വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.28.1
सारणस्य वचः श्रुत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
बलमादिश्य तत् सर्वं शुको वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ६.२८.१ ॥
സാരണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ സേനയെ മുഴുവൻ വിവരിച്ച ശേഷം, രാക്ഷസാധിപനായ രാവണനോട് ശുകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.28.2
स्थितान् पश्यसि यानेतान् मत्तानिव महाद्विपान्।
न्यग्रोधानिव गाङ्गेयान् सालान् हैमवतानिव ॥ ६.२८.२ ॥
നിൽക്കുന്ന ഇവരെ നീ കാണുന്നുവല്ലോ; അവർ മദിച്ച മഹാഗജങ്ങളെപ്പോലെയും ഗംഗാതീരത്തെ ആൽമരങ്ങളെപ്പോലെയും ഹിമവാന്റെ സാലവൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെയും ഇരിക്കുന്നു.
6.28.3
एते दुष्प्रसहा राजन् बलिनः कामरूपिणः।
दैत्यदानवसंकाशा युद्धे देवपराक्रमाः ॥ ६.२८.३ ॥
രാജാവേ, ഇവർ എതിർക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവർ, ബലശാലികൾ, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്നവർ; ദൈത്യദാനവന്മാരോട് തുല്യർ, യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ പരാക്രമമുള്ളവർ.
6.28.4
एषां कोटिसहस्राणि नव पञ्च च सप्त च।
तथा शङ्कुसहस्राणि तथा वृन्दशतानि च ॥ ६.२८.४ ॥
ഇവരിൽ ഒമ്പത്, അഞ്ച്, ഏഴ് കോടി ആയിരങ്ങളുണ്ട്; അതുപോലെ ആയിരക്കണക്കിന് ശങ്കുക്കളും നൂറുകണക്കിന് വൃന്ദങ്ങളും ഉണ്ട്.
6.28.5
एते सुग्रीवसचिवाः किष्किन्धानिलयाः सदा।
हरयो देवगन्धर्वैरुत्पन्नाः कामरूपिणः ॥ ६.२८.५ ॥
ഇവർ സുഗ്രീവന്റെ മന്ത്രിമാർ; എപ്പോഴും കിഷ്കിന്ധയിൽ വസിക്കുന്നവർ; ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ചേർന്ന് ജനിപ്പിച്ച വാനരർ, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്നവർ.
6.28.6
यौ तौ पश्यसि तिष्ठन्तौ कुमारौ देवरूपिणौ।
मैन्दश्च द्विविदश्चैव ताभ्यां नास्ति समो युधि ॥ ६.२८.६ ॥
നിൽക്കുന്ന ആ രണ്ടു കുമാരന്മാർ, ദേവരൂപം ധരിച്ചവർ, മൈന്ദനും ദ്വിവിദനും — യുദ്ധത്തിൽ അവർക്കു തുല്യരായി ആരുമില്ല.
6.28.7
ब्रह्मणा समनुज्ञातावमृतप्राशिनावुभौ।
आशंसेते यथा लङ्कामेतौ मर्दितुमोजसा ॥ ६.२८.७ ॥
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുമതി നേടിയ, അമൃത് കുടിച്ച ഈ ഇരുവരും തങ്ങളുടെ ബലത്താൽ ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
6.28.8
यं तु पश्यसि तिष्ठन्तं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम्।
यो बलात् क्षोभयेत् क्रुद्धः समुद्रमपि वानरः ॥ ६.२८.८ ॥
മദം പിടിച്ച ആനപോലെ നിൽക്കുന്നതായി നീ കാണുന്ന ഇവൻ, കോപിച്ചാൽ ബലത്താൽ സമുദ്രത്തെപ്പോലും ഇളക്കാൻ കഴിയുന്ന വാനരനാണ്.
6.28.9
एषोऽभिगन्ता लङ्कायां वैदेह्यास्तव च प्रभो।
एनं पश्य पुरा दृष्टं वानरं पुनरागतम् ॥ ६.२८.९ ॥
പ്രഭോ, ഇവൻ ലങ്കയിൽ വൈദേഹിയെയും (സീതയെയും) നിന്നെയും സമീപിക്കുന്നവനാണ്. മുമ്പ് കണ്ട ഈ വാനരൻ വീണ്ടും വന്നിരിക്കുന്നു, ഇവനെ നോക്കൂ.
6.28.10
ज्येष्ठः केसरिणः पुत्रो वातात्मज इति श्रुतः।
हनूमानिति विख्यातो लङ्घितो येन सागरः ॥ ६.२८.१० ॥
കേസരിയുടെ മൂത്ത പുത്രൻ, വായുവിന്റെ പുത്രനെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നവൻ, ഹനുമാൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനായവൻ, സമുദ്രം ചാടിക്കടന്നവൻ.
6.28.11
कामरूपो हरिश्रेष्ठो बलरूपसमन्वितः।
अनिवार्यगतिश्चैव यथा सततगः प्रभुः ॥ ६.२८.११ ॥
ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം ധരിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, വാനരശ്രേഷ്ഠൻ, ബലവും രൂപവും ഒത്തിണങ്ങിയവൻ, തടുക്കാനാവാത്ത ഗതിയുള്ളവൻ, എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രഭുവിനെപ്പോലെ.
6.28.12
उद्यन्तं भास्करं दृष्ट्वा बालः किल बुभुक्षितः।
त्रियोजनसहस्रं तु अध्वानमवतीर्य हि ॥ ६.२८.१२ ॥
ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെ കണ്ട് വിശന്ന ബാലൻ, സത്യമായും മൂവായിരം യോജന ദൂരം താഴേക്ക് ഇറങ്ങി വന്നു.
6.28.14
आदित्यमाहरिष्यामि न मे क्षुत् प्रतियास्यति।
अनाधृष्यतमं देवमपि देवर्षिराक्षसैः।
अनासाद्यैव पतितो भास्करोदयने गिरौ ॥ ६.२८.१४ ॥
സൂര്യനെ ഞാൻ കൊണ്ടുവരും; എന്റെ വിശപ്പ് എന്നെ വിട്ടുപോകില്ല. ദേവന്മാർക്കും ഋഷിമാർക്കും രാക്ഷസർക്കും പോലും കീഴടക്കാനാവാത്ത ആ ദേവനെ എത്തുന്നതിനു മുമ്പേ, ഉദയപർവതത്തിൽ അവൻ വീണു.
6.28.15
पतितस्य कपेरस्य हनुरेका शिलातले।
किंचिद् भिन्ना दृढहनुर्हनूमानेष तेन वै ॥ ६.२८.१५ ॥
വീണ ആ കുരങ്ങന്റെ ഒരു താടിയെല്ല് കല്ലുനിലത്തിൽ അല്പം ഒടിഞ്ഞു; അതിനാൽ ദൃഢതാടിയുള്ള ഇവൻ ഹനുമാൻ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.
6.28.16
सत्यमागमयोगेन ममैष विदितो हरिः।
नास्य शक्यं बलं रूपं प्रभावो वानुभाषितुम् ॥ ६.२८.१६ ॥
സത്യം, ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിന്റെ യോഗത്താൽ ഈ ഹരിയെ ഞാൻ അറിയുന്നു; ഇവന്റെ ബലവും രൂപവും പ്രഭാവവും വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
6.28.17
एष आशंसते लङ्कामेको मथितुमोजसा।
येन जाज्वल्यतेऽसौ वै धूमकेतुस्तवाद्य वै।
लङ्कायां निहितश्चापि कथं विस्मरसे कपिम् ॥ ६.२८.१७ ॥
ഇവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് തന്റെ ബലംകൊണ്ട് ലങ്കയെ കലക്കി മറിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് ആ ധൂമകേതു നിന്റെ ലങ്കയിൽ ജ്വലിക്കുന്നത്. ലങ്കയിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഈ കുരങ്ങനെ നീ എങ്ങനെ മറന്നു?
6.28.18
यश्चैषोऽनन्तरः शूरः श्यामः पद्मनिभेक्षणः।
इक्ष्वाकूणामतिरथो लोके विश्रुतपौरुषः ॥ ६.२८.१८ ॥
പിന്നെ ഇതാ, ഈ ശൂരനും ശ്യാമവർണ്ണനും താമരക്കണ്ണനും ഇക്ഷ്വാകുക്കളുടെ അതിരഥനും ലോകത്തിൽ വീര്യം കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധനുമായവൻ—
6.28.19
यस्मिन् न चलते धर्मो यो धर्मं नातिवर्तते।
यो ब्राह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदां वरः ॥ ६.२८.१९ ॥
ആരിൽ ധർമ്മം ഇളകുന്നില്ലയോ, ആര് ധർമ്മത്തെ ലംഘിക്കുന്നില്ലയോ, ബ്രഹ്മാസ്ത്രവും വേദങ്ങളും അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനോ—
6.28.20
यो भिन्द्याद् गगनं बाणैर्मेदिनीं वापि दारयेत्।
यस्य मृत्योरिव क्रोधः शक्रस्येव पराक्रमः ॥ ६.२८.२० ॥
ആരാണ് അമ്പുകളാൽ ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും പിളർത്തുവാൻ കഴിയുന്നവൻ, മൃത്യുവിനെപ്പോലെ കോപവും ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ പരാക്രമവുമുള്ളവൻ,
6.28.21
यस्य भार्या जनस्थानात् सीता चापि हृता त्वया।
स एष रामस्त्वां राजन् योद्धुं समभिवर्तते ॥ ६.२८.२१ ॥
ജനസ്ഥാനത്തുനിന്ന് ആരുടെ ഭാര്യയായ സീതയെ നീ അപഹരിച്ചുവോ, രാജാവേ, ആ രാമൻ തന്നെയാണ് നിന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നത്.
6.28.22
यस्यैष दक्षिणे पार्श्वे शुद्धजाम्बूनदप्रभः।
विशालवक्षास्ताम्राक्षो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥ ६.२८.२२ ॥
ആരുടെ വലതുഭാഗത്താണോ ഇവൻ നിൽക്കുന്നത്, ശുദ്ധ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ളവൻ, വിശാലമായ മാറുള്ളവൻ, ചുവന്ന കണ്ണുകളും കറുത്ത ചുരുണ്ട മുടിയുമുള്ളവൻ.
6.28.23
एषो हि लक्ष्मणो नाम भ्रातुः प्रियहिते रतः।
नये युद्धे च कुशलः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.२८.२३ ॥
ഇവൻ ലക്ഷ്മണൻ എന്ന പേരുള്ളവനാണ്. സഹോദരന്റെ നന്മയിലും പ്രിയത്തിലും മുഴുകിയവൻ. നീതിയിലും യുദ്ധത്തിലും സമർത്ഥൻ; എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠൻ.
6.28.24
अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तश्च जयी बली।
रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः ॥ ६.२८.२४ ॥
ഇവൻ അസഹിഷ്ണുവും അജയ്യനും വിജേതാവും പരാക്രമിയും വിജയിയും ബലവാനുമാണ്. രാമന്റെ വലംകൈ; എപ്പോഴും രാമന്റെ പ്രാണൻ, പുറത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ.
6.28.25
नह्येष राघवस्यार्थे जीवितं परिरक्षति।
एषैवाशंसते युद्धे निहन्तुं सर्वराक्षसान् ॥ ६.२८.२५ ॥
ഇവൻ രാഘവനുവേണ്ടി സ്വന്തം ജീവൻ സംരക്ഷിക്കില്ല; യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും വധിക്കാനാണ് ഇവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
6.28.26
यस्तु सव्यमसौ पक्षं रामस्याश्रित्य तिष्ठति।
रक्षोगणपरिक्षिप्तो राजा ह्येष विभीषणः ॥ ६.२८.२६ ॥
രാമനെ ആശ്രയിച്ച് ഇടതുവശത്ത് നിൽക്കുന്നവൻ, രാക്ഷസസംഘങ്ങളാൽ വളയപ്പെട്ടവൻ, ഈ രാജാവാണ് വിഭീഷണൻ.
6.28.27
श्रीमता राजराजेन लङ्कायामभिषेचितः।
त्वामसौ प्रतिसंरब्धो युद्धायैषोऽभिवर्तते ॥ ६.२८.२७ ॥
ലങ്കയിൽ മഹിമയുള്ള രാജാധിരാജനാൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടവൻ, നിന്നോട് കോപിച്ച് യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറുകയാണ്.
6.28.28
यं तु पश्यसि तिष्ठन्तं मध्ये गिरिमिवाचलम्।
सर्वशाखामृगेन्द्राणां भर्तारममितौजसम् ॥ ६.२८.२८ ॥
നടുവിൽ പർവതംപോലെ ഇളകാതെ നിൽക്കുന്നവനെ നീ കാണുന്നുവോ; അവൻ എല്ലാ വാനരരാജാക്കന്മാരുടെയും നാഥനാണ്, അളവറ്റ ഓജസ്സുള്ളവൻ.
6.28.29
तेजसा यशसा बुद्ध्या बलेनाभिजनेन च।
यः कपीनतिबभ्राज हिमवानिव पर्वतः ॥ ६.२८.२९ ॥
തേജസ്സ്, യശസ്സ്, ബുദ്ധി, ബലം, കുലം എന്നിവയാൽ വാനരരുടെ ഇടയിൽ ഹിമവാനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ.
6.28.30
किष्किन्धां यः समध्यास्ते गुहां सगहनद्रुमाम्।
दुर्गां पर्वतदुर्गम्यां प्रधानैः सह यूथपैः ॥ ६.२८.३० ॥
പ്രധാന യൂഥപന്മാരോടൊപ്പം, ഇടതൂർന്ന മരങ്ങളുള്ള, പർവതങ്ങളാൽ ദുർഗമമായ കിഷ്കിന്ധയിലെ ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവൻ.
6.28.31
यस्यैषा काञ्चनी माला शोभते शतपुष्करा।
कान्ता देवमनुष्याणां यस्यां लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ॥ ६.२८.३१ ॥
നൂറു താമരകളുള്ള ഈ സ്വർണമാല ആരുടേതാണോ അത് ശോഭിക്കുന്നു; ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും പ്രിയയായ ലക്ഷ്മി അതിൽ പ്രതിഷ്ഠിതയാണ്.
6.28.32
एतां मालां च तारां च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
सुग्रीवो वालिनं हत्वा रामेण प्रतिपादितः ॥ ६.२८.३२ ॥
ഈ മാലയും താരയും കപിരാജ്യവും ശാശ്വതമായി — വാലിയെ വധിച്ചശേഷം രാമൻ സുഗ്രീവന് തിരികെ നൽകി.
6.28.33
शतं शतसहस्राणां कोटिमाहुर्मनीषिणः।
शतं कोटिसहस्राणां शङ्कुरित्यभिधीयते ॥ ६.२८.३३ ॥
ജ്ഞാനികൾ നൂറു ലക്ഷത്തെ ഒരു കോടി എന്നു പറയുന്നു; നൂറു കോടി ആയിരത്തെ ശങ്കു എന്നു വിളിക്കുന്നു.
6.28.34
शतं शङ्कुसहस्राणां महाशङ्कुरिति स्मृतः।
महाशङ्कुसहस्राणां शतं वृन्दमिहोच्यते ॥ ६.२८.३४ ॥
ആയിരം ശങ്കുക്കളുടെ നൂറിരട്ടി മഹാശങ്കു എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആയിരം മഹാശങ്കുക്കളുടെ നൂറിരട്ടി ഇവിടെ വൃന്ദം എന്നു പറയുന്നു.
6.28.35
शतं वृन्दसहस्राणां महावृन्दमिति स्मृतम्।
महावृन्दसहस्राणां शतं पद्ममिहोच्यते ॥ ६.२८.३५ ॥
ആയിരം വൃന്ദങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി മഹാവൃന്ദം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആയിരം മഹാവൃന്ദങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി ഇവിടെ പദ്മം എന്നു പറയുന്നു.
6.28.36
शतं पद्मसहस्राणां महापद्ममिति स्मृतम्।
महापद्मसहस्राणां शतं खर्वमिहोच्यते ॥ ६.२८.३६ ॥
ആയിരം പദ്മങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി മഹാപദ്മം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആയിരം മഹാപദ്മങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി ഇവിടെ ഖർവം എന്നു പറയുന്നു.
6.28.37
शतं खर्वसहस्राणां महाखर्वमिति स्मृतम्।
महाखर्वसहस्राणां समुद्रमभिधीयते।
शतं समुद्रसाहस्रमोघ इत्यभिधीयते ॥ ६.२८.३७ ॥
ആയിരം ഖർവങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടി മഹാഖർവം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആയിരം മഹാഖർവങ്ങളെ സമുദ്രം എന്നു പറയുന്നു; നൂറായിരം സമുദ്രങ്ങളെ ഓഘം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
6.28.38
शतमोघसहस्राणां महौघा इति विश्रुतः।
एवं कोटिसहस्रेण शङ्कूनां च शतेन च।
महाशङ्कुसहस्रेण तथा वृन्दशतेन च ॥ ६.२८.३८ ॥
ആയിരം ഓഘങ്ങളുടെ നൂറിരട്ടിയെ മഹൗഘം എന്നു പറയുന്നു. ഇതുപോലെ ആയിരം കോടിയും നൂറു ശങ്കുക്കളും ആയിരം മഹാശങ്കുക്കളും നൂറു വൃന്ദങ്ങളും.
6.28.39
महावृन्दसहस्रेण तथा पद्मशतेन च।
महापद्मसहस्रेण तथा खर्वशतेन च ॥ ६.२८.३९ ॥
ആയിരം മഹാവൃന്ദങ്ങളും നൂറു പദ്മങ്ങളും ആയിരം മഹാപദ്മങ്ങളും നൂറു ഖർവങ്ങളും.
6.28.40
समुद्रेण च तेनैव महौघेन तथैव च
एष कोटिमहौघेन समुद्रसदृशेन च ॥ ६.२८.४० ॥
സമുദ്രത്താലും ആ മഹൗഘത്താലും, അതുപോലെ, കോടി മഹൗഘങ്ങളാലും സമുദ്രത്തിനു തുല്യമായ സംഖ്യയാലും.
6.28.41
विभीषणेन वीरेण सचिवैः परिवारितः।
सुग्रीवो वानरेन्द्रस्त्वां युद्धार्थमनुवर्तते।
महाबलवृतो नित्यं महाबलपराक्रमः ॥ ६.२८.४१ ॥
വീരനായ വിഭീഷണനാലും മന്ത്രിമാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട വാനരരാജാവായ സുഗ്രീവൻ യുദ്ധത്തിനായി നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു. മഹാബലത്താൽ എപ്പോഴും ചുറ്റപ്പെട്ടവനും മഹാബലപരാക്രമിയും.
6.28.42
इमां महाराज समीक्ष्य वाहिनी-
मुपस्थितां प्रज्वलितग्रहोपमाम्।
ततः प्रयत्नः परमो विधीयतां
यथा जयः स्यान्न परैः पराभवः ॥ ६.२८.४२ ॥
മഹാരാജാവേ! ജ്വലിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങൾ പോലെ അണിനിരന്ന ഈ സേനയെ കണ്ട് പരമമായ പരിശ്രമം ചെയ്യുക; ജയം ഉണ്ടാകാനും ശത്രുക്കളാൽ പരാജയം വരാതിരിക്കാനും.