ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.43.1
युध्यतां तु ततस्तेषां वानराणां महात्मनाम्।
रक्षसां सम्बभूवाथ बलरोषः सुदारुणः ॥ ६.४३.१ ॥
ਫਿਰ ਲੜ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧ ਜਾਗ ਉੱਠਿਆ।
6.43.2
ते हयैः काञ्चनापीडैर्गजैश्चाग्निशिखोपमैः।
रथैश्चादित्यसंकाशैः कवचैश्च मनोरमैः ॥ ६.४३.२ ॥
ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਕਵਚਾਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲੇ।
6.43.3
निर्ययू राक्षसा वीरा नादयन्तो दिशो दश।
राक्षसा भीमकर्माणो रावणस्य जयैषिणः ॥ ६.४३.३ ॥
ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਰਾਖਸ਼ ਨਿਕਲੇ; ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
6.43.4
वानराणामपि चमूर्बृहती जयमिच्छताम्।
अभ्यधावत तां सेनां रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ ६.४३.४ ॥
ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ।
6.43.5
एतस्मिन्नन्तरे तेषामन्योन्यमभिधावताम्।
रक्षसां वानराणां च द्वन्द्वयुद्धमवर्तत ॥ ६.४३.५ ॥
ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਵੰਦੀ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
6.43.6
अङ्गदेनेन्द्रजित्सार्धं वालिपुत्रेण राक्षसः।
अयुध्यत महातेजास्त्र्यम्बकेण यथान्धकः ॥ ६.४३.६ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਇੰਦਰਜੀਤ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਧਕ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਸੀ।
6.43.7
प्रजङ्घेन च सम्पातिर्नित्यं दुर्धर्षणो रणे।
जम्बुमालिनमारब्धो हनूमानपि वानरः ॥ ६.४३.७ ॥
ਪ੍ਰਜੰਘ ਨਾਲ ਸੰਪਾਤੀ, ਜੋ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਹੈ; ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਵੀ ਜੰਬੁਮਾਲੀ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਿਆ।
6.43.8
संगतस्तु महाक्रोधो राक्षसो रावणानुजः।
समरे तीक्ष्णवेगेन शत्रुघ्नेन विभीषणः ॥ ६.४३.८ ॥
ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਮਹਾਕ੍ਰੋਧੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਿਆ।
6.43.9
तपनेन गजः सार्धं राक्षसेन महाबलः।
निकुम्भेन महातेजा नीलोऽपि समयुध्यत ॥ ६.४३.९ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਗਜ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤਪਨ ਨਾਲ ਲੜਿਆ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਨੀਲ ਵੀ ਨਿਕੁੰਭ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਿਆ।
6.43.10
वानरेन्द्रस्तु सुग्रीवः प्रघसेन सुसंगतः।
संगतः समरे श्रीमान् विरूपाक्षेण लक्ष्मणः ॥ ६.४३.१० ॥
ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗਰੀਵ ਪ੍ਰਘਸ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੜਿਆ; ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਲਛਮਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ।
6.43.11
अग्निकेतुः सुदुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामेण सह संगताः ॥ ६.४३.११ ॥
ਅਗਨਿਕੇਤੂ, ਬਹੁਤ ਦੁਰਧਰਸ਼; ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਸ਼ਮਿਕੇਤੂ, ਸੁਪਤਘਨ ਅਤੇ ਯਗਿਆਕੋਪ ਰਾਮ ਨਾਲ ਭਿੜ ਗਏ।
6.43.12
वज्रमुष्टिश्च मैन्देन द्विविदेनाशनिप्रभः।
राक्षसाभ्यां सुघोराभ्यां कपिमुख्यौ समागतौ ॥ ६.४३.१२ ॥
ਵਜ੍ਰਮੁਸ਼ਟੀ ਮੈਂਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭ ਦਵਿਵਿਦ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ; ਦੋ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ।
6.43.13
वीरः प्रतपनो घोरो राक्षसो रणदुर्धरः।
समरे तीक्ष्णवेगेन नलेन समयुध्यत ॥ ६.४३.१३ ॥
ਵੀਰ, ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ, ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਨਲ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
6.43.14
धर्मस्य पुत्रो बलवान् सुषेण इति विश्रुतः।
स विद्युन्मालिना सार्धमयुध्यत महाकपिः ॥ ६.४३.१४ ॥
ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਲਵਾਨ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਮਹਾਕਪੀ ਵਿਦਿਊਨਮਾਲੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
6.43.15
वानराश्चापरे घोरा राक्षसैरपरैः सह।
द्वन्द्वं समीयुः सहसा युद्ध्वा च बहुभिः सह ॥ ६.४३.१५ ॥
ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਗਏ, ਅਤੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇ।
6.43.16
तत्रासीत् सुमहद् युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम्।
रक्षसां वानराणां च वीराणां जयमिच्छताम् ॥ ६.४३.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ, ਰੌਲੇ ਵਾਲਾ, ਰੋਮਾਂਚਕਾਰੀ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵੀਰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
6.43.17
हरिराक्षसदेहेभ्यः प्रभूताः केशशाद्वलाः।
शरीरसंघाटवहाः प्रसुस्रुः शोणतापगाः ॥ ६.४३.१७ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘਾਹ-ਗੁੱਛੇ, ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਰੋੜ੍ਹਦੇ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਵਹਿ ਤੁਰੇ।
6.43.18
आजघानेन्द्रजित् क्रुद्धो वज्रेणेव शतक्रतुः।
अङ्गदं गदया वीरं शत्रुसैन्यविदारणम् ॥ ६.४३.१८ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਤਰੂ-ਫੌਜ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਅੰਗਦ ਉੱਤੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.43.19
तस्य काञ्चनचित्राङ्गं रथं साश्वं ससारथिम्।
जघान गदया श्रीमानङ्गदो वेगवान् हरिः ॥ ६.४३.१९ ॥
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰੇ ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ, ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਵੇਗਵਾਨ ਹਰੀ ਅੰਗਦ ਨੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.43.20
सम्पातिस्तु प्रजङ्घेन त्रिभिर्बाणैः समाहतः।
निजघानाश्वकर्णेन प्रजङ्घं रणमूर्धनि ॥ ६.४३.२० ॥
ਪਰ ਪ੍ਰਜੰਘ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ਵਕਰਣ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.43.21
जम्बुमाली रथस्थस्तु रथशक्त्या महाबलः।
बिभेद समरे क्रुद्धो हनूमन्तं स्तनान्तरे ॥ ६.४३.२१ ॥
ਪਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਜੰਬੂਮਾਲੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.43.22
तस्य तं रथमास्थाय हनूमान् मारुतात्मजः।
प्रममाथ तलेनाशु सह तेनैव रक्षसा ॥ ६.४३.२२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸੇ ਰਾਖਸ਼ ਸਮੇਤ ਹਥੇਲੀ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਝਟਪਟ ਉਸ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.43.23
नदन् प्रतपनो घोरो नलं सोऽभ्यनुधावत।
नलः प्रतपनस्याशु पातयामास चक्षुषी ॥ ६.४३.२३ ॥
ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਤਪਨ ਨਲ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਨਲ ਨੇ ਝਟਪਟ ਪ੍ਰਤਪਨ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀਆਂ।
6.43.24
भिन्नगात्रः शरैस्तीक्ष्णैः क्षिप्रहस्तेन रक्षसा।
ग्रसन्तमिव सैन्यानि प्रघसं वानराधिपः ॥ ६.४३.२४ ॥
ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਨਰਾਧਿਪ ਪ੍ਰਘਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.43.25
सुग्रीवः सप्तपर्णेन निजघान जवेन च।
प्रपीड्य शरवर्षेण राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ ६.४३.२५ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਪਤਪਰਣ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.43.26
निजघान विरूपाक्षं शरेणैकेन लक्ष्मणः।
अग्निकेतुश्च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश्च राक्षसः।
सुप्तघ्नो यज्ञकोपश्च रामं निर्बिभिदुः शरैः ॥ ६.४३.२६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨੀਕੇਤੂ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਰਸ਼ਮੀਕੇਤੂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸੁਪਤਘਨ ਅਤੇ ਯਗਿਆਕੋਪ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.43.27
तेषां चतुर्णां रामस्तु शिरांसि समरे शरैः।
क्रुद्धश्चतुर्भिश्चिच्छेद घोरैरग्निशिखोपमैः ॥ ६.४३.२७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਅਗਨੀ-ਲਾਟਾਂ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
6.43.28
वज्रमुष्टिस्तु मैन्देन मुष्टिना निहतो रणे।
पपात सरथः साश्वः पुराट्ट इव भूतले ॥ ६.४३.२८ ॥
ਵਜ੍ਰਮੁਸ਼ਟੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂਦ ਦੇ ਮੁੱਕੇ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰੱਥ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.43.29
निकुम्भस्तु रणे नीलं नीलाञ्जनचयप्रभम्।
निर्बिभेद शरैस्तीक्ष्णैः करैर्मेघमिवांशुमान् ॥ ६.४३.२९ ॥
ਨਿਕੁੰਭ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ।
6.43.30
पुनः शरशतेनाथ क्षिप्रहस्तो निशाचरः।
बिभेद समरे नीलं निकुम्भः प्रजहास च ॥ ६.४३.३० ॥
ਫਿਰ ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨਿਕੁੰਭ ਨੇ ਸੌ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨੀਲ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਹੱਸ ਪਿਆ।
6.43.31
तस्यैव रथचक्रेण नीलो विष्णुरिवाहवे।
शिरश्चिच्छेद समरे निकुम्भस्य च सारथेः ॥ ६.४३.३१ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦੇ ਰੱਥ-ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਨੀਲ ਨੇ ਨਿਕੁੰਭ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
6.43.32
वज्राशनिसमस्पर्शो द्विविदोऽप्यशनिप्रभम्।
जघान गिरिशृङ्गेण मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ ६.४३.३२ ॥
ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.43.33
द्विविदं वानरेन्द्रं तु द्रुमयोधिनमाहवे।
शरैरशनिसंकाशैः स विव्याधाशनिप्रभः ॥ ६.४३.३३ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੂੰ ਉਸ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.43.34
स शरैरभिविद्धाङ्गो द्विविदः क्रोधर्मूच्छितः।
सालेन सरथं साश्वं निजघानाशनिप्रभम् ॥ ६.४३.३४ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਵਿੱਝੇ ਹੋਏ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਰੱਥ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.43.35
विद्युन्माली रथस्थस्तु शरैः काञ्चनभूषणैः।
सुषेणं ताडयामास ननाद च मुहुर्मुहुः ॥ ६.४३.३५ ॥
ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਿਆ।
6.43.36
तं रथस्थमथो दृष्ट्वा सुषेणो वानरोत्तमः।
गिरिशृङ्गेण महता रथमाशु न्यपातयत् ॥ ६.४३.३६ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਵੱਡੀ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਝੱਟ ਉਸ ਦਾ ਰੱਥ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.43.37
लाघवेन तु संयुक्तो विद्युन्माली निशाचरः।
अपक्रम्य रथात् तूर्णं गदापाणिः क्षितौ स्थितः ॥ ६.४३.३७ ॥
ਪਰ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਨਾਮਕ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਰਥ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਤਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.43.38
ततः क्रोधसमाविष्टः सुषेणो हरिपुङ्गवः।
शिलां सुमहतीं गृह्य निशाचरमभिद्रवत् ॥ ६.४३.३८ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਸ਼ੇਣ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੱਟਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.43.39
तमापतन्तं गदया विद्युन्माली निशाचरः।
वक्षस्यभिजघानाशु सुषेणं हरिपुङ्गवम् ॥ ६.४३.३९ ॥
ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਗਦਾ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.43.40
गदाप्रहारं तं घोरमचिन्त्य प्लवगोत्तमः।
तां तूष्णीं पातयामास तस्योरसि महामृधे ॥ ६.४३.४० ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਗਦਾ-ਵਾਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਹ ਚੱਟਾਨ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤੀ।
6.43.41
शिलाप्रहाराभिहतो विद्युन्माली निशाचरः।
निष्पिष्टहृदयो भूमौ गतासुर्निपपात ह ॥ ६.४३.४१ ॥
ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ, ਦਿਲ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋਇਆ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.43.42
एवं तैर्वानरैः शूरैः शूरास्ते रजनीचराः।
द्वन्द्वे विमथितास्तत्र दैत्या इव दिवौकसैः ॥ ६.४३.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੂਰਮੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਉੱਥੇ ਦ੍ਵੰਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਥੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੈਂਤ ਮਥੇ ਗਏ ਸਨ।
6.43.43
भल्लैश्चान्यैर्गदाभिश्च शक्तितोमरसायकैः।
अपविद्धैश्चापि रथैस्तथा सांग्रामिकैर्हयैः ॥ ६.४३.४३ ॥
ਬਰਛੇ, ਗਦਾਵਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਤੀਰ, ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਰਥ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਘੋੜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਵਰਤੇ ਗਏ।
6.43.44
निहतैः कुञ्जरैर्मत्तैस्तथा वानरराक्षसैः।
चक्राक्षयुगदण्डैश्च भग्नैर्धरणिसंश्रितैः ॥ ६.४३.४४ ॥
ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਪਹੀਏ, ਧੁਰੇ, ਜੂਲੇ ਤੇ ਡੰਡੇ ਜੋ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪਏ ਸਨ (ਰਣਭੂਮੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ)।
6.43.45
बभूवायोधनं घोरं गोमायुगणसेवितम्।
कबन्धानि समुत्पेतुर्दिक्षु वानररक्षसाम्।
विमर्दे तुमुले तस्मिन् देवासुररणोपमे ॥ ६.४३.४५ ॥
ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ; ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਰ-ਰਹਿਤ ਧੜ ਉੱਠ-ਉੱਠ ਕੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਰਗੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਰੌਲੇ ਭਰੇ ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ (ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ)।
6.43.46
निहन्यमाना हरिपुङ्गवैस्तदा
निशाचराः शोणितगन्धमूर्च्छिताः।
पुनः सुयुद्धं तरसा समाश्रिता
दिवाकरस्यास्तमयाभिकाङ्क्षिणः ॥ ६.४३.४६ ॥
ਤਦ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਲਹੂ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੱਟ ਗਏ।