รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.28.1
सारणस्य वचः श्रुत्वा रावणं राक्षसाधिपम्।
बलमादिश्य तत् सर्वं शुको वाक्यमथाब्रवीत् ॥ ६.२८.१ ॥
ชุกะได้ฟังคำของสารณะ แล้วจึงบรรยายกองทัพทั้งหมดให้ท้าวราวณะผู้เป็นเจ้าแห่งรากษสฟัง จากนั้นจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
6.28.2
स्थितान् पश्यसि यानेतान् मत्तानिव महाद्विपान्।
न्यग्रोधानिव गाङ्गेयान् सालान् हैमवतानिव ॥ ६.२८.२ ॥
บรรดาผู้ที่ยืนอยู่เบื้องหน้าท่าน ซึ่งท่านเห็นอยู่นี้ เปรียบเหมือนช้างใหญ่ที่คลั่ง เหมือนต้นไทรที่เกิดบนฝั่งแม่น้ำคงคา เหมือนต้นสาลที่เกิดในเทือกเขาหิมาลัย
6.28.3
एते दुष्प्रसहा राजन् बलिनः कामरूपिणः।
दैत्यदानवसंकाशा युद्धे देवपराक्रमाः ॥ ६.२८.३ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดาผู้นี้ยากที่จะต้านทาน มีกำลังมาก แปลงกายได้ตามความปรารถนา เปรียบเหมือนไทตยะและทานพ มีวีรภาพเทียบเท่าเทวดาในการรบ
6.28.4
एषां कोटिसहस्राणि नव पञ्च च सप्त च।
तथा शङ्कुसहस्राणि तथा वृन्दशतानि च ॥ ६.२८.४ ॥
ในจำนวนนี้มีเก้า ห้า และเจ็ดโกฏิ และยังมีนับพันของศังกุ และนับร้อยของพฤนทะ
6.28.5
एते सुग्रीवसचिवाः किष्किन्धानिलयाः सदा।
हरयो देवगन्धर्वैरुत्पन्नाः कामरूपिणः ॥ ६.२८.५ ॥
ผู้เหล่านี้เป็นอำมาตย์ของสุครีพ อาศัยอยู่ที่กิษกินธาเป็นนิตย์ เป็นลิงที่เกิดจากเทวดาและคันธรรพ แปลงกายได้ตามความปรารถนา
6.28.6
यौ तौ पश्यसि तिष्ठन्तौ कुमारौ देवरूपिणौ।
मैन्दश्च द्विविदश्चैव ताभ्यां नास्ति समो युधि ॥ ६.२८.६ ॥
สองหนุ่มที่ยืนอยู่นั้น ซึ่งท่านเห็นมีรูปทิพย์ คือไมนทะและทวิวิทะ ในการรบไม่มีผู้ใดเทียบเท่าทั้งสองได้
6.28.7
ब्रह्मणा समनुज्ञातावमृतप्राशिनावुभौ।
आशंसेते यथा लङ्कामेतौ मर्दितुमोजसा ॥ ६.२८.७ ॥
ทั้งสองได้รับอนุญาตจากพระพรหม และได้ดื่มน้ำอมฤต ปรารถนาจะบดขยี้ลงกาด้วยกำลังของตน
6.28.8
यं तु पश्यसि तिष्ठन्तं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम्।
यो बलात् क्षोभयेत् क्रुद्धः समुद्रमपि वानरः ॥ ६.२८.८ ॥
ลิงที่ท่านเห็นยืนอยู่เหมือนช้างตกมัน ตัวนั้นเมื่อโกรธแล้ว สามารถกวนแม้มหาสมุทรด้วยกำลังได้
6.28.9
एषोऽभिगन्ता लङ्कायां वैदेह्यास्तव च प्रभो।
एनं पश्य पुरा दृष्टं वानरं पुनरागतम् ॥ ६.२८.९ ॥
ข้าแต่เจ้าผู้เป็นใหญ่ ตนนี้คือผู้จะไปยังลงกาเพื่อพบพระไวเทหีและท่าน จงดูลิงตัวนี้ซึ่งเคยถูกเห็นมาแล้ว และได้กลับมาอีกครั้ง
6.28.10
ज्येष्ठः केसरिणः पुत्रो वातात्मज इति श्रुतः।
हनूमानिति विख्यातो लङ्घितो येन सागरः ॥ ६.२८.१० ॥
โอรสคนโตของเกศรินที่รู้จักกันว่าเป็นบุตรแห่งวายุ มีนามว่าหนุมาน ผู้ที่ข้ามมหาสมุทรได้
6.28.11
कामरूपो हरिश्रेष्ठो बलरूपसमन्वितः।
अनिवार्यगतिश्चैव यथा सततगः प्रभुः ॥ ६.२८.११ ॥
แปลงกายได้ตามปรารถนา เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ลิง มีทั้งกำลังและรูปงาม มีความเร็วที่ไม่มีใครต้านได้ เหมือนเจ้าผู้เป็นใหญ่ที่เคลื่อนไปอยู่เป็นนิตย์
6.28.12
उद्यन्तं भास्करं दृष्ट्वा बालः किल बुभुक्षितः।
त्रियोजनसहस्रं तु अध्वानमवतीर्य हि ॥ ६.२८.१२ ॥
เด็กน้อยผู้หิวโหย เมื่อเห็นพระอาทิตย์ขึ้น ได้บินลงมาเป็นระยะทางสามพันโยชน์
6.28.14
आदित्यमाहरिष्यामि न मे क्षुत् प्रतियास्यति।
अनाधृष्यतमं देवमपि देवर्षिराक्षसैः।
अनासाद्यैव पतितो भास्करोदयने गिरौ ॥ ६.२८.१४ ॥
เราจะคว้าพระอาทิตย์มา ความหิวของเราจะไม่จากไปเป็นอันขาด ก่อนจะถึงเทวดาองค์นั้น ซึ่งแม้เทวดา ฤๅษี และรากษสก็ไม่อาจเอาชนะได้ เขาก็ตกลงบนภูเขาแห่งอุทัย
6.28.15
पतितस्य कपेरस्य हनुरेका शिलातले।
किंचिद् भिन्ना दृढहनुर्हनूमानेष तेन वै ॥ ६.२८.१५ ॥
ขณะลิงตัวนั้นตกลงบนพื้นหิน คางข้างหนึ่งของมันแตกร้าวเล็กน้อย เพราะเหตุนั้นผู้มีคางแข็งแรงนี้จึงได้นามว่าหนุมาน
6.28.16
सत्यमागमयोगेन ममैष विदितो हरिः।
नास्य शक्यं बलं रूपं प्रभावो वानुभाषितुम् ॥ ६.२८.१६ ॥
แท้จริง ด้วยการฝึกตนตามคัมภีร์ที่ได้ศึกษามา เรารู้ว่านี่คือหริ กำลัง รูปร่าง และอานุภาพของเขาไม่อาจพรรณนาได้
6.28.17
एष आशंसते लङ्कामेको मथितुमोजसा।
येन जाज्वल्यतेऽसौ वै धूमकेतुस्तवाद्य वै।
लङ्कायां निहितश्चापि कथं विस्मरसे कपिम् ॥ ६.२८.१७ ॥
ตนนี้ผู้เดียวปรารถนาจะกวนลงกาด้วยกำลัง เพราะเหตุนั้น ดาวหางนั้นจึงลุกโชนอยู่ในเมืองของท่านในวันนี้ แล้วท่านจะลืมลิงที่ถูกวางไว้ในลงกาได้อย่างไร
6.28.18
यश्चैषोऽनन्तरः शूरः श्यामः पद्मनिभेक्षणः।
इक्ष्वाकूणामतिरथो लोके विश्रुतपौरुषः ॥ ६.२८.१८ ॥
และผู้นี้ซึ่งอยู่ถัดไป เป็นวีรบุรุษ มีผิวคล้ำและดวงตาเหมือนดอกบัว เป็นนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของวงศ์อิกษวากุ ซึ่งมีวีรภาพเลื่องลือไปทั่วโลก
6.28.19
यस्मिन् न चलते धर्मो यो धर्मं नातिवर्तते।
यो ब्राह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदां वरः ॥ ६.२८.१९ ॥
ผู้ซึ่งธรรมะไม่สั่นคลอน ผู้ไม่ล่วงละเมิดธรรมะ ผู้รู้พรหมาสตระและคัมภีร์เวท เป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้รู้เวท
6.28.20
यो भिन्द्याद् गगनं बाणैर्मेदिनीं वापि दारयेत्।
यस्य मृत्योरिव क्रोधः शक्रस्येव पराक्रमः ॥ ६.२८.२० ॥
ผู้ที่อาจผ่าท้องฟ้าด้วยลูกศร และแม้แต่ฉีกแผ่นดินได้ ผู้มีความโกรธดุจความตาย และมีวีรภาพดุจพระอินทร์
6.28.21
यस्य भार्या जनस्थानात् सीता चापि हृता त्वया।
स एष रामस्त्वां राजन् योद्धुं समभिवर्तते ॥ ६.२८.२१ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้นี้คือพระรามผู้ที่ท่านได้ลักพาพระนางสีดาภริยาของพระองค์ไปจากชนสถาน บัดนี้พระองค์เสด็จมาเพื่อรบกับท่าน
6.28.22
यस्यैष दक्षिणे पार्श्वे शुद्धजाम्बूनदप्रभः।
विशालवक्षास्ताम्राक्षो नीलकुञ्चितमूर्धजः ॥ ६.२८.२२ ॥
ผู้ที่ยืนอยู่ทางด้านขวาของเขานี้ มีรัศมีดุจทองคำบริสุทธิ์ อกกว้าง ตาแดง มีผมหยิกดำ
6.28.23
एषो हि लक्ष्मणो नाम भ्रातुः प्रियहिते रतः।
नये युद्धे च कुशलः सर्वशस्त्रभृतां वरः ॥ ६.२८.२३ ॥
ผู้นี้ชื่อพระลักษมณ์ ผู้ยินดีในการทำประโยชน์และความสุขแก่พระเชษฐา ฉลาดในนโยบายและการรบ เป็นผู้เลิศกว่าบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง
6.28.24
अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तश्च जयी बली।
रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः ॥ ६.२८.२४ ॥
ทรงทนต่อการดูหมิ่นไม่ได้ ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้ เป็นผู้มีชัย กล้าหาญ มีกำลัง และเข้มแข็ง เป็นแขนขวาของพระราม เป็นลมปราณของพระรามที่เคลื่อนไหวอยู่ภายนอกเสมอ
6.28.25
नह्येष राघवस्यार्थे जीवितं परिरक्षति।
एषैवाशंसते युद्धे निहन्तुं सर्वराक्षसान् ॥ ६.२८.२५ ॥
ผู้นี้มิได้รักษาชีวิตของตนเพื่อพระราฆวะเลย ในการรบ ผู้นี้ปรารถนาเพียงจะสังหารรากษสทั้งปวง
6.28.26
यस्तु सव्यमसौ पक्षं रामस्याश्रित्य तिष्ठति।
रक्षोगणपरिक्षिप्तो राजा ह्येष विभीषणः ॥ ६.२८.२६ ॥
ผู้ที่ยืนอยู่ทางด้านซ้าย ได้พึ่งพิงพระราม ล้อมรอบด้วยหมู่รากษส ผู้นี้คือกษัตริย์วิภีษณะ
6.28.27
श्रीमता राजराजेन लङ्कायामभिषेचितः।
त्वामसौ प्रतिसंरब्धो युद्धायैषोऽभिवर्तते ॥ ६.२८.२७ ॥
ท่านถูกอภิเษกในลงกาโดยราชาแห่งราชาผู้รุ่งเรือง บัดนี้ผู้นี้โกรธเคืองยิ่งนัก กำลังรุดเข้าหาท่านเพื่อการรบ
6.28.28
यं तु पश्यसि तिष्ठन्तं मध्ये गिरिमिवाचलम्।
सर्वशाखामृगेन्द्राणां भर्तारममितौजसम् ॥ ६.२८.२८ ॥
ผู้ที่ท่านเห็นยืนอยู่ท่ามกลาง ดุจภูเขาที่ไม่หวั่นไหว ผู้นั้นคือเจ้าแห่งเจ้าหมู่ลิงทั้งปวง ผู้มีพลังอำนาจหาประมาณมิได้
6.28.29
तेजसा यशसा बुद्ध्या बलेनाभिजनेन च।
यः कपीनतिबभ्राज हिमवानिव पर्वतः ॥ ६.२८.२९ ॥
ผู้ซึ่งด้วยรัศมี เกียรติ ปัญญา กำลัง และตระกูลสูงส่ง ได้รุ่งโรจน์ท่ามกลางหมู่ลิงดุจภูเขาหิมาลัย
6.28.30
किष्किन्धां यः समध्यास्ते गुहां सगहनद्रुमाम्।
दुर्गां पर्वतदुर्गम्यां प्रधानैः सह यूथपैः ॥ ६.२८.३० ॥
ผู้ที่ประทับอยู่ในกิษกินธา ถ้ำที่มีต้นไม้หนาทึบ เป็นป้อมปราการที่เข้าถึงได้ยากเพราะขุนเขา พร้อมกับหัวหน้าหมู่ลิงทั้งหลาย
6.28.31
यस्यैषा काञ्चनी माला शोभते शतपुष्करा।
कान्ता देवमनुष्याणां यस्यां लक्ष्मीः प्रतिष्ठिता ॥ ६.२८.३१ ॥
พวงมาลัยทองร้อยดอกบัวร้อยดอกนี้ซึ่งเปล่งประกายงดงามเป็นของผู้ใด ในพวงมาลัยนั้นพระลักษมีผู้เป็นที่รักของเทพและมนุษย์ประทับอยู่
6.28.32
एतां मालां च तारां च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
सुग्रीवो वालिनं हत्वा रामेण प्रतिपादितः ॥ ६.२८.३२ ॥
พวงมาลัยนี้ นางตารา และอาณาจักรลิงอันยั่งยืนนี้ สุครีพได้รับคืนจากพระราม หลังจากพระรามสังหารพาลีแล้ว
6.28.33
शतं शतसहस्राणां कोटिमाहुर्मनीषिणः।
शतं कोटिसहस्राणां शङ्कुरित्यभिधीयते ॥ ६.२८.३३ ॥
ปราชญ์ทั้งหลายเรียกหนึ่งร้อยแสนแสนว่าโกฏิ หนึ่งร้อยโกฏิพันว่าศังกุ นี่คือที่เรียกกัน
6.28.34
शतं शङ्कुसहस्राणां महाशङ्कुरिति स्मृतः।
महाशङ्कुसहस्राणां शतं वृन्दमिहोच्यते ॥ ६.२८.३४ ॥
หนึ่งร้อยพันศังกุจำได้ว่าเป็นมหาศังกุ หนึ่งร้อยพันมหาศังกุในที่นี้เรียกว่าวฤนทะ
6.28.35
शतं वृन्दसहस्राणां महावृन्दमिति स्मृतम्।
महावृन्दसहस्राणां शतं पद्ममिहोच्यते ॥ ६.२८.३५ ॥
หนึ่งร้อยพันวฤนทะจำได้ว่าเป็นมหาวฤนทะ หนึ่งร้อยพันมหาวฤนทะในที่นี้เรียกว่าปัทมะ
6.28.36
शतं पद्मसहस्राणां महापद्ममिति स्मृतम्।
महापद्मसहस्राणां शतं खर्वमिहोच्यते ॥ ६.२८.३६ ॥
หนึ่งร้อยพันปัทมะจำได้ว่าเป็นมหาปัทมะ หนึ่งร้อยพันมหาปัทมะในที่นี้เรียกว่าขรวะ
6.28.37
शतं खर्वसहस्राणां महाखर्वमिति स्मृतम्।
महाखर्वसहस्राणां समुद्रमभिधीयते।
शतं समुद्रसाहस्रमोघ इत्यभिधीयते ॥ ६.२८.३७ ॥
หนึ่งร้อยพันขรวะจำได้ว่าเป็นมหาขรวะ พันมหาขรวะเรียกว่าสมุทร หนึ่งร้อยพันสมุทรเรียกว่าโอฆะ
6.28.38
शतमोघसहस्राणां महौघा इति विश्रुतः।
एवं कोटिसहस्रेण शङ्कूनां च शतेन च।
महाशङ्कुसहस्रेण तथा वृन्दशतेन च ॥ ६.२८.३८ ॥
หนึ่งร้อยพันโอฆะเป็นที่รู้จักในชื่อมหาโอฆะ เช่นเดียวกัน ด้วยพันโกฏิและร้อยศังกุ ด้วยพันมหาศังกุ และด้วยร้อยวฤนทะ
6.28.39
महावृन्दसहस्रेण तथा पद्मशतेन च।
महापद्मसहस्रेण तथा खर्वशतेन च ॥ ६.२८.३९ ॥
ด้วยพันมหาวฤนทะและร้อยปัทมะ ด้วยพันมหาปัทมะและร้อยขรวะ
6.28.40
समुद्रेण च तेनैव महौघेन तथैव च
एष कोटिमहौघेन समुद्रसदृशेन च ॥ ६.२८.४० ॥
ด้วยสมุทรและมหาโอฆะนั้นเอง เช่นเดียวกัน ด้วยโกฏิมหาโอฆะนี้ และด้วยจำนวนเท่ากับมหาสมุทร
6.28.41
विभीषणेन वीरेण सचिवैः परिवारितः।
सुग्रीवो वानरेन्द्रस्त्वां युद्धार्थमनुवर्तते।
महाबलवृतो नित्यं महाबलपराक्रमः ॥ ६.२८.४१ ॥
สุครีพ เจ้าแห่งหมู่วานร ถูกล้อมรอบด้วยวีรบุรุษวิภีษณะและเหล่าเสนาอำมาตย์ ย่อมรอท่านเพื่อการรบ ผู้มีกำลังมหาศาลอยู่เป็นนิจ มีพลังและความกล้าหาญยิ่งใหญ่
6.28.42
इमां महाराज समीक्ष्य वाहिनी-
मुपस्थितां प्रज्वलितग्रहोपमाम्।
ततः प्रयत्नः परमो विधीयतां
यथा जयः स्यान्न परैः पराभवः ॥ ६.२८.४२ ॥
ข้าแต่มหาราช เมื่อทรงตรวจดูกองทัพนี้ที่ยกมาประจันหน้า ดุจดาวเคราะห์ที่ลุกโชน ขอให้ทรงพยายามอย่างยิ่ง เพื่อให้พระองค์ได้ชัยชนะ และมิให้ข้าศึกมาย่ำยีได้เลย