বাল্মীকি রামায়ণ · সর্গ 6.38
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.38.1
स तु कृत्वा सुवेलस्य मतिमारोहणं प्रति।
लक्ष्मणानुगतो रामः सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ६.३८.१ ॥
সুবেল পর্বতে আরোহণের সিদ্ধান্ত নিয়ে লক্ষ্মণের সঙ্গী রাম সুগ্রীবকে এই কথা বললেন।
6.38.2
विभीषणं च धर्मज्ञमनुरक्तं निशाचरम्।
मन्त्रज्ञं च विधिज्ञं च श्लक्ष्णया परया गिरा ॥ ६.३८.२ ॥
ধর্মজ্ঞ, অনুরক্ত রাক্ষস বিভীষণকে এবং মন্ত্র ও বিধির জ্ঞাতাকে অতি মধুর বাক্যে (রাম বললেন)।
6.38.3
सुवेलं साधु शैलेन्द्रमिमं धातुशतैश्चितम्।
अध्यारोहामहे सर्वे वत्स्यामोऽत्र निशामिमाम् ॥ ६.३८.३ ॥
শত শত ধাতুতে সমৃদ্ধ এই শ্রেষ্ঠ পর্বতরাজ সুবেলে আমরা সকলে আরোহণ করি; আজ রাতে এখানেই থাকব।
6.38.4
लङ्कां चालोकयिष्यामो निलयं तस्य रक्षसः।
येन मे मरणान्ताय हृता भार्या दुरात्मना ॥ ६.३८.४ ॥
লঙ্কা ও সেই রাক্ষসের আবাসস্থল আমরা দেখব; যে দুরাত্মা আমার মৃত্যুর জন্যই আমার স্ত্রীকে হরণ করেছে।
6.38.5
येन धर्मो न विज्ञातो न वृत्तं न कुलं तथा।
राक्षस्या नीचया बुद्ध्या येन तद् गर्हितं कृतम् ॥ ६.३८.५ ॥
যে ধর্ম, আচরণ ও কুল কিছুই জানেনি; নীচ বুদ্ধির রাক্ষসী-পরামর্শে সে এই নিন্দনীয় কাজ করেছে।
6.38.6
तस्मिन् मे वर्तते रोषः कीर्तिते राक्षसाधमे।
यस्यापराधान्नीचस्य वधं द्रक्ष्यामि रक्षसाम् ॥ ६.३८.६ ॥
সেই অধম রাক্ষসের নাম উচ্চারিত হলেই আমার ক্রোধ জাগে; সেই নীচের অপরাধে আমি রাক্ষসদের বধ দেখব।
6.38.7
एको हि कुरुते पापं कालपाशवशं गतः।
नीचेनात्मापचारेण कुलं तेन विनश्यति ॥ ६.३८.७ ॥
এক ব্যক্তিই পাপ করে, কালপাশের বশবর্তী হয়ে। সেই নীচের নিজের অপরাধে তার সমগ্র কুল বিনষ্ট হয়।
6.38.8
एवं सम्मन्त्रयन् नेव सक्रोधो रावणं प्रति।
रामः सुवेलं वासाय चित्रसानुमुपारुहत् ॥ ६.३८.८ ॥
এভাবে রাবণের প্রতি ক্রোধে আলোচনা করতে করতেই রাম বিশ্রামের জন্য চিত্রশিখরযুক্ত সুবেল পর্বতে আরোহণ করলেন।
6.38.9
पृष्ठतो लक्ष्मणश्चैनमन्वगच्छत् समाहितः।
सशरं चापमुद्यम्य सुमहद्विक्रमे रतः ॥ ६.३८.९ ॥
লক্ষ্মণও একাগ্রচিত্তে পেছন পেছন অনুসরণ করলেন; শরসহ ধনু উত্তোলন করে, মহাবিক্রমে নিবিষ্ট হয়ে।
6.38.10
तमन्वारोहत् सुग्रीवः सामात्यः सविभीषणः।
हनुमानङ्गदो नीलो मैन्दो द्विविद एव च ॥ ६.३८.१० ॥
তাঁর পেছনে সুগ্রীব মন্ত্রীদের সঙ্গে ও বিভীষণের সঙ্গে আরোহণ করলেন; হনুমান, অঙ্গদ, নীল, মৈন্দ ও দ্বিবিদও।
6.38.11
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः।
पनसः कुमुदश्चैव हरो रम्भश्च यूथपः ॥ ६.३८.११ ॥
গজ, গবাক্ষ, গবয়, শরভ, গন্ধমাদন, পনস, কুমুদ, হর এবং যূথপতি রম্ভও।
6.38.12
जाम्बवांश्च सुषेणश्च ऋषभश्च महामतिः।
दुर्मुखश्च महातेजास्तथा शतवलिः कपिः ॥ ६.३८.१२ ॥
জাম্ববান, সুষেণ, মহামতি ঋষভ, মহাতেজা দুর্মুখ এবং বানর শতবলিও।
6.38.13
एते चान्ये च बहवो वानराः शीघ्रगामिनः।
ते वायुवेगप्रवणास्तं गिरिं गिरिचारिणः ॥ ६.३८.१३ ॥
এরা এবং আরও বহু দ্রুতগামী বানর, বায়ুবেগে ধাবমান, পর্বতে বিচরণকারী, সেই পর্বতের দিকে অগ্রসর হলো।
6.38.14
अध्यारोहन्त शतशः सुवेलं यत्र राघवः।
ते त्वदीर्घेण कालेन गिरिमारुह्य सर्वतः ॥ ६.३८.१४ ॥
শত শত বানর সুবেল পর্বতে আরোহণ করল, যেখানে রাঘব ছিলেন। তারা দীর্ঘ সময় না নিয়ে সর্বদিক থেকে পর্বতে উঠে পড়ল।
6.38.15
ददृशुः शिखरे तस्य विषक्तामिव खे पुरीम्।
तां शुभां प्रवरद्वारां प्राकारवरशोभिताम् ॥ ६.३८.१५ ॥
তার শিখর থেকে আকাশে ঝুলন্ত মতো সেই নগরী তারা দেখল, যা শুভ, উত্তম দ্বারবিশিষ্ট এবং উৎকৃষ্ট প্রাচীরে শোভিত।
6.38.16
लङ्कां राक्षससम्पूर्णां ददृशुर्हरियूथपाः।
प्राकारवरसंस्थैश्च तथा नीलैश्च राक्षसैः ॥ ६.३८.१६ ॥
বানরযূথপতিরা রাক্ষসপূর্ণ লঙ্কাকে দেখল; উৎকৃষ্ট প্রাচীরে দাঁড়িয়ে থাকা রাক্ষসদের এবং নীলবর্ণের রাক্ষসদেরও দেখল।
6.38.17
ददृशुस्ते हरिश्रेष्ठाः प्राकारमपरं कृतम् ॥ ६.३८.१७ ॥
সেই শ্রেষ্ঠ বানরেরা নির্মিত আরেকটি প্রাচীর দেখল।
6.38.18
ते दृष्ट्वा वानराः सर्वे राक्षसान् युद्धकाङ्क्षिणः।
मुमुचुर्विविधान् नादांस्तस्य रामस्य पश्यतः ॥ ६.३८.१८ ॥
যুদ্ধাকাঙ্ক্ষী রাক্ষসদের দেখে সমস্ত বানর, রাম দেখতে থাকা অবস্থায়, নানা প্রকার গর্জন করে উঠল।
6.38.19
ततोऽस्तमगमत् सूर्यः संध्यया प्रतिरञ्जितः।
पूर्णचन्द्रप्रदीप्ता च क्षपा समतिवर्तत ॥ ६.३८.१९ ॥
তখন সূর্য সন্ধ্যারাগে রঞ্জিত হয়ে অস্তমিত হলো; পূর্ণচন্দ্রে উজ্জ্বল রাত্রি অতিবাহিত হলো।
6.38.20
ततः स रामो हरिवाहिनीपति-
र्विभीषणेन प्रतिनन्द्य सत्कृतः।
सलक्ष्मणो यूथपयूथसंयुतः
सुवेलपृष्ठे न्यवसद् यथासुखम् ॥ ६.३८.२० ॥
তখন বানরসেনাপতি রাম বিভীষণের দ্বারা অভিনন্দিত ও সম্মানিত হয়ে লক্ষ্মণ ও যূথপতিদের দলসহ সুবেল পর্বতের পৃষ্ঠে সুখে বাস করলেন।