Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.35.1
तेन शङ्खविमिश्रेण भेरीशब्देन नादिना।
उपयाति महाबाहू रामः परपुरंजयः ॥ ६.३५.१ ॥
Con ese sonido, mezclado con el caracol y resonando con los tambores de guerra, se acerca Rāma de grandes brazos, conquistador de las ciudades enemigas.
6.35.2
तं निनादं निशम्याथ रावणो राक्षसेश्वरः।
मुहूर्तं ध्यानमास्थाय सचिवानभ्युदैक्षत ॥ ६.३५.२ ॥
Al oír aquel estruendo, Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, se sumió en meditación por un momento y luego miró a sus ministros.
6.35.3
अथ तान् सचिवांस्तत्र सर्वानाभाष्य रावणः।
सभां संनादयन् सर्वामित्युवाच महाबलः ॥ ६.३५.३ ॥
Entonces Rāvaṇa, el muy poderoso, se dirigió a todos los ministros presentes y, haciendo resonar toda la asamblea, habló así.
6.35.4
जगत्संतापनः क्रूरोऽगर्हयन् राक्षसेश्वरः।
तरणं सागरस्यास्य विक्रमं बलपौरुषम् ॥ ६.३५.४ ॥
Rāvaṇa, señor cruel de los rākṣasas, atormentador del mundo, habló despreciando la travesía de este océano, su valor y su fuerza y hombría.
6.35.5
यदुक्तवन्तो रामस्य भवन्तस्तन्मया श्रुतम्।
भवतश्चाप्यहं वेद्मि युद्धे सत्यपराक्रमान्।
तूष्णीकानीक्षतोऽन्योन्यं विदित्वा रामविक्रमम् ॥ ६.३५.५ ॥
He oído lo que dijeron sobre Rāma. También conozco su verdadero valor en la batalla. Sabiendo el valor de Rāma, permanecen en silencio y se miran unos a otros.
6.35.6
ततस्तु सुमहाप्राज्ञो माल्यवान् नाम राक्षसः।
रावणस्य वचः श्रुत्वा इति मातामहोऽब्रवीत् ॥ ६.३५.६ ॥
Entonces Mālyavān, un rākṣasa de gran sabiduría, habiendo oído las palabras de Rāvaṇa, habló así como su abuelo materno.
6.35.7
विद्यास्वभिविनीतो यो राजा राजन् नयानुगः।
स शास्ति चिरमैश्वर्यमरींश्च कुरुते वशे ॥ ६.३५.७ ॥
El rey instruido en el saber y que sigue el camino de la buena política gobierna su soberanía por mucho tiempo y somete a sus enemigos.
6.35.8
संदधानो हि कालेन विगृह्णंश्चारिभिः सह।
स्वपक्षे वर्धनं कुर्वन्महदैश्वर्यमश्नुते ॥ ६.३५.८ ॥
Quien hace la paz con sus enemigos a su debido tiempo, combate cuando llega el momento y fortalece a su propio bando, alcanza gran soberanía.
6.35.9
हीयमानेन कर्तव्यो राज्ञा संधिः समेन च।
न शत्रुमवमन्येत ज्यायान् कुर्वीत विग्रहम् ॥ ६.३५.९ ॥
El rey debilitado debe hacer la paz con un igual; no debe despreciar al enemigo, y el más fuerte puede hacer la guerra.
6.35.10
तन्मह्यं रोचते संधिः सह रामेण रावण।
यदर्थमभियुक्तोऽसि सीता तस्मै प्रदीयताम् ॥ ६.३५.१० ॥
Oh Rāvaṇa, me agrada hacer la paz con Rāma. Que Sītā, por cuya causa has sido acusado, le sea entregada.
6.35.11
तस्य देवर्षयः सर्वे गन्धर्वाश्च जयैषिणः।
विरोधं मा गमस्तेन संधिस्ते तेन रोचताम् ॥ ६.३५.११ ॥
Todos los devarṣis y gandharvas desean su victoria. No vayas a la enemistad con él; que la paz con él te sea grata.
6.35.12
असृजद् भगवान् पक्षौ द्वावेव हि पितामहः।
सुराणामसुराणां च धर्माधर्मौ तदाश्रयौ ॥ ६.३५.१२ ॥
El venerable abuelo (Brahmā) creó solo dos bandos: los dioses y los demonios; sus fundamentos son el dharma y el adharma.
6.35.13
धर्मो हि श्रूयते पक्ष अमराणां महात्मनाम्।
अधर्मो रक्षसां पक्षो ह्यसुराणां च राक्षस ॥ ६.३५.१३ ॥
Se dice que el dharma es el bando de los inmortales magnánimos; el adharma es el bando de los rākṣasas. Oh rākṣasa, el bando de los asuras es también el mismo.
6.35.14
धर्मो वै ग्रसतेऽधर्मं यदा कृतमभूद् युगम्।
अधर्मो ग्रसते धर्मं यदा तिष्यः प्रवर्तते ॥ ६.३५.१४ ॥
Cuando fue la edad Kṛta, el dharma devoraba al adharma; cuando surge la edad Tiṣya, el adharma devora al dharma.
6.35.15
तत् त्वया चरता लोकान् धर्मोऽपि निहतो महान्।
अधर्मः प्रगृहीतश्च तेनास्मद् बलिनः परे ॥ ६.३५.१५ ॥
Por eso, mientras recorrías los mundos, derribaste incluso al gran dharma y tomaste el adharma; por ello, nuestros poderosos enemigos se han fortalecido.
6.35.16
स प्रमादात् प्रवृद्धस्तेऽधर्मोऽहिर्ग्रसते हि नः।
विवर्धयति पक्षं च सुराणां सुरभावनः ॥ ६.३५.१६ ॥
Ese adharma tuyo, crecido por descuido, nos devora como una serpiente; y el creador de dioses aumenta el bando de los dioses.
6.35.17
विषयेषु प्रसक्तेन यत्किंचित्कारिणा त्वया।
ऋषीणामग्निकल्पानामुद्वेगो जनितो महान् ॥ ६.३५.१७ ॥
Absorto en los placeres sensuales y haciendo lo que te place, has causado gran angustia a los sabios, que son como el fuego.
6.35.18
तेषां प्रभावो दुर्धर्षः प्रदीप्त इव पावकः।
तपसा भावितात्मानो धर्मस्यानुग्रहे रताः ॥ ६.३५.१८ ॥
Su poder es invencible, como un fuego ardiente; sus almas están purificadas por la austeridad, y se deleitan en el favor del dharma.
6.35.19
मुख्यैर्यज्ञैर्यजन्त्येते तैस्तैर्यत्ते द्विजातयः।
जुह्वत्यग्नींश्च विधिवद् वेदांश्चोच्चैरधीयते ॥ ६.३५.१९ ॥
Estos nacidos dos veces ofrecen sacrificios con los ritos principales, dedicados a cada uno de ellos; ofrecen oblaciones al fuego según la regla y recitan los Vedas en voz alta.
6.35.20
अभिभूय च रक्षांसि ब्रह्मघोषानुदीरयन्।
दिशो विप्रद्रुताः सर्वाः स्तनयित्नुरिवोष्णगे ॥ ६.३५.२० ॥
Venciendo a los rākṣasas y pronunciando los sonidos del Veda, como el trueno en la estación cálida, todas las direcciones se dispersaron ante ellos.
6.35.21
ऋषीणामग्निकल्पानामग्निहोत्रसमुत्थितः।
आदत्ते रक्षसां तेजो धूमो व्याप्य दिशो दश ॥ ६.३५.२१ ॥
El humo que se eleva del agnihotra de los sabios, semejantes al fuego, se extiende por las diez direcciones y arrebata el esplendor de los rākṣasas.
6.35.22
तेषु तेषु च देशेषु पुण्येष्वेव दृढव्रतैः।
चर्यमाणं तपस्तीव्रं संतापयति राक्षसान् ॥ ६.३५.२२ ॥
La severa austeridad practicada en esos mismos lugares sagrados por los de voto firme abrasa a los rākṣasas.
6.35.23
देवदानवयक्षेभ्यो गृहीतश्च वरस्त्वया।
मनुष्या वानरा ऋक्षा गोलाङ्गूला महाबलाः।
बलवन्त इहागम्य गर्जन्ति दृढविक्रमाः ॥ ६.३५.२३ ॥
Obtuviste un don de dioses, dānavas y yakṣas; sin embargo, hombres, vānaras, osos y langures — poderosos, fuertes, de valor firme — han venido aquí y rugen.
6.35.24
उत्पातान् विविधान् दृष्ट्वा घोरान् बहुविधान् बहून्।
विनाशमनुपश्यामि सर्वेषां रक्षसामहम् ॥ ६.३५.२४ ॥
Habiendo visto muchos tipos de terribles presagios, preveo la destrucción de todos los rākṣasas.
6.35.25
खराभिस्तनिता घोरा मेघाः प्रतिभयंकराः।
शोणितेनाभिवर्षन्ति लङ्कामुष्णेन सर्वतः ॥ ६.३५.२५ ॥
Terribles nubes, que retumban con truenos hirientes y son sumamente espantosas, derraman sangre caliente sobre Laṅkā por todos lados.
6.35.26
रुदतां वाहनानां च प्रपतन्त्यश्रुबिन्दवः।
रजोध्वस्ता विवर्णाश्च न प्रभान्ति यथापुरम् ॥ ६.३५.२६ ॥
De las monturas que lloran caen gotas de lágrimas; cubiertas de polvo y descoloridas, ya no resplandecen como antes.
6.35.27
व्याला गोमायवो गृध्रा वाश्यन्ति च सुभैरवम्।
प्रविश्य लङ्कामारामे समवायांश्च कुर्वते ॥ ६.३५.२७ ॥
Bestias feroces, chacales y buitres entran en Laṅkā y aúllan espantosamente, reuniéndose en grupos en los jardines.
6.35.28
कालिकाः पाण्डुरैर्दन्तैः प्रहसन्त्यग्रतः स्थिताः।
स्त्रियः स्वप्नेषु मुष्णन्त्यो गृहाणि प्रतिभाष्य च ॥ ६.३५.२८ ॥
Mujeres oscuras se plantan ante nosotros, riendo con dientes pálidos; hablando en sueños, roban las casas.
6.35.29
गृहाणां बलिकर्माणि श्वानः पर्युपभुञ्जते।
खरा गोषु प्रजायन्ते मूषका नकुलेषु च ॥ ६.३५.२९ ॥
Los perros devoran las ofrendas de los hogares; de las vacas nacen asnos, y de las mangostas nacen ratones.
6.35.30
मार्जारा द्वीपिभिः सार्धं सूकराः शुनकैः सह।
किंनरा राक्षसैश्चापि समेयुर्मानुषैः सह ॥ ६.३५.३० ॥
Los gatos se mezclan con los leopardos, los jabalíes con los perros; también los kiṃnaras se juntan con los rākṣasas y con los humanos.
6.35.31
पाण्डुरा रक्तपादाश्च विहगाः कालचोदिताः।
राक्षसानां विनाशाय कपोता विचरन्ति च ॥ ६.३५.३१ ॥
Aves pálidas de patas rojas, impulsadas por el destino para la destrucción de los rākṣasas, y palomas vagan.
6.35.32
चीचीकूचीति वाशन्त्यः शारिका वेश्मसु स्थिताः।
पतन्ति ग्रथिताश्चापि निर्जिताः कलहैषिभिः ॥ ६.३५.३२ ॥
Chillando 'cī-cī-kūcī', los estorninos de las casas caen, enredados y vencidos como por pendencieros.
6.35.33
पक्षिणश्च मृगाः सर्वे प्रत्यादित्यं रुदन्ति ते।
करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्णपिङ्गलः ॥ ६.३५.३३ ॥
Las aves y todas las bestias se vuelven hacia el sol y lloran. Un hombre terrible, deforme, calvo, de color oscuro y leonado.
6.35.34
कालो गृहाणि सर्वेषां काले कालेऽन्ववेक्षते।
एतान्यन्यानि दुष्टानि निमित्तान्युत्पतन्ति च ॥ ६.३५.३४ ॥
El Tiempo observa las casas de todos, de tiempo en tiempo. Estos y otros malos presagios surgen.
6.35.35
विष्णुं मन्यामहे रामं मानुषं रूपमास्थितम्।
नहि मानुषमात्रोऽसौ राघवो दृढविक्रमः ॥ ६.३५.३५ ॥
Creemos que Rāma, que ha tomado forma humana, es Viṣṇu. Ese Rāghava de firme valor no es meramente humano.
6.35.36
येन बद्धः समुद्रे च सेतुः स परमाद्भुतः।
कुरुष्व नरराजेन संधिं रामेण रावण।
ज्ञात्वावधार्य कर्माणि क्रियतामायतिक्षमम् ॥ ६.३५.३६ ॥
Haz la paz, oh Rāvaṇa, con Rāma, rey de los hombres, quien tendió aquel puente admirable sobre el océano. Conociendo y considerando los actos, haz lo que convenga para el futuro.
6.35.37
इदं वचस्तस्य निगद्य माल्यवान्
परीक्ष्य रक्षोधिपतेर्मनः पुनः।
अनुत्तमेषूत्तमपौरुषो बली
बभूव तूष्णीं समवेक्ष्य रावणम् ॥ ६.३५.३७ ॥
Tras pronunciar estas palabras, Mālyavān volvió a sondear la mente del señor de los rākṣasas; luego, el poderoso de valor supremo guardó silencio mirando a Rāvaṇa.