ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.36.1
तत् तु माल्यवतो वाक्यं हितमुक्तं दशाननः।
न मर्षयति दुष्टात्मा कालस्य वशमागतः ॥ ६.३६.१ ॥
ਮਾਲਿਆਵਾਨ ਦੇ ਉਸ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬੋਲ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਦਸ਼ਾਨਨ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਾਲ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
6.36.2
स बद्ध्वा भ्रुकुटिं वक्त्रे क्रोधस्य वशमागतः।
अमर्षात् परिवृत्ताक्षो माल्यवन्तमथाब्रवीत् ॥ ६.३६.२ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਭਰਵੱਟੇ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਮਾਲਿਆਵਾਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
6.36.3
हितबुद्ध्या यदहितं वचः परुषमुच्यते।
परपक्षं प्रविश्यैव नैतच्छ्रोत्रगतं मम ॥ ६.३६.३ ॥
ਹਿਤ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਜੋ ਬੋਲ ਅਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ ਹਨ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ।
6.36.4
मानुषं कृपणं राममेकं शाखामृगाश्रयम्।
समर्थं मन्यसे केन त्यक्तं पित्रा वनाश्रयम् ॥ ६.३६.४ ॥
ਇਸ ਮਨੁੱਖ, ਦੀਨ, ਇਕੱਲੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਛੱਡੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ?
6.36.5
रक्षसामीश्वरं मां च देवानां च भयंकरम्।
हीनं मां मन्यसे केन अहीनं सर्वविक्रमैः ॥ ६.३६.५ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ, ਸਾਰੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੀਣ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ?
6.36.6
वीरद्वेषेण वा शङ्के पक्षपातेन वा रिपोः।
त्वयाहं परुषाण्युक्तो परप्रोत्साहनेन वा ॥ ६.३६.६ ॥
ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੰਕਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਦੇ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਦੇ ਉਕਸਾਵੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ ਹਨ।
6.36.7
प्रभवन्तं पदस्थं हि परुषं कोऽभिभाषते।
पण्डितः शास्त्रतत्त्वज्ञो विना प्रोत्साहनेन वा ॥ ६.३६.७ ॥
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਪਦ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕੌਣ ਬੋਲੇਗਾ? ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪੰਡਿਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।
6.36.8
आनीय च वनात् सीतां पद्महीनामिव श्रियम्।
किमर्थं प्रतिदास्यामि राघवस्य भयादहम् ॥ ६.३६.८ ॥
ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਕਰਾਂ?
6.36.9
वृतं वानरकोटीभिः ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्।
पश्य कैश्चिदहोभिश्च राघवं निहतं मया ॥ ६.३६.९ ॥
ਕਰੋੜਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਹੋਏ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ।
6.36.10
द्वन्द्वे यस्य न तिष्ठन्ति दैवतान्यपि संयुगे।
स कस्माद् रावणो युद्धे भयमाहारयिष्यति ॥ ६.३६.१० ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਰ ਕਿਉਂ ਲਿਆਵੇਗਾ?
6.36.11
द्विधा भज्येयमप्येवं न नमेयं तु कस्यचित्।
एष मे सहजो दोषः स्वभावो दुरतिक्रमः ॥ ६.३६.११ ॥
ਮੈਂ ਭਾਵੇਂ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਵਾਂ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁਕਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਜਮਾਂਦਰੂ ਨੁਕਸ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਅ ਲੰਘਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
6.36.12
यदि तावत् समुद्रे तु सेतुर्बद्धो यदृच्छया।
रामेण विस्मयः कोऽत्र येन ते भयमागतम् ॥ ६.३६.१२ ॥
ਜੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਕੀ? ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਆ ਗਿਆ?
6.36.13
स तु तीर्त्वार्णवं रामः सह वानरसेनया।
प्रतिजानामि ते सत्यं न जीवन् प्रतियास्यति ॥ ६.३६.१३ ॥
ਉਹ ਰਾਮ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਆਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
6.36.14
एवं ब्रुवाणं संरब्धं रुष्टं विज्ञाय रावणम्।
व्रीडितो माल्यवान् वाक्यं नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ ६.३६.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਅਤੇ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬੋਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਾਲਿਆਵਾਨ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ।
6.36.15
जयाशिषा तु राजानं वर्धयित्वा यथोचितम्।
माल्यवानभ्यनुज्ञातो जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ६.३६.१५ ॥
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸੀਸ ਨਾਲ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਮਾਲਿਆਵਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.36.16
रावणस्तु सहामात्यो मन्त्रयित्वा विमृश्य च।
लङ्कायास्तु तदा गुप्तिं कारयामास राक्षसः ॥ ६.३६.१६ ॥
ਤਦ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਲੰਕਾ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਇਆ।
6.36.17
व्यादिदेश च पूर्वस्यां प्रहस्तं द्वारि राक्षसम्।
दक्षिणस्यां महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.३६.१७ ॥
ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ; ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ ਅਤੇ ਮਹੋਦਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
6.36.18
पश्चिमायामथ द्वारि पुत्रमिन्द्रजितं तदा।
व्यादिदेश महामायं राक्षसैर्बहुभिर्वृतम् ॥ ६.३६.१८ ॥
ਫਿਰ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਮਹਾਮਾਇਆਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.36.19
उत्तरस्यां पुरद्वारि व्यादिश्य शुकसारणौ।
स्वयं चात्र गमिष्यामि मन्त्रिणस्तानुवाच ह ॥ ६.३६.१९ ॥
ਉੱਤਰੀ ਨਗਰ-ਦਵਾਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, "ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਇੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ" ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.36.20
राक्षसं तु विरूपाक्षं महावीर्यपराक्रमम्।
मध्यमेऽस्थापयद् गुल्मे बहुभिः सह राक्षसैः ॥ ६.३६.२० ॥
ਮਹਾਂ-ਬਲਵਾਨ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨਾਮਕ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਸੈਨਾ-ਟੁਕੜੀ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ।
6.36.21
एवं विधानं लङ्कायां कृत्वा राक्षसपुंगवः।
कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥ ६.३६.२१ ॥
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ, ਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਸਮਝਣ ਲੱਗਾ।
6.36.22
विसर्जयामास ततः स मन्त्रिणो
विधानमाज्ञाप्य पुरस्य पुष्कलम्।
जयाशिषा मन्त्रिगणेन पूजितो
विवेश सोऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत् ॥ ६.३६.२२ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ; ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਹਪੁਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।