ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.15.1
बृहस्पतेस्तुल्यमतेर्वचस्त-
न्निशम्य यत्नेन विभीषणस्य।
ततो महात्मा वचनं बभाषे
तत्रेन्द्रजिन्नैर्ऋतयूथमुख्यः ॥ ६.१५.१ ॥
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਹਾਤਮਾ ਇੰਦ੍ਰਜੀਤ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.15.2
किं नाम ते तात कनिष्ठ वाक्य-
मनर्थकं वै बहुभीतवच्च।
अस्मिन् कुले योऽपि भवेन्न जातः
सोऽपीदृशं नैव वदेन्न कुर्यात् ॥ ६.१५.२ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਛੋਟੇ ਭਰਾ! ਤੇਰਾ ਇਹ ਬਚਨ ਇੰਨਾ ਬੇਅਰਥ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰੇ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਵਰਗਾ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਕਰਦਾ।
6.15.3
सत्त्वेन वीर्येण पराक्रमेण
धैर्येण शौर्येण च तेजसा च।
एकः कुलेऽस्मिन् पुरुषो विमुक्तो
विभीषणस्तात कनिष्ठ एषः ॥ ६.१५.३ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ! ਇਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵ, ਵੀਰਜ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਧੀਰਜ, ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਇਹੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ — ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਇਹ ਛੋਟਾ ਭਰਾ।
6.15.4
किं नाम तौ मानुषराजपुत्रा-
वस्माकमेकेन हि राक्षसेन।
सुप्राकृतेनापि निहन्तुमेतौ
शक्यौ कुतो भीषयसे स्म भीरो ॥ ६.१५.४ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨੁੱਖ-ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਮ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਕੀ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ? ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਕਿਉਂ ਡਰਦਾ ਹੈਂ?
6.15.5
त्रिलोकनाथो ननु देवराजः
शक्रो मया भूमितले निविष्टः।
भयार्पिताश्चापि दिशः प्रपन्नाः
सर्वे तदा देवगणाः समग्राः ॥ ६.१५.५ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇਵਰਾਜ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਤਦ ਡਰ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਵੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।
6.15.6
ऐरावतो निःस्वनमुन्नदन् स
निपातितो भूमितले मया तु।
विकृष्य दन्तौ तु मया प्रसह्य
वित्रासिता देवगणाः समग्राः ॥ ६.१५.६ ॥
ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਐਰਾਵਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ; ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਦੰਦ ਖਿੱਚ ਲਏ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਡਰ ਗਏ।
6.15.7
सोऽहं सुराणामपि दर्पहन्ता
दैत्योत्तमानामपि शोककर्ता।
कथं नरेन्द्रात्मजयोर्न शक्तो
मनुष्ययोः प्राकृतयोः सुवीर्यः ॥ ६.१५.७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੈਂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸਾਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿਖਾ ਸਕਾਂ?
6.15.8
अथेन्द्रकल्पस्य दुरासदस्य
महौजसस्तद् वचनं निशम्य।
ततो महार्थं वचनं बभाषे
विभीषणः शस्त्रभृतां वरिष्ठः ॥ ६.१५.८ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ, ਅਜਿੱਤ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਤਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਚਨ ਕਹੇ।
6.15.9
न तात मन्त्रे तव निश्चयोऽस्ति
बालस्त्वमद्याप्यविपक्वबुद्धिः।
तस्मात् त्वयाप्यात्मविनाशनाय
वचोऽर्थहीनं बहु विप्रलप्तम् ॥ ६.१५.९ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਤੇਰੀ ਮੰਤਰ-ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਰਾਏ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਅਪੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਰਥਹੀਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਅਰਥ ਬਕਵਾਸ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
6.15.10
पुत्रप्रवादेन तु रावणस्य
त्वमिन्द्रजिन्मित्रमुखोऽसि शत्रुः।
यस्येदृशं राघवतो विनाशं
निशम्य मोहादनुमन्यसे त्वम् ॥ ६.१५.१० ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਹਾਨੇ, ਹੇ ਇੰਦਰਜੀਤ, ਤੂੰ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਵੈਰੀ ਹੈਂ। ਰਾਘਵ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰਦਾ ਹੈਂ।
6.15.11
त्वमेव वध्यश्च सुदुर्मतिश्च
स चापि वध्यो य इहानयत् त्वाम्।
बालं दृढं साहसिकं च योऽद्य
प्रावेशयन्मन्त्रकृतां समीपम् ॥ ६.१५.११ ॥
ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਬਹੁਤ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਢੇ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੂਰਖ, ਜ਼ਿੱਦੀ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਬਾਲਕ ਹੈਂ।
6.15.12
मूढोऽप्रगल्भोऽविनयोपपन्न-
स्तीक्ष्णस्वभावोऽल्पमतिर्दुरात्मा।
मूर्खस्त्वमत्यन्तसुदुर्मतिश्च
त्वमिन्द्रजिद् बालतया ब्रवीषि ॥ ६.१५.१२ ॥
ਤੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਪਰਿਪੱਕ, ਬੇਅਦਬ, ਤਿੱਖੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁਰਾਤਮਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਇੰਦਰਜੀਤ, ਬਾਲਕਪਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ।
6.15.13
को ब्रह्मदण्डप्रतिमप्रकाशा-
नर्चिष्मतः कालनिकाशरूपान्।
सहेत बाणान् यमदण्डकल्पान्
समक्षमुक्तान् युधि राघवेण ॥ ६.१५.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਦੁਆਰਾ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਬ੍ਰਹਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਯਮਦੰਡ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉਹਨਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਹਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
6.15.14
धनानि रत्नानि सुभूषणानि
वासांसि दिव्यानि मणींश्च चित्रान्।
सीतां च रामाय निवेद्य देवीं
वसेम राजन्निह वीतशोकाः ॥ ६.१५.१४ ॥
ਧਨ, ਰਤਨ, ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣੇ, ਦਿਵ ਬਸਤਰ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਮਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸੀਏ।