Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.26

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.26.1

तद्वचः सत्यमक्लीबं सारणेनाभिभाषितम्।
निशम्य रावणो राजा प्रत्यभाषत सारणम् ॥ ६.२६.१ ॥

ਸਾਰਣ ਦੇ ਕਹੇ ਉਸ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਾਰਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

6.26.2

यदि मामभियुञ्जीरन् देवगन्धर्वदानवाः।
नैव सीतामहं दद्यां सर्वलोकभयादपि ॥ ६.२६.२ ॥

ਜੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।

6.26.3

त्वं तु सौम्य परित्रस्तो हरिभिः पीडितो भृशम्।
प्रतिप्रदानमद्यैव सीतायाः साधु मन्यसे ॥ ६.२६.३ ॥

ਪਰ ਹੇ ਸੌਮਯ, ਤੂੰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ।

6.26.4

को हि नाम सपत्नो मां समरे जेतुमर्हति।
इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः ॥ ६.२६.४ ॥

"ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵੈਰੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਇਹ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਰਾਵਣ...

6.26.5

आरुरोह ततः श्रीमान् प्रासादं हिमपाण्डुरम्।
बहुतालसमुत्सेधं रावणोऽथ दिदृक्षया ॥ ६.२६.५ ॥

ਫਿਰ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਵਣ ਬਰਫ਼ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਕਈ ਤਾੜ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਜਿੰਨੀ ਉੱਚੀ ਮਹਿਲ ਉੱਤੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਿਆ।

6.26.6

ताभ्यां चराभ्यां सहितो रावणः क्रोधमूर्च्छितः।
पश्यमानः समुद्रं तं पर्वतांश्च वनानि च ॥ ६.२६.६ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਇਆ ਰਾਵਣ ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਬਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।

6.26.7

ददर्श पृथिवीदेशं सुसम्पूर्णं प्लवंगमैः।
तदपारमसह्यं च वानराणां महाबलम् ॥ ६.२६.७ ॥

ਧਰਤੀ ਦਾ ਉਹ ਖੇਤਰ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ ਵੇਖਿਆ; ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਬਲ ਅਪਾਰ ਤੇ ਅਸਹਿ ਸੀ।

6.26.8

आलोक्य रावणो राजा परिपप्रच्छ सारणम्।
एषां के वानरा मुख्याः के शूराः के महाबलाः ॥ ६.२६.८ ॥

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਾਰਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਕੌਣ ਹਨ? ਸੂਰਮੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਮਹਾਬਲੀ ਕੌਣ ਹਨ?

6.26.9

के पूर्वमभिवर्तन्ते महोत्साहाः समन्ततः।
केषां शृणोति सुग्रीवः के वा यूथपयूथपाः ॥ ६.२६.९ ॥

ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ? ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਦੇ ਯੂਥਪਤੀ ਕੌਣ ਹਨ?

6.26.10

सारणाचक्ष्व मे सर्वं किंप्रभावाः प्लवंगमाः।
सारणो राक्षसेन्द्रस्य वचनं परिपृच्छतः ॥ ६.२६.१० ॥

ਹੇ ਸਾਰਣ, ਇਹ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਬਾਂਦਰ ਕਿਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਛੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬੋਲ ਸਾਰਣ ਨੇ ਸੁਣੇ।

6.26.11

आबभाषेऽथ मुख्यज्ञो मुख्यांस्तत्र वनौकसः।
एष योऽभिमुखो लङ्कां नर्दंस्तिष्ठति वानरः ॥ ६.२६.११ ॥

ਫਿਰ ਮੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰਣ ਨੇ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਣਵਾਸੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ: ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਗਰਜਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਇਹ ਵਾਨਰ।

6.26.12

यूथपानां सहस्राणां शतेन परिवारितः।
यस्य घोषेण महता सप्राकारा सतोरणा ॥ ६.२६.१२ ॥

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਵਾਨਰ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਰਜ ਨਾਲ ਕੋਟ ਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਸਹਿਤ ਲੰਕਾ ਕੰਬ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।

6.26.13

लङ्का प्रतिहता सर्वा सशैलवनकानना।
सर्वशाखामृगेन्द्रस्य सुग्रीवस्य महात्मनः ॥ ६.२६.१३ ॥

ਪਰਬਤ, ਬਣ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਲੰਕਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਨਰੇਂਦਰ ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ।

6.26.14

बलाग्रे तिष्ठते वीरो नीलो नामैष यूथपः।
बाहू प्रगृह्य यः पद्भ्यां महीं गच्छति वीर्यवान् ॥ ६.२६.१४ ॥

ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਇਹ ਵੀਰ ਨੀਲ ਨਾਮਕ ਯੂਥਪਤੀ ਹੈ; ਬਾਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪੈਰੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

6.26.15

लङ्कामभिमुखः कोपादभीक्ष्णं च विजृम्भते।
गिरिशृङ्गप्रतीकाशः पद्मकिंजल्कसंनिभः ॥ ६.२६.१५ ॥

ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੰਭਾਈਆਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਬਤ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਕੇਸਰ ਵਰਗਾ ਹੈ।

6.26.16

स्फोटयत्यतिसंरब्धो लाङ्गूलं च पुनः पुनः।
यस्य लाङ्गूलशब्देन स्वनन्ति प्रदिशो दश ॥ ६.२६.१६ ॥

ਅਤਿ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਪੂਛ ਪਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀ ਪੂਛ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ।

6.26.17

एष वानरराजेन सुग्रीवेणाभिषेचितः।
युवराजोऽङ्गदो नाम त्वामाह्वयति संयुगे ॥ ६.२६.१७ ॥

ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਯੁਵਰਾਜ ਅੰਗਦ ਨਾਮਕ (ਵੀਰ) ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.26.18

वालिनः सदृशः पुत्रः सुग्रीवस्य सदा प्रियः।
राघवार्थे पराक्रान्तः शक्रार्थे वरुणो यथा ॥ ६.२६.१८ ॥

ਉਹ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਰਾਘਵ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਰੁਣ, ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.26.19

एतस्य सा मतिः सर्वा यद् दृष्टा जनकात्मजा।
हनूमता वेगवता राघवस्य हितैषिणा ॥ ६.२६.१९ ॥

ਵੇਗਵਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਇਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਨੋਰਥ ਸੀ।

6.26.20

बहूनि वानरेन्द्राणामेष यूथानि वीर्यवान्।
परिगृह्याभियाति त्वां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ ६.२६.२० ॥

ਬਲਵਾਨ ਇਹ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮਸਲਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.26.21

अनुवालिसुतस्यापि बलेन महता वृतः।
वीरस्तिष्ठति संग्रामे सेतुहेतुरयं नलः ॥ ६.२६.२१ ॥

ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਇਹ ਵੀਰ ਨਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ; ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਹੈ।

6.26.22

ये तु विष्टभ्य गात्राणि क्ष्वेडयन्ति नदन्ति च।
उत्थाय च विजृम्भन्ते क्रोधेन हरिपुङ्गवाः ॥ ६.२६.२२ ॥

ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਰੀਰ ਕੱਸ ਕੇ ਗਰਜਦੇ ਹਨ, ਚੀਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

6.26.23

एते दुष्प्रसहा घोराश्चण्डाश्चण्डपराक्रमाः।
अष्टौ शतसहस्राणि दशकोटिशतानि च।
य एनमनुगच्छन्ति वीराश्चन्दनवासिनः ॥ ६.२६.२३ ॥

ਚੰਦਨ ਪਰਬਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਇਹ ਵੀਰ ਅਜਿੱਤ, ਭਿਆਨਕ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹਨ; ਅੱਠ ਲੱਖ ਹਜ਼ਾਰ, ਸੌ ਦਸ ਕਰੋੜ ਇਸ ਦੇ ਮਗਰ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

6.26.24

एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम्।
श्वेतो रजतसंकाशश्चपलो भीमविक्रमः ॥ ६.२६.२४ ॥

ਚਿੱਟਾ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ, ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਇਹ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

6.26.25

बुद्धिमान् वानरः शूरस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
तूर्णं सुग्रीवमागम्य पुनर्गच्छति वानरः ॥ ६.२६.२५ ॥

ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸੂਰਮਾ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਛੇਤੀ ਆ ਕੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

6.26.26

विभजन् वानरीं सेनामनीकानि प्रहर्षयन्।
यः पुरा गोमतीतीरे रम्यं पर्येति पर्वतम् ॥ ६.२६.२६ ॥

ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੁੰਦਰ ਪਰਬਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।

6.26.27

नाम्ना संरोचनो नाम नानानगयुतो गिरिः।
तत्र राज्यं प्रशास्त्येष कुमुदो नाम यूथपः ॥ ६.२६.२७ ॥

ਸੰਰੋਚਨ ਨਾਮ ਦਾ, ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਰਬਤ; ਉੱਥੇ ਯੂਥਪਤੀ ਕੁਮੁਦ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

6.26.28

योऽसौ शतसहस्राणि सहर्षं परिकर्षति।
यस्य वाला बहुव्यामा दीर्घलाङ्गूलमाश्रिताः ॥ ६.२६.२८ ॥

ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

6.26.29

ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः प्रकीर्णा घोरदर्शनाः।
अदीनो वानरश्चण्डः संग्राममभिकाङ्क्षति।
एषोऽप्याशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ ६.२६.२९ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਕਈ ਵਿਆਮ ਲੰਮੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂਬੇ, ਪੀਲੇ, ਕਾਲੇ, ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ, ਖਿੱਲਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀਆਂ — ਉਹ ਨਿਡਰ, ਉਗ੍ਰ ਵਾਨਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

6.26.30

यस्त्वेष सिंहसंकाशः कपिलो दीर्घकेसरः।
निभृतः प्रेक्षते लङ्कां दिधक्षन्निव चक्षुषा ॥ ६.२६.३० ॥

ਪਰ ਇਹ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ, ਭੂਰੇ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਲੰਮੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ ਬਿਨਾਂ ਹਿਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.26.31

विन्ध्यं कृष्णगिरिं सह्यं पर्वतं च सुदर्शनम्।
राजन् सततमध्यास्ते स रम्भो नाम यूथपः।
शतं शतसहस्राणां त्रिंशच्च हरिपुङ्गवाः ॥ ६.२६.३१ ॥

ਵਿੰਧਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਗਿਰੀ, ਸਹਿਆ ਅਤੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰੰਭ ਨਾਮਕ ਯੂਥਪਤੀ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਤੀਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਂਦਰ ਹਨ।

6.26.32

यं यान्तं वानरा घोराश्चण्डाश्चण्डपराक्रमाः।
परिवार्यानुगच्छन्ति लङ्कां मर्दितुमोजसा ॥ ६.२६.३२ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਿਆਨਕ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਬਾਂਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਸਲਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

6.26.33

यस्तु कर्णौ विवृणुते जृम्भते च पुनः पुनः।
न तु संविजते मृत्योर्न च सेनां प्रधावति ॥ ६.२६.३३ ॥

ਜੋ ਕੰਨ ਫੈਲਾ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਬਾਸੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਫੌਜ ਵੱਲ ਦੌੜਦਾ ਹੈ।

6.26.34

प्रकम्पते च रोषेण तिर्यक् च पुनरीक्षते।
पश्य लाङ्गूलविक्षेपं क्ष्वेडत्येष महाबलः ॥ ६.२६.३४ ॥

ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿਰਛੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਵੇਖੋ, ਪੂਛ ਹਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਗਰਜਦਾ ਹੈ।

6.26.35

महाजवो वीतभयो रम्यं साल्वेयपर्वतम्।
राजन् सततमध्यास्ते शरभो नाम यूथपः ॥ ६.२६.३५ ॥

ਮਹਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈ ਸ਼ਰਭ ਨਾਮਕ ਯੂਥਪਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਮਣੀਕ ਸਾਲਵੇਯ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

6.26.36

एतस्य बलिनः सर्वे विहारा नाम यूथपाः।
राजन् शतसहस्राणि चत्वारिंशत्तथैव च ॥ ६.२६.३६ ॥

ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਮਕ ਸਾਰੇ ਯੂਥਪਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਾਲੀ ਲੱਖ ਬਾਂਦਰ ਹਨ, ਏਨੇ ਹੀ।

6.26.37

यस्तु मेघ इवाकाशं महानावृत्य तिष्ठति।
मध्ये वानरवीराणां सुराणामिव वासवः ॥ ६.२६.३७ ॥

ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

6.26.38

भेरीणामिव संनादो यस्यैष श्रूयते महान्।
घोषः शाखामृगेन्द्राणां संग्राममभिकाङ्क्षताम् ॥ ६.२६.३८ ॥

ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ-ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਘੋਸ਼ ਨਗਾਰਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.26.39

एष पर्वतमध्यास्ते पारियात्रमनुत्तमम्।
युद्धे दुष्प्रसहो नित्यं पनसो नाम यूथपः ॥ ६.२६.३९ ॥

ਇਹ ਅਨੁਪਮ ਪਾਰਿਯਾਤਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ—ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਅਸਹਿ ਪਨਸ ਨਾਮ ਦਾ ਯੂਥਪਤੀ।

6.26.40

एनं शतसहस्राणां शतार्धं पर्युपासते।
यूथपा यूथपश्रेष्ठं येषां यूथानि भागशः ॥ ६.२६.४० ॥

ਉਸ ਦੀ ਪੰਜਾਹ ਲੱਖ ਯੂਥਪਤੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਯੂਥ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ।

6.26.41

यस्तु भीमां प्रवल्गन्तीं चमूं तिष्ठति शोभयन्।
स्थितां तीरे समुद्रस्य द्वितीय इव सागरः ॥ ६.२६.४१ ॥

ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਉਛਲਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਠਹਿਰੇ ਦੂਜੇ ਸਾਗਰ ਵਾਂਗ।

6.26.42

एष दर्दुरसंकाशो विनतो नाम यूथपः।
पिबंश्चरति यो वेणां नदीनामुत्तमां नदीम् ॥ ६.२६.४२ ॥

ਇਹ ਡੱਡੂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵਿਨਤ ਨਾਮ ਦਾ ਯੂਥਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਵੇਣਾ ਨਦੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।

6.26.43

षष्टिः शतसहस्राणि बलमस्य प्लवंगमाः।
त्वामाह्वयति युद्धाय क्रोधनो नाम वानरः ॥ ६.२६.४३ ॥

ਉਸਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਲੱਖ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬਾਂਦਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਲලਕਾਰਦਾ ਹੈ।

6.26.44

विक्रान्ता बलवन्तश्च यथा यूथानि भागशः।
यस्तु गैरिकवर्णाभं वपुः पुष्यति वानरः ॥ ६.२६.४४ ॥

ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੇਰੂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ—

6.26.45

अवमत्य सदा सर्वान् वानरान् बलदर्पितः।
गवयो नाम तेजस्वी त्वां क्रोधादभिवर्तते ॥ ६.२६.४५ ॥

ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ, ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਦਾ, ਗਵਯ ਨਾਮ ਦਾ ਤੇਜਸਵੀ ਬਾਂਦਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

6.26.46

एनं शतसहस्राणि सप्ततिः पर्युपासते।
एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ ६.२६.४६ ॥

ਸੱਤਰ ਲੱਖ ਬਾਂਦਰ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦੇਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

6.26.47

एते दुष्प्रसहा वीरा येषां संख्या न विद्यते।
यूथपा यूथपश्रेष्ठास्तेषां यूथानि भागशः ॥ ६.२६.४७ ॥

ਇਹ ਅਜਿੱਤ ਵੀਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਯੂਥਪਤੀ ਹਨ, ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।