Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.41.1
अथ तस्मिन् निमित्तानि दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
सुग्रीवं सम्परिष्वज्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.४१.१ ॥
Entonces, al ver los presagios allí, Rāma, el hermano mayor de Lakṣmaṇa, abrazó a Sugrīva y dijo estas palabras.
6.41.2
असम्मन्त्र्य मया सार्धं तदिदं साहसं कृतम्।
एवं साहसयुक्तानि न कुर्वन्ति जनेश्वराः ॥ ६.४१.२ ॥
Has hecho esta temeraria acción sin consultarme. Los reyes no emprenden tales actos temerarios.
6.41.3
संशये स्थाप्य मां चेदं बलं चेमं विभीषणम्।
कष्टं कृतमिदं वीर साहसं साहसप्रिय ॥ ६.४१.३ ॥
¡Oh héroe, habiéndonos puesto a mí, a este ejército y a este Vibhīṣaṇa en peligro, has hecho una cosa dolorosa. Oh amante de la audacia, esta temeridad es dura.
6.41.4
इदानीं मा कृथा वीर एवंविधमरिंदम।
त्वयि किंचित्समापन्ने किं कार्यं सीतया मम ॥ ६.४१.४ ॥
Héroe, domador de enemigos, no vuelvas a hacer algo así. Si te ocurriera algo, ¿de qué me sirve Sītā?
6.41.5
भरतेन महाबाहो लक्ष्मणेन यवीयसा।
शत्रुघ्नेन च शत्रुघ्न स्वशरीरेण वा पुनः ॥ ६.४१.५ ॥
Oh de brazos poderosos, oh matador de enemigos, ni siquiera con Bharata, con el menor Lakṣmaṇa y con Śatrughna, o incluso con mi propio cuerpo, me importaría nada.
6.41.6
त्वयि चानागते पूर्वमिति मे निश्चिता मतिः।
जानतश्चापि ते वीर्यं महेन्द्रवरुणोपम ॥ ६.४१.६ ॥
Incluso antes de que vinieras, mi resolución estaba fijada en esto. Igual a Indra y Varuṇa, conozco también tu valor.
6.41.7
हत्वाहं रावणं युद्धे सपुत्रबलवाहनम्।
अभिषिच्य च लङ्कायां विभीषणमथापि च ॥ ६.४१.७ ॥
Habiendo matado en batalla a Rāvaṇa, con sus hijos, ejército y vehículos, y habiendo consagrado a Vibhīṣaṇa en Laṅkā,
6.41.8
भरते राज्यमारोप्य त्यक्ष्ये देहं महाबल।
तमेवं वादिनं रामं सुग्रीवः प्रत्यभाषत ॥ ६.४१.८ ॥
Habiendo entregado el reino a Bharata, oh poderoso, abandonaré mi cuerpo.
6.41.9
तव भार्यापहर्तारं दृष्ट्वा राघव रावणम्।
मर्षयामि कथं वीर जानन् विक्रममात्मनः ॥ ६.४१.९ ॥
Oh Rāghava, al ver a Rāvaṇa, el raptor de tu esposa, ¿cómo podría soportarlo, oh héroe, conociendo mi propio valor?
6.41.10
इत्येवं वादिनं वीरमभिनन्द्य च राघवः।
लक्ष्मणं लक्ष्मिसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.४१.१० ॥
Habiendo alabado al héroe que así habló, Rāghava dijo estas palabras a Lakṣmaṇa, dotado de buena fortuna.
6.41.11
परिगृह्योदकं शीतं वनानि फलवन्ति च।
बलौघं संविभज्येमं व्यूह्य तिष्ठाम लक्ष्मण ॥ ६.४१.११ ॥
Tomando posesión de agua fresca y bosques frutales, oh Lakṣmaṇa, dividamos esta masa de tropas, dispongámoslas en formación y mantengamos nuestra posición.
6.41.12
लोकक्षयकरं भीमं भयं पश्याम्युपस्थितम्।
निबर्हणं प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ ६.४१.१२ ॥
Veo surgir un peligro terrible que causará la destrucción de los mundos, el exterminio de los grandes héroes de los osos, monos y rākṣasas.
6.41.13
वाता हि परुषं वान्ति कम्पते च वसुंधरा।
पर्वताग्राणि वेपन्ते नदन्ति धरणीधराः ॥ ६.४१.१३ ॥
Los vientos soplan con dureza y la tierra tiembla. Las cimas de las montañas se estremecen, y las montañas que sostienen la tierra rugen.
6.41.14
मेघाः क्रव्यादसंकाशाः परुषाः परुषस्वराः।
क्रूराः क्रूरं प्रवर्षन्ते मिश्रं शोणितबिन्दुभिः ॥ ६.४१.१४ ॥
Las nubes, semejantes a demonios carnívoros, son duras y tienen voces ásperas. Nubes crueles derraman cruelmente una lluvia mezclada con gotas de sangre.
6.41.15
रक्तचन्दनसंकाशा संध्या परमदारुणा।
ज्वलच्च निपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ ६.४१.१५ ॥
El crepúsculo, semejante al sándalo rojo, es sumamente terrible. Y mira, un disco de fuego ardiente cae del sol.
6.41.16
आदित्यमभिवाश्यन्ति जनयन्तो महद्भयम्।
दीना दीनस्वरा घोरा अप्रशस्ता मृगद्विजाः ॥ ६.४१.१६ ॥
Gritando hacia el sol y causando gran temor, bestias y aves desdichadas, con voces lastimeras, terribles y de mal augurio, claman.
6.41.17
रजन्यामप्रकाशश्च संतापयति चन्द्रमाः।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तो यथा लोकस्य संक्षये ॥ ६.४१.१७ ॥
De noche la luna, sin luz, abrasa, con los bordes de sus rayos oscuros y rojizos, como en la destrucción del mundo.
6.41.18
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषः सुलोहितः।
आदित्यमण्डले नीलं लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते ॥ ६.४१.१८ ॥
Alrededor del disco solar hay un halo corto, áspero, de mal augurio y muy rojo. Lakṣmaṇa, en el disco del sol se ve una marca azul oscura.
6.41.19
दृश्यन्ते न यथावच्च नक्षत्राण्यभिवर्तते।
युगान्तमिव लोकस्य पश्य लक्ष्मण शंसति ॥ ६.४१.१९ ॥
Las estrellas no se ven como deberían y las constelaciones giran en su curso. Mira, Lakṣmaṇa, parece anunciar el fin de una era del mundo.
6.41.20
काकाः श्येनास्तथा गृध्रा नीचैः परिपतन्ति च।
शिवाश्चाप्यशुभा वाचः प्रवदन्ति महास्वनाः ॥ ६.४१.२० ॥
Cuervos, halcones y buitres descienden en picado; también los chacales emiten gritos ominosos y fuertes.
6.41.21
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुक्तैः कपिराक्षसैः।
भविष्यत्यावृता भूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.४१.२१ ॥
La tierra quedará cubierta con rocas, lanzas y espadas arrojadas por los monos y los rākṣasas, y se convertirá en un lodazal de carne y sangre.
6.41.22
क्षिप्रमद्य दुराधर्षां पुरीं रावणपालिताम्।
अभियाम जवेनैव सर्वतो हरिभिर्वृताः ॥ ६.४१.२२ ॥
Avancemos hoy mismo con rapidez, rodeados de monos, desde todos los lados, contra aquella ciudad inexpugnable protegida por Rāvaṇa.
6.41.23
इत्येवं तु वदन् वीरो लक्ष्मणं लक्ष्मणाग्रजः।
तस्मादवातरच्छीघ्रं पर्वताग्रान्महाबलः ॥ ६.४१.२३ ॥
Así hablando a Lakṣmaṇa, el héroe, hermano mayor de Lakṣmaṇa, el de gran fuerza, descendió rápidamente de la cima de la montaña.
6.41.24
अवतीर्य तु धर्मात्मा तस्माच्छैलात् स राघवः।
परैः परमदुर्धर्षं ददर्श बलमात्मनः ॥ ६.४१.२४ ॥
Habiendo descendido de aquella montaña, el Rāghava de alma justa contempló su propio ejército, que era sumamente difícil de asaltar para sus enemigos.
6.41.25
संनह्य तु ससुग्रीवः कपिराजबलं महत्।
कालज्ञो राघवः काले संयुगायाभ्यचोदयत् ॥ ६.४१.२५ ॥
Tras armar al gran ejército del rey de los monos junto con Sugrīva, Rāghava, que conocía el momento oportuno, lo impulsó a avanzar a la batalla en el momento adecuado.
6.41.26
ततः काले महाबाहुर्बलेन महता वृतः।
प्रस्थितः पुरतो धन्वी लङ्कामभिमुखः पुरीम् ॥ ६.४१.२६ ॥
Entonces, en el momento oportuno, el de brazos poderosos y portador del arco, rodeado de una gran fuerza, partió al frente, en dirección a la ciudad de Laṅkā.
6.41.27
तं विभीषणसुग्रीवौ हनूमाञ्जाम्बवान् नलः।
ऋक्षराजस्तथा नीलो लक्ष्मणश्चान्वयुस्तदा ॥ ६.४१.२७ ॥
Vibhīṣaṇa y Sugrīva, Hanumān, Jāmbavān, Nala, el rey de los osos, así como Nīla y Lakṣmaṇa, entonces le siguieron.
6.41.28
ततः पश्चात् सुमहती पृतनर्क्षवनौकसाम्।
प्रच्छाद्य महतीं भूमिमनुयाति स्म राघवम् ॥ ६.४१.२८ ॥
Luego, detrás, un enorme ejército de osos y monos silvestres, cubriendo la vasta tierra, siguió a Rāghava.
6.41.29
शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्।
जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः परवारणाः ॥ ६.४१.२९ ॥
Los monos, como elefantes, poderosos guerreros que detienen al enemigo, tomaron cientos de picos de montaña y altos árboles.
6.41.30
तौ त्वदीर्घेण कालेन भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
रावणस्य पुरीं लङ्कामासेदतुररिंदमौ ॥ ६.४१.३० ॥
Los dos hermanos Rāma y Lakṣmaṇa, domadores de enemigos, sin demora alcanzaron la ciudad de Rāvaṇa, Laṅkā.
6.41.31
पताकामालिनीं रम्यामुद्यानवनशोभिताम्।
चित्रवप्रां सुदुष्प्रापामुच्चैः प्राकारतोरणाम् ॥ ६.४१.३१ ॥
Lankā, adornada con guirnaldas de banderas, hermosa, engalanada con jardines y bosques, con murallas maravillosas, muy difícil de alcanzar, con altas murallas y puertas monumentales.
6.41.32
तां सुरैरपि दुर्धर्षां रामवाक्यप्रचोदिताः।
यथानिदेशं सम्पीड्य न्यविशन्त वनौकसः ॥ ६.४१.३२ ॥
En aquella ciudad, inexpugnable incluso para los dioses, los vānaras moradores del bosque, impulsados por las palabras de Rāma, entraron apretujándose según su instrucción.
6.41.33
लङ्कायास्तूत्तरद्वारं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
रामः सहानुजो धन्वी जुगोप च रुरोध च ॥ ६.४१.३३ ॥
La puerta septentrional de Laṅkā, elevada como la cima de una montaña, fue custodiada y sitiada por Rāma, el portador del arco, junto con su hermano menor.
6.41.34
लङ्कामुपनिविष्टस्तु रामो दशरथात्मजः।
लक्ष्मणानुचरो वीरः पुरीं रावणपालिताम् ॥ ६.४१.३४ ॥
Rāma, el héroe, hijo de Daśaratha, seguido por Lakṣmaṇa, acampó junto a la ciudad de Laṅkā, protegida por Rāvaṇa.
6.41.35
उत्तरद्वारमासाद्य यत्र तिष्ठति रावणः।
नान्यो रामाद्धि तद् द्वारं समर्थः परिरक्षितुम् ॥ ६.४१.३५ ॥
Al llegar a la puerta septentrional, donde se halla Rāvaṇa, nadie más que Rāma puede defender esa puerta.
6.41.36
रावणाधिष्ठितं भीमं वरुणेनेव सागरम्।
सायुधै राक्षसैर्भीमैरभिगुप्तं समन्ततः ॥ ६.४१.३६ ॥
Aquella terrible Laṅkā, regida por Rāvaṇa como el océano por Varuṇa, estaba custodiada por todas partes por temibles rākṣasas armados.
6.41.37
लघूनां त्रासजननं पातालमिव दानवैः।
विन्यस्तानि च योधानां बहूनि विविधानि च ॥ ६.४१.३७ ॥
Causaba terror a los pequeños monos, como el Pātāla lleno de dānavas; allí estaban dispuestas muchas y variadas armas de los guerreros.
6.41.38
ददर्शायुधजालानि तथैव कवचानि च।
पूर्वं तु द्वारमासाद्य नीलो हरिचमूपतिः ॥ ६.४१.३८ ॥
Vio las masas de armas y asimismo las armaduras. Primero, al llegar a la puerta, se detuvo Nīla, comandante del ejército de monos.
6.41.39
अतिष्ठत् सह मैन्देन द्विविदेन च वीर्यवान्।
अङ्गदो दक्षिणद्वारं जग्राह सुमहाबलः ॥ ६.४१.३९ ॥
Junto con Mainda y Dvivida, el valiente se detuvo; Aṅgada, de gran fuerza, tomó la puerta del sur.
6.41.40
ऋषभेण गवाक्षेण गजेन गवयेन च।
हनूमान् पश्चिमद्वारं ररक्ष बलवान् कपिः ॥ ६.४१.४० ॥
Con Ṛṣabha, Gavākṣa, Gaja y Gavaya; el fuerte mono Hanumān guardó la puerta del oeste.
6.41.41
प्रमाथिप्रघसाभ्यां च वीरैरन्यैश्च संगतः।
मध्यमे च स्वयं गुल्मे सुग्रीवः समतिष्ठत ॥ ६.४१.४१ ॥
Unido a Pramāthi, Praghasa y otros héroes, el propio Sugrīva se situó en la división central.
6.41.42
सह सर्वैर्हरिश्रेष्ठैः सुपर्णपवनोपमैः।
वानराणां तु षट्त्रिंशत्कोट्यः प्रख्यातयूथपाः ॥ ६.४१.४२ ॥
Junto con todos los mejores monos, iguales a Garuḍa y al viento, había treinta y seis crores de famosos jefes de tropas de monos.
6.41.43
निपीड्योपनिविष्टाश्च सुग्रीवो यत्र वानरः।
शासनेन तु रामस्य लक्ष्मणः सविभीषणः ॥ ६.४१.४३ ॥
Donde Sugrīva y el ejército de monos se encontraban apretando el cerco, allí, por orden de Rāma, Lakṣmaṇa se situó junto a Vibhīṣaṇa.
6.41.44
द्वारे द्वारे हरीणां तु कोटिं कोटीर्न्यवेशयत्।
पश्चिमेन तु रामस्य सुषेणः सहजाम्बवान् ॥ ६.४१.४४ ॥
En cada puerta apostó millones y millones de monos; y por el lado occidental, en nombre de Rāma, estaba Suṣeṇa junto a Jāmbavān.
6.41.45
अदूरान्मध्यमे गुल्मे तस्थौ बहुबलानुगः।
ते तु वानरशार्दूलाः शार्दूला इव दंष्ट्रिणः।
गृहीत्वा द्रुमशैलाग्रान् हृष्टा युद्धाय तस्थिरे ॥ ६.४१.४५ ॥
No lejos, en la formación central, se mantuvo con una hueste de gran poder; y aquellos tigres-monos, como tigres de colmillos, tomando árboles y cumbres de montaña, se alzaron alegres para la batalla.
6.41.46
सर्वे विकृतलाङ्गूलाः सर्वे दंष्ट्रानखायुधाः।
सर्वे विकृतचित्राङ्गाः सर्वे च विकृताननाः ॥ ६.४१.४६ ॥
Todos tenían las colas retorcidas; todos tenían dientes y garras como armas; todos tenían cuerpos de extrañas marcas; y todos tenían rostros terribles.
6.41.47
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः ॥ ६.४१.४७ ॥
Algunos tenían la fuerza de diez elefantes; otros eran diez veces más fuertes; y algunos igualaban en valor a mil elefantes.
6.41.48
सन्ति चौघबलाः केचित् केचिच्छतगुणोत्तराः।
अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन् हरियूथपाः ॥ ६.४१.४८ ॥
Algunos tenían la fuerza de una inundación; otros eran cien veces más fuertes; y otros tenían una fuerza incalculable: allí estaban los caudillos de las huestes de monos.
6.41.49
अद्भुतश्च विचित्रश्च तेषामासीत् समागमः।
तत्र वानरसैन्यानां शलभानामिवोद्गमः ॥ ६.४१.४९ ॥
Asombroso y maravilloso fue su encuentro; allí los ejércitos vānara se alzaron como una nube de langostas.
6.41.50
परिपूर्णमिवाकाशं सम्पूर्णेव च मेदिनी।
लङ्कामुपनिविष्टैश्च सम्पतद्भिश्च वानरैः ॥ ६.४१.५० ॥
El cielo parecía colmado y la tierra parecía completa, con los vānara acampados en torno a Laṅkā y precipitándose sobre ella.
6.41.51
शतं शतसहस्राणां पृतनर्क्षवनौकसाम्।
लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुरन्ये योद्धुं समन्ततः ॥ ६.४१.५१ ॥
Cientos de miles de ejércitos de osos y de vānara de los bosques llegaron a las puertas de Laṅkā; otros acudieron de todas partes para combatir.
6.41.52
आवृतः स गिरिः सर्वैस्तैः समन्तात् प्लवङ्गमैः।
अयुतानां सहस्रं च पुरीं तामभ्यवर्तत ॥ ६.४१.५२ ॥
Aquel monte quedó rodeado por todos aquellos vānara saltarines por todas partes; mil veces diez mil rodearon aquella ciudad.
6.41.53
वानरैर्बलवद्भिश्च बभूव द्रुमपाणिभिः।
सर्वतः संवृता लङ्का दुष्प्रवेशापि वायुना ॥ ६.४१.५३ ॥
Laṅkā quedó cercada por todos lados por los poderosos vānara, con árboles en las manos; ni siquiera el viento podía entrar en ella.
6.41.54
राक्षसा विस्मयं जग्मुः सहसाभिनिपीडिताः।
वानरैर्मेघसंकाशैः शक्रतुल्यपराक्रमैः ॥ ६.४१.५४ ॥
Los rākṣasa, súbitamente presionados, se llenaron de asombro ante los vānara, semejantes a nubes y de valor igual al de Indra.
6.41.55
महाञ्छब्दोऽभवत् तत्र बलौघस्याभिवर्ततः।
सागरस्येव भिन्नस्य यथा स्यात् सलिलस्वनः ॥ ६.४१.५५ ॥
Un gran estruendo se alzó allí cuando avanzó la inundación de las huestes, como el rumor de las aguas de un océano roto.
6.41.56
तेन शब्देन महता सप्राकारा सतोरणा।
लङ्का प्रचलिता सर्वा सशैलवनकानना ॥ ६.४१.५६ ॥
Con aquel gran estruendo toda Laṅkā, con sus murallas y puertas, sus montañas, bosques y selvas, tembló.
6.41.57
रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी।
बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः ॥ ६.४१.५७ ॥
Protegido por Rāma y Lakṣmaṇa, aquel ejército junto con Sugrīva se volvió más inexpugnable que todos los dioses y demonios.
6.41.58
राघवः संनिवेश्यैवं स्वसैन्यं रक्षसां वधे।
सम्मन्त्र्य मन्त्रिभिः सार्धं निश्चित्य च पुनः पुनः ॥ ६.४१.५८ ॥
Rāghava, habiendo dispuesto así su ejército para la matanza de los rākṣasas, deliberó con sus ministros y decidió una y otra vez.
6.41.59
आनन्तर्यमभिप्रेप्सुः क्रमयोगार्थतत्त्ववित् ।
विभीषणस्यानुमते राजधर्ममनुस्मरन् ॥ ६.४१.५९ ॥
Rāma, conocedor del verdadero sentido del orden y los medios, deseoso de lo que debía seguir, con el consentimiento de Vibhīṣaṇa, recordando el deber real, (decidió).
6.41.60
अङ्गदं वालितनयं समाहूयेदमब्रवीत्।
गत्वा सौम्य दशग्रीवं ब्रूहि मद्वचनात् कपे ॥ ६.४१.६० ॥
Llamando a Aṅgada, hijo de Vālī, le dijo: "Ve, gentil mono, y di a Daśagrīva de mi parte."
6.41.61
लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां भयं त्यक्त्वा गतव्यथः।
भ्रष्टश्रीकं गतैश्वर्यं मुमूर्षानष्टचेतनम् ॥ ६.४१.६१ ॥
Tras saltar sobre la ciudad de Laṅkā, sin temor ni aflicción, vi tu ciudad despojada de su esplendor y de su poder, con la conciencia perdida en el deseo de morir.
6.41.62
ऋषीणां देवतानां च गन्धर्वाप्सरसां तथा।
नागानामथ यक्षाणां राज्ञां च रजनीचर ॥ ६.४१.६२ ॥
Y lo mismo ocurre con los sabios, los dioses, los Gandharvas y las Apsarases, las serpientes, los Yakṣas y los reyes, oh vagabundo nocturno.
6.41.63
यच्च पापं कृतं मोहादवलिप्तेन राक्षस।
नूनं ते विगतो दर्पः स्वयंभूवरदानजः।
तस्य पापस्य सम्प्राप्ता व्युष्टिरद्य दुरासदा ॥ ६.४१.६३ ॥
Y el pecado que cometiste por ofuscación y arrogancia, oh rākṣasa: sin duda tu orgullo, nacido del don de Svayambhū, se ha desvanecido. El fruto difícil de soportar de ese pecado ha llegado hoy.
6.41.64
यस्य दण्डधरस्तेऽहं दाराहरणकर्शितः।
दण्डं धारयमाणस्तु लङ्काद्वारे व्यवस्थितः ॥ ६.४१.६४ ॥
Yo, que he de castigarte, consumido por el rapto de una esposa, me hallo en la puerta de Laṅkā portando el bastón.
6.41.65
पदवीं देवतानां च महर्षीणां च राक्षस।
राजर्षीणां च सर्वेषां गमिष्यसि युधि स्थिरः ॥ ६.४१.६५ ॥
Oh rākṣasa, si permaneces firme en la batalla, seguirás el camino de los dioses, de los grandes sabios, de los reyes sabios y de todos ellos.
6.41.66
बलेन येन वै सीतां मायया राक्षसाधम।
मामतिक्रमयित्वा त्वं हृतवांस्तन्निदर्शय ॥ ६.४१.६६ ॥
Oh el más vil de los rākṣasas, muestra ahora esa misma fuerza con la que, por engaño y eludiéndome, te llevaste a Sītā.
6.41.67
अराक्षसमिमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः।
न चेच्छरणमभ्येषि तामादाय तु मैथिलीम् ॥ ६.४१.६७ ॥
Si no vienes a buscar refugio trayendo a Maithilī, haré este mundo libre de rākṣasas con mis afilados dardos.
6.41.68
धर्मात्मा राक्षसश्रेष्ठः सम्प्राप्तोऽयं विभीषणः।
लङ्कैश्वर्यमिदं श्रीमान् ध्रुवं प्राप्नोत्यकण्टकम् ॥ ६.४१.६८ ॥
Vibhīṣaṇa, el de alma justa, el mejor de los rākṣasas, ha llegado aquí; este glorioso obtendrá con certeza el señorío de Laṅkā sin obstáculos.
6.41.69
नहि राज्यमधर्मेण भोक्तुं क्षणमपि त्वया।
शक्यं मूर्खसहायेन पापेनाविदितात्मना ॥ ६.४१.६९ ॥
Por ti, pecador e ignorante de ti mismo, con compañeros necios y por la injusticia, ni siquiera por un instante se puede disfrutar del reino.
6.41.70
युध्यस्व मा धृतिं कृत्वा शौर्यमालम्ब्य राक्षस।
मच्छरैस्त्वं रणे शान्तस्ततः पूतो भविष्यसि ॥ ६.४१.७० ॥
¡Oh rākṣasa!, combate con firmeza y empuña el valor; pacificado en la batalla por mis flechas, entonces serás purificado.
6.41.71
यद्याविशसि लोकांस्त्रीन् पक्षीभूतो निशाचर।
मम चक्षुःपथं प्राप्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ ६.४१.७१ ॥
¡Oh nocturno!, aunque entres en los tres mundos convertido en pájaro, al llegar al alcance de mi vista no volverás con vida.
6.41.72
ब्रवीमि त्वां हितं वाक्यं क्रियतामौर्ध्वदेहिकम्।
सुदृष्टा क्रियतां लङ्का जीवितं ते मयि स्थितम् ॥ ६.४१.७२ ॥
Te digo una palabra beneficiosa: haz que se realicen tus ritos fúnebres, y contempla bien Laṅkā, pues tu vida descansa en mí.
6.41.73
इत्युक्तः स तु तारेयो रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
जगामाकाशमाविश्य मूर्तिमानिव हव्यवाट् ॥ ६.४१.७३ ॥
Así instruido por Rāma de acciones incansables, el hijo de Tārā se elevó al cielo, semejante al fuego del sacrificio hecho visible.
6.41.74
सोऽतिपत्य मुहूर्तेन श्रीमान् रावणमन्दिरम्।
ददर्शासीनमव्यग्रं रावणं सचिवैः सह ॥ ६.४१.७४ ॥
En un instante llegó el glorioso al palacio de Rāvaṇa, y allí vio a Rāvaṇa sentado, sereno, con sus ministros.
6.41.75
ततस्तस्याविदूरेण निपत्य हरिपुंगवः।
दीप्ताग्निसदृशस्तस्थावङ्गदः कनकाङ्गदः ॥ ६.४१.७५ ॥
Entonces, descendiendo cerca de él, Aṅgada, el mejor de los monos, semejante a un fuego ardiente, de brazaletes dorados, se mantuvo en pie.
6.41.76
तद् रामवचनं सर्वमन्यूनाधिकमुत्तमम्।
सामात्यं श्रावयामास निवेद्यात्मानमात्मना ॥ ६.४१.७६ ॥
Presentándose a sí mismo, hizo oír todas las excelentes palabras de Rāma, ni menos ni más, junto con los ministros.
6.41.77
दूतोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
वालिपुत्रोऽङ्गदो नाम यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ ६.४१.७७ ॥
Soy el enviado de Rāma, señor de Kosala, de acciones incansables; Aṅgada, hijo de Vālī, es mi nombre, si ha llegado a tus oídos.
6.41.78
आह त्वां राघवो रामः कौसल्यानन्दवर्धनः।
निष्पत्य प्रतियुध्यस्व नृशंस पुरुषो भव ॥ ६.४१.७८ ॥
Rāma, el Rāghava, gozo de Kausalyā, te dice: sal y combate, cruel; sé un hombre.
6.41.79
हन्तास्मि त्वां सहामात्यं सपुत्रज्ञातिबान्धवम्।
निरुद्विग्नास्त्रयो लोका भविष्यन्ति हते त्वयि ॥ ६.४१.७९ ॥
Te mataré junto con tus ministros, hijos, parientes y allegados. Cuando seas abatido, los tres mundos quedarán libres de temor.
6.41.80
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्।
शत्रुमद्योद्धरिष्यामि त्वामृषीणां च कण्टकम् ॥ ६.४१.८० ॥
Hoy te arrancaré a ti, enemigo de dioses, dānavas, yakṣas, gandharvas, serpientes y rākṣasas, espina de los sabios.
6.41.81
विभीषणस्य चैश्वर्यं भविष्यति हते त्वयि।
न चेत् सत्कृत्य वैदेहीं प्रणिपत्य प्रदास्यसि ॥ ६.४१.८१ ॥
Cuando seas abatido, Vibhīṣaṇa obtendrá el poder. Si no devuelves a Vaidehī con honor, inclinándote ante ella,
6.41.82
इत्येवं परुषं वाक्यं ब्रुवाणे हरिपुङ्गवे।
अमर्षवशमापन्नो निशाचरगणेश्वरः ॥ ६.४१.८२ ॥
Mientras el mejor de los monos pronunciaba tales palabras duras, el señor de los nocturnos fue dominado por la ira.
6.41.83
ततः स रोषमापन्नः शशास सचिवांस्तदा।
गृह्यतामिति दुर्मेधा वध्यतामिति चासकृत् ॥ ६.४१.८३ ॥
Entonces, enfurecido, el necio ordenó a sus ministros una y otra vez: «¡Apresadlo! ¡Matadlo!»
6.41.84
रावणस्य वचः श्रुत्वा दीप्ताग्निमिव तेजसा।
जगृहुस्तं ततो घोराश्चत्वारो रजनीचराः ॥ ६.४१.८४ ॥
Al oír las palabras de Rāvaṇa, cuatro terribles nocturnos lo apresaron; él resplandecía como un fuego encendido.
6.41.85
ग्राहयामास तारेयः स्वयमात्मानमात्मवान्।
बलं दर्शयितुं वीरो यातुधानगणे तदा ॥ ६.४१.८५ ॥
El hijo de Tārā, el héroe, dueño de sí mismo, se dejó capturar por su propia voluntad para mostrar su fuerza ante la hueste de rākṣasas.
6.41.86
स तान् बाहुद्वयासक्तानादाय पतगानिव।
प्रासादं शैलसंकाशमुत्पपाताङ्गदस्तदा ॥ ६.४१.८६ ॥
Aṅgada, tomando a aquellos que colgaban de sus dos brazos como pájaros, saltó entonces hacia el palacio, semejante a una montaña.
6.41.87
तस्योत्पतनवेगेन निर्धूतास्तत्र राक्षसाः।
भूमौ निपतिताः सर्वे राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः ॥ ६.४१.८७ ॥
Por la fuerza de su salto, todos los rākṣasas allí fueron sacudidos y cayeron al suelo mientras el señor de los rākṣasas miraba.
6.41.88
ततः प्रासादशिखरं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
चक्राम राक्षसेन्द्रस्य वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.४१.८८ ॥
Entonces Aṅgada, hijo de Vālin, el poderoso, recorrió la cima del palacio del señor de los rākṣasas, tan elevada como el pico de una montaña.
6.41.89
पफाल च तदाक्रान्तं दशग्रीवस्य पश्यतः।
पुरा हिमवतः शृङ्गं वज्रेणेव विदारितम् ॥ ६.४१.८९ ॥
Entonces, mientras Daśagrīva miraba, fue pisoteado y se partió, como antaño un pico del Himālaya fue partido por el rayo.
6.41.90
भङ्क्त्वा प्रासादशिखरं नाम विश्राव्य चात्मनः।
विनद्य सुमहानादमुत्पपात विहायसा ॥ ६.४१.९० ॥
Rompiendo la cima del palacio, proclamando su propio nombre y rugiendo con un gran rugido, saltó hacia el cielo.
6.41.91
व्यथयन् राक्षसान् सर्वान् हर्षयंश्चापि वानरान्।
स वानराणां मध्ये तु रामपार्श्वमुपागतः ॥ ६.४१.९१ ॥
Atormentando a todos los rākṣasas y alegrando a los vānaras, pasó por en medio de los vānaras y llegó al lado de Rāma.
6.41.92
रावणस्तु परं चक्रे क्रोधं प्रासादधर्षणात्।
विनाशं चात्मनः पश्यन् निःश्वासपरमोऽभवत् ॥ ६.४१.९२ ॥
Pero Rāvaṇa, por haber sido profanado su palacio, se llenó de gran cólera; viendo su propia ruina, comenzó a suspirar profundamente.
6.41.93
रामस्तु बहुभिर्हृष्टैर्विनदद्भिः प्लवङ्गमैः।
वृतो रिपुवधाकाङ्क्षी युद्धायैवाभ्यवर्तत ॥ ६.४१.९३ ॥
Pero Rāma, deseoso de dar muerte a su enemigo, rodeado por muchos vānaras alegres que rugían, avanzó directamente hacia la batalla.
6.41.94
सुषेणस्तु महावीर्यो गिरिकूटोपमो हरिः।
बहुभिः संवृतस्तत्र वानरैः कामरूपिभिः ॥ ६.४१.९४ ॥
Suṣeṇa, un mono de gran valor, semejante a la cumbre de una montaña, estaba allí rodeado de muchos vānaras capaces de adoptar la forma que quisieran.
6.41.95
स तु द्वाराणि संयम्य सुग्रीववचनात् कपिः।
पर्यक्रामत दुर्धर्षो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ ६.४१.९५ ॥
Por orden de Sugrīva, aquel mono invencible cerró las puertas y se movía como la luna entre las estrellas.
6.41.96
तेषामक्षौहिणिशतं समवेक्ष्य वनौकसाम्।
लङ्कामुपनिविष्टानां सागरं चाभिवर्तताम् ॥ ६.४१.९६ ॥
Habiendo visto las cien akṣauhiṇī de aquellos monos que habitan los bosques, acampados alrededor de Laṅkā y avanzando hacia el océano.
6.41.97
राक्षसा विस्मयं जग्मुस्त्रासं जग्मुस्तथापरे।
अपरे समरे हर्षाद्धर्षमेवोपपेदिरे ॥ ६.४१.९७ ॥
Algunos rākṣasas cayeron en el asombro, y otros en el terror. Otros, en la batalla, por la alegría alcanzaron solo el júbilo.
6.41.98
कृत्स्नं हि कपिभिर्व्याप्तं प्राकारपरिखान्तरम्।
ददृशू राक्षसा दीनाः प्राकारं वानरीकृतम्।
हाहाकारमकुर्वन्त राक्षसा भयमागताः ॥ ६.४१.९८ ॥
Los rākṣasas, afligidos, vieron todo el espacio entre la muralla y el foso lleno de monos; la muralla había sido convertida en dominio de los monos. Invadidos por el miedo, los rākṣasas lanzaron gritos de lamento.
6.41.99
तस्मिन् महाभीषणके प्रवृत्ते
कोलाहले राक्षसराजयोधाः।
प्रगृह्य रक्षांसि महायुधानि
युगान्तवाता इव संविचेरुः ॥ ६.४१.९९ ॥
Cuando surgió aquel tumulto espantoso, los guerreros del rey rākṣasa, tomando grandes armas, se lanzaron de un lado a otro como los vientos del fin de la era.