Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.46.1

ततो द्यां पृथिवीं चैव वीक्षमाणा वनौकसः।
ददृशुः संततौ बाणैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.१ ॥

ଏହାପରେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଚାହୁଁଥିବା ବନବାସୀ ବାନରମାନେ ବାଣରେ ଆବୃତ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

6.46.2

वृष्ट्वेवोपरते देवे कृतकर्मणि राक्षसे।
आजगामाथ तं देशं ससुग्रीवो विभीषणः ॥ ६.४६.२ ॥

ବର୍ଷା ପରି ବାଣ ବର୍ଷାଇ ସେ ରାକ୍ଷସ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି ଫେରିଯିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ବିଭୀଷଣ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ।

6.46.3

नीलश्च द्विविदो मैन्दः सुषेणः कुमुदोऽङ्गदः।
तूर्णं हनुमता सार्धमन्वशोचन्त राघवौ ॥ ६.४६.३ ॥

ନୀଳ, ଦ୍ୱିବିଦ, ମୈନ୍ଦ, ସୁଷେଣ, କୁମୁଦ ଓ ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

6.46.4

अचेष्टौ मन्दनिःश्वासौ शोणितेन परिप्लुतौ।
शरजालाचितौ स्तब्धौ शयानौ शरतल्पगौ ॥ ६.४६.४ ॥

ସେମାନେ ଦୁହେଁ ନିଶ୍ଚଳ, ମନ୍ଦ ନିଶ୍ୱାସରେ, ରକ୍ତରେ ଭିଜି, ବାଣଜାଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇ ବାଣଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ।

6.46.5

निःश्वसन्तौ यथा सर्पौ निश्चेष्टौ मन्दविक्रमौ।
रुधिरस्रावदिग्धाङ्गौ तपनीयाविव ध्वजौ ॥ ६.४६.५ ॥

ସାପ ପରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ନିଶ୍ଚଳ, ମନ୍ଦ ପରାକ୍ରମରେ, ରକ୍ତସ୍ରାବରେ ଅଙ୍ଗ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ସୁନା ଧ୍ୱଜ ପରି ସେମାନେ ପଡ଼ିଥିଲେ।

6.46.6

तौ वीरशयने वीरौ शयानौ मन्दचेष्टितौ।
यूथपैः स्वैः परिवृतौ बाष्पव्याकुललोचनैः ॥ ६.४६.६ ॥

ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀରଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ମନ୍ଦ ଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଯୂଥପତିମାନେ ଲୁହଭରା ବ୍ୟାକୁଳ ଆଖିରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।

6.46.7

राघवौ पतितौ दृष्ट्वा शरजालसमन्वितौ।
बभूवुर्व्यथिताः सर्वे वानराः सविभीषणाः ॥ ६.४६.७ ॥

ଶରଜାଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଭୀଷଣ ସହିତ ସମସ୍ତ ବାନର ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।

6.46.8

अन्तरिक्षं निरीक्षन्तो दिशः सर्वाश्च वानराः।
न चैनं मायया छन्नं ददृशू रावणिं रणे ॥ ६.४६.८ ॥

ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଚାହିଁ ମଧ୍ୟ ବାନରମାନେ ମାୟାରେ ଲୁଚିଥିବା ରାବଣିକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।

6.46.9

तं तु मायाप्रतिच्छन्नं माययैव विभीषणः।
वीक्षमाणो ददर्शाग्रे भ्रातुः पुत्रमवस्थितम्।
तमप्रतिमकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे ॥ ६.४६.९ ॥

ମାୟାରେ ଲୁଚିଥିବା ତାଙ୍କୁ ବିଭୀଷଣ ମାୟା ଦ୍ୱାରାହିଁ ଦେଖିଲେ; ନିଜ ଭାଇର ପୁତ୍ରକୁ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ — ଅତୁଳନୀୟ କର୍ମୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନାହିଁ।

6.46.10

ददर्शान्तर्हितं वीरं वरदानाद् विभीषणः।
तेजसा यशसा चैव विक्रमेण च संयुतः ॥ ६.४६.१० ॥

ବରଦାନ ହେତୁ ବିଭୀଷଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ସେ ତେଜ, ଯଶ ଓ ପରାକ୍ରମରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

6.46.11

इन्द्रजित् त्वात्मनः कर्म तौ शयानौ समीक्ष्य च।
उवाच परमप्रीतो हर्षयन् सर्वराक्षसान् ॥ ६.४६.११ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ନିଜ କର୍ମ ଓ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି କହିଲେ।

6.46.12

दूषणस्य च हन्तारौ खरस्य च महाबलौ।
सादितौ मामकैर्बाणैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.१२ ॥

ଦୂଷଣ ଓ ଖରଙ୍କ ବଧକାରୀ ମହାବଳଶାଳୀ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୋ ବାଣରେ ଧରାଶାୟୀ ହୋଇଛନ୍ତି।

6.46.13

नेमौ मोक्षयितुं शक्यावेतस्मादिषुबन्धनात्।
सर्वैरपि समागम्य सर्षिसङ्घैः सुरासुरैः ॥ ६.४६.१३ ॥

ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଏହି ବାଣବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଋଷିସଙ୍ଘ ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

6.46.14

यत्कृते चिन्तयानस्य शोकार्तस्य पितुर्मम।
अस्पृष्ट्वा शयनं गात्रैस्त्रियामा याति शर्वरी ॥ ६.४६.१४ ॥

ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ, ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ମୋ ପିତା ଶରୀରରେ ଶଯ୍ୟା ସ୍ପର୍ଶ ନ କରି ରାତ୍ରି କାଟନ୍ତି।

6.46.15

कृत्स्नेयं यत्कृते लङ्का नदी वर्षास्विवाकुला।
सोऽयं मूलहरोऽनर्थः सर्वेषां शमितो मया ॥ ६.४६.१५ ॥

ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମଗ୍ର ଲଙ୍କା ବର୍ଷାଋତୁର ନଦୀ ପରି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଛି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ ଉପାଡ଼ିବାକୁ ଆସିଥିବା ସେହି ଅନର୍ଥକୁ ମୁଁ ଶାନ୍ତ କରିଦେଇଛି।

6.46.16

रामस्य लक्ष्मणस्यैव सर्वेषां च वनौकसाम्।
विक्रमा निष्फलाः सर्वे यथा शरदि तोयदाः ॥ ६.४६.१६ ॥

ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ବନବାସୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପରାକ୍ରମ ଶରତ ଋତୁର ମେଘ ପରି ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଗଲା।

6.46.17

एवमुक्त्वा तु तान् सर्वान् राक्षसान् परिपश्यतः।
यूथपानपि तान् सर्वांस्ताडयत् स च रावणिः ॥ ६.४६.१७ ॥

ଏହିପରି ସେହି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହି, ସେମାନେ ଦେଖୁଥିବା ସମୟରେ, ରାବଣି ସେହି ସମସ୍ତ ଯୂଥପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରହାର କଲା।

6.46.18

नीलं नवभिराहत्य मैन्दं सद्विविदं तथा।
त्रिभिस्त्रिभिरमित्रघ्नस्तताप परमेषुभिः ॥ ६.४६.१८ ॥

ନୀଳକୁ ନଅ ବାଣରେ ଆଘାତ କରି, ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦକୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ପରମ ବାଣରେ ଶତ୍ରୁଘାତକ ପୀଡ଼ିତ କଲା।

6.46.19

जाम्बवन्तं महेष्वासो विद्ध्वा बाणेन वक्षसि।
हनूमतो वेगवतो विससर्ज शरान् दश ॥ ६.४६.१९ ॥

ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ଛାତିରେ ବାଣ ମାରି, ବେଗବାନ ହନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦଶଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

6.46.20

गवाक्षं शरभं चैव तावप्यमितविक्रमौ।
द्वाभ्यां द्वाभ्यां महावेगो विव्याध युधि रावणिः ॥ ६.४६.२० ॥

ଅପାର ପରାକ୍ରମୀ ଗବାକ୍ଷ ଓ ଶରଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମହାବେଗୀ ରାବଣି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ-ଦୁଇଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.46.21

गोलाङ्गूलेश्वरं चैव वालिपुत्रमथाङ्गदम्।
विव्याध बहुभिर्बाणैस्त्वरमाणोऽथ रावणिः ॥ ६.४६.२१ ॥

ଗୋଲାଙ୍ଗୂଳ ଅଧିପତି ଓ ବାଳିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରିତ ରାବଣି ବହୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.46.22

तान् वानरवरान् भित्त्वा शरैरग्निशिखोपमैः।
ननाद बलवांस्तत्र महासत्त्वः स रावणिः ॥ ६.४६.२२ ॥

ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ବଳବାନ ଓ ମହାସତ୍ତ୍ୱ ରାବଣି ସେଠାରେ ଗର୍ଜନ କଲେ।

6.46.23

तानर्दयित्वा बाणौघैस्त्रसयित्वा च वानरान्।
प्रजहास महाबाहुर्वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.४६.२३ ॥

ବାଣର ବର୍ଷାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ଓ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ମହାବାହୁ ରାବଣି ଜୋରରେ ହସିଲେ ଓ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.46.24

शरबन्धेन घोरेण मया बद्धौ चमूमुखे।
सहितौ भ्रातरावेतौ निशामयत राक्षसाः ॥ ६.४६.२४ ॥

ଭୟଙ୍କର ଶରବନ୍ଧନରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେନାମୁଖରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖ, ହେ ରାକ୍ଷସଗଣ!

6.46.25

एवमुक्तास्तु ते सर्वे राक्षसाः कूटयोधिनः।
परं विस्मयमापन्नाः कर्मणा तेन हर्षिताः ॥ ६.४६.२५ ॥

ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି କପଟଯୋଦ୍ଧା ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ କର୍ମରେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

6.46.26

विनेदुश्च महानादान् सर्वे ते जलदोपमाः।
हतो राम इति ज्ञात्वा रावणिं समपूजयन् ॥ ६.४६.२६ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମେଘ ପରି ମହା ଗର୍ଜନ କଲେ; 'ରାମ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି' ଜାଣି ରାବଣି (ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍)ଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

6.46.27

निष्पन्दौ तु तदा दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
वसुधायां निरुच्छ्वासौ हतावित्यन्वमन्यत ॥ ६.४६.२७ ॥

ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ନିଶ୍ଚଳ ଓ ନିଃଶ୍ୱାସହୀନ ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ହତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

6.46.28

हर्षेण तु समाविष्ट इन्द्रजित् समितिञ्जयः।
प्रविवेश पुरीं लङ्कां हर्षयन् सर्वनैर्ऋतान् ॥ ६.४६.२८ ॥

ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧ ଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସମସ୍ତ ନୈର୍ଋତଙ୍କୁ (ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ) ହର୍ଷିତ କରି ଲଙ୍କା ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

6.46.29

रामलक्ष्मणयोर्दृष्ट्वा शरीरे सायकैश्चिते।
सर्वाणि चाङ्गोपाङ्गानि सुग्रीवं भयमाविशत् ॥ ६.४६.२९ ॥

ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶରୀର ବାଣରେ ଭର୍ତ୍ତି ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା।

6.46.30

तमुवाच परित्रस्तं वानरेन्द्रं विभीषणः।
सबाष्पवदनं दीनं शोकव्याकुललोचनम् ॥ ६.४६.३० ॥

ଭୟଭୀତ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅଶ୍ରୁସିକ୍ତ ମୁଖ ଓ ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନରେ ବିଭୀଷଣ ଦୀନଭାବେ କହିଲେ।

6.46.31

अलं त्रासेन सुग्रीव बाष्पवेगो निगृह्यताम्।
एवंप्रायाणि युद्धानि विजयो नास्ति नैष्ठिकः ॥ ६.४६.३१ ॥

ସୁଗ୍ରୀବ, ଭୟ ଯଥେଷ୍ଟ; ଅଶ୍ରୁର ବେଗ ରୋକ। ଯୁଦ୍ଧ ସାଧାରଣତଃ ଏମିତି ହୁଏ; ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ।

6.46.32

सभाग्यशेषतास्माकं यदि वीर भविष्यति।
मोहमेतौ प्रहास्येते महात्मानौ महाबलौ ॥ ६.४६.३२ ॥

ବୀର, ଆମର ଅବଶିଷ୍ଟ ସୌଭାଗ୍ୟ ରହିଲେ, ସେ ଦୁଇ ମହାତ୍ମା ଓ ମହାବଳ ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରିବେ।

6.46.33

पर्यवस्थापयात्मानमनाथं मां च वानर।
सत्यधर्माभिरक्तानां नास्ति मृत्युकृतं भयम् ॥ ६.४६.३३ ॥

ବାନର, ନିଜକୁ ଏବଂ ଅନାଥ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର କର। ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅନୁରକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଜନିତ ଭୟ ନାହିଁ।

6.46.34

एवमुक्त्वा ततस्तस्य जलक्लिन्नेन पाणिना।
सुग्रीवस्य शुभे नेत्रे प्रममार्ज विभीषणः ॥ ६.४६.३४ ॥

ଏପରି କହି ବିଭୀଷଣ ଜଳେ ଓଦା ହାତରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ପୋଛିଦେଲେ।

6.46.35

ततः सलिलमादाय विद्यया परिजप्य च।
सुग्रीवनेत्रे धर्मात्मा प्रममार्ज विभीषणः ॥ ६.४६.३५ ॥

ତା'ପରେ ଜଳ ନେଇ ବିଦ୍ୟାରେ ମନ୍ତ୍ରିତ କରି ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଖି ପୋଛିଦେଲେ।

6.46.36

विमृज्य वदनं तस्य कपिराजस्य धीमतः।
अब्रवीत् कालसम्प्राप्तमसम्भ्रान्तमिदं वचः ॥ ६.४६.३६ ॥

ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାନରରାଜଙ୍କ ମୁଖ ପୋଛି ବିଭୀଷଣ ସମୟୋଚିତ, ଅବିଚଳ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.46.37

न कालः कपिराजेन्द्र वैक्लव्यमवलम्बितुम्।
अतिस्नेहोऽपि कालेऽस्मिन् मरणायोपकल्पते ॥ ६.४६.३७ ॥

ହେ କପିରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ଦୁର୍ବଳତାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାର ସମୟ ନୁହେଁ। ଏହି ସମୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୋଇପାରେ।

6.46.38

तस्मादुत्सृज्य वैक्लव्यं सर्वकार्यविनाशनम्।
हितं रामपुरोगाणां सैन्यानामनुचिन्तय ॥ ६.४६.३८ ॥

ତେଣୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଦୁର୍ବଳତା ତ୍ୟାଗ କରି, ରାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସେନାର ହିତ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କର।

6.46.39

अथ वा रक्ष्यतां रामो यावत्संज्ञाविपर्ययः।
लब्धसंज्ञौ हि काकुत्स्थौ भयं नौ व्यपनेष्यतः ॥ ६.४६.३९ ॥

ଅଥବା, ରାମ ଚେତନା ଫେରି ନ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଉ। ଚେତନା ଫେରିଲେ ସେହି ଦୁଇ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଆମର ଭୟ ଦୂର କରିବେ।

6.46.40

नैतत् किंचन रामस्य न च रामो मुमूर्षति।
नह्येनं हास्यते लक्ष्मीर्दुर्लभा या गतायुषाम् ॥ ६.४६.४० ॥

ଏହା ରାମଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନୁହେଁ; ରାମ ମଧ୍ୟ ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଛି ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଯାଉଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ।

6.46.41

तस्मादाश्वासयात्मानं बलं चाश्वासय स्वकम्।
यावत् सैन्यानि सर्वाणि पुनः संस्थापयाम्यहम् ॥ ६.४६.४१ ॥

ତେଣୁ ନିଜକୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଅ ଏବଂ ନିଜ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ୱାସନା ଦିଅ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ପୁନର୍ବାର ସ୍ଥାପନ ନ କରିବି।

6.46.42

एते हि फुल्लनयनास्त्रासादागतसाध्वसाः।
कर्णे कर्णे प्रकथिता हरयो हरिसत्तम ॥ ६.४६.४२ ॥

ହେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ଆଖି ବିସ୍ଫାରିତ କରି ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ଗୋଟିଏ କାନରୁ ଅନ୍ୟ କାନକୁ ଏହି କଥା ବ୍ୟାପୁଛି।

6.46.43

मां तु दृष्ट्वा प्रधावन्तमनीकं सम्प्रहर्षितम्।
त्यजन्तु हरयस्त्रासं भुक्तपूर्वामिव स्रजम् ॥ ६.४६.४३ ॥

ମୋତେ ଆଗକୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବାର ଓ ସେନା ଆନନ୍ଦିତ ଥିବାର ଦେଖି, ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ ମାଳା ପରି ବାନରମାନେ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ।

6.46.44

समाश्वास्य तु सुग्रीवं राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
विद्रुतं वानरानीकं तत् समाश्वासयत् पुनः ॥ ६.४६.४४ ॥

ରାକ୍ଷସରାଜ ବିଭୀଷଣ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ପଳାୟିତ ବାନରସେନାକୁ ପୁଣି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

6.46.45

इन्द्रजित् तु महामायः सर्वसैन्यसमावृतः।
विवेश नगरीं लङ्कां पितरं चाभ्युपागमत् ॥ ६.४६.४५ ॥

ମହାମାୟାବୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସମସ୍ତ ସେନାରେ ଘେରା ହୋଇ ଲଙ୍କା ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

6.46.46

तत्र रावणमासाद्य अभिवाद्य कृताञ्जलिः।
आचचक्षे प्रियं पित्रे निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.४६ ॥

ସେଠାରେ ରାବଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, କରଯୋଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ସମାଚାର ଜଣାଇଲେ।

6.46.47

उत्पपात ततो हृष्टः पुत्रं च परिषस्वजे।
रावणो रक्षसां मध्ये श्रुत्वा शत्रू निपातितौ ॥ ६.४६.४७ ॥

ତା'ପରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ରାବଣ ଉଠି ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଶତ୍ରୁ ପଡ଼ିଗଲେ ବୋଲି ଶୁଣି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁତ୍ରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

6.46.48

उपाघ्राय च तं मूर्ध्नि पप्रच्छ प्रीतमानसः।
पृच्छते च यथावृत्तं पित्रे तस्मै न्यवेदयत् ॥ ६.४६.४८ ॥

ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଘ୍ରାଣ କରି, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ସେ ପଚାରିଲେ; ପଚାରିବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ପିତାଙ୍କୁ ଯଥାବତ୍ ଜଣାଇଲେ।

6.46.49

यथा तौ शरबन्धेन निश्चेष्टौ निष्प्रभौ कृतौ ॥ ६.४६.४९ ॥

ବାଣବନ୍ଧନରେ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଯେପରି ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

6.46.50

स हर्षवेगानुगतान्तरात्मा
श्रुत्वा गिरं तस्य महारथस्य।
जहौ ज्वरं दाशरथेः समुत्थं
प्रहृष्टवाचाभिननन्द पुत्रम् ॥ ६.४६.५० ॥

ହର୍ଷବେଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ତରାତ୍ମା ନେଇ ସେହି ମହାରଥଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି ଦଶରଥ-ପୁତ୍ରଙ୍କର ଉଠିଥିବା ଜ୍ୱର ଛାଡ଼ିଗଲା; ଏବଂ ହର୍ଷିତ ସ୍ୱରରେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।