વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.33.1
सीतां तु मोहितां दृष्ट्वा सरमा नाम राक्षसी।
आससादाथ वैदेहीं प्रियां प्रणयिनी सखीम् ॥ ६.३३.१ ॥
મૂર્છિત સીતાને જોઈને સરમા નામની રાક્ષસી ત્યારે પ્રિય, સ્નેહાળ સખી વૈદેહી પાસે પહોંચી.
6.33.2
मोहितां राक्षसेन्द्रेण सीतां परमदुःखिताम्।
आश्वासयामास तदा सरमा मृदुभाषिणी ॥ ६.३३.२ ॥
રાક્ષસરાજથી મોહિત, અત્યંત દુઃખી સીતાને ત્યારે મૃદુભાષી સરમાએ આશ્વાસન આપ્યું.
6.33.3
सा हि तत्र कृता मित्रं सीतया रक्ष्यमाणया।
रक्षन्ती रावणादिष्टा सानुक्रोशा दृढव्रता ॥ ६.३३.३ ॥
ત્યાં સીતા દ્વારા રક્ષિત થઈને તે મિત્ર બની હતી; રાવણની આજ્ઞાથી તેની રક્ષા કરતી, દયાળુ અને દૃઢવ્રતા એવી તે.
6.33.4
सा ददर्श सखी सीतां सरमा नष्टचेतनाम्।
उपावृत्योत्थितां ध्वस्तां वडवामिव पांसुषु ॥ ६.३३.४ ॥
એ સખી સરમાએ બેભાન સીતાને જોઈ; ધૂળમાં પડી ઊઠીને ફરી પડેલી ઘોડી જેવી તે હતી.
6.33.5
तां समाश्वासयामास सखीस्नेहेन सुव्रताम्।
समाश्वसिहि वैदेहि मा भूत् ते मनसो व्यथा।
उक्ता यद् रावणेन त्वं प्रयुक्तश्च स्वयं त्वया ॥ ६.३३.५ ॥
સખીના સ્નેહથી તેણે સુવ્રતા સીતાને આશ્વાસન આપ્યું: "વૈદેહી, આશ્વસ્ત થા; તારા મનમાં વ્યથા ન રહે. રાવણે જે કહ્યું અને તેં પોતે પ્રેરેલું—"
6.33.6
सखीस्नेहेन तद् भीरु मया सर्वं प्रतिश्रुतम्।
लीनया गहने शून्ये भयमुत्सृज्य रावणात्।
तव हेतोर्विशालाक्षि नहि मे रावणाद् भयम् ॥ ६.३३.६ ॥
ભીરુ, સખીના સ્નેહથી એ બધું મેં સ્વીકાર્યું છે. ગાઢ, સૂના સ્થળે છુપાઈને, રાવણનો ભય છોડીને, વિશાલાક્ષી, તારા કારણે—રાવણથી મને ભય નથી.
6.33.7
स सम्भ्रान्तश्च निष्क्रान्तो यत्कृते राक्षसेश्वरः।
तत्र मे विदितं सर्वमभिनिष्क्रम्य मैथिलि ॥ ६.३३.७ ॥
હે મૈથિલી! જે કારણે રાક્ષસરાજ ગભરાઈને બહાર નીકળ્યો, તે બધું ત્યાંથી બહાર નીકળ્યા પછી મને ખબર પડી.
6.33.8
न शक्यं सौप्तिकं कर्तुं रामस्य विदितात्मनः।
वधश्च पुरुषव्याघ्रे तस्मिन् नैवोपपद्यते ॥ ६.३३.८ ॥
આત્મજ્ઞ રામ પર રાત્રે છુપાઈને હુમલો કરવો શક્ય નથી; તે પુરુષવ્યાઘ્રનો વધ કરવો પણ યોગ્ય નથી.
6.33.9
न त्वेवं वानरा हन्तुं शक्याः पादपयोधिनः।
सुरा देवर्षभेणेव रामेण हि सुरक्षिताः ॥ ६.३३.९ ॥
પણ પગ અને વૃક્ષોથી લડનારા વાનરોને આ રીતે મારવા શક્ય નથી; દેવોના વૃષભ રામ દ્વારા તેઓ દેવોની જેમ સારી રીતે સુરક્ષિત છે.
6.33.10
दीर्घवृत्तभुजः श्रीमान् महोरस्कः प्रतापवान्।
धन्वी संनहनोपेतो धर्मात्मा भुवि विश्रुतः ॥ ६.३३.१० ॥
લાંબા અને ગોળ બાહુવાળો, શ્રીમાન, વિશાળ છાતીવાળો, પ્રતાપી, ધનુર્ધર, કવચધારી, ધર્માત્મા, પૃથ્વી પર વિખ્યાત.
6.33.11
विक्रान्तो रक्षिता नित्यमात्मनश्च परस्य च।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा कुलीनो नयशास्त्रवित् ॥ ६.३३.११ ॥
પરાક્રમી, હંમેશા પોતાની અને બીજાઓની રક્ષા કરનાર, ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે, કુલીન અને નીતિશાસ્ત્રના જ્ઞાતા.
6.33.12
हन्ता परबलौघानामचिन्त्यबलपौरुषः।
न हतो राघवः श्रीमान् सीते शत्रुनिबर्हणः ॥ ६.३३.१२ ॥
શત્રુસેનાના પ્રવાહનો સંહાર કરનાર, અચિંત્ય બળ અને પૌરુષવાળો; હે સીતા, શ્રીમાન રાઘવ હણાયા નથી; તે શત્રુઓનો નાશ કરનાર છે.
6.33.13
अयुक्तबुद्धिकृत्येन सर्वभूतविरोधिना।
एवं प्रयुक्ता रौद्रेण माया मायाविना त्वयि ॥ ६.३३.१३ ॥
અયોગ્ય બુદ્ધિ અને કર્મવાળા, સર્વ પ્રાણીઓના વિરોધી તે ક્રૂર માયાવીએ તમારા પર આ રીતે માયા પ્રયોજી છે.
6.33.14
शोकस्ते विगतः सर्वकल्याणं त्वामुपस्थितम्।
ध्रुवं त्वां भजते लक्ष्मीः प्रियं ते भवति शृणु ॥ ६.३३.१४ ॥
તારો શોક દૂર થયો છે, સર્વ કલ્યાણ તારી પાસે આવ્યું છે. નિશ્ચે લક્ષ્મી તને આશ્રય આપે છે; સાંભળ, આ તને પ્રિય છે.
6.33.15
उत्तीर्य सागरं रामः सह वानरसेनया।
संनिविष्टः समुद्रस्य तीरमासाद्य दक्षिणम् ॥ ६.३३.१५ ॥
સમુદ્ર ઓળંગીને રામ વાનરસેના સાથે સમુદ્રના દક્ષિણ કિનારે પહોંચી ત્યાં પડાવ નાખી રહ્યા છે.
6.33.16
दृष्टो मे परिपूर्णार्थः काकुत्स्थः सहलक्ष्मणः।
सहितैः सागरान्तस्थैर्बलैस्तिष्ठति रक्षितः ॥ ६.३३.१६ ॥
પરિપૂર્ણ ઉદ્દેશવાળા કાકુત્સ્થ રામને લક્ષ્મણ સાથે મેં જોયા છે; સમુદ્રકિનારે એકત્ર સેનાઓથી તેઓ રક્ષિત રહીને ઊભા છે.
6.33.17
अनेन प्रेषिता ये च राक्षसा लघुविक्रमाः।
राघवस्तीर्ण इत्येवं प्रवृत्तिस्तैरिहाहृता ॥ ६.३३.१७ ॥
તેમણે મોકલેલા વેગવાન પરાક્રમી રાક્ષસો રાઘવે સમુદ્ર પાર કર્યો છે એવા સમાચાર અહીં લાવ્યા છે.
6.33.18
स तां श्रुत्वा विशालाक्षि प्रवृत्तिं राक्षसाधिपः।
एष मन्त्रयते सर्वैः सचिवैः सह रावणः ॥ ६.३३.१८ ॥
હે વિશાળાક્ષી, એ સમાચાર સાંભળીને રાક્ષસાધિપતિ રાવણ આ રહ્યો પોતાના સર્વ મંત્રીઓ સાથે મંત્રણા કરે છે.
6.33.19
सर्वोद्योगेन सैन्यानां शब्दं शुश्राव भैरवम् ॥ ६.३३.१९ ॥
સર્વ ઉદ્યોગથી સેનાઓનો ભયંકર શબ્દ તેણે સાંભળ્યો.
6.33.20
दण्डनिर्घातवादिन्याः श्रुत्वा भेर्या महास्वनम्।
उवाच सरमा सीतामिदं मधुरभाषिणी ॥ ६.३३.२० ॥
દંડના પ્રહાર જેવો ગર્જતો ભેરીનો મહાનાદ સાંભળીને મધુરભાષિણી સરમા સીતાને બોલી.
6.33.21
संनाहजननी ह्येषा भैरवा भीरु भेरिका।
भेरीनादं च गम्भीरं शृणु तोयदनिःस्वनम् ॥ ६.३३.२१ ॥
કવચ પહેરાવનારી આ ભેરી ભયંકર છે. હે ભીરુ, મેઘગર્જના જેવો તેનો ગંભીર નાદ સાંભળ.
6.33.22
कल्प्यन्ते मत्तमातङ्गा युज्यन्ते रथवाजिनः।
दृश्यन्ते तुरगारूढाः प्रासहस्ताः सहस्रशः ॥ ६.३३.२२ ॥
મદોન્મત્ત હાથીઓ સજાવાઈ રહ્યા છે, રથના ઘોડા જોડાઈ રહ્યા છે; ઘોડા પર સવાર હજારો ભાલા હાથમાં લઈને દેખાય છે.
6.33.23
तत्र तत्र च संनद्धाः सम्पतन्ति सहस्रशः।
आपूर्यन्ते राजमार्गाः सैन्यैरद्भुतदर्शनैः ॥ ६.३३.२३ ॥
ઠેરઠેર કવચધારી હજારો દોડી રહ્યા છે; અદ્ભુત દેખાવવાળી સેનાઓથી રાજમાર્ગો ભરાઈ ગયા છે.
6.33.24
वेगवद्भिर्नदद्भिश्च तोयौघैरिव सागरः।
शस्त्राणां च प्रसन्नानां चर्मणां वर्मणां तथा ॥ ६.३३.२४ ॥
વેગથી ચાલતી અને ગર્જતી સેનાઓ જળપ્રવાહોથી ભરેલા સાગર જેવી છે; ચમકતાં શસ્ત્રો, ઢાલો અને કવચો પણ એવાં જ છે.
6.33.25
रथवाजिगजानां च राक्षसेन्द्रानुयायिनाम्।
सम्भ्रमो रक्षसामेष हृषितानां तरस्विनाम् ॥ ६.३३.२५ ॥
રથ, ઘોડા અને હાથીઓમાં તથા રાક્ષસેન્દ્રના ઉત્સાહિત, વેગવાન અનુયાયી રાક્ષસોમાં આ હલચલ છે.
6.33.26
प्रभां विसृजतां पश्य नानावर्णसमुत्थिताम्।
वनं निर्दहतो घर्मे यथा रूपं विभावसोः ॥ ६.३३.२६ ॥
અનેક રંગોમાં ઊઠતી તેમની પ્રભા જુઓ; ઉનાળામાં વનને બાળતા અગ્નિના રૂપ જેવી.
6.33.27
घण्टानां शृणु निर्घोषं रथानां शृणु निःस्वनम्।
हयानां हेषमाणानां शृणु तूर्यध्वनिं तथा ॥ ६.३३.२७ ॥
ઘંટોનો નિર્ઘોષ સાંભળો, રથોનો ગડગડાટ સાંભળો, હણહણતા ઘોડાઓનો હણહણાટ સાંભળો, અને રણશિંગાનો નાદ પણ સાંભળો.
6.33.28
उद्यतायुधहस्तानां राक्षसेन्द्रानुयायिनाम्।
सम्भ्रमो रक्षसामेष तुमुलो लोमहर्षणम् ॥ ६.३३.२८ ॥
હાથમાં આયુધો ઉગામેલા, રાક્ષસેન્દ્રના અનુયાયી રાક્ષસોની આ હલચલ છે; આ તુમુલ કોલાહલ રોમાંચ ઉપજાવે તેવો છે.
6.33.29
श्रीस्त्वां भजति शोकघ्नी रक्षसां भयमागतम्।
रामः कमलपत्राक्षो दैत्यानामिव वासवः ॥ ६.३३.२९ ॥
શોક દૂર કરનારી શ્રી તમારો આશ્રય લઈ રહી છે. રાક્ષસો પર ભય આવી પહોંચ્યો છે. કમલપત્ર જેવા નેત્રોવાળા રામ દૈત્યો પર ઇન્દ્રની જેમ (આવશે).
6.33.30
अवजित्य जितक्रोधस्तमचिन्त्यपराक्रमः।
रावणं समरे हत्वा भर्ता त्वाधिगमिष्यति ॥ ६.३३.३० ॥
ક્રોધ પર વિજય મેળવેલા, અચિંત્ય પરાક્રમી રામ તેને જીતીને, યુદ્ધમાં રાવણનો વધ કરીને, તમારા પતિ થઈને તમને પ્રાપ્ત કરશે.
6.33.31
विक्रमिष्यति रक्षःसु भर्ता ते सहलक्ष्मणः।
यथा शत्रुषु शत्रुघ्नो विष्णुना सह वासवः ॥ ६.३३.३१ ॥
તારા પતિ લક્ષ્મણ સાથે રાક્ષસો વચ્ચે પરાક્રમ બતાવશે, જેમ શત્રુઘ્ન શત્રુઓ વચ્ચે અને ઇન્દ્ર વિષ્ણુ સાથે.
6.33.32
आगतस्य हि रामस्य क्षिप्रमङ्कागतां सतीम्।
अहं द्रक्ष्यामि सिद्धार्थां त्वां शत्रौ विनिपातिते ॥ ६.३३.३२ ॥
રામ આવ્યા પછી, શત્રુ પડ્યા પછી, જલદી તને તેમના ખોળામાં બેઠેલી, સિદ્ધમનોરથા સતી તરીકે હું જોઈશ.
6.33.33
अस्राण्यानन्दजानि त्वं वर्तयिष्यसि जानकि।
समागम्य परिष्वक्ता तस्योरसि महोरसः ॥ ६.३३.३३ ॥
હે જાનકી, વિશાળ છાતીવાળા તેમને મળીને, તેમની છાતી પર આલિંગાઈને તું આનંદાશ્રુ વહાવીશ.
6.33.34
अचिरान्मोक्ष्यते सीते देवि ते जघनं गताम्।
धृतामेकां बहून् मासान् वेणीं रामो महाबलः ॥ ६.३३.३४ ॥
હે સીતા, હે દેવી, તારી કમર સુધી લટકતી, ઘણા મહિનાઓથી એકલી વેણી તરીકે ધારણ કરેલી ચોટી મહાબલી રામ જલદી છોડશે.
6.33.35
तस्य दृष्ट्वा मुखं देवि पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।
मोक्ष्यसे शोकजं वारि निर्मोकमिव पन्नगी ॥ ६.३३.३५ ॥
હે દેવી, ઊગેલા પૂર્ણચંદ્ર જેવું તેમનું મુખ જોઈને, નાગણ જેમ કાંચળી છોડે તેમ શોકથી જન્મેલાં આંસુ તું છોડીશ.
6.33.36
रावणं समरे हत्वा नचिरादेव मैथिलि।
त्वया समग्रः प्रियया सुखार्हो लप्स्यते सुखम् ॥ ६.३३.३६ ॥
હે મૈથિલી, યુદ્ધમાં રાવણને મારીને, સુખને યોગ્ય તેઓ જલદી તારી પ્રિયા સાથે પૂર્ણ સુખ પામશે.
6.33.37
सभाजिता त्वं रामेण मोदिष्यसि महात्मना।
सुवर्षेण समायुक्ता यथा सस्येन मेदिनी ॥ ६.३३.३७ ॥
મહાત્મા રામ દ્વારા સન્માનિત થઈને તું આનંદિત થઈશ, જેમ ઉત્તમ વરસાદથી યુક્ત પૃથ્વી પાકથી આનંદિત થાય છે.
6.33.38
गिरिवरमभितो विवर्तमानो
हय इव मण्डलमाशु यः करोति।
तमिह शरणमभ्युपैहि देवि
दिवसकरं प्रभवो ह्ययं प्रजानाम् ॥ ६.३३.३८ ॥
પર્વતશ્રેષ્ઠની આસપાસ ઘોડાની જેમ ઝડપથી ફરીને વર્તુળ રચનારને, હે દેવી, અહીં શરણ લે; એ જ પ્રજાઓનો પ્રભુ, સૂર્ય છે.