รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.46.1
ततो द्यां पृथिवीं चैव वीक्षमाणा वनौकसः।
ददृशुः संततौ बाणैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.१ ॥
จากนั้น บรรดาวานรผู้อาศัยในป่า มองไปทั้งบนท้องฟ้าและบนพื้นดิน ก็เห็นพระรามและพระลักษมณ์ พี่น้องทั้งสอง ถูกลูกศรปกคลุมอยู่ทั่วทั้งตัว
6.46.2
वृष्ट्वेवोपरते देवे कृतकर्मणि राक्षसे।
आजगामाथ तं देशं ससुग्रीवो विभीषणः ॥ ६.४६.२ ॥
เมื่อยักษ์ผู้นั้นทำหน้าที่สำเร็จแล้ว และหยุดการระดมลูกศรลงมาดั่งเทพเจ้าโปรยฝน มันก็ถอยออกไป จากนั้น พิภีษณะพร้อมด้วยสุครีพ ก็มาถึงสถานที่นั้น
6.46.3
नीलश्च द्विविदो मैन्दः सुषेणः कुमुदोऽङ्गदः।
तूर्णं हनुमता सार्धमन्वशोचन्त राघवौ ॥ ६.४६.३ ॥
นีล ทวิวิทะ ไมนฑะ สุเษณะ กุมุท และอังคท พร้อมด้วยหนุมาน ต่างรีบร่ำไห้คร่ำครวญถึงพระรามและพระลักษมณ์ทั้งสองอย่างรวดเร็ว
6.46.4
अचेष्टौ मन्दनिःश्वासौ शोणितेन परिप्लुतौ।
शरजालाचितौ स्तब्धौ शयानौ शरतल्पगौ ॥ ६.४६.४ ॥
ทั้งสองนอนไม่ไหวติง หายใจอ่อนแรง เปรอะเปื้อนด้วยโลหิต ถูกตาข่ายลูกศรปกคลุม แข็งทื่อ นอนอยู่บนเตียงลูกศร
6.46.5
निःश्वसन्तौ यथा सर्पौ निश्चेष्टौ मन्दविक्रमौ।
रुधिरस्रावदिग्धाङ्गौ तपनीयाविव ध्वजौ ॥ ६.४६.५ ॥
หายใจดั่งงูสองตัว ไม่ไหวติง มีพลังอ่อนล้า ร่างกายเปรอะเปื้อนด้วยเลือดที่ไหลออกมา นอนอยู่ดั่งธงทองสองผืน
6.46.6
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ मन्दचेष्टितौ।
यूथपैः स्वैः परिवृतौ बाष्पव्याकुललोचनैः ॥ ६.४६.६ ॥
วีรบุรุษทั้งสองนอนอยู่บนเตียงของวีรบุรุษ มีการเคลื่อนไหวอ่อนแรง ถูกหัวหน้าฝูงของตนล้อมรอบไว้ ดวงตาของพวกเขาเปี่ยมด้วยน้ำตา
6.46.7
राघवौ पतितौ दृष्ट्वा शरजालसमन्वितौ।
बभूवुर्व्यथिताः सर्वे वानराः सविभीषणाः ॥ ६.४६.७ ॥
เมื่อเห็นพระราฆพทั้งสองล้มลง ถูกตาข่ายลูกศรปกคลุม วานรทั้งหมดพร้อมด้วยพิภีษณะ ต่างโศกเศร้าเสียใจ
6.46.8
अन्तरिक्षं निरीक्षन्तो दिशः सर्वाश्च वानराः।
न चैनं मायया छन्नं ददृशू रावणिं रणे ॥ ६.४६.८ ॥
วานรทั้งหลายมองขึ้นไปบนท้องฟ้าและทุกทิศ แต่ก็ไม่เห็นโอรสของราวณะผู้ซ่อนตัวด้วยมายา ในสนามรบ
6.46.9
तं तु मायाप्रतिच्छन्नं माययैव विभीषणः।
वीक्षमाणो ददर्शाग्रे भ्रातुः पुत्रमवस्थितम्।
तमप्रतिमकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे ॥ ६.४६.९ ॥
พิภีษณะ ด้วยมายาของตนเอง ได้มองเห็นผู้ที่ถูกซ่อนด้วยมายา เขาเห็นโอรสของพี่ชายยืนอยู่ตรงหน้า ผู้มีการกระทำที่หาใครเทียบมิได้ ไร้คู่ต่อสู้ในการรบ
6.46.10
ददर्शान्तर्हितं वीरं वरदानाद् विभीषणः।
तेजसा यशसा चैव विक्रमेण च संयुतः ॥ ६.४६.१० ॥
ด้วยพรที่ได้รับ พิภีษณะจึงมองเห็นวีรบุรุษผู้ซ่อนตัวอยู่ เขาเปี่ยมด้วยรัศมี เกียรติยศ และความกล้าหาญ
6.46.11
इन्द्रजित् त्वात्मनः कर्म तौ शयानौ समीक्ष्य च।
उवाच परमप्रीतो हर्षयन् सर्वराक्षसान् ॥ ६.४६.११ ॥
อินทรชิต เมื่อเห็นการกระทำของตนเอง และเห็นทั้งสองนอนอยู่ตรงนั้น ด้วยความยินดียิ่ง จึงกล่าวขึ้น เป็นการปลุกใจยักษ์ทั้งปวง
6.46.12
दूषणस्य च हन्तारौ खरस्य च महाबलौ।
सादितौ मामकैर्बाणैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.१२ ॥
พระรามและพระลักษมณ์ พี่น้องผู้ทรงพลังยิ่งทั้งสอง ผู้สังหารทูษณะและขระ ได้ถูกลูกศรของข้าพเจ้าทำให้ล้มลงแล้ว
6.46.13
नेमौ मोक्षयितुं शक्यावेतस्मादिषुबन्धनात्।
सर्वैरपि समागम्य सर्षिसङ्घैः सुरासुरैः ॥ ६.४६.१३ ॥
ทั้งสองนี้ไม่อาจถูกปลดจากพันธนาการลูกศรนี้ได้ แม้ว่าเทพและอสูรทั้งปวง พร้อมด้วยฝูงฤๅษี จะมารวมตัวกันก็ตาม
6.46.14
यत्कृते चिन्तयानस्य शोकार्तस्य पितुर्मम।
अस्पृष्ट्वा शयनं गात्रैस्त्रियामा याति शर्वरी ॥ ६.४६.१४ ॥
เพราะเหตุของทั้งสองนี้ บิดาของข้าพเจ้าผู้ครุ่นคิดและถูกความโศกเศร้าเบียดเบียน ต้องผ่านราตรีโดยไม่ได้แตะต้องเตียงนอนด้วยร่างกาย
6.46.15
कृत्स्नेयं यत्कृते लङ्का नदी वर्षास्विवाकुला।
सोऽयं मूलहरोऽनर्थः सर्वेषां शमितो मया ॥ ६.४६.१५ ॥
เพราะเหตุของทั้งสองนี้ ลงกาทั้งเมืองนี้จึงปั่นป่วนดั่งแม่น้ำในฤดูฝน ความหายนะที่ทำลายรากฐานทั้งปวงนี้ ข้าพเจ้าได้ระงับลงแล้ว
6.46.16
रामस्य लक्ष्मणस्यैव सर्वेषां च वनौकसाम्।
विक्रमा निष्फलाः सर्वे यथा शरदि तोयदाः ॥ ६.४६.१६ ॥
การกระทำอันกล้าหาญของพระรามและพระลักษมณ์ และของวานรผู้อาศัยในป่าทั้งหมด ล้วนไร้ผล ดั่งเมฆในฤดูใบไม้ร่วง
6.46.17
एवमुक्त्वा तु तान् सर्वान् राक्षसान् परिपश्यतः।
यूथपानपि तान् सर्वांस्ताडयत् स च रावणिः ॥ ६.४६.१७ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้ต่อยักษ์ทั้งหมดขณะที่พวกมันมองดู โอรสของราวณะก็ฟาดฟันบรรดาหัวหน้าฝูงวานรทั้งหมดเช่นกัน
6.46.18
नीलं नवभिराहत्य मैन्दं सद्विविदं तथा।
त्रिभिस्त्रिभिरमित्रघ्नस्तताप परमेषुभिः ॥ ६.४६.१८ ॥
ฟาดนีลด้วยเก้าลูก และไมนฑะกับทวิวิทะด้วยลูกละสามลูก ผู้สังหารศัตรูได้ทำให้พวกเขาทุกข์ทรมานด้วยลูกศรอันยอดเยี่ยม
6.46.19
जाम्बवन्तं महेष्वासो विद्ध्वा बाणेन वक्षसि।
हनूमतो वेगवतो विससर्ज शरान् दश ॥ ६.४६.१९ ॥
ยิงลูกศรเข้าที่อกของชามพวาน ผู้ทรงธนูยิ่งใหญ่ จากนั้นปล่อยลูกศรสิบลูกไปยังหนุมานผู้รวดเร็ว
6.46.20
गवाक्षं शरभं चैव तावप्यमितविक्रमौ।
द्वाभ्यां द्वाभ्यां महावेगो विव्याध युधि रावणिः ॥ ६.४६.२० ॥
อินทรชิต ผู้รวดเร็วดั่งลม ยิงกวากษะและศรภะผู้มีพลังอันหาที่สุดมิได้ ทั้งสองคนละสองลูก ในการรบ
6.46.21
गोलाङ्गूलेश्वरं चैव वालिपुत्रमथाङ्गदम्।
विव्याध बहुभिर्बाणैस्त्वरमाणोऽथ रावणिः ॥ ६.४६.२१ ॥
อินทรชิตรีบเร่งยิงโกลางคุลาธิปติและอังคทบุตรของพาลี ด้วยลูกศรมากมาย
6.46.22
तान् वानरवरान् भित्त्वा शरैरग्निशिखोपमैः।
ननाद बलवांस्तत्र महासत्त्वः स रावणिः ॥ ६.४६.२२ ॥
ราวณิผู้มีกำลังและความกล้าหาญ คำรามลั่นอยู่ที่นั่น หลังจากแทงทะลุวานรผู้ประเสริฐเหล่านั้นด้วยลูกศรดุจเปลวไฟ
6.46.23
तानर्दयित्वा बाणौघैस्त्रसयित्वा च वानरान्।
प्रजहास महाबाहुर्वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.४६.२३ ॥
ราวณิผู้มีแขนใหญ่ ทำให้วานรเหล่านั้นบาดเจ็บด้วยห่าลูกศร และทำให้พวกวานรหวาดกลัว แล้วหัวเราะลั่นและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
6.46.24
शरबन्धेन घोरेण मया बद्धौ चमूमुखे।
सहितौ भ्रातरावेतौ निशामयत राक्षसाः ॥ ६.४६.२४ ॥
ดูกร ยักษ์ทั้งหลาย จงดูพี่น้องสองคนนี้ที่หน้ากองทัพ ซึ่งข้าพเจ้าผูกไว้ด้วยบ่วงลูกศรอันน่าสะพรึงกลัว
6.46.25
एवमुक्तास्तु ते सर्वे राक्षसाः कूटयोधिनः।
परं विस्मयमापन्नाः कर्मणा तेन हर्षिताः ॥ ६.४६.२५ ॥
ยักษ์ทั้งปวงผู้เป็นนักรบแห่งกลลวงเหล่านั้น เมื่อได้ฟังดังนี้ ต่างก็ตื่นตะลึงยิ่งนัก และยินดีในการกระทำนั้น
6.46.26
विनेदुश्च महानादान् सर्वे ते जलदोपमाः।
हतो राम इति ज्ञात्वा रावणिं समपूजयन् ॥ ६.४६.२६ ॥
วานรทั้งปวงดุจเมฆฝนต่างคำรามเสียงดังกึกก้อง และเมื่อรู้ว่าพระรามถูกสังหารแล้ว ก็ต่างบูชาราวณิ (อินทรชิต) อย่างเต็มที่
6.46.27
निष्पन्दौ तु तदा दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
वसुधायां निरुच्छ्वासौ हतावित्यन्वमन्यत ॥ ६.४६.२७ ॥
ครั้นเห็นพระรามและพระลักษมณ์พี่น้องสองพระองค์นอนนิ่งไม่ไหวติงและไม่หายใจบนพื้นดิน พวกยักษ์จึงสันนิษฐานว่าทั้งสองถูกสังหารแล้ว
6.46.28
हर्षेण तु समाविष्ट इन्द्रजित् समितिञ्जयः।
प्रविवेश पुरीं लङ्कां हर्षयन् सर्वनैर्ऋतान् ॥ ६.४६.२८ ॥
อินทรชิตผู้ชนะในการรบ เต็มไปด้วยความปีติ เข้าสู่นครลงกา ทำให้ยักษ์ทั้งปวงชื่นชมยินดี
6.46.29
रामलक्ष्मणयोर्दृष्ट्वा शरीरे सायकैश्चिते।
सर्वाणि चाङ्गोपाङ्गानि सुग्रीवं भयमाविशत् ॥ ६.४६.२९ ॥
เมื่อสุครีพเห็นร่างของพระรามและพระลักษมณ์ที่ถูกลูกศรปักเต็มไปหมด และอวัยวะทั้งหลายใหญ่น้อยของทั้งสอง ความกลัวก็บังเกิดแก่สุครีพ
6.46.30
तमुवाच परित्रस्तं वानरेन्द्रं विभीषणः।
सबाष्पवदनं दीनं शोकव्याकुललोचनम् ॥ ६.४६.३० ॥
วิภีษณะกล่าวกับสุครีพผู้เป็นจอมวานร ผู้หวาดกลัว ด้วยน้ำเสียงอ่อนแรง ใบหน้าชุ่มด้วยน้ำตา และดวงตาสับสนด้วยความโศก
6.46.31
अलं त्रासेन सुग्रीव बाष्पवेगो निगृह्यताम्।
एवंप्रायाणि युद्धानि विजयो नास्ति नैष्ठिकः ॥ ६.४६.३१ ॥
สุครีพเอ๋ย พอเสียทีกับความกลัว จงกลั้นกระแสน้ำตาไว้เถิด การรบมักเป็นเช่นนี้ ชัยชนะหาได้แน่นอนไม่
6.46.32
सभाग्यशेषतास्माकं यदि वीर भविष्यति।
मोहमेतौ प्रहास्येते महात्मानौ महाबलौ ॥ ६.४६.३२ ॥
ดูกร วีรบุรุษ หากโชคลาภอันเหลืออยู่ของพวกเรายังคงอยู่ ท่านทั้งสองผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีกำลังมากนี้ จะพ้นจากความหลงไปได้
6.46.33
पर्यवस्थापयात्मानमनाथं मां च वानर।
सत्यधर्माभिरक्तानां नास्ति मृत्युकृतं भयम् ॥ ६.४६.३३ ॥
วานรเอ๋ย จงตั้งสติมั่นคงไว้ และช่วยทำให้ข้าพเจ้าผู้ไร้ที่พึ่งมั่นคงด้วย สำหรับผู้ที่ยึดมั่นในสัจจะและธรรม ย่อมไม่มีความกลัวอันเกิดแต่ความตาย
6.46.34
एवमुक्त्वा ततस्तस्य जलक्लिन्नेन पाणिना।
सुग्रीवस्य शुभे नेत्रे प्रममार्ज विभीषणः ॥ ६.४६.३४ ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว วิภีษณะใช้มือที่ชุ่มด้วยน้ำเช็ดดวงตาอันงดงามของสุครีพ
6.46.35
ततः सलिलमादाय विद्यया परिजप्य च।
सुग्रीवनेत्रे धर्मात्मा प्रममार्ज विभीषणः ॥ ६.४६.३५ ॥
จากนั้น วิภีษณะผู้มีจิตใจชอบธรรม ตักน้ำขึ้นมาและร่ายมนตร์ให้ศักดิ์สิทธิ์ แล้วเช็ดดวงตาของสุครีพ
6.46.36
विमृज्य वदनं तस्य कपिराजस्य धीमतः।
अब्रवीत् कालसम्प्राप्तमसम्भ्रान्तमिदं वचः ॥ ६.४६.३६ ॥
เมื่อเช็ดพระพักตร์ของจอมวานรผู้ปัญญาดีนั้นแล้ว วิภีษณะกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ อันทันเวลาและไม่หวั่นไหว
6.46.37
न कालः कपिराजेन्द्र वैक्लव्यमवलम्बितुम्।
अतिस्नेहोऽपि कालेऽस्मिन् मरणायोपकल्पते ॥ ६.४६.३७ ॥
ดูกร จอมวานร นี่มิใช่เวลาที่จะปล่อยตนให้ท้อแท้ ในเวลาเช่นนี้ แม้ความรักใคร่อันล้นพ้นก็อาจนำไปสู่ความตายได้
6.46.38
तस्मादुत्सृज्य वैक्लव्यं सर्वकार्यविनाशनम्।
हितं रामपुरोगाणां सैन्यानामनुचिन्तय ॥ ६.४६.३८ ॥
เหตุฉะนั้น จงละความท้อแท้ซึ่งทำลายกิจการทั้งปวงเสีย แล้วพิจารณาประโยชน์ของกองทัพทั้งหลายที่มีพระรามเป็นผู้นำ
6.46.39
अथ वा रक्ष्यतां रामो यावत्संज्ञाविपर्ययः।
लब्धसंज्ञौ हि काकुत्स्थौ भयं नौ व्यपनेष्यतः ॥ ६.४६.३९ ॥
หรือมิฉะนั้น จงปกป้องพระรามไว้จนกว่าพระองค์จะได้สติคืนมา เพราะเมื่อพระกากุตสถ์ทั้งสองได้สติแล้ว พระองค์จะขจัดความกลัวของพวกเราเสีย
6.46.40
नैतत् किंचन रामस्य न च रामो मुमूर्षति।
नह्येनं हास्यते लक्ष्मीर्दुर्लभा या गतायुषाम् ॥ ६.४६.४० ॥
เรื่องนี้ไม่ใช่สิ่งใดสำหรับพระราม และพระรามก็ไม่ปรารถนาจะตาย ศรีลักษมีซึ่งยากจะได้มา และย่อมละทิ้งผู้ที่อายุขัยหมดแล้ว จะไม่ทอดทิ้งพระองค์
6.46.41
तस्मादाश्वासयात्मानं बलं चाश्वासय स्वकम्।
यावत् सैन्यानि सर्वाणि पुनः संस्थापयाम्यहम् ॥ ६.४६.४१ ॥
ดังนั้น จงปลอบใจตนเองและปลอบขวัญกองทัพของเจ้า จนกว่าเราจะจัดกองทัพทั้งหมดขึ้นใหม่
6.46.42
एते हि फुल्लनयनास्त्रासादागतसाध्वसाः।
कर्णे कर्णे प्रकथिता हरयो हरिसत्तम ॥ ६.४६.४२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วานร วานรเหล่านี้ตาเบิกโพลง ตัวสั่นด้วยความหวาดกลัว กระซิบบอกกันต่อๆ ไปจากหูสู่หู
6.46.43
मां तु दृष्ट्वा प्रधावन्तमनीकं सम्प्रहर्षितम्।
त्यजन्तु हरयस्त्रासं भुक्तपूर्वामिव स्रजम् ॥ ६.४६.४३ ॥
เมื่อวานรเห็นเรากำลังพุ่งไปข้างหน้า และกองทัพกำลังเปี่ยมด้วยความฮึกเหิม ขอให้วานรทิ้งความกลัวไปเสียเถิด ดุจผู้ที่ทิ้งพวงมาลัยที่สวมแล้วฉะนั้น
6.46.44
समाश्वास्य तु सुग्रीवं राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
विद्रुतं वानरानीकं तत् समाश्वासयत् पुनः ॥ ६.४६.४४ ॥
เมื่อปลอบสุครีพแล้ว วิภีษณะ เจ้าแห่งรากษส ก็ปลอบกองทัพวานรที่แตกกระเจิงไปอีกครั้ง
6.46.45
इन्द्रजित् तु महामायः सर्वसैन्यसमावृतः।
विवेश नगरीं लङ्कां पितरं चाभ्युपागमत् ॥ ६.४६.४५ ॥
อินทรชิตผู้เชี่ยวชาญในมายาอันยิ่งใหญ่ พร้อมด้วยกองทัพทั้งหมดห้อมล้อม เข้าสู่นครลงกา แล้วไปเฝ้าบิดาของตน
6.46.46
तत्र रावणमासाद्य अभिवाद्य कृताञ्जलिः।
आचचक्षे प्रियं पित्रे निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.४६ ॥
เมื่อไปถึงเบื้องหน้าท้าวราวณะ อินทรชิตประนมมือถวายบังคม แล้วแจ้งข่าวดีแก่บิดาว่า พระรามและพระลักษมณ์ถูกสังหารแล้ว
6.46.47
उत्पपात ततो हृष्टः पुत्रं च परिषस्वजे।
रावणो रक्षसां मध्ये श्रुत्वा शत्रू निपातितौ ॥ ६.४६.४७ ॥
ท้าวราวณะมีความยินดี ลุกขึ้นโอบกอดบุตรชายท่ามกลางหมู่รากษส เมื่อได้ยินว่าศัตรูทั้งสองถูกปราบลงแล้ว
6.46.48
उपाघ्राय च तं मूर्ध्नि पप्रच्छ प्रीतमानसः।
पृच्छते च यथावृत्तं पित्रे तस्मै न्यवेदयत् ॥ ६.४६.४८ ॥
ท้าวราวณะจุมพิตที่ศีรษะของบุตร ด้วยใจอันเบิกบาน ทรงถามไถ่ และเมื่อถูกถาม อินทรชิตก็เล่าเหตุการณ์ทั้งหมดให้บิดาฟังตามที่เป็นมาจริงทุกประการ
6.46.49
यथा तौ शरबन्धेन निश्चेष्टौ निष्प्रभौ कृतौ ॥ ६.४६.४९ ॥
ดังที่ทั้งสองพระองค์ถูกทำให้ไม่อาจเคลื่อนไหวและหมดรัศมีด้วยบ่วงแห่งลูกศร
6.46.50
स हर्षवेगानुगतान्तरात्मा
श्रुत्वा गिरं तस्य महारथस्य।
जहौ ज्वरं दाशरथेः समुत्थं
प्रहृष्टवाचाभिननन्द पुत्रम् ॥ ६.४६.५० ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำของมหารถผู้นั้น ใจของท้าวราวณะซึ่งพลุ่งพล่านด้วยพลังแห่งความยินดี ก็สลัดไข้ที่เกิดขึ้นแก่พระโอรสของท้าวทศรถออกไป และตรัสทักทายบุตรชายด้วยเสียงอันเบิกบาน