వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.27.1
तांस्तु ते सम्प्रवक्ष्यामि प्रेक्षमाणस्य यूथपान्।
राघवार्थे पराक्रान्ता ये न रक्षन्ति जीवितम् ॥ ६.२७.१ ॥
రాఘవుని కోసం పరాక్రమంతో పోరాడుతూ, తమ ప్రాణాలను కూడా లెక్కచేయని ఆ యూథపతులను నీకు వివరిస్తాను.
6.27.2
स्निग्धा यस्य बहुव्यामा दीर्घलाङ्गूलमाश्रिताः।
ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः प्रकीर्णा घोरकर्मणः ॥ ६.२७.२ ॥
మెరిసే, అనేక వ్యామాల పొడవైన తోకలను కలిగి ఉన్న, రాగి, పసుపు, నలుపు, తెలుపు రంగులలో విస్తరించిన, భయంకర కర్మలు చేసే వారిని.
6.27.3
प्रगृहीताः प्रकाशन्ते सूर्यस्येव मरीचयः।
पृथिव्यां चानुकृष्यन्ते हरो नामैष वानरः ॥ ६.२७.३ ॥
పైకెత్తిన (తోకలు) సూర్య కిరణాల వలె ప్రకాశిస్తున్నాయి, నేలపై ఈడ్చబడుతున్నాయి. ఈ వానరుడి పేరు హరుడు.
6.27.4
यं पृष्ठतोऽनुगच्छन्ति शतशोऽथ सहस्रशः।
वृक्षानुद्यम्य सहसा लङ्कारोहणतत्पराः ॥ ६.२७.४ ॥
అతని వెనుక వందలు, వేలమంది వానరులు అనుసరిస్తున్నారు; అకస్మాత్తుగా చెట్లను ఎత్తి లంకను ఎక్కడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
6.27.5
यूथपा हरिराजस्य किंकराः समुपस्थिताः।
नीलानिव महामेघांस्तिष्ठतो यांस्तु पश्यसि ॥ ६.२७.५ ॥
వానరరాజు సేవకులైన యూథపతులు సమీపంలో ఉన్నారు; నీలి మహామేఘాల వలె నిలిచి ఉన్న వారిని నీవు చూస్తున్నావు.
6.27.6
असिताञ्जनसंकाशान् युद्धे सत्यपराक्रमान्।
असंख्येयाननिर्देशान् परं पारमिवोदधेः ॥ ६.२७.६ ॥
నల్లని అంజనంతో సమానులు, యుద్ధంలో నిజమైన పరాక్రమం కలవారు, అసంఖ్యాకులు, వర్ణింపరానివారు; సముద్రపు ఆవలి తీరంలా ఉన్నవారు.
6.27.7
पर्वतेषु च ये केचिद् विषयेषु नदीषु च।
एते त्वामभिवर्तन्ते राजन्नृक्षाः सुदारुणाः ॥ ६.२७.७ ॥
పర్వతాలపై, ప్రదేశాలలో, నదులపై ఉన్న కొందరు, ఈ అత్యంత భయంకర ఋక్షులు, ఓ రాజా, నిన్ను చుట్టుముడుతున్నారు.
6.27.8
एषां मध्ये स्थितो राजन् भीमाक्षो भीमदर्शनः।
पर्जन्य इव जीमूतैः समन्तात् परिवारितः ॥ ६.२७.८ ॥
ఓ రాజా, వీరి మధ్యలో భయంకర నేత్రాలు, భయంకర రూపం గల వాడు నిలిచి ఉన్నాడు; మేఘాలతో చుట్టబడిన పర్జన్యునిలా అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
6.27.9
ऋक्षवन्तं गिरिश्रेष्ठमध्यास्ते नर्मदां पिबन्।
सर्वर्क्षाणामधिपतिर्धूम्रो नामैष यूथपः ॥ ६.२७.९ ॥
ఋక్షవంతమనే శ్రేష్ఠ పర్వతంపై నివసిస్తూ నర్మదా జలం త్రాగుతున్న ఇతడు ధూమ్రుడనే యూథపతి; అన్ని ఋక్షులకు అధిపతి.
6.27.10
यवीयानस्य तु भ्राता पश्यैनं पर्वतोपमम्।
भ्रात्रा समानो रूपेण विशिष्टस्तु पराक्रमे ॥ ६.२७.१० ॥
ఇతనికి తమ్ముడు ఇతడు; పర్వతంలా ఉన్న ఇతడిని చూడు. రూపంలో అన్నతో సమానుడు, కానీ పరాక్రమంలో విశిష్టుడు.
6.27.11
स एष जाम्बवान् नाम महायूथपयूथपः।
प्रशान्तो गुरुवर्ती च सम्प्रहारेष्वमर्षणः ॥ ६.२७.११ ॥
ఇతడే జాంబవంతుడనే మహా యూథపతులకు అధిపతి; శాంతుడు, పెద్దల మాట వినేవాడు, యుద్ధాలలో ఆగ్రహించేవాడు.
6.27.12
एतेन साह्यं तु महत् कृतं शक्रस्य धीमता।
दैवासुरे जाम्बवता लब्धाश्च बहवो वराः ॥ ६.२७.१२ ॥
ఈ బుద్ధిమంతుడు దేవాసుర యుద్ధంలో ఇంద్రునికి గొప్ప సహాయం చేశాడు; జాంబవంతుడు అక్కడ అనేక వరాలను పొందాడు.
6.27.13
आरुह्य पर्वताग्रेभ्यो महाभ्रविपुलाः शिलाः।
मुञ्चन्ति विपुलाकारा न मृत्योरुद्विजन्ति च ॥ ६.२७.१३ ॥
పర్వత శిఖరాలపైకి ఎక్కి, మహామేఘాల వంటి పెద్ద శిలలను విసురుతారు; ఆ విశాల రూపులు మృత్యువునకు కూడా భయపడరు.
6.27.14
राक्षसानां च सदृशाः पिशाचानां च रोमशाः।
एतस्य सैन्या बहवो विचरन्त्यमितौजसः ॥ ६.२७.१४ ॥
రాక్షసులతో సమానులు, పిశాచాలవలె రోమాలు కలవారు; అతని అనేక సేనలు అపార బలంతో సంచరిస్తున్నాయి.
6.27.15
य एनमभिसंरब्धं प्लवमानमवस्थितम्।
प्रेक्षन्ते वानराः सर्वे स्थिता यूथपयूथपम् ॥ ६.२७.१५ ॥
కోపంతో దూకుతూ నిలిచి ఉన్న అతన్ని వానరులందరూ నిలబడి చూస్తున్నారు — ఆ యూథపతుల యూథపతిని.
6.27.16
एष राजन् सहस्राक्षं पर्युपास्ते हरीश्वरः।
बलेन बलसंयुक्तो दम्भो नामैष यूथपः ॥ ६.२७.१६ ॥
ఓ రాజా! ఈ హరీశ్వరుడు సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రుని సమీపంలో ఉంటాడు; బలవంతుడైన ఈ దంభుడు అనే యూథపతి ఇతడు.
6.27.17
यः स्थितं योजने शैलं गच्छन् पार्श्वेन सेवते।
ऊर्ध्वं तथैव कायेन गतः प्राप्नोति योजनम् ॥ ६.२७.१७ ॥
ఒక యోజనం దూరంలో ఉన్న పర్వతం వైపు వెళ్తూ పక్కగా దానిని సేవిస్తాడు; అలాగే ఊర్ధ్వంగా దేహంతో వెళ్లి ఒక యోజనం చేరుకుంటాడు.
6.27.18
यस्मात् तु परमं रूपं चतुष्पात्सु न विद्यते।
श्रुतः संनादनो नाम वानराणां पितामहः ॥ ६.२७.१८ ॥
నాలుగు కాళ్ల జంతువులలో ఇంతటి శ్రేష్ఠ రూపం కనిపించదు; వానరుల పితామహుడిగా సంనాదనుడు అనే పేరు వినబడుతోంది.
6.27.19
येन युद्धं तदा दत्तं रणे शक्रस्य धीमता।
पराजयश्च न प्राप्तः सोऽयं यूथपयूथपः ॥ ६.२७.१९ ॥
ఆనాడు యుద్ధంలో బుద్ధిమంతుడైన ఇంద్రునితో పోరాడినవాడు, ఓటమి ఎరుగనివాడు — ఇతడే యూథపులకు యూథపతి.
6.27.20
यस्य विक्रममाणस्य शक्रस्येव पराक्रमः।
एष गन्धर्वकन्यायामुत्पन्नः कृष्णवर्त्मना ॥ ६.२७.२० ॥
ఇంద్రునిలాంటి పరాక్రమంతో విక్రమిస్తున్నవాడు — ఇతడు గంధర్వ కన్యకు కృష్ణమార్గం ద్వారా జన్మించాడు.
6.27.21
तदा देवासुरे युद्धे साह्यार्थं त्रिदिवौकसाम्।
यत्र वैश्रवणो राजा जम्बूमुपनिषेवते ॥ ६.२७.२१ ॥
ఆ సమయంలో దేవ-అసుర యుద్ధంలో స్వర్గవాసులకు సహాయంగా — రాజు వైశ్రవణుడు (కుబేరుడు) జంబూ వృక్షాన్ని ఆశ్రయించే చోట.
6.27.22
यो राजा पर्वतेन्द्राणां बहुकिंनरसेविनाम्।
विहारसुखदो नित्यं भ्रातुस्ते राक्षसाधिप ॥ ६.२७.२२ ॥
అనేక కింపురుషులు సేవించే పర్వతశ్రేష్ఠులకు రాజై, ఎల్లప్పుడూ విహార సుఖాన్నిచ్చేవాడు — అతడు నీ సోదరుడు, ఓ రాక్షసాధిపతీ!
6.27.23
तत्रैष रमते श्रीमान् बलवान् वानरोत्तमः।
युद्धेष्वकत्थनो नित्यं क्रथनो नाम यूथपः ॥ ६.२७.२३ ॥
అక్కడ ఈ తేజోవంతుడు, బలవంతుడు, వానరోత్తముడు రమిస్తున్నాడు. యుద్ధాలలో ఎప్పుడూ గొప్పలు చెప్పుకోని క్రథనుడనే యూథపతి.
6.27.24
वृतः कोटिसहस्रेण हरीणां समवस्थितः।
एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ ६.२७.२४ ॥
వేల కోట్ల వానరులతో చుట్టబడి నిలిచి ఉన్న ఇతడే తన సేనతో లంకను మర్దించాలని ఆశిస్తున్నాడు.
6.27.25
यो गङ्गामनुपर्येति त्रासयन् गजयूथपान्।
हस्तिनां वानराणां च पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ६.२७.२५ ॥
గంగ వెంబడి తిరుగుతూ, ఏనుగుల యూథపతులను భయపెడుతూ, ఏనుగులకు వానరులకు ఉన్న పూర్వవైరాన్ని స్మరిస్తూ.
6.27.26
एष यूथपतिर्नेता गर्जन् गिरिगुहाशयः।
गजान् रोधयते वन्यानारुजंश्च महीरुहान् ॥ ६.२७.२६ ॥
ఇతడు యూథపతి, నాయకుడు, పర్వత గుహలో నివసించేవాడు, గర్జిస్తూ అడవి ఏనుగులను అడ్డుకుంటాడు, వృక్షాలను విరుస్తాడు.
6.27.27
हरीणां वाहिनीमुख्यो नदीं हैमवतीमनु।
उशीरबीजमाश्रित्य मन्दरं पर्वतोत्तमम् ॥ ६.२७.२७ ॥
వానర సైన్యానికి ప్రధాన సేనాపతి, హిమవత్ నది వెంట, ఉశీర బీజాన్ని ఆశ్రయించి, శ్రేష్ఠ పర్వతమైన మందరం వద్ద.
6.27.28
रमते वानरश्रेष्ठो दिवि शक्र इव स्वयम्।
एनं शतसहस्राणां सहस्रमभिवर्तते ॥ ६.२७.२८ ॥
వానరశ్రేష్ఠుడు స్వర్గంలో ఇంద్రుడిలా ఆనందిస్తాడు. వేల లక్షల సమూహాల వెయ్యి అతనిని చుట్టుముట్టి ఉంది.
6.27.29
वीर्यविक्रमदृप्तानां नर्दतां बाहुशालिनाम्।
स एष नेता चैतेषां वानराणां महात्मनाम् ॥ ६.२७.२९ ॥
పరాక్రమ, శౌర్యాలతో గర్వించి గర్జిస్తూ, బలమైన బాహువులున్న ఈ మహాత్మ వానరులకు నాయకుడు ఇతడే.
6.27.30
स एष दुर्धरो राजन् प्रमाथी नाम यूथपः।
वातेनेवोद्धतं मेघं यमेनमनुपश्यसि ॥ ६.२७.३० ॥
ఓ రాజా! ఇతడు దుర్ధరుడు, ప్రమాథి అనే పేరుగల యూథపతి. గాలి ఎగరగొట్టిన మేఘంలా ఇతడిని నీవు చూస్తున్నావు.
6.27.31
अनीकमपि संरब्धं वानराणां तरस्विनाम्।
उद्धूतमरुणाभासं पवनेन समन्ततः ॥ ६.२७.३१ ॥
గాలిచేత అన్నివైపులా రేగిన, ఎర్రని కాంతిగల, కోపంతో ఉన్న వేగవంతులైన వానరుల సేనను కూడా (చూశాడు).
6.27.32
विवर्तमानं बहुशो यत्रैतद्बहुलं रजः।
एतेऽसितमुखा घोरा गोलाङ्गूला महाबलाः ॥ ६.२७.३२ ॥
ఇక్కడ ఈ దట్టమైన ధూళి అనేకసార్లు తిరుగుతుంది; ఇక్కడ నల్లని ముఖాలు, భయంకర రూపాలు, పొడవైన తోకలు గల మహాబలులు ఉన్నారు.
6.27.33
शतं शतसहस्राणि दृष्ट्वा वै सेतुबन्धनम्।
गोलाङ्गूलं महाराज गवाक्षं नाम यूथपम् ॥ ६.२७.३३ ॥
మహారాజా! సేతు నిర్మాణాన్ని చూసి వందలు, వేలమంది (వానరులు); వారితో గవాక్షుడనే యూథపతి (కనిపించాడు).
6.27.34
परिवार्याभिनर्दन्ते लङ्कां मर्दितुमोजसा।
भ्रमराचरिता यत्र सर्वकालफलद्रुमाः ॥ ६.२७.३४ ॥
లంకను చుట్టుముట్టి బలంతో దానిని నలిపివేయడానికి గర్జిస్తున్నారు; అక్కడ తుమ్మెదలు చేరే, అన్ని కాలాల్లో ఫలించే చెట్లు ఉన్నాయి.
6.27.35
यं सूर्यस्तुल्यवर्णाभमनुपर्येति पर्वतम्।
यस्य भासा सदा भान्ति तद्वर्णा मृगपक्षिणः ॥ ६.२७.३५ ॥
సూర్యుడు ఆ పర్వతం చుట్టూ తిరుగుతాడు, దాని రంగు-కాంతితో సమానమైన; దాని కాంతితో ఆ రంగు గల మృగాలు, పక్షులు ఎల్లప్పుడూ మెరుస్తాయి.
6.27.36
यस्य प्रस्थं महात्मानो न त्यजन्ति महर्षयः।
सर्वकामफला वृक्षाः सदा फलसमन्विताः ॥ ६.२७.३६ ॥
దాని శిఖరాన్ని మహాత్ములైన మహర్షులు ఎన్నడూ వీడరు; అన్ని కోరికలను తీర్చే, ఎల్లప్పుడూ ఫలాలతో కూడిన చెట్లు ఉన్నాయి.
6.27.37
मधूनि च महार्हाणि यस्मिन् पर्वतसत्तमे।
तत्रैष रमते राजन् रम्ये काञ्चनपर्वते ॥ ६.२७.३७ ॥
ఓ రాజా, విలువైన తేనె ఉన్న ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతంపై, ఆ రమణీయ బంగారు పర్వతంపై అతడు ఆనందిస్తాడు.
6.27.38
मुख्यो वानरमुख्यानां केसरी नाम यूथपः।
षष्टिर्गिरिसहस्राणि रम्याः काञ्चनपर्वताः ॥ ६.२७.३८ ॥
వానర ప్రముఖులలో ముఖ్యుడైన కేసరి అనే యూథపతి ఉన్నాడు. అక్కడ అరవై వేల రమణీయ బంగారు పర్వతాలు ఉన్నాయి.
6.27.39
तेषां मध्ये गिरिवरस्त्वमिवानघ रक्षसाम्।
तत्रैके कपिलाः श्वेतास्ताम्रास्या मधुपिङ्गलाः ॥ ६.२७.३९ ॥
వాటిలో శ్రేష్ఠ పర్వతం నీలాగే రాక్షసులది, ఓ పాపరహితుడా. అక్కడ కొందరు కపిలవర్ణులు, తెల్లనివారు, ఎర్రముఖులు, తేనెవర్ణ పసుపువారు ఉన్నారు.
6.27.40
निवसन्त्यन्तिमगिरौ तीक्ष्णदंष्ट्रा नखायुधाः।
सिंहा इव चतुर्दंष्ट्रा व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥ ६.२७.४० ॥
వారు చివరి పర్వతంపై నివసిస్తారు — వాడి కోరలు కలవారు, గోళ్లనే ఆయుధాలుగా కలవారు, సింహాల వలె నాలుగు కోరలు కలవారు, పులుల వలె దుర్జయులు.
6.27.41
सर्वे वैश्वानरसमा ज्वलदाशीविषोपमाः।
सुदीर्घाञ्चितलाङ्गूला मत्तमातङ्गसंनिभाः ॥ ६.२७.४१ ॥
వారందరూ అగ్నితో సమానులు, మండుతున్న విషసర్పాల వంటివారు, చాలా పొడవైన వంకర తోకలు కలవారు, మదించిన ఏనుగుల వంటివారు.
6.27.42
महापर्वतसंकाशा महाजीमूतनिःस्वनाः।
वृत्तपिङ्गलनेत्रा हि महाभीमगतिस्वनाः ॥ ६.२७.४२ ॥
వారు మహాపర్వతాల వంటివారు, మహామేఘాల గర్జన వంటి ధ్వని కలవారు, గుండ్రటి పసుపు కళ్లవారు, మిక్కిలి భయంకరమైన కదలిక శబ్దం కలవారు.
6.27.43
मर्दयन्तीव ते सर्वे तस्थुर्लङ्कां समीक्ष्य ते।
एष चैषामधिपतिर्मध्ये तिष्ठति वीर्यवान् ॥ ६.२७.४३ ॥
వారందరూ లంకను చూసి, దానిని నలిపివేయబోతున్నట్లుగా నిలిచారు. వారికి అధిపతి, పరాక్రమవంతుడు మధ్యలో నిలిచి ఉన్నాడు.
6.27.44
जयार्थी नित्यमादित्यमुपतिष्ठति वीर्यवान्।
नाम्ना पृथिव्यां विख्यातो राजन् शतबलीति यः ॥ ६.२७.४४ ॥
విజయాన్ని కోరే ఆ పరాక్రమవంతుడు నిత్యం సూర్యుని ఉపాసిస్తాడు. ఓ రాజా! భూమిపై 'శతబలి' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడైనవాడు ఇతడే.
6.27.45
एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम्।
विक्रान्तो बलवान् शूरः पौरुषे स्वे व्यवस्थितः ॥ ६.२७.४५ ॥
తన సైన్యంతో లంకను నలిపివేయాలని ఇతడే కోరుకుంటున్నాడు. అతడు పరాక్రమవంతుడు, బలవంతుడు, శూరుడు; తన పౌరుషంలో స్థిరంగా నిలిచినవాడు.
6.27.46
रामप्रियार्थं प्राणानां दयां न कुरुते हरिः।
गजो गवाक्षो गवयो नलो नीलश्च वानरः ॥ ६.२७.४६ ॥
రాముని సంతోషపెట్టడానికి ఈ వానరుడు తన ప్రాణాలను కూడా లెక్కచేయడు. గజుడు, గవాక్షుడు, గవయుడు, నలుడు, నీలుడు కూడా వానరులే.
6.27.47
एकैकमेव योधानां कोटिभिर्दशभिर्वृतः।
तथान्ये वानरश्रेष्ठा विन्ध्यपर्वतवासिनः।
न शक्यन्ते बहुत्वात् तु संख्यातुं लघुविक्रमाः ॥ ६.२७.४७ ॥
వీరిలో ప్రతి యోధుడు పది కోట్ల సైనికులతో చుట్టబడి ఉన్నాడు. అలాగే వింధ్య పర్వతంపై నివసించే ఇతర శ్రేష్ఠ వానరులు కూడా ఉన్నారు; వారు అధికులుగా ఉండటం వల్ల లెక్కించలేనివారు, వేగవంతమైన పరాక్రమం కలవారు.
6.27.48
सर्वे महाराज महाप्रभावाः
सर्वे महाशैलनिकाशकायाः।
सर्वे समर्थाः पृथिवीं क्षणेन
कर्तुं प्रविध्वस्तविकीर्णशैलाम् ॥ ६.२७.४८ ॥
ఓ మహారాజా! వీరందరూ మహా ప్రభావశీలురు; అందరూ గొప్ప పర్వతాల వంటి శరీరాలు కలవారు. వీరందరూ ఒక్క క్షణంలో ఈ భూమిని కూడా పర్వతాలు చెల్లాచెదురై నుగ్గయ్యేలా చేయగలరు.