വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.46.1
ततो द्यां पृथिवीं चैव वीक्षमाणा वनौकसः।
ददृशुः संततौ बाणैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.१ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്തെയും ഭൂമിയെയും നോക്കിനിന്ന വനവാസികളായ വാനരന്മാർ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട സഹോദരന്മാരായ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും കണ്ടു.
6.46.2
वृष्ट्वेवोपरते देवे कृतकर्मणि राक्षसे।
आजगामाथ तं देशं ससुग्रीवो विभीषणः ॥ ६.४६.२ ॥
മഴപോലെ അമ്പുകൾ വർഷിച്ച ആ രാക്ഷസൻ തന്റെ കർമം പൂർത്തിയാക്കി പിൻവാങ്ങിയപ്പോൾ, സുഗ്രീവനോടൊപ്പം വിഭീഷണൻ ആ സ്ഥലത്തേക്ക് വന്നു.
6.46.3
नीलश्च द्विविदो मैन्दः सुषेणः कुमुदोऽङ्गदः।
तूर्णं हनुमता सार्धमन्वशोचन्त राघवौ ॥ ६.४६.३ ॥
നീലൻ, ദ്വിവിദൻ, മൈന്ദൻ, സുഷേണൻ, കുമുദൻ, അംഗദൻ എന്നിവർ ഹനുമാനോടൊപ്പം വേഗം രണ്ടു രാഘവന്മാർക്കായി ദുഃഖിച്ചു.
6.46.4
अचेष्टौ मन्दनिःश्वासौ शोणितेन परिप्लुतौ।
शरजालाचितौ स्तब्धौ शयानौ शरतल्पगौ ॥ ६.४६.४ ॥
അവർ ഇരുവരും അനങ്ങാതെ, മന്ദമായ ശ്വാസത്തോടെ, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച്, അമ്പുകളുടെ വലയാൽ മൂടപ്പെട്ട്, നിശ്ചലരായി അമ്പുകളുടെ ശയ്യയിൽ കിടന്നിരുന്നു.
6.46.5
निःश्वसन्तौ यथा सर्पौ निश्चेष्टौ मन्दविक्रमौ।
रुधिरस्रावदिग्धाङ्गौ तपनीयाविव ध्वजौ ॥ ६.४६.५ ॥
പാമ്പുകളെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ട്, അനങ്ങാതെ, ദുർബലമായ വിക്രമത്തോടെ, രക്തപ്രവാഹത്താൽ അംഗങ്ങൾ പുരണ്ട്, സ്വർണ്ണക്കൊടികൾ പോലെ അവർ കിടന്നു.
6.46.6
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ मन्दचेष्टितौ।
यूथपैः स्वैः परिवृतौ बाष्पव्याकुललोचनैः ॥ ६.४६.६ ॥
വീരശയ്യയിൽ കിടന്ന ആ രണ്ടു വീരന്മാരുടെ ചലനം ദുർബലമായിരുന്നു; അവരുടെ സ്വന്തം യൂഥപന്മാർ കണ്ണുനീരാൽ കലങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ അവരെ ചുറ്റിനിന്നു.
6.46.7
राघवौ पतितौ दृष्ट्वा शरजालसमन्वितौ।
बभूवुर्व्यथिताः सर्वे वानराः सविभीषणाः ॥ ६.४६.७ ॥
ശരജാലത്താൽ മൂടപ്പെട്ടു വീണുകിടക്കുന്ന രാഘവന്മാരെ കണ്ട് വിഭീഷണനോടൊപ്പം എല്ലാ വാനരന്മാരും ദുഃഖിതരായി.
6.46.8
अन्तरिक्षं निरीक्षन्तो दिशः सर्वाश्च वानराः।
न चैनं मायया छन्नं ददृशू रावणिं रणे ॥ ६.४६.८ ॥
ആകാശവും എല്ലാ ദിക്കുകളും നോക്കിയിട്ടും വാനരന്മാർ മായയാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട രാവണപുത്രനെ യുദ്ധത്തിൽ കണ്ടില്ല.
6.46.9
तं तु मायाप्रतिच्छन्नं माययैव विभीषणः।
वीक्षमाणो ददर्शाग्रे भ्रातुः पुत्रमवस्थितम्।
तमप्रतिमकर्माणमप्रतिद्वन्द्वमाहवे ॥ ६.४६.९ ॥
മായയാൽ മറഞ്ഞ അവനെ വിഭീഷണൻ മായയാൽത്തന്നെ നോക്കി; സഹോദരപുത്രൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് കണ്ടു — അതുല്യകർമ്മിയും യുദ്ധത്തിൽ എതിരില്ലാത്തവനുമായവനെ.
6.46.10
ददर्शान्तर्हितं वीरं वरदानाद् विभीषणः।
तेजसा यशसा चैव विक्रमेण च संयुतः ॥ ६.४६.१० ॥
വരദാനം മൂലം വിഭീഷണൻ മറഞ്ഞുനിന്ന ആ വീരനെ കണ്ടു; തേജസ്സും യശസ്സും വിക്രമവുമുള്ളവനായിരുന്നു അവൻ.
6.46.11
इन्द्रजित् त्वात्मनः कर्म तौ शयानौ समीक्ष्य च।
उवाच परमप्रीतो हर्षयन् सर्वराक्षसान् ॥ ६.४६.११ ॥
ഇന്ദ്രജിത്ത് തന്റെ കർമ്മവും അവർ ഇരുവരും കിടക്കുന്നതും കണ്ട് അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച്, എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും ആവേശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
6.46.12
दूषणस्य च हन्तारौ खरस्य च महाबलौ।
सादितौ मामकैर्बाणैर्भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.१२ ॥
ദൂഷണനെയും ഖരനെയും വധിച്ച മഹാബലരായ രാമലക്ഷ്മണ സഹോദരന്മാരെ എന്റെ ബാണങ്ങളാൽ വീഴ്ത്തിയിരിക്കുന്നു.
6.46.13
नेमौ मोक्षयितुं शक्यावेतस्मादिषुबन्धनात्।
सर्वैरपि समागम्य सर्षिसङ्घैः सुरासुरैः ॥ ६.४६.१३ ॥
ഇവരെ ഈ അമ്പുബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുക സാധ്യമല്ല; ഋഷിസംഘങ്ങളോടൊപ്പം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുചേർന്നാലും.
6.46.14
यत्कृते चिन्तयानस्य शोकार्तस्य पितुर्मम।
अस्पृष्ट्वा शयनं गात्रैस्त्रियामा याति शर्वरी ॥ ६.४६.१४ ॥
ആരുടെ കാരണത്താൽ ചിന്തയിൽ മുഴുകി, ശോകപീഡിതനായ എന്റെ പിതാവ് ശരീരം കൊണ്ട് ശയ്യയിൽ തൊടാതെ രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടുന്നുവോ.
6.46.15
कृत्स्नेयं यत्कृते लङ्का नदी वर्षास्विवाकुला।
सोऽयं मूलहरोऽनर्थः सर्वेषां शमितो मया ॥ ६.४६.१५ ॥
ആരുടെ കാരണത്താൽ ഈ മുഴുവൻ ലങ്കയും മഴക്കാലത്തെ നദിപോലെ കലങ്ങിമറിഞ്ഞുവോ, എല്ലാവരുടെയും വേര് പറിക്കുന്ന ആ അനർത്ഥത്തെ ഞാൻ ശമിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.46.16
रामस्य लक्ष्मणस्यैव सर्वेषां च वनौकसाम्।
विक्रमा निष्फलाः सर्वे यथा शरदि तोयदाः ॥ ६.४६.१६ ॥
രാമന്റെയും ലക്ഷ്മണന്റെയും എല്ലാ വനവാസികളുടെയും വിക്രമങ്ങളെല്ലാം ശരത്കാലത്തെ മേഘങ്ങൾപോലെ നിഷ്ഫലമായിപ്പോയി.
6.46.17
एवमुक्त्वा तु तान् सर्वान् राक्षसान् परिपश्यतः।
यूथपानपि तान् सर्वांस्ताडयत् स च रावणिः ॥ ६.४६.१७ ॥
ഇങ്ങനെ ആ രാക്ഷസന്മാരോടെല്ലാം പറഞ്ഞിട്ട്, അവർ നോക്കിനിൽക്കെ, രാവണപുത്രൻ ആ യൂഥപന്മാരെയെല്ലാം തന്നെ പ്രഹരിച്ചു.
6.46.18
नीलं नवभिराहत्य मैन्दं सद्विविदं तथा।
त्रिभिस्त्रिभिरमित्रघ्नस्तताप परमेषुभिः ॥ ६.४६.१८ ॥
നീലനെ ഒമ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ച്, മൈന്ദനെയും ദ്വിവിദനെയും അതുപോലെ ഓരോരുത്തരെയും മൂന്നുവീതം ഉത്തമ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശത്രുഘാതകൻ പീഡിപ്പിച്ചു.
6.46.19
जाम्बवन्तं महेष्वासो विद्ध्वा बाणेन वक्षसि।
हनूमतो वेगवतो विससर्ज शरान् दश ॥ ६.४६.१९ ॥
മഹാധനുർധരൻ ജാംബവാന്റെ മാറിൽ അമ്പുകൊണ്ടടിച്ച്, വേഗവാനായ ഹനുമാന്റെ നേർക്ക് പത്തു ശരങ്ങൾ അയച്ചു.
6.46.20
गवाक्षं शरभं चैव तावप्यमितविक्रमौ।
द्वाभ्यां द्वाभ्यां महावेगो विव्याध युधि रावणिः ॥ ६.४६.२० ॥
അപാരവിക്രമികളായ ഗവാക്ഷനെയും ശരഭനെയും മഹാവേഗനായ രാവണി യുദ്ധത്തിൽ രണ്ടുവീതം അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
6.46.21
गोलाङ्गूलेश्वरं चैव वालिपुत्रमथाङ्गदम्।
विव्याध बहुभिर्बाणैस्त्वरमाणोऽथ रावणिः ॥ ६.४६.२१ ॥
ഗോലാംഗൂലാധിപനെയും വാലിപുത്രനായ അംഗദനെയും, ത്വരയോടെ രാവണി പല അമ്പുകൾകൊണ്ടും തുളച്ചു.
6.46.22
तान् वानरवरान् भित्त्वा शरैरग्निशिखोपमैः।
ननाद बलवांस्तत्र महासत्त्वः स रावणिः ॥ ६.४६.२२ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠവാനരന്മാരെ അഗ്നിജ്വാലപോലുള്ള ശരങ്ങളാൽ തുളച്ച്, ബലവാനും മഹാധൈര്യവാനുമായ ആ രാവണി അവിടെ ഗർജിച്ചു.
6.46.23
तानर्दयित्वा बाणौघैस्त्रसयित्वा च वानरान्।
प्रजहास महाबाहुर्वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ६.४६.२३ ॥
ശരവർഷത്താൽ അവരെ പീഡിപ്പിച്ചും വാനരന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തിയും ശേഷം, മഹാബാഹുവായ രാവണി ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ച് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.46.24
शरबन्धेन घोरेण मया बद्धौ चमूमुखे।
सहितौ भ्रातरावेतौ निशामयत राक्षसाः ॥ ६.४६.२४ ॥
ഭയങ്കരമായ ശരബന്ധനത്താൽ സൈന്യമുഖത്ത് ഞാൻ ബന്ധിച്ച ഈ രണ്ടു സഹോദരന്മാരെ നോക്കൂ, രാക്ഷസന്മാരേ!
6.46.25
एवमुक्तास्तु ते सर्वे राक्षसाः कूटयोधिनः।
परं विस्मयमापन्नाः कर्मणा तेन हर्षिताः ॥ ६.४६.२५ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ കൂടയോദ്ധാക്കളായ രാക്ഷസന്മാരെല്ലാം അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു; ആ കർമ്മത്താൽ സന്തോഷിച്ചു.
6.46.26
विनेदुश्च महानादान् सर्वे ते जलदोपमाः।
हतो राम इति ज्ञात्वा रावणिं समपूजयन् ॥ ६.४६.२६ ॥
അവരെല്ലാം മേഘങ്ങൾപോലെ മഹാനാദം മുഴക്കി; 'രാമൻ മരിച്ചു' എന്നറിഞ്ഞ് രാവണിയെ (ഇന്ദ്രജിത്തിനെ) പൂർണ്ണമായി ആദരിച്ചു.
6.46.27
निष्पन्दौ तु तदा दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
वसुधायां निरुच्छ्वासौ हतावित्यन्वमन्यत ॥ ६.४६.२७ ॥
അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ചലനമറ്റും ശ്വാസമില്ലാതെയും കിടക്കുന്ന രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും കണ്ട് അവർ ഇരുവരും മരിച്ചുവെന്ന് അവർ കരുതി.
6.46.28
हर्षेण तु समाविष्ट इन्द्रजित् समितिञ्जयः।
प्रविवेश पुरीं लङ्कां हर्षयन् सर्वनैर्ऋतान् ॥ ६.४६.२८ ॥
ആനന്ദത്താൽ നിറഞ്ഞവനായി, യുദ്ധവിജയിയായ ഇന്ദ്രജിത്ത് എല്ലാ നൈർഋതരെയും (രാക്ഷസന്മാരെയും) സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ലങ്കാപുരിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
6.46.29
रामलक्ष्मणयोर्दृष्ट्वा शरीरे सायकैश्चिते।
सर्वाणि चाङ्गोपाङ्गानि सुग्रीवं भयमाविशत् ॥ ६.४६.२९ ॥
രാമലക്ഷ്മണന്മാരുടെ ശരീരങ്ങൾ അമ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അവരുടെ എല്ലാ അംഗോപാംഗങ്ങളും കണ്ട്, സുഗ്രീവന് ഭയം പിടികൂടി.
6.46.30
तमुवाच परित्रस्तं वानरेन्द्रं विभीषणः।
सबाष्पवदनं दीनं शोकव्याकुललोचनम् ॥ ६.४६.३० ॥
ഭയന്നുപോയ വാനരേന്ദ്രനായ സുഗ്രീവനോട്, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടും ശോകത്താൽ വ്യാകുലമായ കണ്ണുകളോടും കൂടി വിഭീഷണൻ ദീനനായി സംസാരിച്ചു.
6.46.31
अलं त्रासेन सुग्रीव बाष्पवेगो निगृह्यताम्।
एवंप्रायाणि युद्धानि विजयो नास्ति नैष्ठिकः ॥ ६.४६.३१ ॥
സുഗ്രീവാ, ഭയം മതി; കണ്ണീരിന്റെ വേഗം അടക്കുക. യുദ്ധങ്ങൾ സാധാരണയായി ഇങ്ങനെയാണ്; വിജയം നിശ്ചിതമല്ല.
6.46.32
सभाग्यशेषतास्माकं यदि वीर भविष्यति।
मोहमेतौ प्रहास्येते महात्मानौ महाबलौ ॥ ६.४६.३२ ॥
വീരാ, നമ്മിൽ ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ആ മഹാത്മാക്കളായ മഹാബലന്മാർ മോഹം ഉപേക്ഷിക്കും.
6.46.33
पर्यवस्थापयात्मानमनाथं मां च वानर।
सत्यधर्माभिरक्तानां नास्ति मृत्युकृतं भयम् ॥ ६.४६.३३ ॥
വാനരാ, നിന്നെയും ആശ്രയമില്ലാത്ത എന്നെയും സ്ഥിരപ്പെടുത്തുക. സത്യധർമ്മങ്ങളിൽ അനുരക്തരായവർക്ക് മരണം മൂലമുള്ള ഭയമില്ല.
6.46.34
एवमुक्त्वा ततस्तस्य जलक्लिन्नेन पाणिना।
सुग्रीवस्य शुभे नेत्रे प्रममार्ज विभीषणः ॥ ६.४६.३४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം വിഭീഷണൻ വെള്ളം നനഞ്ഞ കൈകൊണ്ട് സുഗ്രീവന്റെ മനോഹരമായ കണ്ണുകൾ തുടച്ചു.
6.46.35
ततः सलिलमादाय विद्यया परिजप्य च।
सुग्रीवनेत्रे धर्मात्मा प्रममार्ज विभीषणः ॥ ६.४६.३५ ॥
പിന്നെ വെള്ളമെടുത്ത് വിദ്യകൊണ്ട് മന്ത്രിച്ച്, ധർമ്മാത്മാവായ വിഭീഷണൻ സുഗ്രീവന്റെ കണ്ണുകൾ തുടച്ചു.
6.46.36
विमृज्य वदनं तस्य कपिराजस्य धीमतः।
अब्रवीत् कालसम्प्राप्तमसम्भ्रान्तमिदं वचः ॥ ६.४६.३६ ॥
ആ ബുദ്ധിമാനായ വാനരരാജന്റെ മുഖം തുടച്ച ശേഷം വിഭീഷണൻ കാലോചിതവും ശാന്തവുമായ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.46.37
न कालः कपिराजेन्द्र वैक्लव्यमवलम्बितुम्।
अतिस्नेहोऽपि कालेऽस्मिन् मरणायोपकल्पते ॥ ६.४६.३७ ॥
ഹേ കപിരാജേന്ദ്രാ, ദുർബലതയിൽ അഭയം തേടേണ്ട സമയമല്ല ഇത്. ഈ സമയത്ത് അമിതമായ സ്നേഹം പോലും മരണത്തിന് വഴിയൊരുക്കും.
6.46.38
तस्मादुत्सृज्य वैक्लव्यं सर्वकार्यविनाशनम्।
हितं रामपुरोगाणां सैन्यानामनुचिन्तय ॥ ६.४६.३८ ॥
അതിനാൽ എല്ലാ കാര്യങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ദുർബലത ഉപേക്ഷിച്ച്, രാമനെ മുൻനിർത്തിയ സൈന്യങ്ങളുടെ ഹിതം ചിന്തിക്കുക.
6.46.39
अथ वा रक्ष्यतां रामो यावत्संज्ञाविपर्ययः।
लब्धसंज्ञौ हि काकुत्स्थौ भयं नौ व्यपनेष्यतः ॥ ६.४६.३९ ॥
അല്ലെങ്കിൽ, രാമൻ ബോധം വീണ്ടെടുക്കുന്നതുവരെ അദ്ദേഹത്തെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയാൽ ആ കാകുത്സ്ഥർ ഇരുവരും നമ്മുടെ ഭയം അകറ്റും.
6.46.40
नैतत् किंचन रामस्य न च रामो मुमूर्षति।
नह्येनं हास्यते लक्ष्मीर्दुर्लभा या गतायुषाम् ॥ ६.४६.४० ॥
ഇത് രാമന് ഒട്ടും ബാധകമല്ല; രാമൻ മരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല. ആയുസ്സ് തീർന്നവരെ വിട്ടുപോകുന്ന ദുർലഭയായ ലക്ഷ്മി ഇദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിക്കില്ല.
6.46.41
तस्मादाश्वासयात्मानं बलं चाश्वासय स्वकम्।
यावत् सैन्यानि सर्वाणि पुनः संस्थापयाम्यहम् ॥ ६.४६.४१ ॥
അതിനാൽ സ്വയം ആശ്വസിക്കുക; നിന്റെ സൈന്യത്തെയും ആശ്വസിപ്പിക്കുക. ഞാൻ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളെയും വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നതുവരെ.
6.46.42
एते हि फुल्लनयनास्त्रासादागतसाध्वसाः।
कर्णे कर्णे प्रकथिता हरयो हरिसत्तम ॥ ६.४६.४२ ॥
ഹേ ഹരിശ്രേഷ്ഠാ, ഈ വാനരന്മാർ ഭയത്താൽ കണ്ണുകൾ വിടർത്തി പരിഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്നു; ഒരു ചെവിയിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഈ വാർത്ത പകരുന്നു.
6.46.43
मां तु दृष्ट्वा प्रधावन्तमनीकं सम्प्रहर्षितम्।
त्यजन्तु हरयस्त्रासं भुक्तपूर्वामिव स्रजम् ॥ ६.४६.४३ ॥
ഞാൻ മുന്നോട്ട് കുതിക്കുന്നതും സൈന്യം ആഹ്ലാദിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ട്, മുമ്പ് ധരിച്ച് ഉപേക്ഷിച്ച മാലപോലെ വാനരന്മാർ ഭയം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.
6.46.44
समाश्वास्य तु सुग्रीवं राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
विद्रुतं वानरानीकं तत् समाश्वासयत् पुनः ॥ ६.४६.४४ ॥
രാക്ഷസരാജാവായ വിഭീഷണൻ സുഗ്രീവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, ചിതറിയോടിയ വാനരസൈന്യത്തെ വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
6.46.45
इन्द्रजित् तु महामायः सर्वसैन्यसमावृतः।
विवेश नगरीं लङ्कां पितरं चाभ्युपागमत् ॥ ६.४६.४५ ॥
മഹാമായാവിയായ ഇന്ദ്രജിത്ത് സർവ സൈന്യത്താലും ചുറ്റപ്പെട്ട് ലങ്കാനഗരിയിൽ പ്രവേശിച്ച് പിതാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
6.46.46
तत्र रावणमासाद्य अभिवाद्य कृताञ्जलिः।
आचचक्षे प्रियं पित्रे निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४६.४६ ॥
അവിടെ രാവണന്റെ അടുത്തെത്തി, കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച് ഇന്ദ്രജിത്ത് രാമലക്ഷ്മണന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന പ്രിയവാർത്ത പിതാവിനെ അറിയിച്ചു.
6.46.47
उत्पपात ततो हृष्टः पुत्रं च परिषस्वजे।
रावणो रक्षसां मध्ये श्रुत्वा शत्रू निपातितौ ॥ ६.४६.४७ ॥
അപ്പോൾ രാവണൻ സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു, രണ്ട് ശത്രുക്കളും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു എന്ന് കേട്ട് രാക്ഷസരുടെ മധ്യത്തിൽ മകനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
6.46.48
उपाघ्राय च तं मूर्ध्नि पप्रच्छ प्रीतमानसः।
पृच्छते च यथावृत्तं पित्रे तस्मै न्यवेदयत् ॥ ६.४६.४८ ॥
അവന്റെ തലയിൽ മണംപിടിച്ച് സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ അവൻ ചോദിച്ചു; ചോദിച്ചപ്പോൾ നടന്നതെല്ലാം ഇന്ദ്രജിത്ത് പിതാവിനെ യഥാവിധി അറിയിച്ചു.
6.46.49
यथा तौ शरबन्धेन निश्चेष्टौ निष्प्रभौ कृतौ ॥ ६.४६.४९ ॥
അമ്പുകളുടെ ബന്ധനത്താൽ ആ രണ്ടുപേരും ചലനമറ്റവരും പ്രഭയറ്റവരുമാക്കപ്പെട്ടതുപോലെ.
6.46.50
स हर्षवेगानुगतान्तरात्मा
श्रुत्वा गिरं तस्य महारथस्य।
जहौ ज्वरं दाशरथेः समुत्थं
प्रहृष्टवाचाभिननन्द पुत्रम् ॥ ६.४६.५० ॥
ആനന്ദവേഗത്താൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ആ മഹാരഥന്റെ വാക്ക് കേട്ടപ്പോൾ ദശരഥപുത്രന്റെ ഉള്ളിലുണ്ടായ ജ്വരം നീങ്ങി; സന്തോഷത്തോടെ പുത്രനെ അഭിനന്ദിച്ചു.