વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.15.1
बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्त-
न्निशम्य यत्नेन विभीषणस्य।
ततो महात्मा वचनं बभाषे
तत्रेन्द्रजिन्नैर्ऋतयूथमुख्यः ॥ ६.१५.१ ॥
બૃહસ્પતિ સમાન બુદ્ધિવાળા વિભીષણનું તે વચન ધ્યાનપૂર્વક સાંભળીને, ત્યારે રાક્ષસસમૂહના મુખ્ય મહાત્મા ઇન્દ્રજિત ત્યાં આ વચન બોલ્યો.
6.15.2
किं नाम ते तात कनिष्ठ वाक्य-
मनर्थकं वै बहुभीतवच्च।
अस्मिन् कुले योऽपि भवेन्न जातः
सोऽपीदृशं नैव वदेन्न कुर्यात् ॥ ६.१५.२ ॥
હે તાત, નાના ભાઈ! તારું આ વચન આટલું અર્થહીન અને અતિશય ભયભીત માણસ જેવું કેમ છે? આ કુળમાં જન્મ્યો ન હોય એ પણ આવું બોલે નહીં અને કરે નહીં.
6.15.3
सत्त्वेन वीर्येण पराक्रमेण
धैर्येण शौर्येण च तेजसा च।
एकः कुलेऽस्मिन् पुरुषो विमुक्तो
विभीषणस्तात कनिष्ठ एषः ॥ ६.१५.३ ॥
હે તાત! આ કુળમાં સત્ત્વ, વીર્ય, પરાક્રમ, ધૈર્ય, શૌર્ય અને તેજથી એકલો જ વિશિષ્ટ નીકળ્યો છે — આ વિભીષણ, આ નાનો ભાઈ.
6.15.4
किं नाम तौ मानुषराजपुत्रा-
वस्माकमेकेन हि राक्षसेन।
सुप्राकृतेनापि निहन्तुमेतौ
शक्यौ कुतो भीषयसे स्म भीरो ॥ ६.१५.४ ॥
તે બંને માનવરાજકુમારોને આપણામાંનો એક સામાન્ય રાક્ષસ પણ મારી શકે નહીં શું? હે કાયર, તો તું આટલો કેમ ડરે છે?
6.15.5
त्रिलोकनाथो ननु देवराजः
शक्रो मया भूमितले निविष्टः।
भयार्पिताश्चापि दिशः प्रपन्नाः
सर्वे तदा देवगणाः समग्राः ॥ ६.१५.५ ॥
ત્રણે લોકના સ્વામી દેવરાજ શક્રને મેં પૃથ્વી પર પાડી દીધા હતા. ત્યારે ભયથી પીડાઈને દિશાઓ અને સમસ્ત દેવગણો પણ શરણે ગયા.
6.15.6
ऐरावतो निःस्वनमुन्नदन् स
निपातितो भूमितले मया तु।
विकृष्य दन्तौ तु मया प्रसह्य
वित्रासिता देवगणाः समग्राः ॥ ६.१५.६ ॥
ગર્જના કરતા ઐરાવતને મેં ભૂમિ પર પાડી દીધો; બળપૂર્વક તેના દાંત ખેંચી કાઢ્યા; સમસ્ત દેવગણો ભયભીત થયા.
6.15.7
सोऽहं सुराणामपि दर्पहन्ता
दैत्योत्तमानामपि शोककर्ता।
कथं नरेन्द्रात्मजयोर्न शक्तो
मनुष्ययोः प्राकृतयोः सुवीर्यः ॥ ६.१५.७ ॥
દેવોનો ગર્વ ચૂરનાર અને શ્રેષ્ઠ દૈત્યોને પણ શોક આપનાર હું, નરેન્દ્રના આ બે સામાન્ય માનવ પુત્રો પર મારો પરાક્રમ કેમ ન બતાવી શકું?
6.15.8
अथेन्द्रकल्पस्य दुरासदस्य
महौजसस्तद् वचनं निशम्य।
ततो महार्थं वचनं बभाषे
विभीषणः शस्त्रभृतां वरिष्ठः ॥ ६.१५.८ ॥
ઇન્દ્ર સમાન, દુર્જય, મહાતેજસ્વી રાવણના એ વચનો સાંભળીને, શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ વિભીષણે ત્યારે મહત્ત્વપૂર્ણ વચન કહ્યું.
6.15.9
न तात मन्त्रे तव निश्चयोऽस्ति
बालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धिः।
तस्मात् त्वयाप्यात्मविनाशनाय
वचोऽर्थहीनं बहु विप्रलप्तम् ॥ ६.१५.९ ॥
હે તાત, તારા મંત્રવિચારમાં નિશ્ચય નથી; તું હજી બાળક છે, તારી બુદ્ધિ અપરિપક્વ છે. તેથી તારા પોતાના જ વિનાશ માટે તેં અર્થહીન અને ઘણું વ્યર્થ બકવાસ કર્યો છે.
6.15.10
पुत्रप्रवादेन तु रावणस्य
त्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसि शत्रुः।
यस्येदृशं राघवतो विनाशं
निशम्य मोहादनुमन्यसे त्वम् ॥ ६.१५.१० ॥
રાવણના પુત્રના બહાને, હે ઇન્દ્રજિત, તું મિત્રના મુખવાળો શત્રુ છે. રાઘવના આવા વિનાશને સાંભળીને મોહથી તું તેને અનુમોદન આપે છે.
6.15.11
त्वमेव वध्यश्च सुदुर्मतिश्च
स चापि वध्यो य इहानयत् त्वाम्।
बालं दृढं साहसिकं च योऽद्य
प्रावेशयन्मन्त्रकृतां समीपम् ॥ ६.१५.११ ॥
તું જ વધ કરવા યોગ્ય છે, અત્યંત દુર્બુદ્ધિ છે. આજે તને અહીં લાવીને મંત્રીઓની સમીપ પ્રવેશ કરાવનાર પણ વધ કરવા યોગ્ય છે. તું મૂર્ખ, હઠીલો અને સાહસિક બાળક છે.
6.15.12
मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्न-
स्तीक्ष्णस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा।
मूर्खस्त्वमत्यन्तसुदुर्मतिश्च
त्वमिन्द्रजिद् बालतया ब्रवीषि ॥ ६.१५.१२ ॥
તું મોહિત, અપરિપક્વ, અવિનયી, તીક્ષ્ણ સ્વભાવનો, અલ્પબુદ્ધિ અને દુરાત્મા છે. તું મૂર્ખ અને અત્યંત દુર્બુદ્ધિ છે; હે ઇન્દ્રજિત, બાલિશતાથી તું આમ બોલે છે.
6.15.13
को ब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशा-
नर्चिष्मतः कालनिकाशरूपान्।
सहेत बाणान् यमदण्डकल्पान्
समक्षमुक्तान् युधि राघवेण ॥ ६.१५.१३ ॥
યુદ્ધમાં રાઘવે સામે છોડેલા, બ્રહ્મદંડ જેવા પ્રકાશિત, કાળ સમાન રૂપવાળા, યમદંડ સમાન એ બાણોને કોણ સહન કરી શકે?
6.15.14
धनानि रत्नानि सुभूषणानि
वासांसि दिव्यानि मणींश्च चित्रान्।
सीतां च रामाय निवेद्य देवीं
वसेम राजन्निह वीतशोकाः ॥ ६.१५.१४ ॥
ધન, રત્નો, સુંદર આભૂષણો, દિવ્ય વસ્ત્રો અને અદ્ભુત મણિઓ, તથા દેવી સીતાને રામને અર્પણ કરીને, હે રાજન, આપણે અહીં શોકરહિત રહીએ.