వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.36.1
तत् तु माल्यवतो वाक्यं हितमुक्तं दशाननः।
न मर्षयति दुष्टात्मा कालस्य वशमागतः ॥ ६.३६.१ ॥
మాల్యవంతుని ఆ హితవచనాన్ని దుష్టాత్ముడైన దశాననుడు సహించలేకపోయాడు; అతడు కాలవశుడయ్యాడు.
6.36.2
स बद्ध्वा भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य वशमागतः।
अमर्षात् परिवृत्ताक्षो माल्यवन्तमथाब्रवीत् ॥ ६.३६.२ ॥
క్రోధవశుడై అతడు ముఖంలో కనుబొమలు ముడిచాడు; అసహనంతో కళ్ళు తిరుగుతుండగా మాల్యవంతునితో ఇలా అన్నాడు.
6.36.3
हितबुद्ध्या यदहितं वचः परुषमुच्यते।
परपक्षं प्रविश्यैव नैतच्छ्रोत्रगतं मम ॥ ६.३६.३ ॥
హితబుద్ధితో చెప్పినప్పటికీ అహితమైనదీ పరుషమైనదీ అయిన మాట శత్రుపక్షాన్ని చేరినట్లుంది; ఇది నా చెవులకు చేరకూడదు.
6.36.4
मानुषं कृपणं राममेकं शाखामृगाश्रयम्।
समर्थं मन्यसे केन त्यक्तं पित्रा वनाश्रयम् ॥ ६.३६.४ ॥
ఒంటరివాడు, దీనుడు, వానరులపై ఆధారపడినవాడు, తండ్రి వనవాసానికి విడిచిపెట్టిన ఈ మానవుడు రాముడిని దేనితో సమర్థుడని నీవు భావిస్తున్నావు?
6.36.5
रक्षसामीश्वरं मां च देवानां च भयंकरम्।
हीनं मां मन्यसे केन अहीनं सर्वविक्रमैः ॥ ६.३६.५ ॥
రాక్షసులకు ప్రభువైన, దేవతలకు భయంకరుడైన, అన్ని పరాక్రమాలలోనూ తక్కువ కానివాడైన నన్ను నీవు దేనితో హీనుడని భావిస్తున్నావు?
6.36.6
वीरद्वेषेण वा शङ्के पक्षपातेन वा रिपोः।
त्वयाहं परुषाण्युक्तो परप्रोत्साहनेन वा ॥ ६.३६.६ ॥
వీరుని పట్ల ద్వేషంతోనో, శత్రువు పట్ల పక్షపాతంతోనో, లేక శత్రువు ప్రోత్సాహంతోనో నీవు నాకు పరుషవాక్యాలు పలికావేమో అని సందేహిస్తున్నాను.
6.36.7
प्रभवन्तं पदस्थं हि परुषं कोऽभिभाषते।
पण्डितः शास्त्रतत्त्वज्ञो विना प्रोत्साहनेन वा ॥ ६.३६.७ ॥
శక్తిమంతుడూ ఉన్నత స్థానంలో ఉన్నవాడూ అయిన వ్యక్తితో కఠిన వచనాలు ఎవరు పలుకుతారు? శాస్త్రతత్త్వం తెలిసిన పండితుడు ప్రోత్సాహం లేకుండా అలా మాట్లాడడు.
6.36.8
आनीय च वनात् सीतां पद्महीनामिव श्रियम्।
किमर्थं प्रतिदास्यामि राघवस्य भयादहम् ॥ ६.३६.८ ॥
అడవి నుండి తీసుకువచ్చిన సీతను, పద్మం లేని లక్ష్మిలా ఉన్నదానిని, రాఘవుడి భయంతో నేను ఎందుకు తిరిగి ఇవ్వాలి?
6.36.9
वृतं वानरकोटीभिः ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्।
पश्य कैश्चिदहोभिश्च राघवं निहतं मया ॥ ६.३६.९ ॥
కోట్ల కొలది వానరులతో చుట్టుముట్టబడిన, సుగ్రీవుడు లక్ష్మణుడితో కూడిన రాఘవుడు కొన్ని రోజులలో నా చేత చంపబడటం చూడు.
6.36.10
द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्यपि संयुगे।
स कस्माद् रावणो युद्धे भयमाहारयिष्यति ॥ ६.३६.१० ॥
యుద్ధంలో ఎవని ఎదుట దేవతలు కూడా నిలవలేరో, ఆ రావణుడు యుద్ధంలో భయాన్ని ఎందుకు పొందుతాడు?
6.36.11
द्विधा भज्येयमप्येवं न नमेयं तु कस्यचित्।
एष मे सहजो दोषः स्वभावो दुरतिक्रमः ॥ ६.३६.११ ॥
నేను రెండు ముక్కలుగా విరిగిపోయినా ఎవరికీ తలవంచను. ఇది నా సహజ దోషం; నా స్వభావం అధిగమించడానికి కష్టం.
6.36.12
यदि तावत् समुद्रे तु सेतुर्बद्धो यदृच्छया।
रामेण विस्मयः कोऽत्र येन ते भयमागतम् ॥ ६.३६.१२ ॥
రాముడు సముద్రంపై యాదృచ్ఛికంగా వారధి కట్టినట్లయితే, ఇందులో ఆశ్చర్యమేమిటి? దానివల్ల నీకు భయం వచ్చిందా?
6.36.13
स तु तीर्त्वार्णवं रामः सह वानरसेनया।
प्रतिजानामि ते सत्यं न जीवन् प्रतियास्यति ॥ ६.३६.१३ ॥
ఆ రాముడు వానర సేనతో కలిసి సముద్రాన్ని దాటి వస్తాడు. నీకు సత్యంగా ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను, అతడు ప్రాణాలతో తిరిగి వెళ్లడు.
6.36.14
एवं ब्रुवाणं संरब्धं रुष्टं विज्ञाय रावणम्।
व्रीडितो माल्यवान् वाक्यं नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ ६.३६.१४ ॥
ఈ విధంగా కోపంతో, రోషంతో మాట్లాడుతున్న రావణుణ్ణి చూసి మాల్యవంతుడు సిగ్గుపడి ప్రతిస్పందించలేదు.
6.36.15
जयाशिषा तु राजानं वर्धयित्वा यथोचितम्।
माल्यवानभ्यनुज्ञातो जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ६.३६.१५ ॥
రాజుకు విజయ ఆశీర్వాదంతో తగినట్లు ఆశీర్వదించి, అనుమతి పొంది మాల్యవంతుడు తన నివాసానికి వెళ్ళాడు.
6.36.16
रावणस्तु सहामात्यो मन्त्रयित्वा विमृश्य च।
लङ्कायास्तु तदा गुप्तिं कारयामास राक्षसः ॥ ६.३६.१६ ॥
అప్పుడు రావణుడు మంత్రులతో ఆలోచించి, బాగా పరిశీలించి, లంక రక్షణను ఏర్పాటు చేయించాడు.
6.36.17
व्यादिदेश च पूर्वस्यां प्रहस्तं द्वारि राक्षसम्।
दक्षिणस्यां महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.३६.१७ ॥
తూర్పు ద్వారం వద్ద రాక్షసుడు ప్రహస్తుని నియమించాడు; దక్షిణ దిశలో మహా పరాక్రమశాలులైన మహాపార్శ్వుని, మహోదరుని నియమించాడు.
6.36.18
पश्चिमायामथ द्वारि पुत्रमिन्द्रजितं तदा।
व्यादिदेश महामायं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ६.३६.१८ ॥
తరువాత పశ్చిమ ద్వారం వద్ద తన కుమారుడైన ఇంద్రజిత్తును నియమించాడు; అతడు మహా మాయావి, అనేక రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడినవాడు.
6.36.19
उत्तरस्यां पुरद्वारि व्यादिश्य शुकसारणौ।
स्वयं चात्र गमिष्यामि मन्त्रिणस्तानुवाच ह ॥ ६.३६.१९ ॥
ఉత్తర దిశలో నగర ద్వారం వద్ద శుకుడు, సారణుడు అనువారికి ఆజ్ఞాపించి, "నేనే ఇక్కడికి వెళ్తాను" అని మంత్రులతో అన్నాడు.
6.36.20
राक्षसं तु विरूपाक्षं महावीर्यपराक्रमम्।
मध्यमेऽस्थापयद् गुल्मे बहुभिः सह राक्षसैः ॥ ६.३६.२० ॥
మహా పరాక్రమశాలి అయిన విరూపాక్షుడు అనే రాక్షసుడిని, అనేకమంది రాక్షసులతో కలిసి మధ్య సేనావిభాగంలో ఉంచాడు.
6.36.21
एवं विधानं लङ्कायां कृत्वा राक्षसपुंगवः।
कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥ ६.३६.२१ ॥
లంకలో ఇలా ఏర్పాట్లు చేసి, రాక్షసోత్తముడు కాలప్రేరితుడై తన కార్యం సిద్ధించినట్లుగా భావించాడు.
6.36.22
विसर्जयामास ततः स मन्त्रिणो
विधानमाज्ञाप्य पुरस्य पुष्कलम्।
जयाशिषा मन्त्रिगणेन पूजितो
विवेश सोऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत् ॥ ६.३६.२२ ॥
తరువాత నగర రక్షణ ఏర్పాట్లన్నింటినీ ఆజ్ఞాపించి మంత్రులను పంపివేశాడు; విజయాశీర్వాదాలతో మంత్రిగణం గౌరవించగా, ఐశ్వర్యవంతమైన గొప్ప అంతఃపురంలో ప్రవేశించాడు.