વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.23.1
निमित्तानि निमित्तज्ञो दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
सौमित्रिं सम्परिष्वज्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.२३.१ ॥
લક્ષ્મણના મોટાભાઈ, શુભાશુભ શકુનો જાણનારા રામે અપશકુનો જોઈને સૌમિત્રિ (લક્ષ્મણ)ને ગાઢ આલિંગન આપીને આ વચન કહ્યું.
6.23.2
परिगृह्योदकं शीतं वनानि फलवन्ति च।
बलौघं संविभज्येमं व्यूह्य तिष्ठेम लक्ष्मण ॥ ६.२३.२ ॥
લક્ષ્મણ, શીતળ જળ અને ફળદાર વનોનો કબજો લઈ, આ સેનાને વિભાજિત કરી વ્યૂહ રચીને આપણે ઊભા રહીએ.
6.23.3
लोकक्षयकरं भीमं भयं पश्याम्युपस्थितम्।
प्रबर्हणं प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ ६.२३.३ ॥
જગતનો વિનાશ કરનારું, ભયંકર એવું એક સંકટ નજીક આવતું હું જોઉં છું; તે વીરો, ઋક્ષો, વાનરો અને રાક્ષસોનો સંહાર કરશે.
6.23.4
वाताश्च कलुषा वान्ति कम्पते च वसुंधरा।
पर्वताग्राणि वेपन्ते पतन्ति च महीरुहाः ॥ ६.२३.४ ॥
મલિન પવન વાઈ રહ્યા છે, ધરતી કાંપી રહી છે, પર્વતશિખરો ધ્રૂજી રહ્યાં છે અને વૃક્ષો પડી રહ્યાં છે.
6.23.5
मेघाः क्रव्यादसंकाशाः परुषाः परुषस्वनाः।
क्रूराः क्रूरं प्रवर्षन्ति मिश्रं शोणितबिन्दुभिः ॥ ६.२३.५ ॥
માંસભક્ષકો જેવા દેખાતા, કઠોર ગર્જના કરતા ક્રૂર મેઘો લોહીનાં ટીપાં સાથે ભળીને ક્રૂરતાથી વરસી રહ્યા છે.
6.23.6
रक्तचन्दनसंकाशा संध्या परमदारुणा।
ज्वलतः प्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ ६.२३.६ ॥
લાલ ચંદન જેવી સંધ્યા અત્યંત ભયંકર છે; સૂર્યમાંથી આ બળતું અગ્નિમંડળ પડી રહ્યું છે.
6.23.7
दीना दीनस्वराः क्रूराः सर्वतो मृगपक्षिणः।
प्रत्यादित्यं विनर्दन्ति जनयन्तो महद्भयम् ॥ ६.२३.७ ॥
ચારેબાજુ દીન સ્વરે ક્રૂર પશુ અને પક્ષીઓ સૂર્ય સામે મોઢું કરીને ચીસો પાડે છે અને મહાન ભય ઉત્પન્ન કરે છે.
6.23.8
रजन्यामप्रकाशस्तु संतापयति चन्द्रमाः।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तो लोकक्षय इवोदितः ॥ ६.२३.८ ॥
રાત્રે પ્રકાશ વિનાનો ચંદ્ર તપાવે છે; તેના કિરણોના છેડા કાળા અને લાલ છે; જાણે લોકોના ક્ષય માટે જ ઊગ્યો હોય.
6.23.9
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषस्तु लोहितः।
आदित्ये विमले नीलं लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते ॥ ६.२३.९ ॥
નાનો, રૂક્ષ, અપશુકનિયાળ લાલ પરિવેશ છે; હે લક્ષ્મણ! સ્વચ્છ સૂર્યની આસપાસ વાદળી ચિહ્ન દેખાય છે.
6.23.10
रजसा महता चापि नक्षत्राणि हतानि च।
युगान्तमिव लोकानां पश्य शंसन्ति लक्ष्मण ॥ ६.२३.१० ॥
મોટી ધૂળથી નક્ષત્રો પણ ઘવાયાં છે; હે લક્ષ્મણ! જુઓ, તે લોકોના યુગાંતનું સૂચન કરે છે.
6.23.11
काकाः श्येनास्तथा नीचा गृध्राः परिपतन्ति च।
शिवाश्चाप्यशुभान् नादान् नदन्ति सुमहाभयान् ॥ ६.२३.११ ॥
કાગડા, બાજ અને નીચ ગીધ ઝપટ મારે છે; શિયાળો પણ અશુભ, અત્યંત ભયાનક અવાજે રડે છે.
6.23.12
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुक्तैः कपिराक्षसैः।
भविष्यत्यावृता भूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.२३.१२ ॥
વાનરો અને રાક્ષસો ફેંકેલા પર્વતો, ભાલાઓ અને તલવારોથી ભૂમિ ઢંકાશે; તે માંસ અને લોહીના કીચડથી ભરાશે.
6.23.13
क्षिप्रमद्यैव दुर्धर्षां पुरीं रावणपालिताम्।
अभियाम जवेनैव सर्वैर्हरिभिरावृताः ॥ ६.२३.१३ ॥
આજે જ ઝડપથી, રાવણથી સુરક્ષિત એ દુર્ધર્ષ નગરી પર, સર્વ વાનરોથી ઘેરાઈને વેગથી ચડાઈ કરીએ.
6.23.14
इत्येवमुक्त्वा धन्वी स रामः संग्रामधर्षणः।
प्रतस्थे पुरतो रामो लङ्कामभिमुखो विभुः ॥ ६.२३.१४ ॥
આમ કહીને, ધનુર્ધર, યુદ્ધમાં શત્રુઓ પર ધસી જનાર તે રામ, સમર્થ રામ આગળ લંકા તરફ ચાલ્યા.
6.23.15
सविभीषणसुग्रीवाः सर्वे ते वानरर्षभाः।
प्रतस्थिरे विनर्दन्तो धृतानां द्विषतां वधे ॥ ६.२३.१५ ॥
વિભીષણ અને સુગ્રીવ સાથે તે સર્વ વાનરશ્રેષ્ઠો ગર્જના કરતા શત્રુઓના વધ માટે ચાલ્યા.
6.23.16
राघवस्य प्रियार्थं तु सुतरां वीर्यशालिनाम्।
हरीणां कर्मचेष्टाभिस्तुतोष रघुनन्दनः ॥ ६.२३.१६ ॥
રાઘવને પ્રસન્ન કરવા માટે, પરાક્રમી વાનરોનાં કર્મો અને પ્રયત્નોથી રઘુનંદન અત્યંત સંતુષ્ટ થયા.