Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.43

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.43.1

युध्यतां तु ततस्तेषां वानराणां महात्मनाम्।
रक्षसां सम्बभूवाथ बलरोषः सुदारुणः ॥ ६.४३.१ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମା ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳର ଅତି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା।

6.43.2

ते हयैः काञ्चनापीडैर्गजैश्चाग्निशिखोपमैः।
रथैश्चादित्यसंकाशैः कवचैश्च मनोरमैः ॥ ६.४३.२ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସୁନା ସାଜର ଘୋଡ଼ା, ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ହାତୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ରଥ ଓ ମନୋହର କବଚ ସହିତ ବାହାରିଲେ।

6.43.3

निर्ययू राक्षसा वीरा नादयन्तो दिशो दश।
राक्षसा भीमकर्माणो रावणस्य जयैषिणः ॥ ६.४३.३ ॥

ଦଶ ଦିଗ ଗୁଞ୍ଜାଇ ସେ ବୀର ରାକ୍ଷସମାନେ ବାହାରିଲେ; ଭୟଙ୍କର କର୍ମକାରୀ ସେମାନେ ରାବଣଙ୍କ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ।

6.43.4

वानराणामपि चमूर्बृहती जयमिच्छताम्।
अभ्यधावत तां सेनां रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ ६.४३.४ ॥

ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ବାନରମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ସେନା ମଧ୍ୟ ସେହି ଘୋର କର୍ମୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେନା ଉପରକୁ ଧାଇଁଲା।

6.43.5

एतस्मिन्नन्तरे तेषामन्योन्यमभिधावताम्।
रक्षसां वानराणां च द्वन्द्वयुद्धमवर्तत ॥ ६.४३.५ ॥

ଏହି ଅନ୍ତରାଳରେ, ପରସ୍ପର ଉପରେ ଧାଇଁ ଯାଉଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସ ଓ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

6.43.6

अङ्गदेनेन्द्रजित्सार्धं वालिपुत्रेण राक्षसः।
अयुध्यत महातेजास्त्र्यम्बकेण यथान्धकः ॥ ६.४३.६ ॥

ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ ରାକ୍ଷସ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ବାଳିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା, ଯେପରି ଅନ୍ଧକ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ (ଶିବ) ସହିତ ଲଢ଼ିଥିଲା।

6.43.7

प्रजङ्घेन च सम्पातिर्नित्यं दुर्धर्षणो रणे।
जम्बुमालिनमारब्धो हनूमानपि वानरः ॥ ६.४३.७ ॥

ପ୍ରଜଙ୍ଘ ସହିତ ସମ୍ପାତି, ଯେ ରଣରେ ସଦା ଦୁର୍ଧର୍ଷ; ବାନର ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ ଜମ୍ବୁମାଳୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

6.43.8

संगतस्तु महाक्रोधो राक्षसो रावणानुजः।
समरे तीक्ष्णवेगेन शत्रुघ्नेन विभीषणः ॥ ६.४३.८ ॥

ରାବଣର କନିଷ୍ଠ ଭାଇ, ମହାକ୍ରୋଧୀ ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବେଗରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।

6.43.9

तपनेन गजः सार्धं राक्षसेन महाबलः।
निकुम्भेन महातेजा नीलोऽपि समयुध्यत ॥ ६.४३.९ ॥

ମହାବଳୀ ଗଜ ରାକ୍ଷସ ତପନ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନୀଳ ମଧ୍ୟ ନିକୁମ୍ଭ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

6.43.10

वानरेन्द्रस्तु सुग्रीवः प्रघसेन सुसंगतः।
संगतः समरे श्रीमान् विरूपाक्षेण लक्ष्मणः ॥ ६.४३.१० ॥

ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ପ୍ରଘସ ସହ ଭଲଭାବେ ସଂଘର୍ଷ କଲେ; ଶ୍ରୀମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିରୂପାକ୍ଷ ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।

6.43.11

अग्निकेतुः सुदुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामेण सह संगताः ॥ ६.४३.११ ॥

ଅଗ୍ନିକେତୁ, ଅତି ଦୁର୍ଧର୍ଷ; ରାକ୍ଷସ ରଶ୍ମିକେତୁ, ସୁପ୍ତଘ୍ନ ଓ ଯଜ୍ଞକୋପ ରାମ ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।

6.43.12

वज्रमुष्टिश्च मैन्देन द्विविदेनाशनिप्रभः।
राक्षसाभ्यां सुघोराभ्यां कपिमुख्यौ समागतौ ॥ ६.४३.१२ ॥

ବଜ୍ରମୁଷ୍ଟି ମୈନ୍ଦ ସହ ଓ ଅଶନିପ୍ରଭ ଦ୍ୱିବିଦ ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ; ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହ ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ବାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

6.43.13

वीरः प्रतपनो घोरो राक्षसो रणदुर्धरः।
समरे तीक्ष्णवेगेन नलेन समयुध्यत ॥ ६.४३.१३ ॥

ବୀର, ତାପଦାୟୀ, ଭୟଙ୍କର ସେହି ରାକ୍ଷସ, ରଣରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ସମରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବେଗରେ ନଳଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।

6.43.14

धर्मस्य पुत्रो बलवान् सुषेण इति विश्रुतः।
स विद्युन्मालिना सार्धमयुध्यत महाकपिः ॥ ६.४३.१४ ॥

ଧର୍ମଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବଳବାନ, ସୁଷେଣ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେହି ମହାକପି ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।

6.43.15

वानराश्चापरे घोरा राक्षसैरपरैः सह।
द्वन्द्वं समीयुः सहसा युद्ध्वा च बहुभिः सह ॥ ६.४३.१५ ॥

ଅନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ବାନରମାନେ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ହଠାତ୍ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭିଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ଅନେକଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

6.43.16

तत्रासीत् सुमहद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्।
रक्षसां वानराणां च वीराणां जयमिच्छताम् ॥ ६.४३.१६ ॥

ସେଠାରେ ଅତି ମହାନ, କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ, ରୋମହର୍ଷକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ରାକ୍ଷସ ଓ ବାନରର ବୀରମାନେ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।

6.43.17

हरिराक्षसदेहेभ्यः प्रभूताः केशशाद्वलाः।
शरीरसंघाटवहाः प्रसुस्रुः शोणतापगाः ॥ ६.४३.१७ ॥

ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦେହରୁ ପ୍ରଚୁର କେଶରୂପୀ ତୃଣଗୁଚ୍ଛ, ଦେହରାଶି ବହି, ରକ୍ତନଦୀ ହୋଇ ବହିଗଲେ।

6.43.18

आजघानेन्द्रजित् क्रुद्धो वज्रेणेव शतक्रतुः।
अङ्गदं गदया वीरं शत्रुसैन्यविदारणम् ॥ ६.४३.१८ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ବଜ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ଶତ୍ରୁସେନା ବିଦାରଣକାରୀ ବୀର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଗଦାରେ ପ୍ରହାର କଲା।

6.43.19

तस्य काञ्चनचित्राङ्गं रथं साश्वं ससारथिम्।
जघान गदया श्रीमानङ्गदो वेगवान् हरिः ॥ ६.४३.१९ ॥

ସୋନାରେ ଚିତ୍ରିତ ସେହି ରଥକୁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ସହିତ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ବେଗବାନ ହରି ଅଙ୍ଗଦ ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.43.20

सम्पातिस्तु प्रजङ्घेन त्रिभिर्बाणैः समाहतः।
निजघानाश्वकर्णेन प्रजङ्घं रणमूर्धनि ॥ ६.४३.२० ॥

କିନ୍ତୁ ପ୍ରଜଙ୍ଘଙ୍କ ତିନି ବାଣରେ ଆହତ ସମ୍ପାତି ରଣର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷରେ ପ୍ରଜଙ୍ଘଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

6.43.21

जम्बुमाली रथस्थस्तु रथशक्त्या महाबलः।
बिभेद समरे क्रुद्धो हनूमन्तं स्तनान्तरे ॥ ६.४३.२१ ॥

କିନ୍ତୁ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମହାବଳ ଜମ୍ବୁମାଳୀ କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହନୁମାନଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.43.22

तस्य तं रथमास्थाय हनूमान् मारुतात्मजः।
प्रममाथ तलेनाशु सह तेनैव रक्षसा ॥ ६.४३.२२ ॥

ତା'ର ସେହି ରଥରେ ଚଢ଼ି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ସେହି ରାକ୍ଷସ ସହିତ ତଳହାତରେ ଶୀଘ୍ର ତାକୁ ଚୂରମାର କଲେ।

6.43.23

नदन् प्रतपनो घोरो नलं सोऽभ्यनुधावत।
नलः प्रतपनस्याशु पातयामास चक्षुषी ॥ ६.४३.२३ ॥

ଗର୍ଜନ କରି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତପନ ନଳ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା; ନଳ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରତପନଙ୍କ ଦୁଇ ଆଖି ପାଡ଼ି ଦେଲେ।

6.43.24

भिन्नगात्रः शरैस्तीक्ष्णैः क्षिप्रहस्तेन रक्षसा।
ग्रसन्तमिव सैन्यानि प्रघसं वानराधिपः ॥ ६.४३.२४ ॥

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶରୀର ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଯେପରି ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଗିଳୁଥିବା ପରି ବାନରାଧିପ ପ୍ରଘସଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା।

6.43.25

सुग्रीवः सप्तपर्णेन निजघान जवेन च।
प्रपीड्य शरवर्षेण राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ ६.४३.२५ ॥

ସୁଗ୍ରୀବ ଦ୍ରୁତ ବେଗରେ ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି, ବାଣବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ କରି, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କଲେ।

6.43.26

निजघान विरूपाक्षं शरेणैकेन लक्ष्मणः।
अग्निकेतुश्च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामं निर्बिभिदुः शरैः ॥ ६.४३.२६ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଅଗ୍ନିକେତୁ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ରଶ୍ମିକେତୁ ରାକ୍ଷସ, ସୁପ୍ତଘ୍ନ ଓ ଯଜ୍ଞକୋପ ରାମଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲେ।

6.43.27

तेषां चतुर्णां रामस्तु शिरांसि समरे शरैः।
क्रुद्धश्चतुर्भिश्चिच्छेद घोरैरग्निशिखोपमैः ॥ ६.४३.२७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାମ ସେହି ଚାରିଜଣଙ୍କ ମସ୍ତକ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଭୟଙ୍କର ଚାରି ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।

6.43.28

वज्रमुष्टिस्तु मैन्देन मुष्टिना निहतो रणे।
पपात सरथः साश्वः पुराट्ट इव भूतले ॥ ६.४३.२८ ॥

ବଜ୍ରମୁଷ୍ଟି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୈନ୍ଦଙ୍କ ମୁଷ୍ଟିଆଘାତରେ ନିହତ ହୋଇ ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ପର୍ବତ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

6.43.29

निकुम्भस्तु रणे नीलं नीलाञ्जनचयप्रभम्।
निर्बिभेद शरैस्तीक्ष्णैः करैर्मेघमिवांशुमान् ॥ ६.४३.२९ ॥

ନିକୁମ୍ଭ ଯୁଦ୍ଧରେ ନୀଳଙ୍କୁ, ଯିଏ ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ରାଶି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିନ୍ଧିଲା; ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ମେଘକୁ ବିନ୍ଧେ।

6.43.30

पुनः शरशतेनाथ क्षिप्रहस्तो निशाचरः।
बिभेद समरे नीलं निकुम्भः प्रजहास च ॥ ६.४३.३० ॥

ତା'ପରେ କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ ନିଶାଚର ନିକୁମ୍ଭ ଶହେ ବାଣରେ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧରେ ନୀଳଙ୍କୁ ବିନ୍ଧି ହସିଲା।

6.43.31

तस्यैव रथचक्रेण नीलो विष्णुरिवाहवे।
शिरश्चिच्छेद समरे निकुम्भस्य च सारथेः ॥ ६.४३.३१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାରି ରଥଚକ୍ରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ନୀଳ ନିକୁମ୍ଭ ଓ ତାହାର ସାରଥିର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲେ।

6.43.32

वज्राशनिसमस्पर्शो द्विविदोऽप्यशनिप्रभम्।
जघान गिरिशृङ्गेण मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ ६.४३.३२ ॥

ବଜ୍ର ଓ ଅଶନିସମ ସ୍ପର୍ଶବିଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱିବିଦ ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭ ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଆଗରେ ଗିରିଶୃଙ୍ଗରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.43.33

द्विविदं वानरेन्द्रं तु द्रुमयोधिनमाहवे।
शरैरशनिसंकाशैः स विव्याधाशनिप्रभः ॥ ६.४३.३३ ॥

ବୃକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧକାରୀ ବାନରରାଜ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କୁ ସେହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭ ରାକ୍ଷସ ଅଶନିସମ ଶରରେ ବିନ୍ଧିଲା।

6.43.34

स शरैरभिविद्धाङ्गो द्विविदः क्रोधर्मूच्छितः।
सालेन सरथं साश्वं निजघानाशनिप्रभम् ॥ ६.४३.३४ ॥

ବାଣରେ ଅଙ୍ଗ ବିଦ୍ଧ ଦ୍ୱିବିଦ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତପ୍ରାୟ ହୋଇ ସାଲବୃକ୍ଷରେ ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱ ସହିତ ସେହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କଲେ।

6.43.35

विद्युन्माली रथस्थस्तु शरैः काञ्चनभूषणैः।
सुषेणं ताडयामास ननाद च मुहुर्मुहुः ॥ ६.४३.३५ ॥

ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ଶରରେ ସୁଷେଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲା।

6.43.36

तं रथस्थमथो दृष्ट्वा सुषेणो वानरोत्तमः।
गिरिशृङ्गेण महता रथमाशु न्यपातयत् ॥ ६.४३.३६ ॥

ତାକୁ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଷେଣ ଏକ ବିଶାଳ ଗିରିଶୃଙ୍ଗରେ ଶୀଘ୍ର ତାହାର ରଥକୁ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।

6.43.37

लाघवेन तु संयुक्तो विद्युन्माली निशाचरः।
अपक्रम्य रथात् तूर्णं गदापाणिः क्षितौ स्थितः ॥ ६.४३.३७ ॥

କିନ୍ତୁ ଚତୁରତାରେ ଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ନିଶାଚର ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଓହ୍ଲାଇ, ହାତରେ ଗଦା ଧରି ଭୂମିରେ ଠିଆ ହେଲା।

6.43.38

ततः क्रोधसमाविष्टः सुषेणो हरिपुङ्गवः।
शिलां सुमहतीं गृह्य निशाचरमभिद्रवत् ॥ ६.४३.३८ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଷେଣ ଏକ ବିଶାଳ ଶିଳା ଧରି ସେଇ ନିଶାଚର ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା।

6.43.39

तमापतन्तं गदया विद्युन्माली निशाचरः।
वक्षस्यभिजघानाशु सुषेणं हरिपुङ्गवम् ॥ ६.४३.३९ ॥

ଆକ୍ରମଣ କରି ଆସୁଥିବା ସୁଷେଣଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ନିଶାଚର ଶୀଘ୍ର ଗଦାରେ ପ୍ରହାର କଲା।

6.43.40

गदाप्रहारं तं घोरमचिन्त्य प्लवगोत्तमः।
तां तूष्णीं पातयामास तस्योरसि महामृधे ॥ ६.४३.४० ॥

ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଗଦା-ପ୍ରହାରକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ନୀରବରେ ସେଇ ଶିଳାକୁ ତାର ବକ୍ଷରେ ପକାଇଲା।

6.43.41

शिलाप्रहाराभिहतो विद्युन्माली निशाचरः।
निष्पिष्टहृदयो भूमौ गतासुर्निपपात ह ॥ ६.४३.४१ ॥

ଶିଳାର ପ୍ରହାରରେ ଆହତ, ହୃଦୟ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ ନିଶାଚର ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

6.43.42

एवं तैर्वानरैः शूरैः शूरास्ते रजनीचराः।
द्वन्द्वे विमथितास्तत्र दैत्या इव दिवौकसैः ॥ ६.४३.४२ ॥

ଏହିପରି ସେଇ ବୀର ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସେଇ ବୀର ନିଶାଚରମାନେ ସେଠାରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଥିତ ହେବା ପରି ମଥିତ ହେଲେ।

6.43.43

भल्लैश्चान्यैर्गदाभिश्च शक्तितोमरसायकैः।
अपविद्धैश्चापि रथैस्तथा सांग्रामिकैर्हयैः ॥ ६.४३.४३ ॥

ଭଲ୍ଳ, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ତୋମର ଓ ବାଣ, ନିକ୍ଷେପିତ ରଥ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧୋପଯୋଗୀ ଅଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ।

6.43.44

निहतैः कुञ्जरैर्मत्तैस्तथा वानरराक्षसैः।
चक्राक्षयुगदण्डैश्च भग्नैर्धरणिसंश्रितैः ॥ ६.४३.४४ ॥

ନିହତ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ, ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଚକ୍ର, ଅକ୍ଷ, ଯୁଆଳି ଓ ଦଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା (ରଣଭୂମି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା)।

6.43.45

बभूवायोधनं घोरं गोमायुगणसेवितम्।
कबन्धानि समुत्पेतुर्दिक्षु वानररक्षसाम्।
विमर्दे तुमुले तस्मिन् देवासुररणोपमे ॥ ६.४३.४५ ॥

ସେହି ରଣଭୂମି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଗଲା; ଶିଆଳଙ୍କ ଦଳ ତାକୁ ଘେରି ରହିଲେ। ଦିଗ ଦିଗରେ ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଧଡ଼ ଉଠି ପୁନର୍ବାର ପଡ଼ୁଥିଲା। ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ସଦୃଶ ସେହି ଭୀଷଣ, କୋଳାହଳମୟ ସଂହାରରେ (ଏସବ ଘଟିଲା)।

6.43.46

निहन्यमाना हरिपुङ्गवैस्तदा
निशाचराः शोणितगन्धमूर्च्छिताः।
पुनः सुयुद्धं तरसा समाश्रिता
दिवाकरस्यास्तमयाभिकाङ्क्षिणः ॥ ६.४३.४६ ॥

ସେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଉଥିବା ନିଶାଚରମାନେ, ରକ୍ତଗନ୍ଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ କାମନା କରି, ପୁନର୍ବାର ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ବେଗରେ ଲାଗିଗଲେ।