Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.44.1
युध्यतामेव तेषां तु तदा वानररक्षसाम्।
रविरस्तं गतो रात्रिः प्रवृत्ता प्राणहारिणी ॥ ६.४४.१ ॥
Mientras los vānaras y los rākṣasas combatían, el sol se puso y cayó la noche que quita la vida.
6.44.2
अन्योन्यं बद्धवैराणां घोराणं जयमिच्छताम्।
सम्प्रवृत्तं निशायुद्धं तदा वानररक्षसाम् ॥ ६.४४.२ ॥
Entre los temibles vānaras y rākṣasas, unidos por una enemistad mutua y deseosos de victoria, estalló entonces de lleno la batalla nocturna.
6.44.3
राक्षसोऽसीति हरयो वानरोऽसीति राक्षसाः।
अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तस्मिंस्तमसि दारुणे ॥ ६.४४.३ ॥
Diciendo «¡Eres un rākṣasa!» los monos, y «¡Eres un vānara!» los rākṣasas, se golpearon unos a otros en la batalla en aquella terrible oscuridad.
6.44.4
हत दारय चैहीति कथं विद्रवसीति च।
एवं सुतुमुलः शब्दस्तस्मिन् सैन्ये तु शुश्रुवे ॥ ६.४४.४ ॥
Gritos de «¡Golpea, desgarra, ven!» y «¿Por qué huyes?» se oyeron en aquel ejército como un tumulto espantoso.
6.44.5
कालाः काञ्चनसंनाहास्तस्मिंस्तमसि राक्षसाः।
सम्प्रदृश्यन्त शैलेन्द्रा दीप्तौषधिवना इव ॥ ६.४४.५ ॥
En aquella oscuridad, los rākṣasas oscuros, cubiertos de armaduras doradas, se veían como montañas soberanas con bosques de hierbas resplandecientes.
6.44.6
तस्मिंस्तमसि दुष्पारे राक्षसाः क्रोधमूिर्च्छताः।
परिपेतुर्महावेगा भक्षयन्तः प्लवङ्गमान् ॥ ६.४४.६ ॥
En aquella oscuridad infranqueable, los rākṣasas, enloquecidos de ira y de gran velocidad, cayeron sobre los monos como si los devoraran.
6.44.7
ते हयान् काञ्चनापीडान् ध्वजांश्चाशीविषोपमान्।
आप्लुत्य दशनैस्तीक्ष्णैर्भीमकोपा व्यदारयन् ॥ ६.४४.७ ॥
Saltando sobre los caballos con adornos de oro y sobre los estandartes semejantes a serpientes venenosas, los desgarraron con sus afilados dientes, terribles en su furia.
6.44.8
वानरा बलिनो युद्धेऽक्षोभयन् राक्षसीं चमूम्।
कुञ्जरान् कुञ्जरारोहान् पताकाध्वजिनो रथान् ॥ ६.४४.८ ॥
Los poderosos monos sembraron la confusión en el ejército rakṣasa en la batalla: los elefantes, sus jinetes y los carros con banderines y estandartes.
6.44.9
चकर्षुश्च ददंशुश्च दशनैः क्रोधमूिर्च्छताः।
लक्ष्मणश्चापि रामश्च शरैराशीविषोपमैः ॥ ६.४४.९ ॥
Ofuscados por la ira, arrastraban y mordían con sus dientes. Y también Lakṣmaṇa y Rāma, con flechas semejantes a serpientes venenosas.
6.44.10
दृश्यादृश्यानि रक्षांसि प्रवराणि निजघ्नतुः।
तुरंगखुरविध्वस्तं रथनेमिसमुत्थितम् ॥ ६.४४.१० ॥
Abatieron a los más destacados rakṣasas, visibles e invisibles, mientras el polvo, aplastado por los cascos de los caballos y levantado por los aros de las ruedas de los carros,
6.44.11
रुरोध कर्णनेत्राणि युध्यतां धरणीरजः।
वर्तमाने तथा घोरे संग्रामे लोमहर्षणे।
रुधिरौघा महाघोरा नद्यस्तत्र विसुस्रुवुः ॥ ६.४४.११ ॥
El polvo de la tierra cegaba los ojos y ensordecía los oídos de los combatientes. Mientras aquella terrible batalla que erizaba el cabello seguía en curso, ríos de sangre, espantosísimos, corrieron allí.
6.44.12
ततो भेरीमृदङ्गानां पणवानां च निःस्वनः।
शङ्खनेमिस्वनोन्मिश्रः सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.४४.१२ ॥
Entonces se alzó un estruendo de tambores, timbales y tamboriles, mezclado con el sonido de caracolas y de los aros de los carros, de una sonoridad maravillosa.
6.44.13
हतानां स्तनमानानां राक्षसानां च निःस्वनः।
शस्तानां वानराणां च सम्बभूवात्र दारुणः ॥ ६.४४.१३ ॥
Aquí se alzó el terrible clamor de los rākṣasas abatidos que gemían y de los vānaras heridos.
6.44.14
हतैर्वानरमुख्यैश्च शक्तिशूलपरश्वधैः।
निहतैः पर्वताकारै राक्षसैः कामरूपिभिः ॥ ६.४४.१४ ॥
El suelo quedó cubierto por los principales vānaras muertos con lanzas, tridentes y hachas, y por los rākṣasas semejantes a montañas, capaces de tomar cualquier forma, derribados.
6.44.15
शस्त्रपुष्पोपहारा च तत्रासीद् युद्धमेदिनी।
दुर्ज्ञेया दुर्निवेशा च शोणितास्त्रावकर्दमा ॥ ६.४४.१५ ॥
Allí el campo de batalla era como una ofrenda de armas en lugar de flores, difícil de reconocer y de atravesar, cenagoso por la sangre que corría.
6.44.16
सा बभूव निशा घोरा हरिराक्षसहारिणी।
कालरात्रीव भूतानां सर्वेषां दुरतिक्रमा ॥ ६.४४.१६ ॥
Aquella noche se volvió terrible, destruyendo a vānaras y rākṣasas; como la noche de la muerte para todos los seres, imposible de superar.
6.44.17
ततस्ते राक्षसास्तत्र तस्मिंस्तमसि दारुणे।
राममेवाभ्यवर्तन्त संहृष्टाः शरवृष्टिभिः ॥ ६.४४.१७ ॥
Entonces aquellos rākṣasas, gozosos en aquella oscuridad terrible, se lanzaron contra el mismo Rāma, derramando lluvias de flechas.
6.44.18
तेषामापततां शब्दः क्रुद्धानामपि गर्जताम्।
उद्वर्त इव सप्तानां समुद्राणामभूत् स्वनः ॥ ६.४४.१८ ॥
El sonido de aquellos atacantes enfurecidos que rugían al abalanzarse se volvió como el batir de los siete océanos.
6.44.19
तेषां रामः शरैः षड्भिः षड् जघान निशाचरान्।
निमेषान्तरमात्रेण शरैरग्निशिखोपमैः ॥ ६.४४.१९ ॥
Rāma derribó a seis de ellos, seis demonios nocturnos con seis flechas, en lo que dura un parpadeo, con flechas semejantes a lenguas de fuego.
6.44.20
यज्ञशत्रुश्च दुर्धर्षो महापार्श्वमहोदरौ।
वज्रदंष्ट्रो महाकायस्तौ चोभौ शुकसारणौ ॥ ६.४४.२० ॥
Yajñaśatru y Durdharṣa, Mahāpārśva y Mahodara, Vajradaṃṣṭra y el de cuerpo enorme, y esos dos, Śuka y Sāraṇa.
6.44.21
ते तु रामेण बाणौघैः सर्वमर्मसु ताडिताः।
युद्धादपसृतास्तत्र सावशेषायुषोऽभवन् ॥ ६.४४.२१ ॥
Heridos en todos sus puntos vitales por la lluvia de flechas de Rāma, se retiraron de la batalla, y allí su vida quedó sólo a medias.
6.44.22
निमेषान्तरमात्रेण घोरैरग्निशिखोपमैः।
दिशश्चकार विमलाः प्रदिशश्च महारथः ॥ ६.४४.२२ ॥
En lo que dura un parpadeo, con terribles flechas semejantes a lenguas de fuego, aquel gran auriga despejó las direcciones y las direcciones intermedias.
6.44.23
ये त्वन्ये राक्षसा वीरा रामस्याभिमुखे स्थिताः।
तेऽपि नष्टाः समासाद्य पतङ्गा इव पावकम् ॥ ६.४४.२३ ॥
También los demás héroes rākṣasas que se habían puesto frente a Rāma perecieron, como las polillas que se acercan al fuego.
6.44.24
सुवर्णपुङ्खैर्विशिखैः सम्पतद्भिः समन्ततः।
बभूव रजनी चित्रा खद्योतैरिव शारदी ॥ ६.४४.२४ ॥
Mientras las flechas de plumas doradas volaban por todas partes, aquella noche se volvió moteada, como una noche de otoño moteada de luciérnagas.
6.44.25
राक्षसानां च निनदैर्भेरीणां चैव निःस्वनैः।
सा बभूव निशा घोरा भूयो घोरतराभवत् ॥ ६.४४.२५ ॥
Con los rugidos de los rākṣasas y el estruendo de los tambores bhērī, aquella noche se volvió terrible, y luego se volvió aún más terrible.
6.44.26
तेन शब्देन महता प्रवृद्धेन समन्ततः।
त्रिकूटः कंदराकीर्णः प्रव्याहरदिवाचलः ॥ ६.४४.२६ ॥
Con aquel gran estruendo creciendo por todas partes, el monte Trikūṭa, lleno de cuevas, resonó como si la montaña misma hiciera eco.
6.44.27
गोलाङ्गूला महाकायास्तमसा तुल्यवर्चसः।
सम्परिष्वज्य बाहुभ्यां भक्षयन् रजनीचरान् ॥ ६.४४.२७ ॥
Los monos golāṅgūla de gran cuerpo, de igual esplendor que la oscuridad, abrazando con sus brazos a los errantes de la noche y devorándolos.
6.44.28
अङ्गदस्तु रणे शत्रून् निहन्तुं समुपस्थितः।
रावणिं निजघानाशु सारथिं च हयानपि ॥ ६.४४.२८ ॥
Aṅgada, sin embargo, se mantuvo listo en la batalla para dar muerte a los enemigos; pronto derribó a Rāvaṇi, a su cochero y también a los caballos.
6.44.29
इन्द्रजित् तु रथं त्यक्त्वा हताश्वो हतसारथिः।
अङ्गदेन महाकायस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ ६.४४.२९ ॥
Indrajit, sin embargo, abandonó su carro, con los caballos y el cochero muertos, y desapareció allí mismo ante el gran Aṅgada.
6.44.30
तत् कर्म वालिपुत्रस्य सर्वे देवाः सहर्षिभिः।
तुष्टुवुः पूजनार्हस्य तौ चोभौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४४.३० ॥
Todos los dioses, junto con los sabios, alabaron aquella hazaña del hijo de Vāli, y también alabaron a aquellos dos dignos de veneración, Rāma y Lakṣmaṇa.
6.44.31
प्रभावं सर्वभूतानि विदुरिन्द्रजितो युधि।
ततस्ते तं महात्मानं दृष्ट्वा तुष्टाः प्रधर्षितम् ॥ ६.४४.३१ ॥
Todos los seres conocían el poder de Indrajit en la batalla; entonces, al ver a aquel magnánimo abatido, quedaron complacidos.
6.44.32
ततः प्रहृष्टाः कपयः ससुग्रीवविभीषणाः।
साधुसाध्विति नेदुश्च दृष्ट्वा शत्रुं पराजितम् ॥ ६.४४.३२ ॥
Entonces los monos, alegres, junto con Sugrīva y Vibhīṣaṇa, gritaron: «¡Bien hecho, bien hecho!», al ver vencido al enemigo.
6.44.33
इन्द्रजित् तु तदानेन निर्जितो भीमकर्मणा।
संयुगे वालिपुत्रेण क्रोधं चक्रे सुदारुणम् ॥ ६.४४.३३ ॥
Pero entonces Indrajit, vencido en la batalla por el hijo de Vālin, aquel de hazañas terribles, se llenó de una cólera feroz.
6.44.34
सोऽन्तर्धानगतः पापो रावणी रणकर्शितः।
ब्रह्मदत्तवरो वीरो रावणिः क्रोधमूर्च्छितः ॥ ६.४४.३४ ॥
Aquel perverso hijo de Rāvaṇa, agotado en la batalla, se volvió invisible; el héroe, favorecido con un don de Brahmā, el hijo de Rāvaṇa, estaba cegado por la ira.
6.44.35
अदृश्यो निशितान् बाणान् मुमोचाशनिवर्चसः।
रामं च लक्ष्मणं चैव घोरैर्नागमयैः शरैः ॥ ६.४४.३५ ॥
Invisible, lanzó agudas flechas que brillaban como rayos, y sobre Rāma y Lakṣmaṇa llovió terribles flechas con forma de serpiente.
6.44.36
बिभेद समरे क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राक्षसः।
मायया संवृतस्तत्र मोहयन् राघवौ युधि ॥ ६.४४.३६ ॥
El demonio, enfurecido, los atravesó por todos sus miembros en la batalla; oculto allí por la ilusión, siguió confundiendo a los dos Rāghavas en el combate.
6.44.37
अदृश्यः सर्वभूतानां कूटयोधी निशाचरः।
बबन्ध शरबन्धेन भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४४.३७ ॥
Invisible para todos los seres, aquel demonio nocturno que luchaba con engaños ató a los dos hermanos, Rāma y Lakṣmaṇa, con un lazo de flechas.
6.44.38
तौ तेन पुरुषव्याघ्रौ क्रुद्धेनाशीविषैः शरैः।
सहसाभिहतौ वीरौ तदा प्रेक्षन्त वानराः ॥ ६.४४.३८ ॥
Heridos de repente por sus flechas coléricas, semejantes a serpientes venenosas, aquellos dos héroes, los mejores de los hombres, fueron alcanzados; y los monos se quedaron mirando.
6.44.39
प्रकाशरूपस्तु यदा न शक्त-
स्तौ बाधितुं राक्षसराजपुत्रः।
मायां प्रयोक्तुं समुपाजगाम
बबन्ध तौ राजसुतौ दुरात्मा ॥ ६.४४.३९ ॥
Pero cuando, visible en su forma, no pudo dañarlos, el perverso hijo del rey de los rākṣasas se adelantó para emplear la ilusión y ató a los dos príncipes.