ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.36.1
तत् तु माल्यवतो वाक्यं हितमुक्तं दशाननः।
न मर्षयति दुष्टात्मा कालस्य वशमागतः ॥ ६.३६.१ ॥
ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କ ସେ ହିତବାକ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଦଶାନନ ସହ୍ୟ କଲା ନାହିଁ, କାରଣ ସେ କାଳର ବଶରେ ପଡ଼ିଥିଲା।
6.36.2
स बद्ध्वा भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य वशमागतः।
अमर्षात् परिवृत्ताक्षो माल्यवन्तमथाब्रवीत् ॥ ६.३६.२ ॥
କ୍ରୋଧର ବଶରେ ସେ ମୁଖରେ ଭୃକୁଟି ଟାଣିଲା; ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ତା'ର ଆଖି ଘୂରିଗଲା, ଏବଂ ସେ ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କୁ କହିଲା।
6.36.3
हितबुद्ध्या यदहितं वचः परुषमुच्यते।
परपक्षं प्रविश्यैव नैतच्छ्रोत्रगतं मम ॥ ६.३६.३ ॥
ହିତବୁଦ୍ଧିରେ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ ଅହିତକର ଓ କଠୋର, ତାହା ଶତ୍ରୁପକ୍ଷରେ ପ୍ରବେଶ କରିସାରିଛି; ଏହା ମୋ କାନରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ ନ ଥିଲା।
6.36.4
मानुषं कृपणं राममेकं शाखामृगाश्रयम्।
समर्थं मन्यसे केन त्यक्तं पित्रा वनाश्रयम् ॥ ६.३६.४ ॥
ଏହି ମନୁଷ୍ୟ, ଦୀନ, ଏକାକୀ, ବାନରମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରିତ, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନବାସ ପାଇଁ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ତୁ କେଉଁ ଆଧାରରେ ସମର୍ଥ ମନେ କରୁଛୁ?
6.36.5
रक्षसामीश्वरं मां च देवानां च भयंकरम्।
हीनं मां मन्यसे केन अहीनं सर्वविक्रमैः ॥ ६.३६.५ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, ସମସ୍ତ ପରାକ୍ରମରେ ଅହୀନ ମୋତେ ତୁ କେଉଁ ଆଧାରରେ ହୀନ ମନେ କରୁଛୁ?
6.36.6
वीरद्वेषेण वा शङ्के पक्षपातेन वा रिपोः।
त्वयाहं परुषाण्युक्तो परप्रोत्साहनेन वा ॥ ६.३६.६ ॥
ବୀର ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷରୁ, ଶତ୍ରୁ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତରୁ, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁର ପ୍ରୋତ୍ସାହନରୁ ତୁ ମୋତେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଛୁ ବୋଲି ମୁଁ ସନ୍ଦେହ କରେ।
6.36.7
प्रभवन्तं पदस्थं हि परुषं कोऽभिभाषते।
पण्डितः शास्त्रतत्त्वज्ञो विना प्रोत्साहनेन वा ॥ ६.३६.७ ॥
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉଚ୍ଚପଦରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କଠୋର ବାକ୍ୟ କିଏ କହିବ? ଶାସ୍ତ୍ରତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ପଣ୍ଡିତ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ବିନା ଏପରି କହିବେ ନାହିଁ।
6.36.8
आनीय च वनात् सीतां पद्महीनामिव श्रियम्।
किमर्थं प्रतिदास्यामि राघवस्य भयादहम् ॥ ६.३६.८ ॥
ବନରୁ ଆଣିଥିବା ସୀତାକୁ, ପଦ୍ମହୀନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି, ରାଘବଙ୍କ ଭୟରେ ମୁଁ କାହିଁକି ଫେରାଇବି?
6.36.9
वृतं वानरकोटीभिः ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्।
पश्य कैश्चिदहोभिश्च राघवं निहतं मया ॥ ६.३६.९ ॥
କୋଟି କୋଟି ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ରାଘବ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଦେଖ।
6.36.10
द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्यपि संयुगे।
स कस्माद् रावणो युद्धे भयमाहारयिष्यति ॥ ६.३६.१० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଟିକିଏ ଠିଆ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କାହିଁକି ଭୟ ଆଣିବେ?
6.36.11
द्विधा भज्येयमप्येवं न नमेयं तु कस्यचित्।
एष मे सहजो दोषः स्वभावो दुरतिक्रमः ॥ ६.३६.११ ॥
ମୁଁ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ କାହା ଆଗରେ ନତ ହେବି ନାହିଁ। ଏହା ମୋର ସହଜାତ ଦୋଷ; ମୋ ସ୍ବଭାବ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଠିନ।
6.36.12
यदि तावत् समुद्रे तु सेतुर्बद्धो यदृच्छया।
रामेण विस्मयः कोऽत्र येन ते भयमागतम् ॥ ६.३६.१२ ॥
ରାମ ଯଦି ସମୁଦ୍ରରେ ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ସେତୁ ବାନ୍ଧିଛନ୍ତି, ତେବେ ଏଥିରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଣ? ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଭୟ ଆସିଲା?
6.36.13
स तु तीर्त्वार्णवं रामः सह वानरसेनया।
प्रतिजानामि ते सत्यं न जीवन् प्रतियास्यति ॥ ६.३६.१३ ॥
ସେ ରାମ ବାନର ସେନା ସହ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇ ଆସିବେ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଛି, ସେ ଜୀବିତ ଫେରିବେ ନାହିଁ।
6.36.14
एवं ब्रुवाणं संरब्धं रुष्टं विज्ञाय रावणम्।
व्रीडितो माल्यवान् वाक्यं नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ ६.३६.१४ ॥
ଏପରି କ୍ରୋଧରେ ଭରି ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କଥା କହୁଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମାଲ୍ୟବାନ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ଏବଂ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
6.36.15
जयाशिषा तु राजानं वर्धयित्वा यथोचितम्।
माल्यवानभ्यनुज्ञातो जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ६.३६.१५ ॥
ରାଜାଙ୍କୁ ଜୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନା କରି, ଅନୁମତି ପାଇ ମାଲ୍ୟବାନ ନିଜ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
6.36.16
रावणस्तु सहामात्यो मन्त्रयित्वा विमृश्य च।
लङ्कायास्तु तदा गुप्तिं कारयामास राक्षसः ॥ ६.३६.१६ ॥
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ ଓ ବିଚାର କରି ଲଙ୍କାର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଇଲେ।
6.36.17
व्यादिदेश च पूर्वस्यां प्रहस्तं द्वारि राक्षसम्।
दक्षिणस्यां महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.३६.१७ ॥
ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ରାକ୍ଷସ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ଦକ୍ଷିଣରେ ମହାପରାକ୍ରମୀ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ମହୋଦରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
6.36.18
पश्चिमायामथ द्वारि पुत्रमिन्द्रजितं तदा।
व्यादिदेश महामायं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ६.३६.१८ ॥
ତା'ପରେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ସେ ନିଜ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ସେ ମହାମାୟାବୀ ଥିଲେ ଏବଂ ବହୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।
6.36.19
उत्तरस्यां पुरद्वारि व्यादिश्य शुकसारणौ।
स्वयं चात्र गमिष्यामि मन्त्रिणस्तानुवाच ह ॥ ६.३६.१९ ॥
ଉତ୍ତର ଦିଗର ନଗରଦ୍ୱାରରେ ଶୁକ ଓ ସାରଣଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, "ମୁଁ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଯିବି" ବୋଲି ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲା।
6.36.20
राक्षसं तु विरूपाक्षं महावीर्यपराक्रमम्।
मध्यमेऽस्थापयद् गुल्मे बहुभिः सह राक्षसैः ॥ ६.३६.२० ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ବିରୂପାକ୍ଷ ନାମକ ରାକ୍ଷସକୁ ସେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟମ ସେନାଦଳରେ ରଖିଲା।
6.36.21
एवं विधानं लङ्कायां कृत्वा राक्षसपुंगवः।
कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥ ६.३६.२१ ॥
ଲଙ୍କାରେ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ନିଜକୁ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ମନେ କଲା।
6.36.22
विसर्जयामास ततः स मन्त्रिणो
विधानमाज्ञाप्य पुरस्य पुष्कलम्।
जयाशिषा मन्त्रिगणेन पूजितो
विवेश सोऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत् ॥ ६.३६.२२ ॥
ତା'ପରେ ନଗରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଦେଶ ଦେଇ ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବିଦା ଦେଲା; ଜୟାଶୀର୍ବାଦରେ ମନ୍ତ୍ରୀଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ବିଶାଳ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।