృగాన్ని చూసిన వైదేహి రాముడితో ఇలా అన్నది: "దీనిని పట్టుకోండి; ఈ మనోహర మృగం మన ఆశ్రమానికి అలంకారంగా ఉంటుంది."
6.126.24
ततो रामो धनुष्पाणिर्मृगं तमनुधावति।
स तं जघान धावन्तं शरेणानतपर्वणा ॥ ६.१२६.२४ ॥
అప్పుడు విల్లు చేతబట్టిన రాముడు ఆ మృగాన్ని వెంటాడాడు; పరుగెడుతున్న దానిని వంగిన కొనలున్న బాణంతో కొట్టాడు.
6.126.25
अथ सौम्य दशग्रीवो मृगं याति तु राघवे।
लक्ष्मणे चापि निष्क्रान्ते प्रविवेशाश्रमं तदा ॥ ६.१२६.२५ ॥
అప్పుడు ఓ సౌమ్యా, దశగ్రీవుడు ఆ జింకను వెంటాడుతూ వెళ్లిన రాఘవుడు వెళ్లిపోగా, లక్ష్మణుడు కూడా బయటకు వెళ్లగా, అప్పుడు ఆశ్రమంలో ప్రవేశించాడు.
6.126.26
जग्राह तरसा सीतां ग्रहः खे रोहिणीमिव।
त्रातुकामं ततो युद्धे हत्वा गृध्रं जटायुषम् ॥ ६.१२६.२६ ॥
ఆకాశంలో గ్రహం రోహిణిని పట్టుకున్నట్లుగా అతడు బలంగా సీతను పట్టుకున్నాడు. అప్పుడు ఆమెను రక్షించాలనుకున్న గృధ్రం జటాయువును యుద్ధంలో చంపి.
6.126.27
प्रगृह्य सहसा सीतां जगामाशु स राक्षसः।
ततस्त्वद्भुतसंकाशाः स्थिताः पर्वतमूर्धनि ॥ ६.१२६.२७ ॥
సీతను అకస్మాత్తుగా పట్టుకుని ఆ రాక్షసుడు వేగంగా వెళ్లిపోయాడు. అప్పుడు ఆశ్చర్యాకారులై వారు పర్వత శిఖరంపై నిలిచారు.
6.126.28
सीतां गृहीत्वा गच्छन्तं वानराः पर्वतोपमाः।
ददृशुर्विस्मिताकारा रावणं राक्षसाधिपम् ॥ ६.१२६.२८ ॥
సీతను పట్టుకుని వెళ్తున్న రాక్షసాధిపతి రావణుడిని పర్వతాల్లాంటి వానరులు ఆశ్చర్యంతో చూశారు.
6.126.29
ततः शीघ्रतरं गत्वा तद् विमानं मनोजवम्।
आरुह्य सह वैदेह्या पुष्पकं स महाबलः ॥ ६.१२६.२९ ॥
అప్పుడు మరింత వేగంగా వెళ్లి, మనోవేగమైన ఆ విమానం పుష్పకంపై వైదేహితో కలిసి ఎక్కి ఆ మహాబలుడు.
6.126.30
प्रविवेश तदा लङ्कां रावणो राक्षसेश्वरः।
तां सुवर्णपरिष्कारे शुभे महति वेश्मनि ॥ ६.१२६.३० ॥
అప్పుడు రాక్షసేశ్వరుడు రావణుడు లంకలో ప్రవేశించాడు. బంగారంతో అలంకరించబడిన ఆ శుభమైన, గొప్ప భవనంలో.
6.126.31
प्रवेश्य मैथिलीं वाक्यैः सान्त्वयामास रावणः।
तृणवद् भाषितं तस्य तं च नैर्ऋतपुङ्गवम् ॥ ६.१२६.३१ ॥
రావణుడు మైథిలిని లోపలికి తీసుకువెళ్ళి మాటలతో ఓదార్చడానికి ప్రయత్నించాడు; కానీ ఆమె అతని మాటలను, ఆ నైరృతులలో శ్రేష్ఠుడినీ గడ్డిపోచతో సమానంగా తృణీకరించింది.
6.126.32
अचिन्तयन्ती वैदेही ह्यशोकवनिकां गता।
न्यवर्तत तदा रामो मृगं हत्वा तदा वने ॥ ६.१२६.३२ ॥
ఏమీ ఆలోచించకుండా వైదేహి అశోకవనానికి వెళ్ళింది; అదే సమయంలో రాముడు అడవిలో ఒక జింకను చంపి తిరిగి వచ్చాడు.
6.126.33
निवर्तमानः काकुत्स्थो दृष्ट्वा गृध्रं स विव्यथे।
गृध्रं हतं तदा दृष्ट्वा रामः प्रियतरं पितुः ॥ ६.१२६.३३ ॥
తిరిగి వస్తున్న కాకుత్స్థుడు రాముడు గృధ్రాన్ని చూసి వ్యథ చెందాడు; తన తండ్రికి అత్యంత ప్రియమైన ఆ గృధ్రం చంపబడి ఉండటం చూసి రాముడు దుఃఖించాడు.
6.126.34
मार्गमाणस्तु वैदेहीं राघवः सहलक्ष्मणः।
गोदावरीमनुचरन् वनोद्देशांश्च पुष्पितान् ॥ ६.१२६.३४ ॥
వైదేహిని వెతుకుతూ రాఘవుడు రాముడు లక్ష్మణునితో కలిసి గోదావరి తీరంలో, పుష్పించిన అడవి ప్రదేశాల్లో సంచరించాడు.
6.126.35
आसेदतुर्महारण्ये कबन्धं नाम राक्षसम्।
ततः कबन्धवचनाद् रामः सत्यपराक्रमः ॥ ६.१२६.३५ ॥
వారిద్దరూ మహారణ్యంలో కబంధుడనే రాక్షసుని వద్దకు చేరారు; అప్పుడు కబంధుని మాట ప్రకారం సత్యపరాక్రముడైన రాముడు (ముందుకు సాగాడు).
6.126.36
ऋष्यमूकगिरिं गत्वा सुग्रीवेण समागतः।
तयोः समागमः पूर्वं प्रीत्या हार्दो व्यजायत ॥ ६.१२६.३६ ॥
ఋష్యమూక పర్వతానికి వెళ్ళి (రాముడు) సుగ్రీవునితో కలిశాడు; వారిద్దరి ఆ మొదటి కలయికలో ప్రేమతో కూడిన హృదయపూర్వక స్నేహం ఏర్పడింది.
6.126.37
भ्रात्रा निरस्तः क्रुद्धेन सुग्रीवो वालिना पुरा।
इतरेतरसंवादात् प्रगाढः प्रणयस्तयोः ॥ ६.१२६.३७ ॥
పూర్వం కోపించిన అన్న వాలి సుగ్రీవుడిని వెళ్లగొట్టాడు; వారిద్దరి పరస్పర సంభాషణ వల్ల వారి మధ్య గాఢమైన అనురాగం కలిగింది.
6.126.38
रामः स्वबाहुवीर्येण स्वराज्यं प्रत्यपादयत्।
वालिनं समरे हत्वा महाकायं महाबलम् ॥ ६.१२६.३८ ॥
రాముడు తన బాహుబలంతో యుద్ధంలో మహాకాయుడు, మహాబలుడు అయిన వాలిని చంపి సుగ్రీవునికి అతని రాజ్యాన్ని తిరిగి ఇచ్చాడు.
6.126.39
सुग्रीवः स्थापितो राज्ये सहितः सर्ववानरैः।
रामाय प्रतिजानीते राजपुत्र्यास्तु मार्गणम् ॥ ६.१२६.३९ ॥
సుగ్రీవుడు సర్వ వానరులతో కలిసి రాజ్యంపై స్థాపితుడయ్యాడు; రాజపుత్రిని (సీతను) వెతికిస్తానని రాముడికి వాగ్దానం చేశాడు.
6.126.40
आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महात्मना।
दश कोट्यः प्लवङ्गानां सर्वाः प्रस्थापिता दिशः ॥ ६.१२६.४० ॥
మహాత్ముడైన వానరరాజు సుగ్రీవుని ఆజ్ఞతో పది కోట్ల వానరులు అన్ని దిక్కులకు పంపబడ్డారు.
6.126.41
तेषां नो विप्रकृष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे।
भृशं शोकाभितप्तानां महान् कालोऽत्यवर्तत ॥ ६.१२६.४१ ॥
వింధ్య పర్వతాలలో దూరదూరంగా చెదిరిపోయి, అపారమైన శోకంతో తపించిపోతున్న మాకు చాలా కాలం గడిచిపోయింది.
6.126.42
भ्राता तु गृध्रराजस्य सम्पातिर्नाम वीर्यवान्।
समाख्याति स्म वसतीं सीतां रावणमन्दिरे ॥ ६.१२६.४२ ॥
గృధ్రరాజు సోదరుడు, పరాక్రమవంతుడైన సంపాతి అనే పేరు గలవాడు, సీత రావణుని మందిరంలో నివసిస్తోందని తెలిపాడు.
6.126.43
सोऽहं दुःखपरीतानां दुःखं तज्ज्ञातिनां नुदन्।
आत्मवीर्यं समास्थाय योजनानां शतं प्लुतः।
तत्राहमेकामद्राक्षमशोकवनिकां गताम् ॥ ६.१२६.४३ ॥
దుఃఖంలో మునిగిన వారి బంధువుల దుఃఖాన్ని పోగొట్టడానికి, నా పరాక్రమాన్ని నమ్ముకొని నేను నూరు యోజనాలు దూకాను. అక్కడ అశోకవనికకు వెళ్లిన ఒకామెను నేను చూశాను.
6.126.44
कौशेयवस्त्रां मलिनां निरानन्दां दृढव्रताम्।
तया समेत्य विधिवत् पृष्ट्वा सर्वमनिन्दिताम् ॥ ६.१२६.४४ ॥
పట్టువస్త్రాలు ధరించి, మలినంగా, ఆనందరహితంగా, దృఢవ్రతంతో ఉన్న ఆమె వద్దకు విధిప్రకారం చేరి, ఆ నిందారహితురాలిని అన్నీ అడిగాను.
6.126.45
अभिज्ञानं मया दत्तं रामनामाङ्गुलीयकम्।
अभिज्ञानं मणिं लब्ध्वा चरितार्थोऽहमागतः ॥ ६.१२६.४५ ॥
నేను ఇచ్చిన గుర్తుగా రాముని పేరు చెక్కిన ఉంగరం; ఆ గుర్తు మణిని పొంది, నా కార్యం నెరవేరినవాడినై నేను వచ్చాను.
6.126.46
मया च पुनरागम्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
अभिज्ञानं मया दत्तमर्चिष्मान् स महामणिः ॥ ६.१२६.४६ ॥
మరల వచ్చి, అనాయాసంగా కర్మలు చేసే రాముని పక్షాన, నేను ఇచ్చిన ఆ ప్రకాశించే మహామణిని గుర్తుగా ఇచ్చాను.
6.126.47
श्रुत्वा तां मैथिलीं रामस्त्वाशशंसे च जीवितम्।
जीवितान्तमनुप्राप्तः पीत्वामृतमिवातुरः ॥ ६.१२६.४७ ॥
మైథిలి మాటలు విని రాముడు జీవితంపై ఆశ పొందాడు; మరణానికి చేరువైన రోగి అమృతం త్రాగినట్టు.
6.126.48
उद्योजयिष्यन्नुद्योगं दध्रे लङ्कावधे मनः।
जिघांसुरिव लोकान्ते सर्वाँल्लोकान् विभावसुः ॥ ६.१२६.४८ ॥
యుద్ధ ప్రయత్నం ప్రారంభించాలనే సంకల్పంతో లంకా వధపై మనసు నిలిపాడు; ప్రళయకాలంలో అగ్ని సమస్త లోకాలను దహించడానికి సిద్ధమైనట్టు.
6.126.49
ततः समुद्रमासाद्य नलं सेतुमकारयत्।
अतरत् कपिवीराणां वाहिनी तेन सेतुना ॥ ६.१२६.४९ ॥
అప్పుడు సముద్రానికి చేరి నలునితో సేతువు నిర్మింపజేశారు; ఆ సేతువు ద్వారా వానర వీరుల సేన దాటింది.
6.126.50
प्रहस्तमवधीन्नीलः कुम्भकर्णं तु राघवः।
लक्ष्मणो रावणसुतं स्वयं रामस्तु रावणम् ॥ ६.१२६.५० ॥
నీలుడు ప్రహస్తుని చంపాడు; రాఘవుడు కుంభకర్ణుని చంపాడు; లక్ష్మణుడు రావణుని కుమారుని చంపాడు; రాముడు స్వయంగా రావణుని చంపాడు.
6.126.51
स शक्रेण समागम्य यमेन वरुणेन च।
महेश्वरस्वयंभूभ्यां तथा दशरथेन च ॥ ६.१२६.५१ ॥
ఆయన ఇంద్రుని, యముని, వరుణుని కలుసుకున్నారు; మహేశ్వరుని, స్వయంభువును (బ్రహ్మను), దశరథుని కూడా కలుసుకున్నారు.
6.126.52
तैश्च दत्तवरः श्रीमानृषिभिश्च समागतैः।
सुरर्षिभिश्च काकुत्स्थो वराँल्लेभे परंतपः ॥ ६.१२६.५२ ॥
వారి చేత, సమావేశమైన ఋషుల చేత, దేవర్షుల చేత వరాలు పొందిన శ్రీమంతుడైన కాకుత్స్థుడు (రాముడు), శత్రువులను తపింపజేసేవాడు, వరాలు పొందాడు.
6.126.53
स तु दत्तवरः प्रीत्या वानरैश्च समागतैः।
पुष्पकेण विमानेन किष्किन्धामभ्युपागमत् ॥ ६.१२६.५३ ॥
ఆయన వరాలు పొంది, ప్రీతితో సమావేశమైన వానరులతో కలిసి పుష్పక విమానంలో కిష్కింధకు చేరుకున్నాడు.
6.126.54
तां गङ्गां पुनरासाद्य वसन्तं मुनिसंनिधौ।
अविघ्नं पुष्ययोगेन श्वो रामं द्रष्टुमर्हसि ॥ ६.१२६.५४ ॥
మళ్లీ ఆ గంగను చేరి, ముని సన్నిధిలో ఉండి, పుష్య యోగంలో విఘ్నం లేకుండా రేపు రాముని చూడటానికి అర్హుడవు.
6.126.55
ततः स वाक्यैर्मधुरैर्हनूमतो
निशम्य हृष्टो भरतः कृताञ्जलिः।
उवाच वाणीं मनसः प्रहर्षिणीं
चिरस्य पूर्णः खलु मे मनोरथः ॥ ६.१२६.५५ ॥
అప్పుడు హనుమంతుని మధుర వాక్యాలు విని సంతోషించిన భరతుడు చేతులు జోడించి, మనసును ఆనందింపజేసే మాటలు పలికాడు: నిజంగా, చాలాకాలం తర్వాత నా కోరిక నెరవేరింది.