വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.27
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.27.1
तांस्तु ते सम्प्रवक्ष्यामि प्रेक्षमाणस्य यूथपान्।
राघवार्थे पराक्रान्ता ये न रक्षन्ति जीवितम् ॥ ६.२७.१ ॥
രാഘവനുവേണ്ടി പരാക്രമത്തോടെ പോരാടുകയും സ്വന്തം ജീവനെപ്പോലും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാത്തവരുമായ ആ യൂഥപന്മാരെ ഞാൻ നിനക്കു വിവരിക്കാം.
6.27.2
स्निग्धा यस्य बहुव्यामा दीर्घलाङ्गूलमाश्रिताः।
ताम्राः पीताः सिताः श्वेताः प्रकीर्णा घोरकर्मणः ॥ ६.२७.२ ॥
തിളങ്ങുന്ന, പല വ്യാമം നീളമുള്ള വാലുള്ള, ചെമ്പ്, മഞ്ഞ, കറുപ്പ്, വെളുപ്പ് നിറങ്ങളിൽ വ്യാപിച്ച, ഭയങ്കരകർമ്മികളായ ആ വാനരന്മാരെ.
6.27.3
प्रगृहीताः प्रकाशन्ते सूर्यस्येव मरीचयः।
पृथिव्यां चानुकृष्यन्ते हरो नामैष वानरः ॥ ६.२७.३ ॥
ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച അവ സൂര്യരശ്മികൾപോലെ തിളങ്ങുന്നു; നിലത്തുകൂടി വലിച്ചിഴക്കപ്പെടുന്നു. ഈ വാനരന്റെ പേര് ഹരൻ.
6.27.4
यं पृष्ठतोऽनुगच्छन्ति शतशोऽथ सहस्रशः।
वृक्षानुद्यम्य सहसा लङ्कारोहणतत्पराः ॥ ६.२७.४ ॥
അവനെ പിന്തുടർന്ന് നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വാനരന്മാർ വരുന്നു; മരങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ഉയർത്തി ലങ്കയിൽ കയറാൻ അവർ തയ്യാറായിരിക്കുന്നു.
6.27.5
यूथपा हरिराजस्य किंकराः समुपस्थिताः।
नीलानिव महामेघांस्तिष्ठतो यांस्तु पश्यसि ॥ ६.२७.५ ॥
വാനരരാജന്റെ ഭൃത്യന്മാരായ യൂഥപന്മാർ അടുത്ത് നിൽക്കുന്നു; നീലമേഘങ്ങൾപോലെ നിൽക്കുന്ന അവരെയാണ് നീ കാണുന്നത്.
6.27.6
असिताञ्जनसंकाशान् युद्धे सत्यपराक्रमान्।
असंख्येयाननिर्देशान् परं पारमिवोदधेः ॥ ६.२७.६ ॥
കറുത്ത അഞ്ജനംപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ യഥാർത്ഥ പരാക്രമമുള്ള, എണ്ണമറ്റ, വർണ്ണിക്കാനാവാത്ത, സമുദ്രത്തിന്റെ മറുകര പോലുള്ളവർ.
6.27.7
पर्वतेषु च ये केचिद् विषयेषु नदीषु च।
एते त्वामभिवर्तन्ते राजन्नृक्षाः सुदारुणाः ॥ ६.२७.७ ॥
പർവതങ്ങളിലും ദേശങ്ങളിലും നദികളിലുമുള്ള ചിലർ, ഈ അതിഭയങ്കര ഋക്ഷങ്ങൾ, ഓ രാജാവേ, നിന്നെ നേരിടുന്നു.
6.27.8
एषां मध्ये स्थितो राजन् भीमाक्षो भीमदर्शनः।
पर्जन्य इव जीमूतैः समन्तात् परिवारितः ॥ ६.२७.८ ॥
ഓ രാജാവേ, ഇവരുടെ നടുവിൽ ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളും ഭയങ്കര രൂപവുമുള്ളവൻ നിൽക്കുന്നു; മേഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പർജന്യനെപ്പോലെ എല്ലാ ഭാഗത്തും വളയപ്പെട്ടവൻ.
6.27.9
ऋक्षवन्तं गिरिश्रेष्ठमध्यास्ते नर्मदां पिबन्।
सर्वर्क्षाणामधिपतिर्धूम्रो नामैष यूथपः ॥ ६.२७.९ ॥
ഋക്ഷവാൻ എന്ന ശ്രേഷ്ഠപർവതത്തിൽ വസിച്ച് നർമ്മദയുടെ വെള്ളം കുടിക്കുന്ന ഇവൻ ധൂമ്രൻ എന്ന യൂഥപതി; എല്ലാ ഋക്ഷങ്ങളുടെയും അധിപൻ.
6.27.10
यवीयानस्य तु भ्राता पश्यैनं पर्वतोपमम्।
भ्रात्रा समानो रूपेण विशिष्टस्तु पराक्रमे ॥ ६.२७.१० ॥
ഇവന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ഇവൻ; പർവതത്തിനു തുല്യനായ ഇവനെ നോക്കൂ. രൂപത്തിൽ സഹോദരനു സമാനൻ, പക്ഷേ പരാക്രമത്തിൽ വിശിഷ്ടൻ.
6.27.11
स एष जाम्बवान् नाम महायूथपयूथपः।
प्रशान्तो गुरुवर्ती च सम्प्रहारेष्वमर्षणः ॥ ६.२७.११ ॥
ഇവൻ ജാംബവാൻ എന്ന മഹായൂഥപതികളിലെ യൂഥപതി; ശാന്തൻ, മുതിർന്നവരെ അനുസരിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധങ്ങളിൽ അമർഷമുള്ളവൻ.
6.27.12
एतेन साह्यं तु महत् कृतं शक्रस्य धीमता।
दैवासुरे जाम्बवता लब्धाश्च बहवो वराः ॥ ६.२७.१२ ॥
ഈ ബുദ്ധിമാൻ ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രന് വലിയ സഹായം ചെയ്തു; ജാംബവാൻ അവിടെ പല വരങ്ങളും നേടി.
6.27.13
आरुह्य पर्वताग्रेभ्यो महाभ्रविपुलाः शिलाः।
मुञ्चन्ति विपुलाकारा न मृत्योरुद्विजन्ति च ॥ ६.२७.१३ ॥
പർവതശിഖരങ്ങളിൽ കയറി, മഹാമേഘങ്ങൾ പോലെ വലിയ പാറകൾ അവർ എറിയുന്നു; ആ വിശാലരൂപികൾ മരണത്തെപ്പോലും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
6.27.14
राक्षसानां च सदृशाः पिशाचानां च रोमशाः।
एतस्य सैन्या बहवो विचरन्त्यमितौजसः ॥ ६.२७.१४ ॥
രാക്ഷസന്മാരെപ്പോലെയും പിശാചുക്കളെപ്പോലെയും രോമാവൃതരായവർ; അവന്റെ പല സേനകളും അളവറ്റ ബലത്തോടെ വിഹരിക്കുന്നു.
6.27.15
य एनमभिसंरब्धं प्लवमानमवस्थितम्।
प्रेक्षन्ते वानराः सर्वे स्थिता यूथपयूथपम् ॥ ६.२७.१५ ॥
ക്രോധത്തോടെ ചാടിയും നിന്നും നിൽക്കുന്ന അവനെ എല്ലാ വാനരന്മാരും നിന്നുകൊണ്ട് നോക്കുന്നു — ആ യൂഥപതികളുടെ യൂഥപതിയെ.
6.27.16
एष राजन् सहस्राक्षं पर्युपास्ते हरीश्वरः।
बलेन बलसंयुक्तो दम्भो नामैष यूथपः ॥ ६.२७.१६ ॥
ഹേ രാജാവേ! ഈ ഹരീശ്വരൻ സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രന്റെ അരികിൽ വസിക്കുന്നു; ബലസമ്പന്നനായ ഈ ദംഭൻ എന്ന യൂഥപതി ഇവനാണ്.
6.27.17
यः स्थितं योजने शैलं गच्छन् पार्श्वेन सेवते।
ऊर्ध्वं तथैव कायेन गतः प्राप्नोति योजनम् ॥ ६.२७.१७ ॥
ഒരു യോജന ദൂരെയുള്ള പർവതത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ അവൻ അതിനെ വശത്തുകൂടി സമീപിക്കുന്നു; അതുപോലെ ശരീരംകൊണ്ട് ഉയരത്തിലേക്ക് പോയി ഒരു യോജന എത്തുന്നു.
6.27.18
यस्मात् तु परमं रूपं चतुष्पात्सु न विद्यते।
श्रुतः संनादनो नाम वानराणां पितामहः ॥ ६.२७.१८ ॥
നാൽക്കാലികളിൽ ഇത്രയും ഉത്തമ രൂപം കാണപ്പെടുന്നില്ല; വാനരന്മാരുടെ പിതാമഹനായി സംനാദനൻ എന്ന പേര് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
6.27.19
येन युद्धं तदा दत्तं रणे शक्रस्य धीमता।
पराजयश्च न प्राप्तः सोऽयं यूथपयूथपः ॥ ६.२७.१९ ॥
അന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ബുദ്ധിമാനായ ഇന്ദ്രനോട് പോരാടുകയും ഒരിക്കലും പരാജയം നേരിടാതിരിക്കുകയും ചെയ്തവനാണ് ഇവൻ; യൂഥപന്മാരുടെ യൂഥപൻ.
6.27.20
यस्य विक्रममाणस्य शक्रस्येव पराक्रमः।
एष गन्धर्वकन्यायामुत्पन्नः कृष्णवर्त्मना ॥ ६.२७.२० ॥
ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ വിക്രമം കാട്ടുന്നവന്റെ ഇവൻ, ഗന്ധർവ്വകന്യയിൽ കൃഷ്ണവർത്മാവ് വഴി ജനിച്ചവനാണ്.
6.27.21
तदा देवासुरे युद्धे साह्यार्थं त्रिदिवौकसाम्।
यत्र वैश्रवणो राजा जम्बूमुपनिषेवते ॥ ६.२७.२१ ॥
അന്ന് ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ സ്വർഗ്ഗവാസികളെ സഹായിക്കാനായി — രാജാവായ വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ) ജംബുവൃക്ഷത്തെ സേവിക്കുന്നിടത്ത്.
6.27.22
यो राजा पर्वतेन्द्राणां बहुकिंनरसेविनाम्।
विहारसुखदो नित्यं भ्रातुस्ते राक्षसाधिप ॥ ६.२७.२२ ॥
അനേകം കിന്നരന്മാർ സേവിക്കുന്ന പർവതശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ രാജാവും എന്നും വിഹാരസുഖം നൽകുന്നവനുമായവൻ — അവൻ നിന്റെ സഹോദരൻ, ഹേ രാക്ഷസാധിപാ!
6.27.23
तत्रैष रमते श्रीमान् बलवान् वानरोत्तमः।
युद्धेष्वकत्थनो नित्यं क्रथनो नाम यूथपः ॥ ६.२७.२३ ॥
അവിടെ ഈ തേജസ്വിയും ബലവാനുമായ വാനരോത്തമൻ രമിക്കുന്നു. യുദ്ധങ്ങളിൽ എന്നും ആത്മപ്രശംസ ചെയ്യാത്ത ക്രഥനൻ എന്ന യൂഥപൻ.
6.27.24
वृतः कोटिसहस्रेण हरीणां समवस्थितः।
एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम् ॥ ६.२७.२४ ॥
ആയിരം കോടി കുരങ്ങന്മാരാൽ വലയം ചെയ്ത് നിൽക്കുന്ന ഇവൻ തന്റെ സേനയാൽ ലങ്കയെ മർദ്ദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
6.27.25
यो गङ्गामनुपर्येति त्रासयन् गजयूथपान्।
हस्तिनां वानराणां च पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ६.२७.२५ ॥
ഗംഗയിലൂടെ ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ച്, ആനക്കൂട്ടത്തലവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി, ആനകൾക്കും വാനരന്മാർക്കും ഉണ്ടായിരുന്ന പഴയ വൈരം ഓർമ്മിച്ചുകൊണ്ട്.
6.27.26
एष यूथपतिर्नेता गर्जन् गिरिगुहाशयः।
गजान् रोधयते वन्यानारुजंश्च महीरुहान् ॥ ६.२७.२६ ॥
ഇവൻ യൂഥപതിയും നേതാവുമാണ്; മലഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് കാട്ടാനകളെ തടയുന്നു, മരങ്ങൾ ഒടിക്കുന്നു.
6.27.27
हरीणां वाहिनीमुख्यो नदीं हैमवतीमनु।
उशीरबीजमाश्रित्य मन्दरं पर्वतोत्तमम् ॥ ६.२७.२७ ॥
വാനരസേനയുടെ മുഖ്യ സേനാപതി, ഹിമവാനിൽനിന്നുള്ള നദിയുടെ തീരത്ത്, ഉശീരബീജം ആശ്രയിച്ച്, ശ്രേഷ്ഠപർവതമായ മന്ദരത്തിനരികെ.
6.27.28
रमते वानरश्रेष्ठो दिवि शक्र इव स्वयम्।
एनं शतसहस्राणां सहस्रमभिवर्तते ॥ ६.२७.२८ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ സ്വയം രമിക്കുന്നു. ലക്ഷങ്ങളുടെ ആയിരം അവനെ വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
6.27.29
वीर्यविक्रमदृप्तानां नर्दतां बाहुशालिनाम्।
स एष नेता चैतेषां वानराणां महात्मनाम् ॥ ६.२७.२९ ॥
വീര്യവും പരാക്രമവും കൊണ്ട് അഹങ്കരിച്ച്, ഗർജ്ജിക്കുന്ന, ബലമേറിയ ബാഹുക്കളുള്ള ഈ മഹാത്മാക്കളായ വാനരരുടെ നേതാവ് ഇവൻതന്നെ.
6.27.30
स एष दुर्धरो राजन् प्रमाथी नाम यूथपः।
वातेनेवोद्धतं मेघं यमेनमनुपश्यसि ॥ ६.२७.३० ॥
രാജാവേ! ഇവൻ ദുർധരനും പ്രമാഥി എന്ന പേരുള്ള യൂഥപതിയുമാണ്. കാറ്റ് ഉയർത്തിയ മേഘംപോലെ ഇവനെ നീ കാണുന്നു.
6.27.31
अनीकमपि संरब्धं वानराणां तरस्विनाम्।
उद्धूतमरुणाभासं पवनेन समन्ततः ॥ ६.२७.३१ ॥
കാറ്റിനാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തും ഇളക്കപ്പെട്ട, ചുവന്ന പ്രഭയുള്ള, കോപിച്ച വേഗതയേറിയ വാനരസേനയും (കാണപ്പെട്ടു).
6.27.32
विवर्तमानं बहुशो यत्रैतद्बहुलं रजः।
एतेऽसितमुखा घोरा गोलाङ्गूला महाबलाः ॥ ६.२७.३२ ॥
ഇവിടെ ഈ കനത്ത പൊടി പലതവണ ചുഴറ്റിയുയരുന്നു; ഇവിടെ കറുത്ത മുഖമുള്ള, ഭയങ്കരരായ, നീളൻ വാലുള്ള മഹാബലരായ വാനരർ ഉണ്ട്.
6.27.33
शतं शतसहस्राणि दृष्ट्वा वै सेतुबन्धनम्।
गोलाङ्गूलं महाराज गवाक्षं नाम यूथपम् ॥ ६.२७.३३ ॥
മഹാരാജാവേ! സേതുബന്ധനം കണ്ടപ്പോൾ നൂറും ലക്ഷങ്ങളുമായ (വാനരർ); അവരോടൊപ്പം ഗവാക്ഷൻ എന്ന യൂഥപതിയും (കാണപ്പെട്ടു).
6.27.34
परिवार्याभिनर्दन्ते लङ्कां मर्दितुमोजसा।
भ्रमराचरिता यत्र सर्वकालफलद्रुमाः ॥ ६.२७.३४ ॥
ലങ്കയെ വളഞ്ഞ് ബലത്താൽ അതിനെ മർദിക്കുവാൻ അവർ ഗർജിക്കുന്നു; അവിടെ വണ്ടുകൾ ചേരുന്ന, എല്ലാ കാലത്തും ഫലം നൽകുന്ന വൃക്ഷങ്ങളുണ്ട്.
6.27.35
यं सूर्यस्तुल्यवर्णाभमनुपर्येति पर्वतम्।
यस्य भासा सदा भान्ति तद्वर्णा मृगपक्षिणः ॥ ६.२७.३५ ॥
സൂര്യൻ ആ പർവതത്തെ ചുറ്റിസഞ്ചരിക്കുന്നു, അതിന്റെ വർണത്തിനും പ്രഭയ്ക്കും തുല്യമായ; അതിന്റെ പ്രഭയാൽ അതേ വർണമുള്ള മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും എപ്പോഴും തിളങ്ങുന്നു.
6.27.36
यस्य प्रस्थं महात्मानो न त्यजन्ति महर्षयः।
सर्वकामफला वृक्षाः सदा फलसमन्विताः ॥ ६.२७.३६ ॥
അതിന്റെ ശിഖരം മഹാത്മാക്കളായ മഹർഷിമാർ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല; എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്ന, എപ്പോഴും ഫലസമൃദ്ധമായ വൃക്ഷങ്ങളുണ്ട്.
6.27.37
मधूनि च महार्हाणि यस्मिन् पर्वतसत्तमे।
तत्रैष रमते राजन् रम्ये काञ्चनपर्वते ॥ ६.२७.३७ ॥
രാജാവേ, വിലപ്പെട്ട തേൻ നിറഞ്ഞ ആ ശ്രേഷ്ഠ പർവതത്തിൽ, ആ രമണീയ സ്വർണപർവതത്തിൽ അവൻ രമിക്കുന്നു.
6.27.38
मुख्यो वानरमुख्यानां केसरी नाम यूथपः।
षष्टिर्गिरिसहस्राणि रम्याः काञ्चनपर्वताः ॥ ६.२७.३८ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠരിൽ പ്രധാനിയായ കേസരി എന്ന യൂഥപതി ഉണ്ട്. അവിടെ അറുപതിനായിരം രമണീയ സ്വർണപർവതങ്ങളുണ്ട്.
6.27.39
तेषां मध्ये गिरिवरस्त्वमिवानघ रक्षसाम्।
तत्रैके कपिलाः श्वेतास्ताम्रास्या मधुपिङ्गलाः ॥ ६.२७.३९ ॥
അവയ്ക്കിടയിൽ ശ്രേഷ്ഠപർവതം നിന്നെപ്പോലെ രാക്ഷസരുടേതാണ്, കളങ്കമറ്റവനേ. അവിടെ ചിലർ കപിലവർണരും വെള്ളക്കാരും ചെമ്പുമുഖരും തേൻമഞ്ഞനിറമുള്ളവരുമാണ്.
6.27.40
निवसन्त्यन्तिमगिरौ तीक्ष्णदंष्ट्रा नखायुधाः।
सिंहा इव चतुर्दंष्ट्रा व्याघ्रा इव दुरासदाः ॥ ६.२७.४० ॥
അവർ അവസാന പർവതത്തിൽ വസിക്കുന്നു — മൂർച്ചയുള്ള കോരപ്പല്ലുകളുള്ളവർ, നഖങ്ങളെ ആയുധമാക്കിയവർ, സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ നാലു കോരപ്പല്ലുകളുള്ളവർ, കടുവകളെപ്പോലെ അടുക്കാനാവാത്തവർ.
6.27.41
सर्वे वैश्वानरसमा ज्वलदाशीविषोपमाः।
सुदीर्घाञ्चितलाङ्गूला मत्तमातङ्गसंनिभाः ॥ ६.२७.४१ ॥
അവരെല്ലാം അഗ്നിക്കു തുല്യർ, കത്തുന്ന വിഷസർപ്പങ്ങൾക്കു സമാനർ, വളരെ നീണ്ട ചുരുണ്ട വാലുള്ളവർ, മദയാനകളെപ്പോലെയുള്ളവർ.
6.27.42
महापर्वतसंकाशा महाजीमूतनिःस्वनाः।
वृत्तपिङ्गलनेत्रा हि महाभीमगतिस्वनाः ॥ ६.२७.४२ ॥
അവർ മഹാപർവതങ്ങൾക്കു തുല്യർ, മഹാമേഘഗർജനം പോലെ ശബ്ദമുള്ളവർ, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള മഞ്ഞക്കണ്ണുകളുള്ളവർ, അതിഭയങ്കരമായ ചലനശബ്ദമുള്ളവർ.
6.27.43
मर्दयन्तीव ते सर्वे तस्थुर्लङ्कां समीक्ष्य ते।
एष चैषामधिपतिर्मध्ये तिष्ठति वीर्यवान् ॥ ६.२७.४३ ॥
അവരെല്ലാവരും ലങ്കയെ കണ്ട് അതിനെ ഞെരിച്ചുകളയാനെന്നപോലെ നിന്നു. ഇവരുടെ അധിപനായ വീര്യവാൻ നടുവിൽ നിൽക്കുന്നു.
6.27.44
जयार्थी नित्यमादित्यमुपतिष्ठति वीर्यवान्।
नाम्ना पृथिव्यां विख्यातो राजन् शतबलीति यः ॥ ६.२७.४४ ॥
വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ വീര്യവാൻ എപ്പോഴും സൂര്യനെ ഉപാസിക്കുന്നു. രാജാവേ! ഭൂമിയിൽ 'ശതബലി' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായവൻ ഇവനാണ്.
6.27.45
एषैवाशंसते लङ्कां स्वेनानीकेन मर्दितुम्।
विक्रान्तो बलवान् शूरः पौरुषे स्वे व्यवस्थितः ॥ ६.२७.४५ ॥
സ്വന്തം സേനയോടൊപ്പം ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ഇവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവൻ വിക്രമിയും ബലവാനും ശൂരനും തന്റെ പൗരുഷത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനുമാണ്.
6.27.46
रामप्रियार्थं प्राणानां दयां न कुरुते हरिः।
गजो गवाक्षो गवयो नलो नीलश्च वानरः ॥ ६.२७.४६ ॥
രാമനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ഈ വാനരൻ തന്റെ ജീവനെപ്പോലും കരുതുന്നില്ല. ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, നളൻ, നീലൻ എന്നിവരും വാനരന്മാരാണ്.
6.27.47
एकैकमेव योधानां कोटिभिर्दशभिर्वृतः।
तथान्ये वानरश्रेष्ठा विन्ध्यपर्वतवासिनः।
न शक्यन्ते बहुत्वात् तु संख्यातुं लघुविक्रमाः ॥ ६.२७.४७ ॥
ഇവരിൽ ഓരോ യോദ്ധാവും പത്തു കോടി സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ വിന്ധ്യപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്ന മറ്റ് ശ്രേഷ്ഠ വാനരന്മാരുമുണ്ട്; അവരുടെ ബാഹുല്യം കാരണം എണ്ണാൻ കഴിയാത്തവരും വേഗവിക്രമികളുമാണ്.
6.27.48
सर्वे महाराज महाप्रभावाः
सर्वे महाशैलनिकाशकायाः।
सर्वे समर्थाः पृथिवीं क्षणेन
कर्तुं प्रविध्वस्तविकीर्णशैलाम् ॥ ६.२७.४८ ॥
മഹാരാജാവേ! ഇവരെല്ലാവരും മഹാപ്രഭാവശാലികളാണ്; എല്ലാവരുടെയും ശരീരം വലിയ പർവതങ്ങൾ പോലെയാണ്. ഇവരെല്ലാവർക്കും ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഈ ഭൂമിയെയും പർവതങ്ങൾ ചിതറി തകർന്നതാക്കാൻ കഴിയും.