Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.15

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.15.1

बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्त-
न्निशम्य यत्नेन विभीषणस्य।
ततो महात्मा वचनं बभाषे
तत्रेन्द्रजिन्नैर्ऋतयूथमुख्यः ॥ ६.१५.१ ॥

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସମାନ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଶୁଣି, ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସେଠାରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

6.15.2

किं नाम ते तात कनिष्ठ वाक्य-
मनर्थकं वै बहुभीतवच्च।
अस्मिन् कुले योऽपि भवेन्न जातः
सोऽपीदृशं नैव वदेन्न कुर्यात् ॥ ६.१५.२ ॥

ହେ ତାତ, କନିଷ୍ଠ! ତୁମ୍ଭର ଏହି ବାକ୍ୟ ଏତେ ଅର୍ଥହୀନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ଲୋକ ପରି କାହିଁକି? ଏ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏପରି କହିବ ନାହିଁ ଓ କରିବ ନାହିଁ।

6.15.3

सत्त्वेन वीर्येण पराक्रमेण
धैर्येण शौर्येण च तेजसा च।
एकः कुलेऽस्मिन् पुरुषो विमुक्तो
विभीषणस्तात कनिष्ठ एषः ॥ ६.१५.३ ॥

ହେ ତାତ! ଏ କୁଳରେ ସତ୍ତ୍ୱ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ପରାକ୍ରମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ତେଜରେ କେବଳ ଏହି ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ — ଏହି ବିଭୀଷଣ, ଏହି କନିଷ୍ଠ।

6.15.4

किं नाम तौ मानुषराजपुत्रा-
वस्माकमेकेन हि राक्षसेन।
सुप्राकृतेनापि निहन्तुमेतौ
शक्यौ कुतो भीषयसे स्म भीरो ॥ ६.१५.४ ॥

ସେ ଦୁଇ ମାନବରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସାଧାରଣ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ କ'ଣ ବଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ? ହେ ଭୀରୁ, ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି ଏତେ ଡରୁଛ?

6.15.5

त्रिलोकनाथो ननु देवराजः
शक्रो मया भूमितले निविष्टः।
भयार्पिताश्चापि दिशः प्रपन्नाः
सर्वे तदा देवगणाः समग्राः ॥ ६.१५.५ ॥

ତ୍ରିଲୋକର ଅଧିପତି ଦେବରାଜ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ପକାଇଦେଇଥିଲି। ସେତେବେଳେ ଭୟରେ ଦିଗସମୂହ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ।

6.15.6

ऐरावतो निःस्वनमुन्नदन् स
निपातितो भूमितले मया तु।
विकृष्य दन्तौ तु मया प्रसह्य
वित्रासिता देवगणाः समग्राः ॥ ६.१५.६ ॥

ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଐରାବତକୁ ମୁଁ ଭୂମିରେ ପକାଇଲି; ବଳପୂର୍ବକ ତାର ଦାନ୍ତ ଟାଣି ଛଡ଼ାଇଲି; ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଭୀତ ହେଲେ।

6.15.7

सोऽहं सुराणामपि दर्पहन्ता
दैत्योत्तमानामपि शोककर्ता।
कथं नरेन्द्रात्मजयोर्न शक्तो
मनुष्ययोः प्राकृतयोः सुवीर्यः ॥ ६.१५.७ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ପ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶୋକ ଦେଇଥିବା ମୁଁ, ଏହି ଦୁଇ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ମୋ ପରାକ୍ରମ କାହିଁକି ଦେଖାଇ ପାରିବି ନାହିଁ?

6.15.8

अथेन्द्रकल्पस्य दुरासदस्य
महौजसस्तद् वचनं निशम्य।
ततो महार्थं वचनं बभाषे
विभीषणः शस्त्रभृतां वरिष्ठः ॥ ६.१५.८ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ, ଦୁର୍ଜୟ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାବଣଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ ତା'ପରେ ମହତ୍ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ବଚନ କହିଲେ।

6.15.9

न तात मन्त्रे तव निश्चयोऽस्ति
बालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धिः।
तस्मात् त्वयाप्यात्मविनाशनाय
वचोऽर्थहीनं बहु विप्रलप्तम् ॥ ६.१५.९ ॥

ହେ ତାତ, ତୁମ ମନ୍ତ୍ରବିଚାରରେ ନିଶ୍ଚିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନାହିଁ; ତୁମେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବାଳକ, ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ଅପକ୍ୱ। ତେଣୁ ନିଜର ବିନାଶ ପାଇଁ ତୁମେ ଅର୍ଥହୀନ ଓ ବହୁ ବ୍ୟର୍ଥ ପ୍ରଳାପ କହିଛ।

6.15.10

पुत्रप्रवादेन तु रावणस्य
त्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसि शत्रुः।
यस्येदृशं राघवतो विनाशं
निशम्य मोहादनुमन्यसे त्वम् ॥ ६.१५.१० ॥

ରାବଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ଦାବି କରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ତୁମେ ମିତ୍ରର ମୁଖ ଧରିଥିବା ଶତ୍ରୁ। ରାଘବଙ୍କ ଏହିପରି ବିନାଶ ଶୁଣି ମୋହବଶତଃ ତୁମେ ତାହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରୁଛ।

6.15.11

त्वमेव वध्यश्च सुदुर्मतिश्च
स चापि वध्यो य इहानयत् त्वाम्।
बालं दृढं साहसिकं च योऽद्य
प्रावेशयन्मन्त्रकृतां समीपम् ॥ ६.१५.११ ॥

ତୁମେ ନିଜେ ବଧଯୋଗ୍ୟ, ଅତି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି। ଆଜି ତୁମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣି ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ବଧଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ମୂର୍ଖ, ଜିଦ୍ଖୋର ଓ ସାହସୀ ବାଳକ।

6.15.12

मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्न-
स्तीक्ष्णस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा।
मूर्खस्त्वमत्यन्तसुदुर्मतिश्च
त्वमिन्द्रजिद् बालतया ब्रवीषि ॥ ६.१५.१२ ॥

ତୁମେ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ଅପରିପକ୍ୱ, ଅବିନୀତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣସ୍ୱଭାବୀ, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ଓ ଦୁରାତ୍ମା। ତୁମେ ମୂର୍ଖ ଓ ଅତି ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି; ହେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ବାଳକତାରୁ ତୁମେ ଏପରି କହୁଛ।

6.15.13

को ब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशा-
नर्चिष्मतः कालनिकाशरूपान्।
सहेत बाणान् यमदण्डकल्पान्
समक्षमुक्तान् युधि राघवेण ॥ ६.१५.१३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଘବ ଆଖି ଆଗରେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, କାଳ ସଦୃଶ ରୂପ ବିଶିଷ୍ଟ, ଯମଦଣ୍ଡ ତୁଲ୍ୟ ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବାଣ କିଏ ସହିପାରିବ?

6.15.14

धनानि रत्नानि सुभूषणानि
वासांसि दिव्यानि मणींश्च चित्रान्।
सीतां च रामाय निवेद्य देवीं
वसेम राजन्निह वीतशोकाः ॥ ६.१५.१४ ॥

ଧନ, ରତ୍ନ, ସୁନ୍ଦର ଅଳଙ୍କାର, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ମଣି, ଏବଂ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, ହେ ରାଜା, ଆମେ ଏଠାରେ ଶୋକରହିତ ହୋଇ ବାସ କରିବା।