Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.24.1
सा वीरसमिती राज्ञा विरराज व्यवस्थिता।
शशिना शुभनक्षत्रा पौर्णमासीव शारदी ॥ ६.२४.१ ॥
Aquella asamblea de héroes, dispuesta por el rey, resplandeció como la noche de luna llena del otoño con la luna y las constelaciones auspiciosas.
6.24.2
प्रचचाल च वेगेन त्रस्ता चैव वसुंधरा।
पीड्यमाना बलौघेन तेन सागरवर्चसा ॥ ६.२४.२ ॥
Oprimida por aquel torrente del ejército, de esplendor semejante al océano, la tierra asustada tembló con fuerza.
6.24.3
ततः शुश्रुवुराक्रुष्टं लङ्कायां काननौकसः।
भेरीमृदङ्गसंघुष्टं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥ ६.२४.३ ॥
Entonces los habitantes del bosque oyeron en Laṅkā el clamor tumultuoso y espeluznante, resonando con los tambores bherī y mṛdaṅga.
6.24.4
बभूवुस्तेन घोषेण संहृष्टा हरियूथपाः।
अमृष्यमाणास्तद् घोषं विनेदुर्घोषवत्तरम् ॥ ६.२४.४ ॥
Regocijados con aquel clamor, los jefes de las tropas de monos, incapaces de soportarlo, rugieron aún más fuerte que aquel sonido.
6.24.5
राक्षसास्तत् प्लवंगानां शुश्रुवुस्तेऽपि गर्जितम्।
नर्दतामिव दृप्तानां मेघानामम्बरे स्वनम् ॥ ६.२४.५ ॥
Los rākṣasas también oyeron el rugido de aquellos monos, como el sonido de nubes orgullosas que retumban en el cielo.
6.24.6
दृष्ट्वा दाशरथिर्लङ्कां चित्रध्वजपताकिनीम्।
जगाम मनसा सीतां दूूयमानेन चेतसा ॥ ६.२४.६ ॥
Al ver Laṅkā adornada con estandartes y banderines de variados colores, el hijo de Daśaratha se dirigió en su mente a Sītā, con el corazón afligido.
6.24.7
अत्र सा मृगशावाक्षी रावणेनोपरुध्यते।
अभिभूता ग्रहेणेव लोहिताङ्गेन रोहिणी ॥ ६.२४.७ ॥
Aquí la de ojos de cierva está sitiada por Rāvaṇa, como Rohiṇī dominada por el planeta de cuerpo rojo.
6.24.8
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य समुद्वीक्ष्य च लक्ष्मणम्।
उवाच वचनं वीरस्तत्कालहितमात्मनः ॥ ६.२४.८ ॥
Suspirando largo y caliente, y mirando fijamente a Lakṣmaṇa, el héroe pronunció palabras convenientes para sí mismo en aquel momento.
6.24.9
आलिखन्तीमिवाकाशमुत्थितां पश्य लक्ष्मण।
मनसेव कृतां लङ्कां नगाग्रे विश्वकर्मणा ॥ ६.२४.९ ॥
Mira, Lakṣmaṇa, a Laṅkā alzándose como si rascara el cielo, como si Viśvakarman la hubiera creado con la mente en la cima de una montaña.
6.24.10
विमानैर्बहुभिर्लङ्का संकीर्णा रचिता पुरा।
विष्णोः पदमिवाकाशं छादितं पाण्डुभिर्घनैः ॥ ६.२४.१० ॥
Laṅkā, construida hace tiempo y atestada de muchos palacios aéreos, tiene el cielo, como la huella de Viṣṇu, cubierto por nubes pálidas.
6.24.11
पुष्पितैः शोभिता लङ्का वनैश्चित्ररथोपमैः।
नानापतगसंघुष्टफलपुष्पोपगैः शुभैः ॥ ६.२४.११ ॥
Laṅkā, adornada con bosques floridos semejantes al parque de Citraratha (Kubera), resuena con los cantos de muchas aves y está cargada de frutos y flores.
6.24.12
पश्य मत्तविहंगानि प्रलीनभ्रमराणि च।
कोकिलाकुलखण्डानि दोधवीति शिवोऽनिलः ॥ ६.२४.१२ ॥
Mira los pájaros embriagados, las abejas ocultas y los bosques llenos de cucús; el viento suave los agita.
6.24.13
बलं च तत्र विभजच्छास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ ६.२४.१३ ॥
Allí, dividiendo el ejército según el método prescrito por el tratado.
6.24.14
शशास कपिसेनां तां बलादादाय वीर्यवान्।
अङ्गदः सह नीलेन तिष्ठेदुरसि दुर्जयः ॥ ६.२४.१४ ॥
El valiente Aṅgada, tomando con fuerza aquella hueste de monos, dio órdenes: el invencible Aṅgada, junto con Nīla, debe estar en el pecho del ejército.
6.24.15
तिष्ठेद् वानरवाहिन्या वानरौघसमावृतः।
आश्रितो दक्षिणं पार्श्वमृषभो नाम वानरः ॥ ६.२४.१५ ॥
El mono llamado Ṛṣabha, situado en el flanco derecho del ejército de monos y rodeado de hordas de monos, debe estar de pie.
6.24.16
गन्धहस्तीव दुर्धर्षस्तरस्वी गन्धमादनः।
तिष्ठेद् वानरवाहिन्याः सव्यं पार्श्वमधिष्ठितः ॥ ६.२४.१६ ॥
Gandhamādana, invencible como un elefante en celo y veloz en su fuerza, situado en el flanco izquierdo del ejército de monos, debe estar de pie.
6.24.17
मूर्ध्नि स्थास्याम्यहं यत्तो लक्ष्मणेन समन्वितः।
जाम्बवांश्च सुषेणश्च वेगदर्शी च वानरः ॥ ६.२४.१७ ॥
Yo mismo, atento y acompañado por Lakṣmaṇa, estaré de pie a la cabeza; y también los monos Jāmbavān, Suṣeṇa y Vegadarśin.
6.24.18
ऋक्षमुख्या महात्मानः कुक्षिं रक्षन्तु ते त्रयः।
जघनं कपिसेनायाः कपिराजोऽभिरक्षतु।
पश्चार्धमिव लोकस्य प्रचेतास्तेजसा वृतः ॥ ६.२४.१८ ॥
Esos tres grandes de alma, jefes de los osos, custodien su vientre; el rey de los monos proteja la retaguardia del ejército de monos, como Varuṇa, que rodea con su esplendor la mitad posterior del mundo.
6.24.19
सुविभक्तमहाव्यूहा महावानररक्षिता।
अनीकिनी सा विबभौ यथा द्यौः साभ्रसम्प्लवा ॥ ६.२४.१९ ॥
Aquel ejército, bien dispuesto en grandes formaciones y protegido por poderosos vānaras, resplandecía como el cielo cubierto de nubes.
6.24.20
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाणि महतश्च महीरुहान्।
आसेदुर्वानरा लङ्कां मिमर्दयिषवो रणे ॥ ६.२४.२० ॥
Tomando picos de montañas y grandes árboles, los vānaras se acercaron a Laṅkā, deseosos de aplastarla en la batalla.
6.24.22
शिखरैर्विकिरामैनां लङ्कां मुष्टिभिरेव वा।
ततो रामो महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत्।
सुविभक्तानि सैन्यानि शुक एष विमुच्यताम् ॥ ६.२४.२२ ॥
"Dispersemos esta Laṅkā con picos, o incluso con los puños." Entonces el resplandeciente Rāma dijo a Sugrīva: "Los ejércitos están bien dispuestos; que este espía Śuka sea liberado."
6.24.23
रामस्य तु वचः श्रुत्वा वानरेन्द्रो महाबलः।
मोचयामास तं दूतं शुकं रामस्य शासनात् ॥ ६.२४.२३ ॥
Al oír las palabras de Rāma, el poderoso señor de los vānaras hizo liberar al mensajero Śuka por orden de Rāma.
6.24.24
मोचितो रामवाक्येन वानरैश्च निपीडितः।
शुकः परमसंत्रस्तो रक्षोधिपमुपागमत् ॥ ६.२४.२४ ॥
Liberado por la palabra de Rāma, aunque maltratado por los vānaras, Śuka, muy aterrorizado, fue ante el señor de los rākṣasas.
6.24.25
रावणः प्रहसन्नेव शुकं वाक्यमुवाच ह।
किमिमौ ते सितौ पक्षौ लूनपक्षश्च दृश्यसे ॥ ६.२४.२५ ॥
Rāvaṇa, riendo, dijo a Śuka: "¿Por qué tienes estas dos alas blancas, y por qué pareces tener las alas cortadas?"
6.24.26
कच्चिन्नानेकचित्तानां तेषां त्वं वशमागतः।
ततः स भयसंविग्नस्तेन राज्ञाभिचोदितः।
वचनं प्रत्युवाचेदं राक्षसाधिपमुत्तमम् ॥ ६.२४.२६ ॥
¿Acaso has caído bajo el poder de esos de muchas mentes? Entonces él, agitado por el miedo y urgido por aquel rey, respondió estas palabras al excelso señor de los rākṣasas.
6.24.27
सागरस्योत्तरे तीरेऽब्रुवं ते वचनं तथा।
यथा संदेशमक्लिष्टं सान्त्वयन् श्लक्ष्णया गिरा ॥ ६.२४.२७ ॥
En la orilla norte del océano te hablé precisamente así, transmitiendo el mensaje sin alterarlo y calmándote con palabras suaves.
6.24.28
क्रुद्धैस्तैरहमुत्प्लुत्य दृष्टमात्रः प्लवंगमैः।
गृहीतोऽस्म्यपि चारब्धो हन्तुं लोप्तुं च मुष्टिभिः ॥ ६.२४.२८ ॥
En cuanto me vieron, los monos airados saltaron, me apresaron y comenzaron a golpearme con los puños y a desgarrarme.
6.24.29
न ते संभाषितुं शक्याः सम्प्रश्नोऽत्र न विद्यते।
प्रकृत्या कोपनास्तीक्ष्णा वानरा राक्षसाधिप ॥ ६.२४.२९ ॥
No es posible hablar con ellos, y aquí no hay lugar para preguntas. Oh señor de los rākṣasas, los monos son por naturaleza irascibles y feroces.
6.24.30
स च हन्ता विराधस्य कबन्धस्य खरस्य च।
सुग्रीवसहितो रामः सीतायाः पदमागतः ॥ ६.२४.३० ॥
Él es el matador de Virādha, Kabandha y Khara; Rāma, junto con Sugrīva, ha llegado al lugar de Sītā.
6.24.31
स कृत्वा सागरे सेतुं तीर्त्वा च लवणोदधिम्।
एष रक्षांसि निर्धूय धन्वी तिष्ठति राघवः ॥ ६.२४.३१ ॥
Tras tender un puente sobre el océano y cruzar el mar salado, este arquero Rāghava se alza, habiendo destruido a los rākṣasas.
6.24.32
ऋक्षवानरसङ्घानामनीकानि सहस्रशः।
गिरिमेघनिकाशानां छादयन्ति वसुंधराम् ॥ ६.२४.३२ ॥
Los ejércitos de las huestes de osos y monos, por miles, semejantes a montañas y nubes, cubren la tierra.
6.24.33
राक्षसानां बलौघस्य वानरेन्द्रबलस्य च।
नैतयोर्विद्यते संधिर्देवदानवयोरिव ॥ ६.२४.३३ ॥
Entre la gran hueste de los rākṣasas y el ejército del rey de los monos no hay tregua alguna, como no la hay entre dioses y demonios.
6.24.34
पुरा प्राकारमायान्ति क्षिप्रमेकतरं कुरु।
सीतां चास्मै प्रयच्छाशु युद्धं वापि प्रदीयताम् ॥ ६.२४.३४ ॥
Ya se acercan a la muralla; elige rápidamente una de las dos cosas: entrega a Sītā a él de inmediato, o ofrece batalla.
6.24.35
शुकस्य वचनं श्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्।
रोषसंरक्तनयनो निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ६.२४.३५ ॥
Al oír las palabras de Śuka, Rāvaṇa, con los ojos enrojecidos de cólera, como si abrasara con la mirada, pronunció estas palabras.
6.24.36
यदि मां प्रति युद्धेरन् देवगन्धर्वदानवाः।
नैव सीतां प्रदास्यामि सर्वलोकभयादपि ॥ ६.२४.३६ ॥
Aunque los dioses, los gandharvas y los dānavas me hicieran la guerra, no entregaré a Sītā, ni siquiera por temor a todos los mundos.
6.24.37
कदा समभिधावन्त मामका राघवं शराः।
वसन्ते पुष्पितं मत्ता भ्रमरा इव पादपम् ॥ ६.२४.३७ ॥
¿Cuándo se abalanzarán mis flechas sobre Rāghava (Rāma), como abejorros enloquecidos sobre un árbol en flor en primavera?
6.24.38
कदा शोणितदिग्धाङ्गं दीप्तैः कार्मुकविच्युतैः।
शरैरादीपयिष्यामि उल्काभिरिव कुञ्जरम् ॥ ६.२४.३८ ॥
¿Cuándo lo incendiaré, con los miembros cubiertos de sangre, con flechas ardientes disparadas de mi arco, como se prende fuego a un elefante con antorchas?
6.24.39
तच्चास्य बलमादास्ये बलेन महता वृतः।
ज्योतिषामिव सर्वेषां प्रभामुद्यन् दिवाकरः ॥ ६.२४.३९ ॥
Rodeado de un gran ejército, arrebataré su fuerza, como el sol naciente arrebata el brillo de todas las luces.
6.24.40
सागरस्येव मे वेगो मारुतस्येव मे बलम्।
न च दाशरथिर्वेद तेन मां योद्धुमिच्छति ॥ ६.२४.४० ॥
Como el océano es mi ímpetu, como el viento es mi fuerza; el hijo de Daśaratha no lo sabe, y por eso quiere combatir conmigo.
6.24.41
न मे तूणीशयान् बाणान् सविषानिव पन्नगान्।
रामः पश्यति संग्रामे तेन मां योद्धुमिच्छति ॥ ६.२४.४१ ॥
Rāma no ha visto en la batalla las flechas que yacen en mi carcaj, como serpientes venenosas; por eso quiere combatir conmigo.
6.24.42
न जानाति पुरा वीर्यं मम युद्धे स राघवः।
मम चापमयीं वीणां शरकोणैः प्रवादिताम् ॥ ६.२४.४२ ॥
Ese Rāghava aún no conoce mi valor en la batalla; mi laúd hecho del arco se toca con plectros de flechas.
6.24.43
ज्याशब्दतुमुलां घोरामार्तगीतमहास्वनाम्।
नाराचतलसंनादां नदीमहितवाहिनीम्।
अवगाह्य महारङ्गं वादयिष्याम्यहं रणे ॥ ६.२४.४३ ॥
Sumergido en este gran escenario, tumultuoso por el zumbido de la cuerda del arco, terrible, con el gran sonido de un canto lastimero, resonando con el eco de las cuerdas de las flechas, con un flujo de ejército como un río, tocaré en la batalla.
6.24.44
न वासवेनापि सहस्रचक्षुषा
युद्धेऽस्मि शक्यो वरुणेन वा स्वयम्।
यमेन वा धर्षयितुं शराग्निना
महाहवे वैश्रवणेन वा पुनः ॥ ६.२४.४४ ॥
Ni siquiera Vāsava, el de los mil ojos, ni el propio Varuṇa pueden vencerme en la batalla; ni Yama puede someterme con el fuego de sus flechas, ni Vaiśravaṇa en la gran guerra.