ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.28.1
सारणस्य वचः श्रुत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
बलमादिश्य तत् सर्वं शुको वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ६.२८.१ ॥
ਸਾਰਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
6.28.2
स्थितान् पश्यसि यानेतान् मत्तानिव महाद्विपान्।
न्यग्रोधानिव गाङ्गेयान् सालान् हैमवतानिव ॥ ६.२८.२ ॥
ਜੋ ਇਹ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਗੰਗਾ ਕੰਢੇ ਦੇ ਬੋਹੜਾਂ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਸਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।
6.28.3
एते दुष्प्रसहा राजन् बलिनः कामरूपिणः।
दैत्यदानवसंकाशा युद्धे देवपराक्रमाः ॥ ६.२८.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਔਖੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ।
6.28.4
एषां कोटिसहस्राणि नव पञ्च च सप्त च।
तथा शङ्कुसहस्राणि तथा वृन्दशतानि च ॥ ६.२८.४ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੌਂ, ਪੰਜ ਅਤੇ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੰਕੁ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵ੍ਰਿੰਦ ਵੀ ਹਨ।
6.28.5
एते सुग्रीवसचिवाः किष्किन्धानिलयाः सदा।
हरयो देवगन्धर्वैरुत्पन्नाः कामरूपिणः ॥ ६.२८.५ ॥
ਇਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਸਦਾ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਬਾਂਦਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
6.28.6
यौ तौ पश्यसि तिष्ठन्तौ कुमारौ देवरूपिणौ।
मैन्दश्च द्विविदश्चैव ताभ्यां नास्ति समो युधि ॥ ६.२८.६ ॥
ਜੋ ਦੋ ਕੁਮਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਦੇਵ-ਰੂਪ ਧਾਰੀ, ਮੈਂਦ ਅਤੇ ਦਵਿਵਿਦ — ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
6.28.7
ब्रह्मणा समनुज्ञातावमृतप्राशिनावुभौ।
आशंसेते यथा लङ्कामेतौ मर्दितुमोजसा ॥ ६.२८.७ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
6.28.8
यं तु पश्यसि तिष्ठन्तं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम्।
यो बलात् क्षोभयेत् क्रुद्धः समुद्रमपि वानरः ॥ ६.२८.८ ॥
ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
6.28.9
एषोऽभिगन्ता लङ्कायां वैदेह्यास्तव च प्रभो।
एनं पश्य पुरा दृष्टं वानरं पुनरागतम् ॥ ६.२८.९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੇ ਗਏ ਇਸ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਇਆ ਵੇਖੋ।
6.28.10
ज्येष्ठः केसरिणः पुत्रो वातात्मज इति श्रुतः।
हनूमानिति विख्यातो लङ्घितो येन सागरः ॥ ६.२८.१० ॥
ਕੇਸਰੀ ਦਾ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜਿਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘਿਆ ਸੀ।
6.28.11
कामरूपो हरिश्रेष्ठो बलरूपसमन्वितः।
अनिवार्यगतिश्चैव यथा सततगः प्रभुः ॥ ६.२८.११ ॥
ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਲ ਅਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਜਿਸਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਗਾ।
6.28.12
उद्यन्तं भास्करं दृष्ट्वा बालः किल बुभुक्षितः।
त्रियोजनसहस्रं तु अध्वानमवतीर्य हि ॥ ६.२८.१२ ॥
ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੁੱਖਾ ਬਾਲਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਉਤਰ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਆਇਆ।
6.28.14
आदित्यमाहरिष्यामि न मे क्षुत् प्रतियास्यति।
अनाधृष्यतमं देवमपि देवर्षिराक्षसैः।
अनासाद्यैव पतितो भास्करोदयने गिरौ ॥ ६.२८.१४ ॥
ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲਿਆਵਾਂਗਾ; ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਗੀ। ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਜਿਸਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਸ ਦੇਵ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਉਦਯਗਿਰੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.28.15
पतितस्य कपेरस्य हनुरेका शिलातले।
किंचिद् भिन्ना दृढहनुर्हनूमानेष तेन वै ॥ ६.२८.१५ ॥
ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਇੱਕ ਠੋਡੀ ਪੱਥਰੀਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਟੁੱਟ ਗਈ; ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ-ਠੋਡੀ ਵਾਲਾ ਹਨੂਮਾਨ ਕਹਾਇਆ।
6.28.16
सत्यमागमयोगेन ममैष विदितो हरिः।
नास्य शक्यं बलं रूपं प्रभावो वानुभाषितुम् ॥ ६.२८.१६ ॥
ਸੱਚ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਦੇ ਬਲ, ਰੂਪ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
6.28.17
एष आशंसते लङ्कामेको मथितुमोजसा।
येन जाज्वल्यतेऽसौ वै धूमकेतुस्तवाद्य वै।
लङ्कायां निहितश्चापि कथं विस्मरसे कपिम् ॥ ६.२८.१७ ॥
ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਮਥ ਦੇਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ ਅੱਜ ਉਹ ਧੂਮਕੇਤੂ ਤੇਰੀ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਬਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਇਸ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ?
6.28.18
यश्चैषोऽनन्तरः शूरः श्यामः पद्मनिभेक्षणः।
इक्ष्वाकूणामतिरथो लोके विश्रुतपौरुषः ॥ ६.२८.१८ ॥
ਅਤੇ ਇਹ ਸੂਰਵੀਰ, ਸ਼ਿਆਮ-ਵਰਣਾ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦਾ ਅਤਿਰਥੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—
6.28.19
यस्मिन् न चलते धर्मो यो धर्मं नातिवर्तते।
यो ब्राह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदां वरः ॥ ६.२८.१९ ॥
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵੇਦ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵੇਦਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—
6.28.20
यो भिन्द्याद् गगनं बाणैर्मेदिनीं वापि दारयेत्।
यस्य मृत्योरिव क्रोधः शक्रस्येव पराक्रमः ॥ ६.२८.२० ॥
ਜੋ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ,
6.28.21
यस्य भार्या जनस्थानात् सीता चापि हृता त्वया।
स एष रामस्त्वां राजन् योद्धुं समभिवर्तते ॥ ६.२८.२१ ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹੀ ਇਹ ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।
6.28.22
यस्यैष दक्षिणे पार्श्वे शुद्धजाम्बूनदप्रभः।
विशालवक्षास्ताम्राक्षो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥ ६.२८.२२ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ।
6.28.23
एषो हि लक्ष्मणो नाम भ्रातुः प्रियहिते रतः।
नये युद्धे च कुशलः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.२८.२३ ॥
ਇਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਹਿਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.28.24
अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तश्च जयी बली।
रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः ॥ ६.२८.२४ ॥
ਇਹ ਅਮਰਸ਼ੀ, ਦੁਰਜਯ, ਜੇਤੂ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ; ਸਦਾ ਰਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ, ਜੋ ਬਾਹਰ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
6.28.25
नह्येष राघवस्यार्थे जीवितं परिरक्षति।
एषैवाशंसते युद्धे निहन्तुं सर्वराक्षसान् ॥ ६.२८.२५ ॥
ਇਹ ਰਾਘਵ ਲਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇਹ ਹੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
6.28.26
यस्तु सव्यमसौ पक्षं रामस्याश्रित्य तिष्ठति।
रक्षोगणपरिक्षिप्तो राजा ह्येष विभीषणः ॥ ६.२८.२६ ॥
ਜੋ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹੀ ਰਾਜਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੈ।
6.28.27
श्रीमता राजराजेन लङ्कायामभिषेचितः।
त्वामसौ प्रतिसंरब्धो युद्धायैषोऽभिवर्तते ॥ ६.२८.२७ ॥
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜਾਧਿਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
6.28.28
यं तु पश्यसि तिष्ठन्तं मध्ये गिरिमिवाचलम्।
सर्वशाखामृगेन्द्राणां भर्तारममितौजसम् ॥ ६.२८.२८ ॥
ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਅਚੱਲ ਖੜ੍ਹੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਅਸੀਮ ਤੇਜ ਵਾਲਾ।
6.28.29
तेजसा यशसा बुद्ध्या बलेनाभिजनेन च।
यः कपीनतिबभ्राज हिमवानिव पर्वतः ॥ ६.२८.२९ ॥
ਤੇਜ, ਯਸ਼, ਬੁੱਧੀ, ਬਲ ਅਤੇ ਕੁਲ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
6.28.30
किष्किन्धां यः समध्यास्ते गुहां सगहनद्रुमाम्।
दुर्गां पर्वतदुर्गम्यां प्रधानैः सह यूथपैः ॥ ६.२८.३० ॥
ਮੁੱਖ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੰਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਰਬਤਾਂ ਕਰਕੇ ਦੁਰਗਮ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਸਦਾ ਹੈ।
6.28.31
यस्यैषा काञ्चनी माला शोभते शतपुष्करा।
कान्ता देवमनुष्याणां यस्यां लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ॥ ६.२८.३१ ॥
ਸੌ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਜਿਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
6.28.32
एतां मालां च तारां च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
सुग्रीवो वालिनं हत्वा रामेण प्रतिपादितः ॥ ६.२८.३२ ॥
ਇਹ ਮਾਲਾ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਕਪੀਆਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਰਾਜ — ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ।
6.28.33
शतं शतसहस्राणां कोटिमाहुर्मनीषिणः।
शतं कोटिसहस्राणां शङ्कुरित्यभिधीयते ॥ ६.२८.३३ ॥
ਸਿਆਣੇ ਸੌ ਲੱਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸੌ ਕਰੋੜ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੰਕੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.28.34
शतं शङ्कुसहस्राणां महाशङ्कुरिति स्मृतः।
महाशङ्कुसहस्राणां शतं वृन्दमिहोच्यते ॥ ६.२८.३४ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ੰਕੂਆਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਮਹਾਸ਼ੰਕੂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਸ਼ੰਕੂਆਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵ੍ਰਿੰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.28.35
शतं वृन्दसहस्राणां महावृन्दमिति स्मृतम्।
महावृन्दसहस्राणां शतं पद्ममिहोच्यते ॥ ६.२८.३५ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਮਹਾਵ੍ਰਿੰਦ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਵ੍ਰਿੰਦਾਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪਦਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.28.36
शतं पद्मसहस्राणां महापद्ममिति स्मृतम्।
महापद्मसहस्राणां शतं खर्वमिहोच्यते ॥ ६.२८.३६ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਪਦਮਾਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਮਹਾਪਦਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਪਦਮਾਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖਰਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.28.37
शतं खर्वसहस्राणां महाखर्वमिति स्मृतम्।
महाखर्वसहस्राणां समुद्रमभिधीयते।
शतं समुद्रसाहस्रमोघ इत्यभिधीयते ॥ ६.२८.३७ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਖਰਵਾਂ ਦੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਨੂੰ ਮਹਾਖਰਵ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਖਰਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਓਘ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.28.38
शतमोघसहस्राणां महौघा इति विश्रुतः।
एवं कोटिसहस्रेण शङ्कूनां च शतेन च।
महाशङ्कुसहस्रेण तथा वृन्दशतेन च ॥ ६.२८.३८ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਓਘਾਂ ਦਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਮਹੌਘ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਸੌ ਸ਼ੰਕੂ, ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਸ਼ੰਕੂ ਅਤੇ ਸੌ ਵ੍ਰਿੰਦ ਨਾਲ ਵੀ।
6.28.39
महावृन्दसहस्रेण तथा पद्मशतेन च।
महापद्मसहस्रेण तथा खर्वशतेन च ॥ ६.२८.३९ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਵ੍ਰਿੰਦ, ਸੌ ਪਦਮ, ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਪਦਮ ਅਤੇ ਸੌ ਖਰਵ ਨਾਲ ਵੀ।
6.28.40
समुद्रेण च तेनैव महौघेन तथैव च
एष कोटिमहौघेन समुद्रसदृशेन च ॥ ६.२८.४० ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਮਹੌਘ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਮਹੌਘਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ।
6.28.41
विभीषणेन वीरेण सचिवैः परिवारितः।
सुग्रीवो वानरेन्द्रस्त्वां युद्धार्थमनुवर्तते।
महाबलवृतो नित्यं महाबलपराक्रमः ॥ ६.२८.४१ ॥
ਵੀਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਾਬਲ ਨਾਲ ਸਦਾ ਘਿਰਿਆ, ਮਹਾਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ।
6.28.42
इमां महाराज समीक्ष्य वाहिनी-
मुपस्थितां प्रज्वलितग्रहोपमाम्।
ततः प्रयत्नः परमो विधीयतां
यथा जयः स्यान्न परैः पराभवः ॥ ६.२८.४२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਬਲਦੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਰਗੀ ਇਸ ਉਪਸਥਿਤ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਰਮ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।