ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.41.1
अथ तस्मिन् निमित्तानि दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
सुग्रीवं सम्परिष्वज्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.४१.१ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಶಕುನಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣ ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.41.2
असम्मन्त्र्य मया सार्धं तदिदं साहसं कृतम्।
एवं साहसयुक्तानि न कुर्वन्ति जनेश्वराः ॥ ६.४१.२ ॥
ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸದೆ ನೀನು ಈ ಸಾಹಸದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ರಾಜರು ಇಂತಹ ಸಾಹಸಯುಕ್ತ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
6.41.3
संशये स्थाप्य मां चेदं बलं चेमं विभीषणम्।
कष्टं कृतमिदं वीर साहसं साहसप्रिय ॥ ६.४१.३ ॥
ಓ ವೀರನೇ, ನನ್ನನ್ನು, ಈ ಸೇನೆಯನ್ನು, ಈ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿ ಮಾಡಿದ ಈ ಕಾರ್ಯವು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಸಪ್ರಿಯನೇ, ಇದು ದುಃಖಕರ ಸಾಹಸ.
6.41.4
इदानीं मा कृथा वीर एवंविधमरिंदम।
त्वयि किंचित्समापन्ने किं कार्यं सीतया मम ॥ ६.४१.४ ॥
ಓ ವೀರನೇ, ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಿಯೇ, ಇನ್ನು ಇಂತಹದ್ದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ. ನಿನಗೇನಾದರೂ ಆದರೆ, ನನಗೆ ಸೀತೆಯಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
6.41.5
भरतेन महाबाहो लक्ष्मणेन यवीयसा।
शत्रुघ्नेन च शत्रुघ्न स्वशरीरेण वा पुनः ॥ ६.४१.५ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಓ ಶತ್ರುಘ್ನನೇ, ಭರತನೊಂದಿಗೆ, ಕಿರಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ, ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ, ಅಥವಾ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೇಹದೊಂದಿಗೂ (ನನಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ).
6.41.6
त्वयि चानागते पूर्वमिति मे निश्चिता मतिः।
जानतश्चापि ते वीर्यं महेन्द्रवरुणोपम ॥ ६.४१.६ ॥
ನೀನು ಬರುವ ಮೊದಲೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣರಿಗೆ ಸಮಾನನೇ, ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
6.41.7
हत्वाहं रावणं युद्धे सपुत्रबलवाहनम्।
अभिषिच्य च लङ्कायां विभीषणमथापि च ॥ ६.४१.७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು, ಸೇನೆ, ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾವಣನನ್ನು ವಧಿಸಿ, ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ,
6.41.8
भरते राज्यमारोप्य त्यक्ष्ये देहं महाबल।
तमेवं वादिनं रामं सुग्रीवः प्रत्यभाषत ॥ ६.४१.८ ॥
ಭರತನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಓ ಮಹಾಬಲನೇ, ನಾನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು.
6.41.9
तव भार्यापहर्तारं दृष्ट्वा राघव रावणम्।
मर्षयामि कथं वीर जानन् विक्रममात्मनः ॥ ६.४१.९ ॥
ರಾಘವನೇ, ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ರಾವಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ವೀರನೇ, ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ?
6.41.10
इत्येवं वादिनं वीरमभिनन्द्य च राघवः।
लक्ष्मणं लक्ष्मिसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.४१.१० ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಆ ವೀರನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ರಾಘವನು ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.41.11
परिगृह्योदकं शीतं वनानि फलवन्ति च।
बलौघं संविभज्येमं व्यूह्य तिष्ठाम लक्ष्मण ॥ ६.४१.११ ॥
ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರು ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಈ ಸೇನೆಯನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಿ ನಿಲ್ಲೋಣ.
6.41.12
लोकक्षयकरं भीमं भयं पश्याम्युपस्थितम्।
निबर्हणं प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥ ६.४१.१२ ॥
ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಭಯಂಕರ ಅಪಾಯ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಅದು ಮಹಾವೀರರನ್ನು, ಋಕ್ಷರು, ವಾನರರು, ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.
6.41.13
वाता हि परुषं वान्ति कम्पते च वसुंधरा।
पर्वताग्राणि वेपन्ते नदन्ति धरणीधराः ॥ ६.४१.१३ ॥
ಗಾಳಿಗಳು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿವೆ, ಭೂಮಿ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ. ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತಿವೆ; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಪರ್ವತಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿವೆ.
6.41.14
मेघाः क्रव्यादसंकाशाः परुषाः परुषस्वराः।
क्रूराः क्रूरं प्रवर्षन्ते मिश्रं शोणितबिन्दुभिः ॥ ६.४१.१४ ॥
ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸರಂತಿರುವ ಮೋಡಗಳು ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ, ಕಠೋರ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳವು. ಕ್ರೂರ ಮೋಡಗಳು ರಕ್ತದ ಹನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಮಳೆಯನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ.
6.41.15
रक्तचन्दनसंकाशा संध्या परमदारुणा।
ज्वलच्च निपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥ ६.४१.१५ ॥
ಕೆಂಪು ಚಂದನದಂತಿರುವ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾಗಿದೆ. ಇಗೋ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಮಂಡಲ ಬೀಳುತ್ತಿದೆ.
6.41.16
आदित्यमभिवाश्यन्ति जनयन्तो महद्भयम्।
दीना दीनस्वरा घोरा अप्रशस्ता मृगद्विजाः ॥ ६.४१.१६ ॥
ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಕೂಗುತ್ತ, ಮಹಾ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತ, ದೀನ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ, ಅಶುಭ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿವೆ.
6.41.17
रजन्यामप्रकाशश्च संतापयति चन्द्रमाः।
कृष्णरक्तांशुपर्यन्तो यथा लोकस्य संक्षये ॥ ६.४१.१७ ॥
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಚಂದ್ರ ಸುಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಕಿರಣಗಳ ತುದಿ ಕಪ್ಪು-ಕೆಂಪಾಗಿದೆ, ಲೋಕ ನಾಶವಾಗುವ ಕಾಲದಂತೆ.
6.41.18
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषः सुलोहितः।
आदित्यमण्डले नीलं लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते ॥ ६.४१.१८ ॥
ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ, ರುಕ್ಷವಾದ, ಅಶುಭವಾದ, ಅತಿ ಕೆಂಪಾದ ಪರಿವೇಷವಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಗುರುತು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
6.41.19
दृश्यन्ते न यथावच्च नक्षत्राण्यभिवर्तते।
युगान्तमिव लोकस्य पश्य लक्ष्मण शंसति ॥ ६.४१.१९ ॥
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನೋಡು, ಇದು ಲೋಕದ ಯುಗಾಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.
6.41.20
काकाः श्येनास्तथा गृध्रा नीचैः परिपतन्ति च।
शिवाश्चाप्यशुभा वाचः प्रवदन्ति महास्वनाः ॥ ६.४१.२० ॥
ಕಾಗೆಗಳು, ಗಿಡುಗಗಳು, ರಣಹದ್ದುಗಳು ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ; ನರಿಗಳೂ ಅಶುಭವಾದ, ಜೋರಾದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಿವೆ.
6.41.21
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुक्तैः कपिराक्षसैः।
भविष्यत्यावृता भूमिर्मांसशोणितकर्दमा ॥ ६.४१.२१ ॥
ಕಪಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಎಸೆಯುವ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ, ಶೂಲಗಳಿಂದ, ಖಡ್ಗಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ಆವೃತವಾಗಿ, ಮಾಂಸ-ರಕ್ತದ ಕೆಸರಾಗುವುದು.
6.41.22
क्षिप्रमद्य दुराधर्षां पुरीं रावणपालिताम्।
अभियाम जवेनैव सर्वतो हरिभिर्वृताः ॥ ६.४१.२२ ॥
ಇಂದೇ ಬೇಗನೆ, ಕಪಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ, ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ದುರ್ಜಯ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕೋಣ.
6.41.23
इत्येवं तु वदन् वीरो लक्ष्मणं लक्ष्मणाग्रजः।
तस्मादवातरच्छीघ्रं पर्वताग्रान्महाबलः ॥ ६.४१.२३ ॥
ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣನಾದ ಆ ವೀರ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಆ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಳಿದನು.
6.41.24
अवतीर्य तु धर्मात्मा तस्माच्छैलात् स राघवः।
परैः परमदुर्धर्षं ददर्श बलमात्मनः ॥ ६.४१.२४ ॥
ಆ ಪರ್ವತದಿಂದ ಇಳಿದ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಘವನು, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಜಯವಾದ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಂಡನು.
6.41.25
संनह्य तु ससुग्रीवः कपिराजबलं महत्।
कालज्ञो राघवः काले संयुगायाभ्यचोदयत् ॥ ६.४१.२५ ॥
ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಕಪಿರಾಜನ ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ, ಕಾಲ ತಿಳಿದ ರಾಘವನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿದನು.
6.41.26
ततः काले महाबाहुर्बलेन महता वृतः।
प्रस्थितः पुरतो धन्वी लङ्कामभिमुखः पुरीम् ॥ ६.४१.२६ ॥
ನಂತರ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಬಾಹು, ಬಿಲ್ಲುಧಾರಿ ರಾಮನು ದೊಡ್ಡ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಮುಂದೆ ಲಂಕಾ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
6.41.27
तं विभीषणसुग्रीवौ हनूमाञ्जाम्बवान् नलः।
ऋक्षराजस्तथा नीलो लक्ष्मणश्चान्वयुस्तदा ॥ ६.४१.२७ ॥
ಅವನನ್ನು ವಿಭೀಷಣ, ಸುಗ್ರೀವ, ಹನುಮಂತ, ಜಾಂಬವಂತ, ನಳ, ಕರಡಿಗಳ ರಾಜ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀಲ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಆಗ ಅನುಸರಿಸಿದರು.
6.41.28
ततः पश्चात् सुमहती पृतनर्क्षवनौकसाम्।
प्रच्छाद्य महतीं भूमिमनुयाति स्म राघवम् ॥ ६.४१.२८ ॥
ನಂತರ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ವಾನರರ ಸೇನೆ, ವಿಶಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಾ ರಾಘವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು.
6.41.29
शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्।
जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः परवारणाः ॥ ६.४१.२९ ॥
ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು ಆನೆಗಳಂತಿದ್ದ ವಾನರರು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು; ಅವರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ವೀರರು.
6.41.30
तौ त्वदीर्घेण कालेन भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
रावणस्य पुरीं लङ्कामासेदतुररिंदमौ ॥ ६.४१.३० ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುವವರು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ರಾವಣನ ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
6.41.31
पताकामालिनीं रम्यामुद्यानवनशोभिताम्।
चित्रवप्रां सुदुष्प्रापामुच्चैः प्राकारतोरणाम् ॥ ६.४१.३१ ॥
ಧ್ವಜಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಕಾರಗಳುಳ್ಳ, ತಲುಪಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ, ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳುಳ್ಳ (ಲಂಕೆ).
6.41.32
तां सुरैरपि दुर्धर्षां रामवाक्यप्रचोदिताः।
यथानिदेशं सम्पीड्य न्यविशन्त वनौकसः ॥ ६.४१.३२ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ, ರಾಮನ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ವನವಾಸಿ ವಾನರರು ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಒತ್ತುತ್ತಾ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
6.41.33
लङ्कायास्तूत्तरद्वारं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
रामः सहानुजो धन्वी जुगोप च रुरोध च ॥ ६.४१.३३ ॥
ಲಂಕೆಯ ಉತ್ತರ ದ್ವಾರ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿತ್ತು; ಬಿಲ್ಲುಧಾರಿ ರಾಮನು ತನ್ನ ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕಾಯ್ದು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದನು.
6.41.34
लङ्कामुपनिविष्टस्तु रामो दशरथात्मजः।
लक्ष्मणानुचरो वीरः पुरीं रावणपालिताम् ॥ ६.४१.३४ ॥
ದಶರಥನ ಪುತ್ರ ವೀರ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ, ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಆ ಲಂಕಾ ನಗರಿಯ ಬಳಿ ನೆಲೆಸಿದನು.
6.41.35
उत्तरद्वारमासाद्य यत्र तिष्ठति रावणः।
नान्यो रामाद्धि तद् द्वारं समर्थः परिरक्षितुम् ॥ ६.४१.३५ ॥
ಉತ್ತರ ದ್ವಾರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ರಾವಣನು ನಿಂತಿರುವಲ್ಲಿ, ರಾಮನನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಆ ದ್ವಾರವನ್ನು ಕಾಯಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ.
6.41.36
रावणाधिष्ठितं भीमं वरुणेनेव सागरम्।
सायुधै राक्षसैर्भीमैरभिगुप्तं समन्ततः ॥ ६.४१.३६ ॥
ವರುಣನು ಆಳುವ ಸಾಗರದಂತೆ ರಾವಣನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭಯಂಕರ ಲಂಕೆ, ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾದ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
6.41.37
लघूनां त्रासजननं पातालमिव दानवैः।
विन्यस्तानि च योधानां बहूनि विविधानि च ॥ ६.४१.३७ ॥
ಅದು ದಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತಾಳದಂತೆ ಚಿಕ್ಕ ವಾನರರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಯೋಧರ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಡಲಾಗಿತ್ತು.
6.41.38
ददर्शायुधजालानि तथैव कवचानि च।
पूर्वं तु द्वारमासाद्य नीलो हरिचमूपतिः ॥ ६.४१.३८ ॥
ಅವನು ಆಯುಧಗಳ ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಕವಚಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಮೊದಲು ದ್ವಾರವನ್ನು ತಲುಪಿ ವಾನರಸೇನಾಪತಿ ನೀಲನು.
6.41.39
अतिष्ठत् सह मैन्देन द्विविदेन च वीर्यवान्।
अङ्गदो दक्षिणद्वारं जग्राह सुमहाबलः ॥ ६.४१.३९ ॥
ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮೈಂದ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಂತನು. ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಅಂಗದನು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.41.40
ऋषभेण गवाक्षेण गजेन गवयेन च।
हनूमान् पश्चिमद्वारं ररक्ष बलवान् कपिः ॥ ६.४१.४० ॥
ಋಷಭ, ಗವಾಕ್ಷ, ಗಜ ಮತ್ತು ಗವಯರೊಡನೆ. ಬಲಶಾಲಿ ಕಪಿ ಹನುಮಂತನು ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.
6.41.41
प्रमाथिप्रघसाभ्यां च वीरैरन्यैश्च संगतः।
मध्यमे च स्वयं गुल्मे सुग्रीवः समतिष्ठत ॥ ६.४१.४१ ॥
ಪ್ರಮಾಥಿ, ಪ್ರಘಸ ಮತ್ತು ಇತರ ವೀರರೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಸುಗ್ರೀವನು ತಾನೇ ಮಧ್ಯದ ತುಕಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.
6.41.42
सह सर्वैर्हरिश्रेष्ठैः सुपर्णपवनोपमैः।
वानराणां तु षट्त्रिंशत्कोट्यः प्रख्यातयूथपाः ॥ ६.४१.४२ ॥
ಗರುಡ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರೊಡನೆ. ವಾನರರ ಮೂವತ್ತಾರು ಕೋಟಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೂಥಪತಿಗಳು (ಅಲ್ಲಿದ್ದರು).
6.41.43
निपीड्योपनिविष्टाश्च सुग्रीवो यत्र वानरः।
शासनेन तु रामस्य लक्ष्मणः सविभीषणः ॥ ६.४१.४३ ॥
ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ವಾನರ ಸೇನೆ ಒತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವಿಭೀಷಣನೊಂದಿಗೆ ನಿಂತನು.
6.41.44
द्वारे द्वारे हरीणां तु कोटिं कोटीर्न्यवेशयत्।
पश्चिमेन तु रामस्य सुषेणः सहजाम्बवान् ॥ ६.४१.४४ ॥
ಪ್ರತಿ ದ್ವಾರದಲ್ಲೂ ವಾನರರ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು; ರಾಮನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಷೇಣನು ಜಾಂಬವಂತನೊಂದಿಗಿದ್ದನು.
6.41.45
अदूरान्मध्यमे गुल्मे तस्थौ बहुबलानुगः।
ते तु वानरशार्दूलाः शार्दूला इव दंष्ट्रिणः।
गृहीत्वा द्रुमशैलाग्रान् हृष्टा युद्धाय तस्थिरे ॥ ६.४१.४५ ॥
ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಮಧ್ಯ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲದ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ನಿಂತನು; ಆ ವಾನರ-ವ್ಯಾಘ್ರರು ಕೋರೆದಾಡೆಯ ಹುಲಿಗಳಂತೆ, ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಟ್ಟಗಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತರು.
6.41.46
सर्वे विकृतलाङ्गूलाः सर्वे दंष्ट्रानखायुधाः।
सर्वे विकृतचित्राङ्गाः सर्वे च विकृताननाः ॥ ६.४१.४६ ॥
ಎಲ್ಲರ ಬಾಲಗಳೂ ಸುರುಳಿಯಾಗಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲರ ಆಯುಧಗಳು ದಾಡೆ ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲರ ದೇಹಗಳು ವಿಚಿತ್ರ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು; ಎಲ್ಲರ ಮುಖಗಳು ಭಯಂಕರವಾಗಿದ್ದವು.
6.41.47
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः ॥ ६.४१.४७ ॥
ಕೆಲವರಿಗೆ ಹತ್ತು ಆನೆಗಳ ಬಲವಿತ್ತು; ಕೆಲವರು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಕೆಲವರು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.
6.41.48
सन्ति चौघबलाः केचित् केचिच्छतगुणोत्तराः।
अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन् हरियूथपाः ॥ ६.४१.४८ ॥
ಕೆಲವರಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಬಲವಿತ್ತು; ಕೆಲವರು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಬಲ ಅಳೆಯಲಾಗದಂತಿತ್ತು—ಅಲ್ಲಿ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳಿದ್ದರು.
6.41.49
अद्भुतश्च विचित्रश्च तेषामासीत् समागमः।
तत्र वानरसैन्यानां शलभानामिवोद्गमः ॥ ६.४१.४९ ॥
ಅವರ ಆ ಸಮಾಗಮ ಅದ್ಭುತವೂ ವಿಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳು ಮಿಡತೆಗಳ ಹಾರಾಟದಂತೆ ಏರಿದವು.
6.41.50
परिपूर्णमिवाकाशं सम्पूर्णेव च मेदिनी।
लङ्कामुपनिविष्टैश्च सम्पतद्भिश्च वानरैः ॥ ६.४१.५० ॥
ಆಕಾಶ ತುಂಬಿದಂತೆಯೂ ಭೂಮಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದಂತೆಯೂ ಇತ್ತು; ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತ ಮತ್ತು ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರರಿಂದ.
6.41.51
शतं शतसहस्राणां पृतनर्क्षवनौकसाम्।
लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुरन्ये योद्धुं समन्ततः ॥ ६.४१.५१ ॥
ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳು ಲಂಕೆಯ ದ್ವಾರಗಳ ಬಳಿ ಬಂದವು; ಇತರರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದರು.
6.41.52
आवृतः स गिरिः सर्वैस्तैः समन्तात् प्लवङ्गमैः।
अयुतानां सहस्रं च पुरीं तामभ्यवर्तत ॥ ६.४१.५२ ॥
ಆ ಪರ್ವತವು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಆ ಎಲ್ಲ ಜಿಗಿಯುವ ವಾನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸಾವಿರ ವಾನರರು ಆ ನಗರವನ್ನು ಮುತ್ತಿದರು.
6.41.53
वानरैर्बलवद्भिश्च बभूव द्रुमपाणिभिः।
सर्वतः संवृता लङ्का दुष्प्रवेशापि वायुना ॥ ६.४१.५३ ॥
ಮರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಬಲಿಷ್ಠ ವಾನರರಿಂದ ಲಂಕೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಗಾಳಿಗೂ ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು.
6.41.54
राक्षसा विस्मयं जग्मुः सहसाभिनिपीडिताः।
वानरैर्मेघसंकाशैः शक्रतुल्यपराक्रमैः ॥ ६.४१.५४ ॥
ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು; ಮೇಘಗಳಂತಿದ್ದ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮದ ವಾನರರಿಂದ.
6.41.55
महाञ्छब्दोऽभवत् तत्र बलौघस्याभिवर्ततः।
सागरस्येव भिन्नस्य यथा स्यात् सलिलस्वनः ॥ ६.४१.५५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಪ್ರವಾಹವು ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಒಡೆದ ಸಾಗರದ ನೀರಿನ ಘೋಷದಂತೆ ಅದಿತ್ತು.
6.41.56
तेन शब्देन महता सप्राकारा सतोरणा।
लङ्का प्रचलिता सर्वा सशैलवनकानना ॥ ६.४१.५६ ॥
ಆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಲಂಕೆ, ಪರ್ವತ ವನ ಕಾನನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡುಗಿತು.
6.41.57
रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी।
बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः ॥ ६.४१.५७ ॥
ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಆ ಸೇನೆ, ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಸುರಾಸುರರಿಗೂ ಅಜೇಯವಾಯಿತು.
6.41.58
राघवः संनिवेश्यैवं स्वसैन्यं रक्षसां वधे।
सम्मन्त्र्य मन्त्रिभिः सार्धं निश्चित्य च पुनः पुनः ॥ ६.४१.५८ ॥
ರಾಘವನು ರಾಕ್ಷಸರ ವಧೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.
6.41.59
आनन्तर्यमभिप्रेप्सुः क्रमयोगार्थतत्त्ववित् ।
विभीषणस्यानुमते राजधर्ममनुस्मरन् ॥ ६.४१.५९ ॥
ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಉಪಾಯದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ರಾಮನು, ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿ, ವಿಭೀಷಣನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ (ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು).
6.41.60
अङ्गदं वालितनयं समाहूयेदमब्रवीत्।
गत्वा सौम्य दशग्रीवं ब्रूहि मद्वचनात् कपे ॥ ६.४१.६० ॥
ವಾಲಿಯ ಮಗ ಅಂಗದನನ್ನು ಕರೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಸೌಮ್ಯ ಕಪಿಯೇ, ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ದಶಗ್ರೀವನಿಗೆ ಹೇಳು."
6.41.61
लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां भयं त्यक्त्वा गतव्यथः।
भ्रष्टश्रीकं गतैश्वर्यं मुमूर्षानष्टचेतनम् ॥ ६.४१.६१ ॥
ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಹಾರಿ ದಾಟಿ, ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವ್ಯಥೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಂತಿಗುಂದಿ, ಐಶ್ವರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ಸಾವನ್ನು ಬಯಸಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ (ನಿನ್ನ ನಗರವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ).
6.41.62
ऋषीणां देवतानां च गन्धर्वाप्सरसां तथा।
नागानामथ यक्षाणां राज्ञां च रजनीचर ॥ ६.४१.६२ ॥
ಋಷಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಅಪ್ಸರೆಯರು, ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಜರು (ಇವರ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ), ಓ ರಾತ್ರಿಚರನೇ.
6.41.63
यच्च पापं कृतं मोहादवलिप्तेन राक्षस।
नूनं ते विगतो दर्पः स्वयंभूवरदानजः।
तस्य पापस्य सम्प्राप्ता व्युष्टिरद्य दुरासदा ॥ ६.४१.६३ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಮೋಹದಿಂದ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೀನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವಿದೆ; ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ವರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ದರ್ಪ ಖಂಡಿತ ನಾಶವಾಗಿದೆ. ಆ ಪಾಪದ ಘೋರ ಫಲ ಇಂದು ಬಂದಿದೆ.
6.41.64
यस्य दण्डधरस्तेऽहं दाराहरणकर्शितः।
दण्डं धारयमाणस्तु लङ्काद्वारे व्यवस्थितः ॥ ६.४१.६४ ॥
ಪತ್ನಿಯ ಅಪಹರಣದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ನಾನು, ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಲಂಕಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವವನು ನಾನೇ.
6.41.65
पदवीं देवतानां च महर्षीणां च राक्षस।
राजर्षीणां च सर्वेषां गमिष्यसि युधि स्थिरः ॥ ६.४१.६५ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರೆ, ದೇವತೆಗಳ, ಮಹರ್ಷಿಗಳ, ರಾಜರ್ಷಿಗಳ, ಎಲ್ಲರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀನು ಸೇರುವೆ.
6.41.66
बलेन येन वै सीतां मायया राक्षसाधम।
मामतिक्रमयित्वा त्वं हृतवांस्तन्निदर्शय ॥ ६.४१.६६ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸಾಧಮನೇ, ಮಾಯೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ದಾಟಿ ನೀನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಆ ಬಲವನ್ನು ಈಗ ತೋರಿಸು.
6.41.67
अराक्षसमिमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः।
न चेच्छरणमभ्येषि तामादाय तु मैथिलीम् ॥ ६.४१.६७ ॥
ನೀನು ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಶರಣಾಗದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
6.41.68
धर्मात्मा राक्षसश्रेष्ठः सम्प्राप्तोऽयं विभीषणः।
लङ्कैश्वर्यमिदं श्रीमान् ध्रुवं प्राप्नोत्यकण्टकम् ॥ ६.४१.६८ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ವಿಭೀಷಣನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಶ್ರೀಮಂತನು ಲಂಕೆಯ ಈ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪಡೆಯುವನು.
6.41.69
नहि राज्यमधर्मेण भोक्तुं क्षणमपि त्वया।
शक्यं मूर्खसहायेन पापेनाविदितात्मना ॥ ६.४१.६९ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ, ಮೂರ್ಖ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ, ಪಾಪಿಯೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನೂ ಆದ ನಿನ್ನಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
6.41.70
युध्यस्व मा धृतिं कृत्वा शौर्यमालम्ब्य राक्षस।
मच्छरैस्त्वं रणे शान्तस्ततः पूतो भविष्यसि ॥ ६.४१.७० ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಧೈರ್ಯವನ್ನು ತಾಳಿ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಯುದ್ಧಮಾಡು; ರಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಾಂತನಾಗಿ, ಆಗ ಪವಿತ್ರನಾಗುವೆ.
6.41.71
यद्याविशसि लोकांस्त्रीन् पक्षीभूतो निशाचर।
मम चक्षुःपथं प्राप्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ ६.४१.७१ ॥
ಓ ನಿಶಾಚರನೇ, ನೀನು ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಮರಳಲಾರೆ.
6.41.72
ब्रवीमि त्वां हितं वाक्यं क्रियतामौर्ध्वदेहिकम्।
सुदृष्टा क्रियतां लङ्का जीवितं ते मयि स्थितम् ॥ ६.४१.७२ ॥
ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ನಿನ್ನ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೋ; ಲಂಕೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೋ; ನಿನ್ನ ಜೀವ ನನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದೆ.
6.41.73
इत्युक्तः स तु तारेयो रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
जगामाकाशमाविश्य मूर्तिमानिव हव्यवाट् ॥ ६.४१.७३ ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮ ರಾಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ತಾರೆಯ ಮಗ ಅಂಗದನು ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಹವ್ಯವಾಹನನಂತೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ನೆಗೆದನು.
6.41.74
सोऽतिपत्य मुहूर्तेन श्रीमान् रावणमन्दिरम्।
ददर्शासीनमव्यग्रं रावणं सचिवैः सह ॥ ६.४१.७४ ॥
ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ಅಂಗದನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಿತ ನಿಶ್ಚಿಂತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾವಣನನ್ನು ಕಂಡನು.
6.41.75
ततस्तस्याविदूरेण निपत्य हरिपुंगवः।
दीप्ताग्निसदृशस्तस्थावङ्गदः कनकाङ्गदः ॥ ६.४१.७५ ॥
ನಂತರ ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇಳಿದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಂಗದನು, ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಚಿನ್ನದ ತೋಳ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಿಂತನು.
6.41.76
तद् रामवचनं सर्वमन्यूनाधिकमुत्तमम्।
सामात्यं श्रावयामास निवेद्यात्मानमात्मना ॥ ६.४१.७६ ॥
ತನ್ನನ್ನೇ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡು, ರಾಮನ ಆ ಉತ್ತಮ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದೆ, ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಹಿತ ಕೇಳಿಸಿದನು.
6.41.77
दूतोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
वालिपुत्रोऽङ्गदो नाम यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ ६.४१.७७ ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮ ಕೋಸಲೇಂದ್ರ ರಾಮನ ದೂತನು ನಾನು; ವಾಲಿಯ ಮಗ ಅಂಗದ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಹೆಸರು — ನಿಮ್ಮ ಕಿವಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರೆ.
6.41.78
आह त्वां राघवो रामः कौसल्यानन्दवर्धनः।
निष्पत्य प्रतियुध्यस्व नृशंस पुरुषो भव ॥ ६.४१.७८ ॥
ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ರಾಘವ ರಾಮನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಕ್ರೂರಿಯೇ, ಹೊರಬಂದು ಎದುರಿಸು; ಪುರುಷನಾಗು.
6.41.79
हन्तास्मि त्वां सहामात्यं सपुत्रज्ञातिबान्धवम्।
निरुद्विग्नास्त्रयो लोका भविष्यन्ति हते त्वयि ॥ ६.४१.७९ ॥
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳು, ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಹತನಾದರೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ಭಯರಹಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
6.41.80
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्।
शत्रुमद्योद्धरिष्यामि त्वामृषीणां च कण्टकम् ॥ ६.४१.८० ॥
ದೇವ, ದಾನವ, ಯಕ್ಷ, ಗಂಧರ್ವ, ನಾಗ, ರಾಕ್ಷಸರ ಶತ್ರುವೂ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮುಳ್ಳೂ ಆದ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಂದು ನಾನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುತ್ತೇನೆ.
6.41.81
विभीषणस्य चैश्वर्यं भविष्यति हते त्वयि।
न चेत् सत्कृत्य वैदेहीं प्रणिपत्य प्रदास्यसि ॥ ६.४१.८१ ॥
ನೀನು ಹತನಾದರೆ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನೀನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದಿದ್ದರೆ,
6.41.82
इत्येवं परुषं वाक्यं ब्रुवाणे हरिपुङ्गवे।
अमर्षवशमापन्नो निशाचरगणेश्वरः ॥ ६.४१.८२ ॥
ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಹೀಗೆ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಿಶಾಚರರ ಒಡೆಯನು ಕೋಪದ ವಶನಾದನು.
6.41.83
ततः स रोषमापन्नः शशास सचिवांस्तदा।
गृह्यतामिति दुर्मेधा वध्यतामिति चासकृत् ॥ ६.४१.८३ ॥
ಆಗ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು—'ಇವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಿರಿ', 'ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿರಿ' ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ.
6.41.84
रावणस्य वचः श्रुत्वा दीप्ताग्निमिव तेजसा।
जगृहुस्तं ततो घोराश्चत्वारो रजनीचराः ॥ ६.४१.८४ ॥
ರಾವಣನ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನಾಲ್ವರು ಘೋರ ನಿಶಾಚರರು ಹಿಡಿದರು.
6.41.85
ग्राहयामास तारेयः स्वयमात्मानमात्मवान्।
बलं दर्शयितुं वीरो यातुधानगणे तदा ॥ ६.४१.८५ ॥
ತಾರೆಯ ಮಗನಾದ ಆ ವೀರನು, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ, ಆಗ ರಾಕ್ಷಸಗಣದ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
6.41.86
स तान् बाहुद्वयासक्तानादाय पतगानिव।
प्रासादं शैलसंकाशमुत्पपाताङ्गदस्तदा ॥ ६.४१.८६ ॥
ಅಂಗದನು, ತನ್ನ ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಆಗ ಪರ್ವತದಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಜಿಗಿದನು.
6.41.87
तस्योत्पतनवेगेन निर्धूतास्तत्र राक्षसाः।
भूमौ निपतिताः सर्वे राक्षसेन्द्रस्य पश्यतः ॥ ६.४१.८७ ॥
ಅವನ ಹಾರುವ ವೇಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರೆಲ್ಲರೂ ಕೊಡವಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.
6.41.88
ततः प्रासादशिखरं शैलशृङ्गमिवोन्नतम्।
चक्राम राक्षसेन्द्रस्य वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.४१.८८ ॥
ಆಗ ವಾಲಿಯ ಮಗನಾದ, ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿಯಾದ ಅಂಗದನು, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಅರಮನೆಯ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದನು.
6.41.89
पफाल च तदाक्रान्तं दशग्रीवस्य पश्यतः।
पुरा हिमवतः शृङ्गं वज्रेणेव विदारितम् ॥ ६.४१.८९ ॥
ಆಗ ದಶಗ್ರೀವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಅವನ ಪಾದಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಅದು, ಹಿಂದೆ ವಜ್ರದಿಂದ ಸೀಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿಮವತ್ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ, ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟಿತು.
6.41.90
भङ्क्त्वा प्रासादशिखरं नाम विश्राव्य चात्मनः।
विनद्य सुमहानादमुत्पपात विहायसा ॥ ६.४१.९० ॥
ಅರಮನೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಒಡೆದು, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಮಹಾ ಘರ್ಜನೆಗೈದು, ಅವನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದನು.
6.41.91
व्यथयन् राक्षसान् सर्वान् हर्षयंश्चापि वानरान्।
स वानराणां मध्ये तु रामपार्श्वमुपागतः ॥ ६.४१.९१ ॥
ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತ, ವಾನರರನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುತ್ತ, ಅವರು ವಾನರರ ನಡುವೆ ಬಂದು ರಾಮನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು.
6.41.92
रावणस्तु परं चक्रे क्रोधं प्रासादधर्षणात्।
विनाशं चात्मनः पश्यन् निःश्वासपरमोऽभवत् ॥ ६.४१.९२ ॥
ಆದರೆ ರಾವಣನು ಅರಮನೆಯನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ತನ್ನ ನಾಶವನ್ನು ಕಂಡು ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರುಬಿಟ್ಟನು.
6.41.93
रामस्तु बहुभिर्हृष्टैर्विनदद्भिः प्लवङ्गमैः।
वृतो रिपुवधाकाङ्क्षी युद्धायैवाभ्यवर्तत ॥ ६.४१.९३ ॥
ಆದರೆ ರಾಮನು, ಶತ್ರುವಧೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ವಾನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮುಂದೆ ನಡೆದನು.
6.41.94
सुषेणस्तु महावीर्यो गिरिकूटोपमो हरिः।
बहुभिः संवृतस्तत्र वानरैः कामरूपिभिः ॥ ६.४१.९४ ॥
ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಸುಷೇಣನು, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ವಾನರನು, ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲ ಅನೇಕ ವಾನರರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.
6.41.95
स तु द्वाराणि संयम्य सुग्रीववचनात् कपिः।
पर्यक्रामत दुर्धर्षो नक्षत्राणीव चन्द्रमाः ॥ ६.४१.९५ ॥
ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತಿನಂತೆ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಅಜೇಯನಾದ ಆ ವಾನರನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುತ್ತಾಡಿದನು.
6.41.96
तेषामक्षौहिणिशतं समवेक्ष्य वनौकसाम्।
लङ्कामुपनिविष्टानां सागरं चाभिवर्तताम् ॥ ६.४१.९६ ॥
ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ನೆಲೆಸಿದ್ದ, ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವನವಾಸಿ ವಾನರರ ನೂರು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.
6.41.97
राक्षसा विस्मयं जग्मुस्त्रासं जग्मुस्तथापरे।
अपरे समरे हर्षाद्धर्षमेवोपपेदिरे ॥ ६.४१.९७ ॥
ಕೆಲವು ರಾಕ್ಷಸರು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು, ಇತರರು ಭಯಪಟ್ಟರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದರು.
6.41.98
कृत्स्नं हि कपिभिर्व्याप्तं प्राकारपरिखान्तरम्।
ददृशू राक्षसा दीनाः प्राकारं वानरीकृतम्।
हाहाकारमकुर्वन्त राक्षसा भयमागताः ॥ ६.४१.९८ ॥
ಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಕಂದಕದ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ಕಪಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ದೀನರಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ನೋಡಿದರು; ಪ್ರಾಕಾರವು ವಾನರಮಯವಾಯಿತು. ಭಯಗೊಂಡ ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಹಾಕಾರ ಮಾಡಿದರು.
6.41.99
तस्मिन् महाभीषणके प्रवृत्ते
कोलाहले राक्षसराजयोधाः।
प्रगृह्य रक्षांसि महायुधानि
युगान्तवाता इव संविचेरुः ॥ ६.४१.९९ ॥
ಆ ಮಹಾ ಭಯಂಕರ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾದಾಗ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಯೋಧರು ಮಹಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯುಗಾಂತ ಗಾಳಿಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಧಾವಿಸಿದರು.