വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.41.1
अथ तस्मिन् निमित्तानि दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
सुग्रीवं सम्परिष्वज्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.४१.१ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ ശകുനങ്ങൾ കണ്ട്, ലക്ഷ്മണന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ രാമൻ സുഗ്രീവനെ ഗാഢമായി ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.41.2
असम्मन्त्र्य मया सार्धं तदिदं साहसं कृतम्।
एवं साहसयुक्तानि न कुर्वन्ति जनेश्वराः ॥ ६.४१.२ ॥
എന്നോട് ആലോചിക്കാതെ നീ ഈ സാഹസകർമ്മം ചെയ്തു. രാജാക്കന്മാർ ഇത്തരം സാഹസപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാറില്ല.
6.41.3
संशये स्थाप्य मां चेदं बलं चेमं विभीषणम्।
कष्टं कृतमिदं वीर साहसं साहसप्रिय ॥ ६.४१.३ ॥
വീരാ, എന്നെയും ഈ സേനയെയും ഈ വിഭീഷണനെയും അപകടത്തിലാക്കിയ ഈ പ്രവൃത്തി ദുഃഖകരമാണ്. സാഹസപ്രിയനേ, ഇത് കഠിനമായ സാഹസമാണ്.
6.41.4
इदानीं मा कृथा वीर एवंविधमरिंदम।
त्वयि किंचित्समापन्ने किं कार्यं सीतया मम ॥ ६.४१.४ ॥
വീരാ, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ, ഇനി ഇത്തരം കാര്യം ചെയ്യരുത്. നിനക്ക് എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാൽ, സീതയെക്കൊണ്ട് എനിക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം?
6.41.5
भरतेन महाबाहो लक्ष्मणेन यवीयसा।
शत्रुघ्नेन च शत्रुघ्न स्वशरीरेण वा पुनः ॥ ६.४१.५ ॥
മഹാബാഹുവേ, ശത്രുഘ്നനേ, ഭരതനോടും, ഇളയവനായ ലക്ഷ്മണനോടും, ശത്രുഘ്നനോടും, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സ്വന്തം ശരീരത്തോടും കൂടിയും (എനിക്ക് പ്രയോജനമില്ല).
6.41.6
त्वयि चानागते पूर्वमिति मे निश्चिता मतिः।
जानतश्चापि ते वीर्यं महेन्द्रवरुणोपम ॥ ६.४१.६ ॥
നീ വരുന്നതിന് മുൻപേ തന്നെ എന്റെ നിശ്ചയം ഇതായിരുന്നു. ഇന്ദ്രനും വരുണനും തുല്യനായവനേ, നിന്റെ വീര്യം എനിക്ക് അറിയാം.
6.41.7
हत्वाहं रावणं युद्धे सपुत्रबलवाहनम्।
अभिषिच्य च लङ्कायां विभीषणमथापि च ॥ ६.४१.७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പുത്രന്മാരോടും സൈന്യത്തോടും വാഹനങ്ങളോടും കൂടി രാവണനെ വധിച്ച്, ലങ്കയിൽ വിഭീഷണനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്,
6.41.8
भरते राज्यमारोप्य त्यक्ष्ये देहं महाबल।
तमेवं वादिनं रामं सुग्रीवः प्रत्यभाषत ॥ ६.४१.८ ॥
ഭരതന് രാജ്യം ഏൽപ്പിച്ച്, ഹേ മഹാബലാ, ഞാൻ ശരീരം ത്യജിക്കും.
6.41.9
तव भार्यापहर्तारं दृष्ट्वा राघव रावणम्।
मर्षयामि कथं वीर जानन् विक्रममात्मनः ॥ ६.४१.९ ॥
രാഘവാ, നിന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച രാവണനെ കണ്ടിട്ട്, ഹേ വീരാ, എന്റെ പരാക്രമം അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ എങ്ങനെ ക്ഷമിക്കും?
6.41.10
इत्येवं वादिनं वीरमभिनन्द्य च राघवः।
लक्ष्मणं लक्ष्मिसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.४१.१० ॥
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച ആ വീരനെ അഭിനന്ദിച്ച്, രാഘവൻ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.41.11
परिगृह्योदकं शीतं वनानि फलवन्ति च।
बलौघं संविभज्येमं व्यूह्य तिष्ठाम लक्ष्मण ॥ ६.४१.११ ॥
തണുത്ത വെള്ളവും ഫലവൃക്ഷങ്ങളുള്ള കാടുകളും കൈവശമാക്കി, ഈ സൈന്യത്തെ വിഭജിച്ച് വ്യൂഹം ചമച്ച് ലക്ഷ്മണാ, നമുക്ക് നിൽക്കാം.
6.41.12
लोकक्षयकरं भीमं भयं पश्याम्युपस्थितम्।
निबर्हणं प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ ६.४१.१२ ॥
ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ അപകടം ഉയർന്നുവരുന്നതായി ഞാൻ കാണുന്നു; അത് മഹാവീരന്മാരെയും ഋക്ഷന്മാരെയും വാനരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും സംഹരിക്കും.
6.41.13
वाता हि परुषं वान्ति कम्पते च वसुंधरा।
पर्वताग्राणि वेपन्ते नदन्ति धरणीधराः ॥ ६.४१.१३ ॥
കാറ്റുകൾ കഠിനമായി വീശുന്നു, ഭൂമി വിറയ്ക്കുന്നു. പർവതശിഖരങ്ങൾ വിറയ്ക്കുന്നു; ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന പർവതങ്ങൾ ഗർജിക്കുന്നു.
6.41.14
मेघाः क्रव्यादसंकाशाः परुषाः परुषस्वराः।
क्रूराः क्रूरं प्रवर्षन्ते मिश्रं शोणितबिन्दुभिः ॥ ६.४१.१४ ॥
മാംസഭോജികളായ രാക്ഷസന്മാരെപ്പോലെ തോന്നുന്ന മേഘങ്ങൾ കഠിനവും കഠിനശബ്ദമുള്ളവയുമാണ്. ക്രൂരമേഘങ്ങൾ രക്തത്തുള്ളികൾ കലർന്ന മഴ ക്രൂരമായി പെയ്യിക്കുന്നു.
6.41.15
रक्तचन्दनसंकाशा संध्या परमदारुणा।
ज्वलच्च निपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ ६.४१.१५ ॥
ചുവന്ന ചന്ദനത്തിന്റെ നിറമുള്ള സന്ധ്യ അതിഭയങ്കരമാണ്. ഇതാ, സൂര്യനിൽനിന്ന് ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിമണ്ഡലം വീഴുന്നു.
6.41.16
आदित्यमभिवाश्यन्ति जनयन्तो महद्भयम्।
दीना दीनस्वरा घोरा अप्रशस्ता मृगद्विजाः ॥ ६.४१.१६ ॥
സൂര്യനെ നോക്കി, മഹാഭയം ജനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ദീനസ്വരത്തിൽ ഭയങ്കരവും അശുഭവുമായ മൃഗപക്ഷികൾ കരയുന്നു.
6.41.17
रजन्यामप्रकाशश्च संतापयति चन्द्रमाः।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तो यथा लोकस्य संक्षये ॥ ६.४१.१७ ॥
രാത്രിയിൽ പ്രകാശമില്ലാത്ത ചന്ദ്രൻ ചുട്ടുപൊള്ളിക്കുന്നു; അവന്റെ രശ്മികളുടെ അറ്റങ്ങൾ കറുപ്പും ചുവപ്പും കലർന്നതാണ്, ലോകം നശിക്കുന്ന കാലത്തെന്നപോലെ.
6.41.18
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषः सुलोहितः।
आदित्यमण्डले नीलं लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते ॥ ६.४१.१८ ॥
സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ ചെറുതും രൂക്ഷവും അശുഭവുമായ, അതിചുവപ്പായ പരിവേഷമുണ്ട്. ലക്ഷ്മണാ, സൂര്യമണ്ഡലത്തിൽ ഒരു നീല അടയാളം കാണുന്നു.
6.41.19
दृश्यन्ते न यथावच्च नक्षत्राण्यभिवर्तते।
युगान्तमिव लोकस्य पश्य लक्ष्मण शंसति ॥ ६.४१.१९ ॥
നക്ഷത്രങ്ങൾ യഥാവിധി കാണുന്നില്ല; അവ തങ്ങളുടെ വഴിയിൽ ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു. ലക്ഷ്മണാ, നോക്കൂ, ഇത് ലോകത്തിന്റെ യുഗാന്തത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
6.41.20
काकाः श्येनास्तथा गृध्रा नीचैः परिपतन्ति च।
शिवाश्चाप्यशुभा वाचः प्रवदन्ति महास्वनाः ॥ ६.४१.२० ॥
കാക്കകളും പരുന്തുകളും കഴുകന്മാരും താഴേക്കു പറന്നിറങ്ങുന്നു; കുറുനരികളും അശുഭമായ, ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ കരയുന്നു.
6.41.21
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुक्तैः कपिराक्षसैः।
भविष्यत्यावृता भूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.४१.२१ ॥
വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും എറിയുന്ന പർവതങ്ങളാലും ശൂലങ്ങളാലും വാളുകളാലും ഭൂമി മൂടപ്പെട്ട്, മാംസരക്തച്ചേറായിത്തീരും.
6.41.22
क्षिप्रमद्य दुराधर्षां पुरीं रावणपालिताम्।
अभियाम जवेनैव सर्वतो हरिभिर्वृताः ॥ ६.४१.२२ ॥
ഇന്നുതന്നെ വേഗത്തിൽ, വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും, രാവണൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന ആ ദുർജയമായ നഗരത്തിലേക്ക് നമുക്ക് മുന്നേറാം.
6.41.23
इत्येवं तु वदन् वीरो लक्ष्मणं लक्ष्मणाग्रजः।
तस्मादवातरच्छीघ्रं पर्वताग्रान्महाबलः ॥ ६.४१.२३ ॥
ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ലക്ഷ്മണന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ ആ വീരനും മഹാബലവാനും പർവതശിഖരത്തിൽനിന്ന് വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി.
6.41.24
अवतीर्य तु धर्मात्मा तस्माच्छैलात् स राघवः।
परैः परमदुर्धर्षं ददर्श बलमात्मनः ॥ ६.४१.२४ ॥
ആ പർവതത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങിയ ധർമാത്മാവായ രാഘവൻ, ശത്രുക്കൾക്ക് അത്യന്തം ദുർജയമായ തന്റെ സൈന്യത്തെ കണ്ടു.
6.41.25
संनह्य तु ससुग्रीवः कपिराजबलं महत्।
कालज्ञो राघवः काले संयुगायाभ्यचोदयत् ॥ ६.४१.२५ ॥
സുഗ്രീവനോടൊപ്പം കപിരാജന്റെ വലിയ സേനയെ സജ്ജമാക്കി, കാലമറിയുന്ന രാഘവൻ ഉചിതസമയത്ത് യുദ്ധത്തിനായി അതിനെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.
6.41.26
ततः काले महाबाहुर्बलेन महता वृतः।
प्रस्थितः पुरतो धन्वी लङ्कामभिमुखः पुरीम् ॥ ६.४१.२६ ॥
പിന്നെ ഉചിതസമയത്ത്, മഹാബാഹുവായ വില്ലാളി രാമൻ വലിയ സേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് മുന്നിൽ ലങ്കാനഗരത്തിന് അഭിമുഖമായി യാത്ര തിരിച്ചു.
6.41.27
तं विभीषणसुग्रीवौ हनूमाञ्जाम्बवान् नलः।
ऋक्षराजस्तथा नीलो लक्ष्मणश्चान्वयुस्तदा ॥ ६.४१.२७ ॥
അവനെ വിഭീഷണനും സുഗ്രീവനും ഹനുമാനും ജാംബവാനും നളനും ഋക്ഷരാജനും അതുപോലെ നീലനും ലക്ഷ്മണനും അപ്പോൾ അനുഗമിച്ചു.
6.41.28
ततः पश्चात् सुमहती पृतनर्क्षवनौकसाम्।
प्रच्छाद्य महतीं भूमिमनुयाति स्म राघवम् ॥ ६.४१.२८ ॥
പിന്നീട് പിന്നിൽ നിന്ന് വലിയ കരടികളുടെയും വനവാസികളായ വാനരന്മാരുടെയും സേന, വിശാലമായ ഭൂമിയെ മൂടിക്കൊണ്ട് രാഘവനെ അനുഗമിച്ചു.
6.41.29
शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्।
जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः परवारणाः ॥ ६.४१.२९ ॥
മലശിഖരങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് വലിയ മരങ്ങളും ആനകൾക്ക് തുല്യരായ വാനരന്മാർ പിടിച്ചെടുത്തു; അവർ ശത്രുക്കളെ തടയുന്ന വീരന്മാരായിരുന്നു.
6.41.30
तौ त्वदीर्घेण कालेन भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
रावणस्य पुरीं लङ्कामासेदतुररिंदमौ ॥ ६.४१.३० ॥
ശത്രുക്കളെ അമർത്തുന്ന ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും, വൈകാതെ രാവണന്റെ ലങ്കാനഗരത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.
6.41.31
पताकामालिनीं रम्यामुद्यानवनशोभिताम्।
चित्रवप्रां सुदुष्प्रापामुच्चैः प्राकारतोरणाम् ॥ ६.४१.३१ ॥
കൊടിമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചതും മനോഹരവും ഉദ്യാനങ്ങളും വനങ്ങളും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്നതും അത്ഭുതകരമായ മതിലുകളുള്ളതും അതീവ ദുർഗമവും ഉയർന്ന പ്രാകാരങ്ങളും തോരണങ്ങളുമുള്ളതുമായ (ലങ്ക).
6.41.32
तां सुरैरपि दुर्धर्षां रामवाक्यप्रचोदिताः।
यथानिदेशं सम्पीड्य न्यविशन्त वनौकसः ॥ ६.४१.३२ ॥
ദേവന്മാർക്കുപോലും കീഴടക്കാനാവാത്ത ആ നഗരത്തിൽ, രാമന്റെ വാക്കിനാൽ പ്രചോദിതരായ വനവാസികളായ വാനരന്മാർ കല്പനപ്രകാരം തിക്കിത്തിരക്കി പ്രവേശിച്ചു.
6.41.33
लङ्कायास्तूत्तरद्वारं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
रामः सहानुजो धन्वी जुगोप च रुरोध च ॥ ६.४१.३३ ॥
ലങ്കയുടെ വടക്കേ വാതിൽ പർവതശൃംഗംപോലെ ഉയർന്നതായിരുന്നു; വില്ലേന്തിയ രാമൻ അനുജനോടൊപ്പം അതിനെ കാത്ത് ഉപരോധിച്ചു.
6.41.34
लङ्कामुपनिविष्टस्तु रामो दशरथात्मजः।
लक्ष्मणानुचरो वीरः पुरीं रावणपालिताम् ॥ ६.४१.३४ ॥
ദശരഥപുത്രനായ വീരൻ രാമൻ ലക്ഷ്മണനെ പിന്തുടർന്ന്, രാവണൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന ആ ലങ്കാപുരിയുടെ സമീപം പാളയമടിച്ചു.
6.41.35
उत्तरद्वारमासाद्य यत्र तिष्ठति रावणः।
नान्यो रामाद्धि तद् द्वारं समर्थः परिरक्षितुम् ॥ ६.४१.३५ ॥
വടക്കേ വാതിലിൽ എത്തിയാൽ, രാവണൻ നിൽക്കുന്നിടത്ത്, രാമനല്ലാതെ മറ്റൊരാൾക്കും ആ വാതിൽ കാക്കാൻ കഴിയില്ല.
6.41.36
रावणाधिष्ठितं भीमं वरुणेनेव सागरम्।
सायुधै राक्षसैर्भीमैरभिगुप्तं समन्ततः ॥ ६.४१.३६ ॥
വരുണൻ ഭരിക്കുന്ന സമുദ്രംപോലെ രാവണൻ ഭരിക്കുന്ന ആ ഭയങ്കര ലങ്ക, ആയുധമേന്തിയ ഭയങ്കര രാക്ഷസന്മാരാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.41.37
लघूनां त्रासजननं पातालमिव दानवैः।
विन्यस्तानि च योधानां बहूनि विविधानि च ॥ ६.४१.३७ ॥
ദാനവന്മാർ നിറഞ്ഞ പാതാളം പോലെ ചെറിയ വാനരന്മാർക്ക് ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു അത്; അവിടെ യോദ്ധാക്കളുടെ പലതരം ആയുധങ്ങൾ നിരത്തിവച്ചിരുന്നു.
6.41.38
ददर्शायुधजालानि तथैव कवचानि च।
पूर्वं तु द्वारमासाद्य नीलो हरिचमूपतिः ॥ ६.४१.३८ ॥
ആയുധക്കൂട്ടങ്ങളെയും കവചങ്ങളെയും അവൻ കണ്ടു. ആദ്യം വാതിലിലെത്തി വാനരസേനാപതിയായ നീലൻ.
6.41.39
अतिष्ठत् सह मैन्देन द्विविदेन च वीर्यवान्।
अङ्गदो दक्षिणद्वारं जग्राह सुमहाबलः ॥ ६.४१.३९ ॥
വീര്യവാനായ മൈന്ദനോടും ദ്വിവിദനോടും ഒപ്പം നിന്നു. അത്യന്തം ബലവാനായ അംഗദൻ തെക്കേ വാതിൽ കാത്തു.
6.41.40
ऋषभेण गवाक्षेण गजेन गवयेन च।
हनूमान् पश्चिमद्वारं ररक्ष बलवान् कपिः ॥ ६.४१.४० ॥
ഋഷഭൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗജൻ, ഗവയൻ എന്നിവരോടൊപ്പം. ബലവാനായ വാനരൻ ഹനുമാൻ പടിഞ്ഞാറെ വാതിൽ കാത്തു.
6.41.41
प्रमाथिप्रघसाभ्यां च वीरैरन्यैश्च संगतः।
मध्यमे च स्वयं गुल्मे सुग्रीवः समतिष्ठत ॥ ६.४१.४१ ॥
പ്രമാഥിയോടും പ്രഘസനോടും മറ്റു വീരന്മാരോടും ചേർന്ന്, സുഗ്രീവൻ തന്നെ മധ്യസേനയിൽ നിന്നു.
6.41.42
सह सर्वैर्हरिश्रेष्ठैः सुपर्णपवनोपमैः।
वानराणां तु षट्त्रिंशत्कोट्यः प्रख्यातयूथपाः ॥ ६.४१.४२ ॥
ഗരുഡനും വായുവിനും തുല്യരായ ശ്രേഷ്ഠ വാനരന്മാരോടൊപ്പം. വാനരന്മാരുടെ മുപ്പത്താറു കോടി പ്രസിദ്ധ യൂഥപന്മാർ (അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു).
6.41.43
निपीड्योपनिविष्टाश्च सुग्रीवो यत्र वानरः।
शासनेन तु रामस्य लक्ष्मणः सविभीषणः ॥ ६.४१.४३ ॥
സുഗ്രീവനും വാനരസേനയും അമർത്തി നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത്, രാമന്റെ കല്പനപ്രകാരം ലക്ഷ്മണൻ വിഭീഷണനോടൊപ്പം നിലയുറപ്പിച്ചു.
6.41.44
द्वारे द्वारे हरीणां तु कोटिं कोटीर्न्यवेशयत्।
पश्चिमेन तु रामस्य सुषेणः सहजाम्बवान् ॥ ६.४१.४४ ॥
ഓരോ വാതിലിലും വാനരന്മാരുടെ കോടികോടി സൈന്യത്തെ അവൻ നിർത്തി; രാമന്റെ പക്ഷത്ത് പടിഞ്ഞാറുവശത്ത് സുഷേണനും ജാംബവാനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.41.45
अदूरान्मध्यमे गुल्मे तस्थौ बहुबलानुगः।
ते तु वानरशार्दूलाः शार्दूला इव दंष्ट्रिणः।
गृहीत्वा द्रुमशैलाग्रान् हृष्टा युद्धाय तस्थिरे ॥ ६.४१.४५ ॥
സമീപത്തു മധ്യവ്യൂഹത്തിൽ ഏറെ ബലമുള്ള സേനയോടൊപ്പം അവൻ നിന്നു; ആ വാനരവ്യാഘ്രങ്ങൾ കോമ്പല്ലുള്ള കടുവകളെപ്പോലെ മരങ്ങളും മലമുകളുകളും എടുത്ത് ആവേശത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി നിന്നു.
6.41.46
सर्वे विकृतलाङ्गूलाः सर्वे दंष्ट्रानखायुधाः।
सर्वे विकृतचित्राङ्गाः सर्वे च विकृताननाः ॥ ६.४१.४६ ॥
എല്ലാവരുടെയും വാലുകൾ വളഞ്ഞിരുന്നു; എല്ലാവർക്കും പല്ലും നഖവുമായിരുന്നു ആയുധം; എല്ലാവരുടെ ശരീരവും വികൃതമായ നിറക്കുറികളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; എല്ലാവരുടെ മുഖങ്ങളും ഭയങ്കരമായിരുന്നു.
6.41.47
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः ॥ ६.४१.४७ ॥
ചിലർക്ക് പത്ത് ആനകളുടെ ബലമുണ്ടായിരുന്നു; ചിലർ അതിലും പത്തിരട്ടി ബലവാന്മാരായിരുന്നു; ചിലർ ആയിരം ആനകളുടെ വീര്യത്തിനു തുല്യരായിരുന്നു.
6.41.48
सन्ति चौघबलाः केचित् केचिच्छतगुणोत्तराः।
अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन् हरियूथपाः ॥ ६.४१.४८ ॥
ചിലർക്ക് പ്രളയജലത്തിന്റെ ബലമുണ്ടായിരുന്നു; ചിലർ നൂറിരട്ടി ബലവാന്മാരായിരുന്നു; മറ്റു ചിലരുടെ ബലം അളക്കാനാകാത്തതായിരുന്നു—അവിടെ വാനരയൂഥപന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.41.49
अद्भुतश्च विचित्रश्च तेषामासीत् समागमः।
तत्र वानरसैन्यानां शलभानामिवोद्गमः ॥ ६.४१.४९ ॥
അവരുടെ ആ സമാഗമം അദ്ഭുതകരവും വിചിത്രവുമായിരുന്നു; അവിടെ വാനരസൈന്യങ്ങൾ വെട്ടുക്കിളികൾ പൊങ്ങുന്നതുപോലെ ഉയർന്നു.
6.41.50
परिपूर्णमिवाकाशं सम्पूर्णेव च मेदिनी।
लङ्कामुपनिविष्टैश्च सम्पतद्भिश्च वानरैः ॥ ६.४१.५० ॥
ആകാശം നിറഞ്ഞതുപോലെയും ഭൂമി മുഴുവൻ നിറഞ്ഞതുപോലെയും ആയി; ലങ്കയെ വളഞ്ഞുനിന്നും ചാടിവീണും കൊണ്ടിരുന്ന വാനരരാൽ.
6.41.51
शतं शतसहस्राणां पृतनर्क्षवनौकसाम्।
लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुरन्ये योद्धुं समन्ततः ॥ ६.४१.५१ ॥
ലക്ഷക്കണക്കിന് കരടികളും വനവാസികളായ വാനരസേനകളും ലങ്കയുടെ ദ്വാരങ്ങളിൽ എത്തി; മറ്റുള്ളവർ യുദ്ധത്തിനായി എല്ലായിടത്തുനിന്നും വന്നു.
6.41.52
आवृतः स गिरिः सर्वैस्तैः समन्तात् प्लवङ्गमैः।
अयुतानां सहस्रं च पुरीं तामभ्यवर्तत ॥ ६.४१.५२ ॥
ആ പർവ്വതം ചുറ്റുപാടും ആ ചാടിനടക്കുന്ന വാനരർ എല്ലാം ചേർന്ന് വളഞ്ഞു; പതിനായിരം-ആയിരം വാനരർ ആ നഗരത്തെ ആക്രമിച്ചു.
6.41.53
वानरैर्बलवद्भिश्च बभूव द्रुमपाणिभिः।
सर्वतः संवृता लङ्का दुष्प्रवेशापि वायुना ॥ ६.४१.५३ ॥
മരങ്ങൾ കൈകളിൽ ഏന്തിയ ശക്തരായ വാനരരാൽ ലങ്ക എല്ലായിടത്തും വളയപ്പെട്ടു; കാറ്റിനുപോലും അതിൽ കടക്കാൻ പ്രയാസമായി.
6.41.54
राक्षसा विस्मयं जग्मुः सहसाभिनिपीडिताः।
वानरैर्मेघसंकाशैः शक्रतुल्यपराक्रमैः ॥ ६.४१.५४ ॥
പെട്ടെന്ന് ഞെരുക്കപ്പെട്ട രാക്ഷസർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു; മേഘസമാനരും ഇന്ദ്രതുല്യ പരാക്രമികളുമായ വാനരരാൽ.
6.41.55
महाञ्छब्दोऽभवत् तत्र बलौघस्याभिवर्ततः।
सागरस्येव भिन्नस्य यथा स्यात् सलिलस्वनः ॥ ६.४१.५५ ॥
അവിടെ സൈന്യപ്രവാഹം മുന്നോട്ടു നീങ്ങിയപ്പോൾ മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു; പിളർന്ന സമുദ്രത്തിലെ ജലനാദം പോലെ അത് ആയിരുന്നു.
6.41.56
तेन शब्देन महता सप्राकारा सतोरणा।
लङ्का प्रचलिता सर्वा सशैलवनकानना ॥ ६.४१.५६ ॥
ആ മഹാശബ്ദത്താൽ പ്രാകാരങ്ങളും തോരണങ്ങളുമുള്ള സമ്പൂർണ ലങ്ക, പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും സഹിതം ഇളകി.
6.41.57
रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी।
बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः ॥ ६.४१.५७ ॥
രാമലക്ഷ്മണന്മാർ സംരക്ഷിച്ച ആ സേന, സുഗ്രീവനോടൊപ്പം, എല്ലാ ദേവാസുരന്മാർക്കും പോലും അജയ്യമായി.
6.41.58
राघवः संनिवेश्यैवं स्वसैन्यं रक्षसां वधे।
सम्मन्त्र्य मन्त्रिभिः सार्धं निश्चित्य च पुनः पुनः ॥ ६.४१.५८ ॥
രാഘവൻ രാക്ഷസവധത്തിനായി തന്റെ സൈന്യത്തെ ഇങ്ങനെ വിന്യസിച്ച്, മന്ത്രിമാരുമായി ആലോചിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും തീരുമാനിച്ചു.
6.41.59
आनन्तर्यमभिप्रेप्सुः क्रमयोगार्थतत्त्ववित् ।
विभीषणस्यानुमते राजधर्ममनुस्मरन् ॥ ६.४१.५९ ॥
ക്രമത്തിന്റെയും ഉപായത്തിന്റെയും തത്ത്വം അറിഞ്ഞവനായ രാമൻ, തുടർന്നുള്ള കർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച്, വിഭീഷണന്റെ അനുമതിയോടെ, രാജധർമ്മം ഓർത്ത് (തീരുമാനിച്ചു).
6.41.60
अङ्गदं वालितनयं समाहूयेदमब्रवीत्।
गत्वा सौम्य दशग्रीवं ब्रूहि मद्वचनात् कपे ॥ ६.४१.६० ॥
വാലിയുടെ പുത്രൻ അംഗദനെ വിളിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "സൗമ്യനായ കപീ, പോയി എന്റെ വാക്കുപ്രകാരം ദശഗ്രീവനോട് പറയൂ."
6.41.61
लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां भयं त्यक्त्वा गतव्यथः।
भ्रष्टश्रीकं गतैश्वर्यं मुमूर्षानष्टचेतनम् ॥ ६.४१.६१ ॥
ലങ്കാനഗരം ചാടിക്കടന്ന്, ഭയം വിട്ട്, വ്യഥയില്ലാതെ, ശോഭ നഷ്ടപ്പെട്ടും ഐശ്വര്യം വറ്റിയും, മരണം കാംക്ഷിച്ച് ബോധം നശിച്ച നിലയിൽ (നിന്റെ നഗരം ഞാൻ കണ്ടു).
6.41.62
ऋषीणां देवतानां च गन्धर्वाप्सरसां तथा।
नागानामथ यक्षाणां राज्ञां च रजनीचर ॥ ६.४१.६२ ॥
ഋഷികളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും അപ്സരസ്സുകളുടെയും നാഗങ്ങളുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും (സ്ഥിതിയും ഇതുതന്നെ), ഹേ രാത്രിചരാ.
6.41.63
यच्च पापं कृतं मोहादवलिप्तेन राक्षस।
नूनं ते विगतो दर्पः स्वयंभूवरदानजः।
तस्य पापस्य सम्प्राप्ता व्युष्टिरद्य दुरासदा ॥ ६.४१.६३ ॥
ഹേ രാക്ഷസാ, മോഹത്താലും ഗർവ്വാലും നീ ചെയ്ത പാപമുണ്ട്; സ്വയംഭൂവിന്റെ വരത്താൽ ജനിച്ച നിന്റെ അഹങ്കാരം തീർച്ചയായും നശിച്ചു. ആ പാപത്തിന്റെ ദുസ്സഹമായ ഫലം ഇന്ന് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
6.41.64
यस्य दण्डधरस्तेऽहं दाराहरणकर्शितः।
दण्डं धारयमाणस्तु लङ्काद्वारे व्यवस्थितः ॥ ६.४१.६४ ॥
ഭാര്യയെ അപഹരിച്ചതിനാൽ ക്ഷീണിച്ച ഞാൻ, ദണ്ഡമേന്തി ലങ്കാദ്വാരത്തിൽ നിൽക്കുന്നു; നിനക്ക് ദണ്ഡം നൽകുന്നവൻ ഞാനാണ്.
6.41.65
पदवीं देवतानां च महर्षीणां च राक्षस।
राजर्षीणां च सर्वेषां गमिष्यसि युधि स्थिरः ॥ ६.४१.६५ ॥
ഹേ രാക്ഷസാ, യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നാൽ, ദേവന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും രാജർഷിമാരുടെയും എല്ലാവരുടെയും വഴിയിൽ നീ പോകും.
6.41.66
बलेन येन वै सीतां मायया राक्षसाधम।
मामतिक्रमयित्वा त्वं हृतवांस्तन्निदर्शय ॥ ६.४१.६६ ॥
ഹേ രാക്ഷസാധമാ, മായയാൽ എന്നെ മറികടന്ന് നീ സീതയെ അപഹരിച്ച ആ ബലം ഇപ്പോൾ കാണിക്കൂ.
6.41.67
अराक्षसमिमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः।
न चेच्छरणमभ्येषि तामादाय तु मैथिलीम् ॥ ६.४१.६७ ॥
നീ മൈഥിലിയെ കൂട്ടി ശരണം പ്രാപിച്ചില്ലെങ്കിൽ, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഈ ലോകത്തെ രാക്ഷസരില്ലാത്തതാക്കും.
6.41.68
धर्मात्मा राक्षसश्रेष्ठः सम्प्राप्तोऽयं विभीषणः।
लङ्कैश्वर्यमिदं श्रीमान् ध्रुवं प्राप्नोत्यकण्टकम् ॥ ६.४१.६८ ॥
ധർമാത്മാവും രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനുമായ വിഭീഷണൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഈ ശ്രീമാൻ ലങ്കയുടെ ഈ ഐശ്വര്യം തീർച്ചയായും എതിരില്ലാതെ നേടും.
6.41.69
नहि राज्यमधर्मेण भोक्तुं क्षणमपि त्वया।
शक्यं मूर्खसहायेन पापेनाविदितात्मना ॥ ६.४१.६९ ॥
അധർമത്തിലൂടെ, മൂഢസഹായികളോടൊപ്പം, പാപിയും ആത്മജ്ഞാനമില്ലാത്തവനുമായ നിനക്ക് രാജ്യം ഒരു നിമിഷവും ഭരിക്കാനാവില്ല.
6.41.70
युध्यस्व मा धृतिं कृत्वा शौर्यमालम्ब्य राक्षस।
मच्छरैस्त्वं रणे शान्तस्ततः पूतो भविष्यसि ॥ ६.४१.७० ॥
രാക്ഷസാ, ധൈര്യം കൈക്കൊണ്ട് ശൗര്യം ആശ്രയിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യുക; രണത്തിൽ എന്റെ അമ്പുകളാൽ ശാന്തനായാൽ നീ പവിത്രനാകും.
6.41.71
यद्याविशसि लोकांस्त्रीन् पक्षीभूतो निशाचर।
मम चक्षुःपथं प्राप्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ ६.४१.७१ ॥
രാത്രിസഞ്ചാരീ, നീ പക്ഷിയായി മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും കടന്നാലും, എന്റെ കാഴ്ചയുടെ വഴിയിൽ വന്നാൽ ജീവനോടെ മടങ്ങിപ്പോകില്ല.
6.41.72
ब्रवीमि त्वां हितं वाक्यं क्रियतामौर्ध्वदेहिकम्।
सुदृष्टा क्रियतां लङ्का जीवितं ते मयि स्थितम् ॥ ६.४१.७२ ॥
നിനക്ക് ഹിതമായ വാക്ക് പറയുന്നു: നിന്റെ മരണാനന്തര ക്രിയകൾ ചെയ്യിക്കുക; ലങ്കയെ നന്നായി കണ്ടുകൊള്ളുക; നിന്റെ ജീവൻ എന്നിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്.
6.41.73
इत्युक्तः स तु तारेयो रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
जगामाकाशमाविश्य मूर्तिमानिव हव्यवाट् ॥ ६.४१.७३ ॥
അക്ലിഷ്ടകർമ്മാവായ രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, താരയുടെ പുത്രൻ അംഗദൻ മൂർത്തിമാനായ ഹവ്യവാഹനനെപ്പോലെ ആകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചുയർന്നു.
6.41.74
सोऽतिपत्य मुहूर्तेन श्रीमान् रावणमन्दिरम्।
ददर्शासीनमव्यग्रं रावणं सचिवैः सह ॥ ६.४१.७४ ॥
ആ തേജസ്വിയായ അംഗദൻ ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് രാവണന്റെ മന്ദിരത്തിലെത്തി, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ശാന്തനായി ഇരിക്കുന്ന രാവണനെ കണ്ടു.
6.41.75
ततस्तस्याविदूरेण निपत्य हरिपुंगवः।
दीप्ताग्निसदृशस्तस्थावङ्गदः कनकाङ्गदः ॥ ६.४१.७५ ॥
പിന്നെ അടുത്തു തന്നെ ഇറങ്ങിയ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ അംഗദൻ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ, സ്വർണ്ണത്തോൾവളകളണിഞ്ഞ് നിന്നു.
6.41.76
तद् रामवचनं सर्वमन्यूनाधिकमुत्तमम्।
सामात्यं श्रावयामास निवेद्यात्मानमात्मना ॥ ६.४१.७६ ॥
സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, രാമന്റെ ആ ഉത്തമവാക്യങ്ങളെല്ലാം കുറവോ കൂടുതലോ ഇല്ലാതെ, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം കേൾപ്പിച്ചു.
6.41.77
दूतोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
वालिपुत्रोऽङ्गदो नाम यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ ६.४१.७७ ॥
അക്ലിഷ്ടകർമ്മാവായ കോസലേന്ദ്രൻ രാമന്റെ ദൂതനാണ് ഞാൻ; വാലിയുടെ പുത്രൻ അംഗദൻ എന്നാണ് എന്റെ പേര് — അത് അങ്ങയുടെ കാതിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
6.41.78
आह त्वां राघवो रामः कौसल्यानन्दवर्धनः।
निष्पत्य प्रतियुध्यस्व नृशंस पुरुषो भव ॥ ६.४१.७८ ॥
കൗസല്യയുടെ ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന രാഘവ രാമൻ നിന്നോട് പറയുന്നു: ക്രൂരാ, പുറത്തുവന്ന് പൊരുതുക; പുരുഷനാകൂ.
6.41.79
हन्तास्मि त्वां सहामात्यं सपुत्रज्ञातिबान्धवम्।
निरुद्विग्नास्त्रयो लोका भविष्यन्ति हते त्वयि ॥ ६.४१.७९ ॥
ഞാൻ നിന്നെ മന്ത്രിമാരോടും പുത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടി കൊല്ലും. നീ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും ഭയരഹിതമാകും.
6.41.80
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्।
शत्रुमद्योद्धरिष्यामि त्वामृषीणां च कण्टकम् ॥ ६.४१.८० ॥
ദേവന്മാർ, ദാനവർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗങ്ങൾ, രാക്ഷസർ എന്നിവരുടെ ശത്രുവും ഋഷിമാർക്ക് മുള്ളും ആയ നിന്നെ ഇന്ന് ഞാൻ പിഴുതെറിയും.
6.41.81
विभीषणस्य चैश्वर्यं भविष्यति हते त्वयि।
न चेत् सत्कृत्य वैदेहीं प्रणिपत्य प्रदास्यसि ॥ ६.४१.८१ ॥
നീ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ വിഭീഷണന് ഐശ്വര്യം ലഭിക്കും. വൈദേഹിയെ ബഹുമാനപൂർവം നമസ്കരിച്ച് നീ തിരിച്ചു നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ,
6.41.82
इत्येवं परुषं वाक्यं ब्रुवाणे हरिपुङ्गवे।
अमर्षवशमापन्नो निशाचरगणेश्वरः ॥ ६.४१.८२ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠൻ ഇങ്ങനെ കഠിനവാക്കുകൾ പറയുമ്പോൾ, രാത്രിസഞ്ചാരികളുടെ നാഥൻ കോപവശനായി.
6.41.83
ततः स रोषमापन्नः शशास सचिवांस्तदा।
गृह्यतामिति दुर्मेधा वध्यतामिति चासकृत् ॥ ६.४१.८३ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ ദുർബുദ്ധി മന്ത്രിമാരോട് കല്പിച്ചു—'ഇവനെ പിടിക്കുവിൻ', 'ഇവനെ വധിക്കുവിൻ' എന്ന് പലവട്ടം.
6.41.84
रावणस्य वचः श्रुत्वा दीप्ताग्निमिव तेजसा।
जगृहुस्तं ततो घोराश्चत्वारो रजनीचराः ॥ ६.४१.८४ ॥
രാവണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, തേജസ്സിൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയുള്ള അവനെ നാല് ഘോരരായ രാത്രിസഞ്ചാരികൾ പിടികൂടി.
6.41.85
ग्राहयामास तारेयः स्वयमात्मानमात्मवान्।
बलं दर्शयितुं वीरो यातुधानगणे तदा ॥ ६.४१.८५ ॥
താരയുടെ പുത്രനായ ആ വീരൻ, ആത്മസംയമത്തോടെ, അപ്പോൾ രാക്ഷസസംഘത്തിനു മുന്നിൽ തന്റെ ബലം കാണിക്കാനായി സ്വയം തന്നെ പിടിക്കപ്പെടാൻ അനുവദിച്ചു.
6.41.86
स तान् बाहुद्वयासक्तानादाय पतगानिव।
प्रासादं शैलसंकाशमुत्पपाताङ्गदस्तदा ॥ ६.४१.८६ ॥
അംഗദൻ, തന്റെ രണ്ടു കൈകളിലും തൂങ്ങിക്കിടന്ന അവരെ പക്ഷികളെപ്പോലെ എടുത്തുകൊണ്ട്, അപ്പോൾ പർവതസമാനമായ കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് ചാടി.
6.41.87
तस्योत्पतनवेगेन निर्धूतास्तत्र राक्षसाः।
भूमौ निपतिताः सर्वे राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः ॥ ६.४१.८७ ॥
അവന്റെ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിന്റെ വേഗത്തിൽ അവിടത്തെ രാക്ഷസരെല്ലാം തട്ടിത്തെറിച്ച്, രാക്ഷസരാജാവ് നോക്കിനിൽക്കെ നിലത്ത് വീണു.
6.41.88
ततः प्रासादशिखरं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
चक्राम राक्षसेन्द्रस्य वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.४१.८८ ॥
പിന്നെ വാലിയുടെ പുത്രനും പ്രതാപിയുമായ അംഗദൻ, പർവതശിഖരം പോലെ ഉയർന്ന രാക്ഷസരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരശിഖരത്തിലൂടെ നടന്നു.
6.41.89
पफाल च तदाक्रान्तं दशग्रीवस्य पश्यतः।
पुरा हिमवतः शृङ्गं वज्रेणेव विदारितम् ॥ ६.४१.८९ ॥
അപ്പോൾ ദശഗ്രീവൻ നോക്കിനിൽക്കെ, അംഗദന്റെ കാൽചവിട്ടേറ്റ് അത്, മുമ്പ് വജ്രത്താൽ പിളർക്കപ്പെട്ട ഹിമവാന്റെ ശൃംഗം പോലെ പിളർന്നുപോയി.
6.41.90
भङ्क्त्वा प्रासादशिखरं नाम विश्राव्य चात्मनः।
विनद्य सुमहानादमुत्पपात विहायसा ॥ ६.४१.९० ॥
കൊട്ടാരശിഖരം തകർത്ത്, തന്റെ പേര് വിളംബരം ചെയ്ത്, മഹാനാദത്തോടെ ഗർജിച്ച്, അവൻ ആകാശത്തേക്ക് കുതിച്ചുയർന്നു.
6.41.91
व्यथयन् राक्षसान् सर्वान् हर्षयंश्चापि वानरान्।
स वानराणां मध्ये तु रामपार्श्वमुपागतः ॥ ६.४१.९१ ॥
എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും പീഡിപ്പിച്ചും വാനരന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചും അദ്ദേഹം വാനരന്മാരുടെ ഇടയിലൂടെ വന്ന് രാമന്റെ അരികിലെത്തി.
6.41.92
रावणस्तु परं चक्रे क्रोधं प्रासादधर्षणात्।
विनाशं चात्मनः पश्यन् निःश्वासपरमोऽभवत् ॥ ६.४१.९२ ॥
എന്നാൽ രാവണൻ കൊട്ടാരം തകർക്കപ്പെട്ടതിനാൽ വലിയ കോപം കൊണ്ടു; തന്റെ നാശം കണ്ട് ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ടു.
6.41.93
रामस्तु बहुभिर्हृष्टैर्विनदद्भिः प्लवङ्गमैः।
वृतो रिपुवधाकाङ्क्षी युद्धायैवाभ्यवर्तत ॥ ६.४१.९३ ॥
രാമനാകട്ടെ, ശത്രുവധം ആഗ്രഹിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന അനേകം വാനരന്മാരാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
6.41.94
सुषेणस्तु महावीर्यो गिरिकूटोपमो हरिः।
बहुभिः संवृतस्तत्र वानरैः कामरूपिभिः ॥ ६.४१.९४ ॥
മഹാവീര്യനായ സുഷേണൻ, പർവതശിഖരംപോലെ ഉയർന്ന വാനരൻ, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കാൻ കഴിവുള്ള അനേകം വാനരന്മാരാൽ അവിടെ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.41.95
स तु द्वाराणि संयम्य सुग्रीववचनात् कपिः।
पर्यक्रामत दुर्धर्षो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ ६.४१.९५ ॥
സുഗ്രീവന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് വാതിലുകൾ തടഞ്ഞ്, ജയിക്കാനാകാത്ത ആ വാനരൻ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
6.41.96
तेषामक्षौहिणिशतं समवेक्ष्य वनौकसाम्।
लङ्कामुपनिविष्टानां सागरं चाभिवर्तताम् ॥ ६.४१.९६ ॥
ലങ്കയെ വളഞ്ഞു പാളയമടിച്ച്, കടലിലേക്ക് മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ വനവാസികളായ വാനരന്മാരുടെ നൂറ് അക്ഷൗഹിണി സേനയെ കണ്ട്.
6.41.97
राक्षसा विस्मयं जग्मुस्त्रासं जग्मुस्तथापरे।
अपरे समरे हर्षाद्धर्षमेवोपपेदिरे ॥ ६.४१.९७ ॥
ചില രാക്ഷസന്മാർ വിസ്മയത്തിലായി; മറ്റുചിലർ ഭയത്തിലായി. മറ്റുള്ളവർ യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷത്താൽ ഉത്സാഹമാണ് പ്രാപിച്ചത്.
6.41.98
कृत्स्नं हि कपिभिर्व्याप्तं प्राकारपरिखान्तरम्।
ददृशू राक्षसा दीनाः प्राकारं वानरीकृतम्।
हाहाकारमकुर्वन्त राक्षसा भयमागताः ॥ ६.४१.९८ ॥
പ്രാകാരത്തിനും കിടങ്ങിനും ഇടയിലുള്ള മുഴുവൻ സ്ഥലവും കുരങ്ങന്മാരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ദീനരായ രാക്ഷസന്മാർ കണ്ടു; കോട്ട കുരങ്ങന്മാരാൽ നിറഞ്ഞു. ഭയം ബാധിച്ച രാക്ഷസന്മാർ ഹാഹാകാരം മുഴക്കി.
6.41.99
तस्मिन् महाभीषणके प्रवृत्ते
कोलाहले राक्षसराजयोधाः।
प्रगृह्य रक्षांसि महायुधानि
युगान्तवाता इव संविचेरुः ॥ ६.४१.९९ ॥
ആ മഹാ ഭയങ്കരമായ കോലാഹലം ഉയർന്നപ്പോൾ, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ മഹാ ആയുധങ്ങളുമായി യുഗാന്തവാതങ്ങൾ പോലെ ചുറ്റും പാഞ്ഞു.