Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.23

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.23.1

निमित्तानि निमित्तज्ञो दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
सौमित्रिं सम्परिष्वज्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.२३.१ ॥

ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅਪਸ਼ਗਨ ਵੇਖ ਕੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

6.23.2

परिगृह्योदकं शीतं वनानि फलवन्ति च।
बलौघं संविभज्येमं व्यूह्य तिष्ठेम लक्ष्मण ॥ ६.२३.२ ॥

ਲਕਸ਼ਮਣ, ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਫਲਦਾਰ ਬਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਊਹ ਬਣਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਡਟੇ ਰਹੀਏ।

6.23.3

लोकक्षयकरं भीमं भयं पश्याम्युपस्थितम्।
प्रबर्हणं प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ ६.२३.३ ॥

ਮੈਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਖ਼ਤਰਾ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਵੀਰਾਂ, ਰਿੱਛਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰੇਗਾ।

6.23.4

वाताश्च कलुषा वान्ति कम्पते च वसुंधरा।
पर्वताग्राणि वेपन्ते पतन्ति च महीरुहाः ॥ ६.२३.४ ॥

ਮੈਲੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਕੰਬ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।

6.23.5

मेघाः क्रव्यादसंकाशाः परुषाः परुषस्वनाः।
क्रूराः क्रूरं प्रवर्षन्ति मिश्रं शोणितबिन्दुभिः ॥ ६.२३.५ ॥

ਮਾਸਾਹਾਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਕਠੋਰ ਗਰਜ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਬੱਦਲ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਵਰ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ।

6.23.6

रक्तचन्दनसंकाशा संध्या परमदारुणा।
ज्वलतः प्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ ६.२३.६ ॥

ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਵਰਗੀ ਸੰਧਿਆ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਇਹ ਬਲਦਾ ਅੱਗ ਦਾ ਮੰਡਲ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.23.7

दीना दीनस्वराः क्रूराः सर्वतो मृगपक्षिणः।
प्रत्यादित्यं विनर्दन्ति जनयन्तो महद्भयम् ॥ ६.२३.७ ॥

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੀਨ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕਰੂਰ ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚੀਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

6.23.8

रजन्यामप्रकाशस्तु संतापयति चन्द्रमाः।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तो लोकक्षय इवोदितः ॥ ६.२३.८ ॥

ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੇਰੌਸ਼ਨ ਚੰਦਰਮਾ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਹੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ।

6.23.9

ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषस्तु लोहितः।
आदित्ये विमले नीलं लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते ॥ ६.२३.९ ॥

ਛੋਟਾ, ਰੁੱਖਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਲਾਲ ਘੇਰਾ ਹੈ; ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਸਾਫ਼ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਨੀਲਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।

6.23.10

रजसा महता चापि नक्षत्राणि हतानि च।
युगान्तमिव लोकानां पश्य शंसन्ति लक्ष्मण ॥ ६.२३.१० ॥

ਵੱਡੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਤਾਰੇ ਵੀ ਆਹਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਵੇਖੋ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਯੁਗਾਂਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

6.23.11

काकाः श्येनास्तथा नीचा गृध्राः परिपतन्ति च।
शिवाश्चाप्यशुभान् नादान् नदन्ति सुमहाभयान् ॥ ६.२३.११ ॥

ਕਾਂ, ਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਨੀਚ ਗਿਰਝਾਂ ਝਪਟਦੀਆਂ ਹਨ; ਗਿੱਦੜ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।

6.23.12

शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुक्तैः कपिराक्षसैः।
भविष्यत्यावृता भूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.२३.१२ ॥

ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਪਹਾੜਾਂ, ਬਰਛਿਆਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢਕੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ।

6.23.13

क्षिप्रमद्यैव दुर्धर्षां पुरीं रावणपालिताम्।
अभियाम जवेनैव सर्वैर्हरिभिरावृताः ॥ ६.२३.१३ ॥

ਅੱਜ ਹੀ ਛੇਤੀ, ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉਸ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਨਗਰੀ ਉੱਤੇ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰੀਏ।

6.23.14

इत्येवमुक्त्वा धन्वी स रामः संग्रामधर्षणः।
प्रतस्थे पुरतो रामो लङ्कामभिमुखो विभुः ॥ ६.२३.१४ ॥

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਮ, ਸਮਰੱਥ ਰਾਮ ਅੱਗੇ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।

6.23.15

सविभीषणसुग्रीवाः सर्वे ते वानरर्षभाः।
प्रतस्थिरे विनर्दन्तो धृतानां द्विषतां वधे ॥ ६.२३.१५ ॥

ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤੁਰ ਪਏ।

6.23.16

राघवस्य प्रियार्थं तु सुतरां वीर्यशालिनाम्।
हरीणां कर्मचेष्टाभिस्तुतोष रघुनन्दनः ॥ ६.२३.१६ ॥

ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਰਘੁਨੰਦਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।