ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.20.1
ततो निविष्टां ध्वजिनीं सुग्रीवेणाभिपालिताम्।
ददर्श राक्षसोऽभ्येत्य शार्दूलो नाम वीर्यवान् ॥ ६.२०.१ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଛାଉଣି ପକାଇଥିବା ସେହି ସେନାକୁ ଶାର୍ଦୂଳ ନାମକ ଜଣେ ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଦେଖିଲା ।
6.20.2
चारो राक्षसराजस्य रावणस्य दुरात्मनः।
तां दृष्ट्वा सर्वतोऽव्यग्रां प्रतिगम्य स राक्षसः ॥ ६.२०.२ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜ ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କ ସେହି ଚର ସେହି ସେନାକୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଦେଖି ଫେରିଗଲା ।
6.20.3
आविश्य लङ्कां वेगेन राजानमिदमब्रवीत्।
एष वै वानरर्क्षौघो लङ्कां समभिवर्तते ॥ ६.२०.३ ॥
ଲଙ୍କାରେ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବେଶ କରି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା, "ଏହି ବାନର-ଋକ୍ଷ ସେନା ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଆସୁଛି ।"
6.20.4
अगाधश्चाप्रमेयश्च द्वितीय इव सागरः।
पुत्रौ दशरथस्येमौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.२०.४ ॥
ସେମାନେ ଅଗାଧ ଓ ଅପ୍ରମେୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ସାଗର ପରି । ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
6.20.5
उत्तमौ रूपसम्पन्नौ सीतायाः पदमागतौ।
एतौ सागरमासाद्य संनिविष्टौ महाद्युते ॥ ६.२०.५ ॥
ଉତ୍ତମ ଓ ରୂପସମ୍ପନ୍ନ ଏହି ଦୁଇଜଣ ସୀତାଙ୍କ ପଥରେ ଆସିଛନ୍ତି । ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ସେମାନେ ସାଗର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ଛାଉଣି ପକାଇଛନ୍ତି ।
6.20.6
बलं चाकाशमावृत्य सर्वतो दशयोजनम्।
तत्त्वभूतं महाराज क्षिप्रं वेदितुमर्हसि ॥ ६.२०.६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଆକାଶକୁ ମଧ୍ୟ ଆଚ୍ଛାଦନ କରି ଚାରିପଟେ ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି । ହେ ମହାରାଜ, ଏହାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥିତି ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଜାଣିବା ଉଚିତ ।
6.20.7
तव दूता महाराज क्षिप्रमर्हन्ति वेदितुम्।
उपप्रदानं सान्त्वं वा भेदो वात्र प्रयुज्यताम् ॥ ६.२०.७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଶୀଘ୍ର ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଏଠାରେ ଉପହାର, ସାନ୍ତ୍ୱନା କିମ୍ବା ଭେଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରୟୋଗ ହେଉ।
6.20.8
शार्दूलस्य वचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
उवाच सहसा व्यग्रः सम्प्रधार्यार्थमात्मनः।
शुकं साधु तदा रक्षो वाक्यमर्थविदां वरम् ॥ ६.२०.८ ॥
ଶାର୍ଦୂଳଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ରାବଣ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସହସା ନିଜ ହିତ ବିଚାରି ଅର୍ଥଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁକ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ କହିଲା।
6.20.9
सुग्रीवं ब्रूहि गत्वाऽऽशु राजानं वचनान्मम।
यथासंदेशमक्लीबं श्लक्ष्णया परया गिरा ॥ ६.२०.९ ॥
ଯାଇ ଶୀଘ୍ର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମୋ ବାକ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ସନ୍ଦେଶ ଯଥାଯଥ, ଦୃଢ଼ତାର ସହ, ଅତି ମଧୁର ବାଣୀରେ କୁହ।
6.20.10
त्वं वै महाराजकुलप्रसूतो
महाबलश्चर्क्षरजःसुतश्च।
न कश्चनार्थस्तव नास्त्यनर्थ-
स्तथापि मे भ्रातृसमो हरीश ॥ ६.२०.१० ॥
ତୁମେ ମହାରାଜ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ, ମହାବଳୀ ଓ ଋକ୍ଷରଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ତୁମର କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ, କୌଣସି ଅନର୍ଥ ନାହିଁ; ତଥାପି ହେ ହରୀଶ, ତୁମେ ମୋ ଭାଇ ସମାନ।
6.20.11
अहं यद्यहरं भार्यां राजपुत्रस्य धीमतः।
किं तत्र तव सुग्रीव किष्किन्धां प्रति गम्यताम् ॥ ६.२०.११ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଯଦି ମୁଁ ହରଣ କରିଥାଏ, ତେବେ ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ତାହାରେ ତୁମର କ'ଣ? କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଯାଅ।
6.20.12
नहीयं हरिभिर्लङ्का प्राप्तुं शक्या कथंचन।
देवैरपि सगन्धर्वैः किं पुनर्नरवानरैः ॥ ६.२०.१२ ॥
ଏହି ଲଙ୍କା ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଗନ୍ଧର୍ବ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାରିବେ ନାହିଁ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବାନରଙ୍କ କଥା କ'ଣ!
6.20.13
स तदा राक्षसेन्द्रेण संदिष्टो रजनीचरः।
शुको विहंगमो भूत्वा तूर्णमाप्लुत्य चाम्बरम् ॥ ६.२०.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦେଶିତ ସେ ରାତ୍ରିଚର ଶୁକ, ପକ୍ଷୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଶୀଘ୍ର ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା।
6.20.14
स गत्वा दूरमध्वानमुपर्युपरि सागरम्।
संस्थितो ह्यम्बरे वाक्यं सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ६.२०.१४ ॥
ସେ ବହୁଦୂର ଯାଇ ସମୁଦ୍ରର ଉପରେ ଆକାଶରେ ଠିଆ ହୋଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.20.15
सर्वमुक्तं यथाऽऽदिष्टं रावणेन दुरात्मना।
तत् प्रापयन्तं वचनं तूर्णमाप्लुत्य वानराः ॥ ६.२०.१५ ॥
ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲା, ସେହିପରି ମୁଁ ସବୁ କହିଲି। ସେ ବାର୍ତ୍ତା ପହଞ୍ଚାଉ ଥିବା ମୁଁ, ହେ ବାନରଗଣ, ଶୀଘ୍ର ଲମ୍ଫ ଦେଲି।
6.20.16
प्रापद्यन्त तदा क्षिप्रं लोप्तुं हन्तुं च मुष्टिभिः।
सर्वैः प्लवंगैः प्रसभं निगृहीतो निशाचरः ॥ ६.२०.१६ ॥
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ବାନର ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଧରିବାକୁ ଏବଂ ମୁଷ୍ଟିରେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ; ସେ ରାତ୍ରିଚରକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଧରାଗଲା।
6.20.17
गगनाद् भूतले चाशु प्रतिगृह्यावतारितः।
वानरैः पीड्यमानस्तु शुको वचनमब्रवीत् ॥ ६.२०.१७ ॥
ଆକାଶରୁ ଶୀଘ୍ର ଧରି ଭୂମିରେ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଆଗଲା। ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଶୁକ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.20.18
न दूतान् घ्नन्ति काकुत्स्थ वार्यन्तां साधु वानराः।
यस्तु हित्वा मतं भर्तुः स्वमतं सम्प्रधारयेत्।
अनुक्तवादी दूतः सन् स दूतो वधमर्हति ॥ ६.२०.१८ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଦୂତମାନଙ୍କୁ ମାରାଯାଏ ନାହିଁ। ହେ ବାନରଗଣ, ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ନିବାରଣ କର। କିନ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମତ ଛାଡ଼ି ନିଜ ମତ ସ୍ଥିର କରେ, ଏବଂ ଆଦେଶ ବିନା କଥା କହୁଥିବା ଦୂତ, ସେ ହିଁ ବଧ ଯୋଗ୍ୟ।
6.20.19
शुकस्य वचनं रामः श्रुत्वा तु परिदेवितम्।
उवाच मावधिष्टेति घ्नतः शाखामृगर्षभान् ॥ ६.२०.१९ ॥
ଶୁକଙ୍କ ବିଳାପପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀ ଶୁଣି ରାମ ମାରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମାରନାହିଁ।"
6.20.20
स च पत्रलघुर्भूत्वा हरिभिर्दर्शितेऽभये।
अन्तरिक्षे स्थितो भूत्वा पुनर्वचनमब्रवीत् ॥ ६.२०.२० ॥
ସେ ପତ୍ର ପରି ହାଲୁକା ହୋଇ, ବାନରମାନେ ଅଭୟ ଦେଖାଇବାରୁ, ଆକାଶରେ ଠିଆ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର କହିଲା।
6.20.21
सुग्रीव सत्त्वसम्पन्न महाबलपराक्रम।
किं मया खलु वक्तव्यो रावणो लोकरावणः ॥ ६.२०.२१ ॥
ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ସାହସସମ୍ପନ୍ନ, ମହାବଳ ପରାକ୍ରମୀ! ଲୋକଭୟଙ୍କର ରାବଣଙ୍କୁ ମୁଁ କ'ଣ କହିବି?
6.20.22
स एवमुक्तः प्लवगाधिपस्तदा
प्लवंगमानामृषभो महाबलः।
उवाच वाक्यं रजनीचरस्य
चारं शुकं शुद्धमदीनसत्त्वः ॥ ६.२०.२२ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ, ବାନରାଧିପ, ମହାବଳ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ, ନିର୍ଭୀକ ମନରେ ରାକ୍ଷସର ଚର ଶୁକଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.20.23
न मेऽसि मित्रं न तथानुकम्प्यो
न चोपकर्तासि न मे प्रियोऽसि।
अरिश्च रामस्य सहानुबन्ध-
स्ततोऽसि वालीव वधार्ह वध्यः ॥ ६.२०.२३ ॥
ତୁମେ ମୋର ମିତ୍ର ନୁହଁ, ଦୟାର ପାତ୍ର ନୁହଁ, ଉପକାରୀ ନୁହଁ, ପ୍ରିୟ ମଧ୍ୟ ନୁହଁ। ତୁମେ ରାମଙ୍କର ଶତ୍ରୁ, ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହ ଅଛ; ତେଣୁ ବାଳୀ ପରି ତୁମେ ବଧଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ବଧ୍ୟ।
6.20.24
निहन्म्यहं त्वां ससुतं सबन्धुं
सज्ञातिवर्गं रजनीचरेश।
लङ्कां च सर्वां महता बलेन
सर्वैः करिष्यामि समेत्य भस्म ॥ ६.२०.२४ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପ! ମୁଁ ତୁମକୁ, ତୁମ ପୁଅମାନଙ୍କ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ବଂଶ ସହିତ ବଧ କରିବି; ସମଗ୍ର ଲଙ୍କାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ମିଳି ବିଶାଳ ସେନାରେ ଭସ୍ମ କରିଦେବି।
6.20.25
न मोक्ष्यसे रावण राघवस्य
सुरैः सहेन्द्रैरपि मूढ गुप्तः।
अन्तर्हितः सूर्यपथं गतोऽपि
तथैव पातालमनुप्रविष्टः।
गिरीशपादाम्बुजसंगतो वा
हतोऽसि रामेण सहानुजस्त्वम् ॥ ६.२०.२५ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ ରାବଣ! ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରାଘବଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟପଥରେ ଲୁଚିଗଲେ, ପାତାଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କିମ୍ବା ଗିରୀଶଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ, ତଥାପି ଅନୁଜ ସହିତ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ହତ ହେବ।
6.20.26
तस्य ते त्रिषु लोकेषु न पिशाचं न राक्षसम्।
त्रातारं नानुपश्यामि न गन्धर्वं न चासुरम् ॥ ६.२०.२६ ॥
ତିନି ଲୋକରେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ କୌଣସି ପିଶାଚ ନାହିଁ, କୌଣସି ରାକ୍ଷସ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମର କୌଣସି ରକ୍ଷକ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ — ଗନ୍ଧର୍ବ ନାହିଁ, ଅସୁର ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
6.20.27
अवधीस्त्वं जरावृद्धं गृध्रराजं जटायुषम्।
किं नु ते रामसांनिध्ये सकाशे लक्ष्मणस्य च।
हृता सीता विशालाक्षी यां त्वं गृह्य न बुध्यसे ॥ ६.२०.२७ ॥
ବୃଦ୍ଧ ଗୃଧରାଜ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ତୁମେ ବଧ କଲ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ହିଁ ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ସୀତାଙ୍କୁ ତୁମେ ହରଣ କଲ; ତାଙ୍କୁ ଧରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ବୁଝିପାରିଲ ନାହିଁ।
6.20.28
महाबलं महात्मानं दुराधर्षं सुरैरपि।
न बुध्यसे रघुश्रेष्ठं यस्ते प्राणान् हरिष्यति ॥ ६.२०.२८ ॥
ମହାବଳୀ, ମହାତ୍ମା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ତୁମେ ଜାଣୁନାହଁ; ସେ ହିଁ ତୁମ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରିବ।
6.20.29
ततोऽब्रवीद् वालिसुतोऽप्यङ्गदो हरिसत्तमः।
नायं दूतो महाराज चारकः प्रतिभाति मे ॥ ६.२०.२९ ॥
ତାପରେ ବାଳିପୁତ୍ର, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ — "ହେ ମହାରାଜ! ଏ ଦୂତ ନୁହେଁ; ମୋ ନିକଟରେ ଏ ଗୁପ୍ତଚର ପରି ଜଣାପଡୁଛି।"
6.20.30
तुलितं हि बलं सर्वमनेन तव तिष्ठता।
गृह्यतां मागमल्लङ्कामेतद्धि मम रोचते ॥ ६.२०.३० ॥
ଏ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ତୁମର ସମସ୍ତ ବଳ ମାପି ସାରିଛି। ଏହାକୁ ଧର; ଲଙ୍କାକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ଦିଅ ନାହିଁ — ଏହାହିଁ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗୁଛି।
6.20.31
ततो राज्ञा समादिष्टाः समुत्पत्य वलीमुखाः।
जगृहुश्च बबन्धुश्च विलपन्तमनाथवत् ॥ ६.२०.३१ ॥
ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବାନରମାନେ ଡେଇଁ ଆସି, ବିଳାପ କରୁଥିବା ତାକୁ ଅନାଥ ପରି ଧରି ବାନ୍ଧିଲେ।
6.20.32
शुकस्तु वानरैश्चण्डैस्तत्र तैः सम्प्रपीडितः।
व्याचुक्रोश महात्मानं रामं दशरथात्मजम्।
लुप्येते मे बलात् पक्षौ भिद्येते मे तथाक्षिणी ॥ ६.२०.३२ ॥
କିନ୍ତୁ ଶୁକ ସେଠାରେ ସେହି କ୍ରୂର ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତ ହୋଇ, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲା: "ମୋର ପକ୍ଷ ବଳପୂର୍ବକ ଛିଡ଼ାଯାଉଛି; ମୋର ଆଖିମାନ ମଧ୍ୟ ଫୁଟାଯାଉଛି।"
6.20.33
यां च रात्रिं मरिष्यामि जाये रात्रिं च यामहम्।
एतस्मिन्नन्तरे काले यन्मया ह्यशुभं कृतम्।
सर्वं तदुपपद्येथा जह्यां चेद् यदि जीवितम् ॥ ६.२०.३३ ॥
"ଯେଉଁ ରାତିରେ ମୁଁ ମରିବି, ଓ ଯେଉଁ ରାତିରେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେବି — ଏହି ମଝିରେ ମୁଁ ଯାହା କିଛି ଅଶୁଭ କରିଛି, ତାହା ସବୁ ଆପଣ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଯଦି ମୁଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।"
6.20.34
नाघातयत् तदा रामः श्रुत्वा तत्परिदेवितम्।
वानरानब्रवीद् रामो मुच्यतां दूत आगतः ॥ ६.२०.३४ ॥
ସେହି ବିଳାପ ଶୁଣି ରାମ ତାକୁ ସେତେବେଳେ ମାରିବାକୁ ଦେଲେ ନାହିଁ। ରାମ ବାନରମାନଙ୍କୁ କହିଲେ — "ଦୂତ ଆସିଛି, ତାକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ।"