વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.50.1
अथोवाच महातेजा हरिराजो महाबलः।
किमियं व्यथिता सेना मूढवातेव नौर्जले ॥ ६.५०.१ ॥
ત્યારે મહાતેજસ્વી, મહાબલવાન વાનરરાજે કહ્યું — પાણીમાં દિશાહીન પવનથી ડોલતી નાવની જેમ આ સેના કેમ વ્યથિત છે?
6.50.2
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा वालिपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
न त्वं पश्यसि रामं च लक्ष्मणं च महारथम् ॥ ६.५०.२ ॥
સુગ્રીવના વચનો સાંભળીને વાલીપુત્ર અંગદે કહ્યું — મહારથી રામ અને લક્ષ્મણને તમે જોતા નથી?
6.50.3
शरजालाचितौ वीरावुभौ दशरथात्मजौ।
शरतल्पे महात्मानौ शयानौ रुधिरोक्षितौ ॥ ६.५०.३ ॥
બાણોની જાળથી ઢંકાયેલા, લોહીમાં ભીંજાયેલા, બાણશય્યા પર સૂતેલા આ બે વીરો — દશરથના બે પુત્ર, મહાત્મા રામ અને લક્ષ્મણ.
6.50.4
अथाब्रवीद् वानरेन्द्रः सुग्रीवः पुत्रमङ्गदम्।
नानिमित्तमिदं मन्ये भवितव्यं भयेन तु ॥ ६.५०.४ ॥
ત્યારે વાનરરાજ સુગ્રીવે પુત્ર અંગદને કહ્યું — મને લાગે છે કે આ કારણ વિના નથી; ચોક્કસ તેની પાછળ ભય હોવો જોઈએ.
6.50.5
विषण्णवदना ह्येते त्यक्तप्रहरणा दिशः।
पलायन्तेऽत्र हरयस्त्रासादुत्फुल्ललोचनाः ॥ ६.५०.५ ॥
આ વાનરો વિષાદભર્યા મુખે, શસ્ત્રો ફેંકીને, ભયથી પહોળી આંખે દિશાઓમાં ભાગી રહ્યા છે.
6.50.6
अन्योन्यस्य न लज्जन्ते न निरीक्षन्ति पृष्ठतः।
विप्रकर्षन्ति चान्योन्यं पतितं लङ्घयन्ति च ॥ ६.५०.६ ॥
તેઓ એકબીજાથી શરમાતા નથી, પાછળ વળીને જોતા પણ નથી; એકબીજાને ખેંચે છે અને પડેલાને કૂદીને ઓળંગે છે.
6.50.7
एतस्मिन्नन्तरे वीरो गदापाणिर्विभीषणः।
सुग्रीवं वर्धयामास राघवं च जयाशिषा ॥ ६.५०.७ ॥
એ દરમિયાન ગદા હાથમાં ધરેલા વીર વિભીષણે સુગ્રીવ અને રાઘવને જયાશીર્વાદથી વધાવ્યા.
6.50.8
विभीषणं च सुग्रीवो दृष्ट्वा वानरभीषणम्।
ऋक्षराजं महात्मानं समीपस्थमुवाच ह ॥ ६.५०.८ ॥
વાનરોને ભય પમાડતા વિભીષણને જોઈને સુગ્રીવે નજીક ઊભેલા મહાત્મા ઋક્ષરાજને કહ્યું.
6.50.9
विभीषणोऽयं सम्प्राप्तो यं दृष्ट्वा वानरर्षभाः।
द्रवन्त्यायतसंत्रासा रावणात्मजशङ्कया ॥ ६.५०.९ ॥
આ વિભીષણ આવી પહોંચ્યો છે; તેને જોઈને વાનરશ્રેષ્ઠો રાવણપુત્ર હોવાની શંકાથી ભયભીત થઈને ભાગી રહ્યા છે.
6.50.10
शीघ्रमेतान् सुसंत्रस्तान् बहुधा विप्रधावितान्।
पर्यवस्थापयाख्याहि विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.५०.१० ॥
ઝડપથી આ અતિશય ભયભીત, અનેક દિશાઓમાં ભાગી રહેલા વાનરોને રોકીને નજીક આવેલા વિભીષણ વિશે તેમને કહો.
6.50.11
सुग्रीवेणैवमुक्तस्तु जाम्बवानृक्षपार्थिवः।
वानरान् सान्त्वयामास संनिवर्त्य प्रधावतः ॥ ६.५०.११ ॥
સુગ્રીવે આમ કહ્યું ત્યારે ઋક્ષરાજ જાંબવાને ભાગતા વાનરોને પાછા વાળીને આશ્વાસન આપ્યું.
6.50.12
ते निवृत्ताः पुनः सर्वे वानरास्त्यक्तसाध्वसाः।
ऋक्षराजवचः श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा विभीषणम् ॥ ६.५०.१२ ॥
ઋક્ષરાજના વચન સાંભળીને અને વિભીષણને જોઈને, ભય છોડીને બધા વાનરો ફરી પાછા આવ્યા.
6.50.13
विभीषणस्तु रामस्य दृष्ट्वा गात्रं शरैश्चितम्।
लक्ष्मणस्य तु धर्मात्मा बभूव व्यथितस्तदा ॥ ६.५०.१३ ॥
રામનું શરીર બાણોથી ઢંકાયેલું જોઈને અને લક્ષ્મણને પણ જોઈને ધર્માત્મા વિભીષણ ત્યારે વ્યથિત થયા.
6.50.14
जलक्लिन्नेन हस्तेन तयोर्नेत्रे विमृज्य च।
शोकसम्पीडितमना रुरोद विललाप च ॥ ६.५०.१४ ॥
પાણીથી ભીંજાયેલા હાથે બંનેની આંખો લૂછીને, શોકથી પીડિત મનવાળા તેઓ રડ્યા અને વિલાપ કરવા લાગ્યા.
6.50.15
इमौ तौ सत्त्वसम्पन्नौ विक्रान्तौ प्रियसंयुगौ।
इमामवस्थां गमितौ राक्षसैः कूटयोधिभिः ॥ ६.५०.१५ ॥
આ બંને સત્ત્વસંપન્ન, પરાક્રમી અને યુદ્ધપ્રિય છે; કપટી રાક્ષસ યોદ્ધાઓએ એમને આ દશામાં મૂક્યા છે.
6.50.16
भ्रातृपुत्रेण चैतेन दुष्पुत्रेण दुरात्मना।
राक्षस्या जिह्मया बुद्ध्या वञ्चितावृजुविक्रमौ ॥ ६.५०.१६ ॥
ભાઈના આ દુષ્ટ પુત્ર, દુરાત્મા અને રાક્ષસીની કુટિલ બુદ્ધિએ આ સરળ પરાક્રમી વીરોને છેતર્યા.
6.50.17
शरैरिमावलं विद्धौ रुधिरेण समुक्षितौ।
वसुधायामिमौ सुप्तौ दृश्येते शल्यकाविव ॥ ६.५०.१७ ॥
બાણોથી સંપૂર્ણ વીંધાયેલા, લોહીથી ભીંજાયેલા આ બંને ધરતી પર સાહીઓની જેમ સૂતેલા દેખાય છે.
6.50.18
ययोर्वीर्यमुपाश्रित्य प्रतिष्ठा काङ्क्षिता मया।
ताविमौ देहनाशाय प्रसुप्तौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.५०.१८ ॥
જેમના પરાક્રમનો આશ્રય લઈને મેં પ્રતિષ્ઠા ઇચ્છી હતી, એ આ પુરુષશ્રેષ્ઠો દેહનાશ માટે સૂઈ ગયા છે.
6.50.19
जीवन्नद्य विपन्नोऽस्मि नष्टराज्यमनोरथः।
प्राप्तप्रतिज्ञश्च रिपुः सकामो रावणः कृतः ॥ ६.५०.१९ ॥
આજે જીવતો હોવા છતાં હું નષ્ટ થયો છું; રાજ્ય મેળવવાની મારી ઇચ્છા ભાંગી પડી છે. મારી પ્રતિજ્ઞા પૂરી ન થઈ, અને શત્રુ રાવણ પોતાની ઇચ્છા સિદ્ધ કરી ચૂક્યો છે.
6.50.20
एवं विलपमानं तं परिष्वज्य विभीषणम्।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नो हरिराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ६.५०.२० ॥
આ રીતે વિલાપ કરતા વિભીષણને આલિંગન આપીને, ધૈર્યવાન વાનરરાજ સુગ્રીવે આ કહ્યું.
6.50.21
राज्यं प्राप्स्यसि धर्मज्ञ लङ्कायां नेह संशयः।
रावणः सह पुत्रेण स्वकामं नेह लप्स्यते ॥ ६.५०.२१ ॥
હે ધર્મજ્ઞ, તું લંકાનું રાજ્ય જરૂર મેળવીશ, એમાં શંકા નથી. પુત્ર સહિત રાવણ અહીં પોતાની ઇચ્છા સિદ્ધ નહીં કરી શકે.
6.50.22
गरुडाधिष्ठितावेतावुभौ राघवलक्ष्मणौ।
त्यक्त्वा मोहं वधिष्येते सगणं रावणं रणे ॥ ६.५०.२२ ॥
ગરુડથી સુરક્ષિત આ બે, રાઘવ અને લક્ષ્મણ, મોહ છોડીને રણમાં પરિવાર સહિત રાવણને હણશે.
6.50.23
तमेवं सान्त्वयित्वा तु समाश्वास्य तु राक्षसम्।
सुषेणं श्वशुरं पार्श्वे सुग्रीवस्तमुवाच ह ॥ ६.५०.२३ ॥
એ રાક્ષસને આ રીતે સાંત્વના આપી ધીરજ બંધાવીને, સુગ્રીવે પાસે રહેલા પોતાના સસરા સુષેણને કહ્યું.
6.50.24
सह शूरैर्हरिगणैर्लब्धसंज्ञावरिंदमौ।
गच्छ त्वं भ्रातरौ गृह्य किष्किन्धां रामलक्ष्मणौ ॥ ६.५०.२४ ॥
શૂર વાનરસમૂહો સાથે, ભાન પાછું મેળવેલા, શત્રુનું દમન કરનારા એ બે ભાઈઓ રામ અને લક્ષ્મણને લઈને તું કિષ્કિંધા જા.
6.50.25
अहं तु रावणं हत्वा सपुत्रं सहबान्धवम्।
मैथिलीमानयिष्यामि शक्रो नष्टामिव श्रियम् ॥ ६.५०.२५ ॥
હું રાવણને તેના પુત્રો અને બંધુઓ સહિત હણીને, ઇન્દ્ર ખોવાયેલી શ્રીને પાછી લાવે તેમ મૈથિલીને પાછી લાવીશ.
6.50.26
श्रुत्वैतद् वानरेन्द्रस्य सुषेणो वाक्यमब्रवीत्।
देवासुरं महायुद्धमनुभूतं पुरातनम् ॥ ६.५०.२६ ॥
વાનરરાજના આ વચન સાંભળીને સુષેણે કહ્યું — દેવો અને અસુરો વચ્ચેનું પ્રાચીન મહાયુદ્ધ મેં અનુભવ્યું છે.
6.50.27
तदा स्म दानवा देवान् शरसंस्पर्शकोविदान्।
निजघ्नुः शस्त्रविदुषश्छादयन्तो मुहुर्मुहुः ॥ ६.५०.२७ ॥
ત્યારે દાનવોએ, બાણપ્રયોગમાં નિપુણ અને શસ્ત્રવિદ્યા જાણનારા દેવોને વારંવાર બાણોથી ઢાંકીને હણ્યા.
6.50.28
तानार्तान् नष्टसंज्ञांश्च गतासूंश्च बृहस्पतिः।
विद्याभिर्मन्त्रयुक्ताभिरोषधीभिश्चिकित्सति ॥ ६.५०.२८ ॥
પીડિત, બેભાન અને નિષ્પ્રાણ થયેલા તે દેવોની બૃહસ્પતિ મંત્રયુક્ત વિદ્યાઓ અને ઔષધિઓ વડે ચિકિત્સા કરે છે.
6.50.29
तान्यौषधान्यानयितुं क्षीरोदं यान्तु सागरम्।
जवेन वानराः शीघ्रं सम्पातिपनसादयः ॥ ६.५०.२९ ॥
તે ઔષધિઓ લાવવા વાનરો શીઘ્ર ક્ષીરસાગર તરફ જાય — સંપાતિ, પનસ વગેરે વેગથી જાય.
6.50.30
हरयस्तु विजानन्ति पार्वती ते महौषधी।
संजीवकरणीं दिव्यां विशल्यां देवनिर्मिताम् ॥ ६.५०.३० ॥
વાનરો તે પર્વત પરની મહાઔષધિઓ જાણે છે — સંજીવકરણી, દિવ્ય અને વિશલ્યા, જે દેવોએ રચેલી છે.
6.50.31
चन्द्रश्च नाम द्रोणश्च क्षीरोदे सागरोत्तमे।
अमृतं यत्र मथितं तत्र ते परमौषधी ॥ ६.५०.३१ ॥
ચંદ્ર અને દ્રોણ નામના પર્વતો શ્રેષ્ઠ સાગર ક્ષીરસાગરમાં છે; અમૃત માટે જ્યાં મંથન થયું ત્યાં જ તેઓ પરમ ઔષધિઓ છે.
6.50.32
तौ तत्र विहितौ देवैः पर्वतौ तौ महोदधौ।
अयं वायुसुतो राजन् हनूमांस्तत्र गच्छतु ॥ ६.५०.३२ ॥
તે બે પર્વતો દેવોએ ત્યાં, તે મહાસાગરમાં, સ્થાપ્યા છે. હે રાજન, આ વાયુપુત્ર હનુમાન ત્યાં જાઓ.
6.50.33
एतस्मिन्नन्तरे वायुर्मेघाश्चापि सविद्युतः।
पर्यस्य सागरे तोयं कम्पयन्निव पर्वतान् ॥ ६.५०.३३ ॥
એ દરમિયાન પવન અને વીજળી સહિતના મેઘો સમુદ્રનું જળ હલાવીને જાણે પર્વતોને કંપાવવા લાગ્યા.
6.50.34
महता पक्षवातेन सर्वद्वीपमहाद्रुमाः।
निपेतुर्भग्नविटपाः सलिले लवणाम्भसि ॥ ६.५०.३४ ॥
મહાન પાંખોના પવનથી બધા દ્વીપોના મહાવૃક્ષો, તૂટેલી ડાળીઓ સહિત, ખારા જળમાં પડી ગયા.
6.50.35
अभवन् पन्नगास्त्रस्ता भोगिनस्तत्रवासिनः।
शीघ्रं सर्वाणि यादांसि जग्मुश्च लवणार्णवम् ॥ ६.५०.३५ ॥
ત્યાં રહેતા ફેણધારી નાગો ભયભીત થયા; બધા જળચરો ઝડપથી ખારા સમુદ્ર તરફ ચાલ્યા ગયા.
6.50.36
ततो मुहूर्ताद् गरुडं वैनतेयं महाबलम्।
वानरा ददृशुः सर्वे ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ६.५०.३६ ॥
પછી ક્ષણભરમાં બધા વાનરોએ અગ્નિ જેવા ઝળહળતા મહાબલી વૈનતેય ગરુડને જોયા.
6.50.37
तमागतमभिप्रेक्ष्य नागास्ते विप्रदुद्रुवुः।
यैस्तु तौ पुरुषौ बद्धौ शरभूतैर्महाबलैः ॥ ६.५०.३७ ॥
તેને આવતો જોઈને, શરભ જેવા મહાબલી જે નાગોએ એ બે પુરુષોને બાંધ્યા હતા, તેઓ ભયથી ચારેબાજુ ભાગી ગયા.
6.50.38
ततः सुपर्णः काकुत्स्थौ स्पृष्ट्वा प्रत्यभिनन्द्य च।
विममर्श च पाणिभ्यां मुखे चन्द्रसमप्रभे ॥ ६.५०.३८ ॥
પછી સુપર્ણે કાકુત્સ્થ બંનેને સ્પર્શ કરી, પ્રતિઅભિવાદન કર્યું અને પોતાના હાથથી ચંદ્ર જેવાં તેજસ્વી મુખો તપાસ્યાં.
6.50.39
वैनतेयेन संस्पृष्टास्तयोः संरुरुहुर्व्रणाः।
सुवर्णे च तनू स्निग्धे तयोराशु बभूवतुः ॥ ६.५०.३९ ॥
વૈનતેયના સ્પર્શથી તેમના ઘા તરત રૂઝાઈ ગયા; તેમના સોનેરી, પાતળા અને ચમકદાર દેહ ઝડપથી સાજા થઈ ગયા.
6.50.40
तेजो वीर्यं बलं चौज उत्साहश्च महागुणाः।
प्रदर्शनं च बुद्धिश्च स्मृतिश्च द्विगुणा तयोः ॥ ६.५०.४० ॥
તેજ, વીર્ય, બળ, ઓજ, ઉત્સાહ, મહાન ગુણો, પરાક્રમપ્રદર્શન, બુદ્ધિ અને સ્મૃતિ — એ સૌ તેમનામાં બમણાં થયાં.
6.50.41
तावुत्थाप्य महातेजा गरुडो वासवोपमौ।
उभौ च सस्वजे हृष्टो रामश्चैनमुवाच ह ॥ ६.५०.४१ ॥
ઇન્દ્ર સમાન એ બંનેને ઊભા કરીને, મહાતેજસ્વી ગરુડે હર્ષથી બંનેને આલિંગન આપ્યું; ત્યારે રામે તેને કહ્યું.
6.50.42
भवत्प्रसादाद् व्यसनं रावणिप्रभवं महत्।
उपायेन व्यतिक्रान्तौ शीघ्रं च बलिनौ कृतौ ॥ ६.५०.४२ ॥
તમારી કૃપાથી રાવણિ (ઇન્દ્રજિત)થી ઉત્પન્ન થયેલું આ મહાન સંકટ એક ઉપાયથી પાર થયું; અમે બંને તરત જ બળવાન બની ગયા.
6.50.43
यथा तातं दशरथं यथाजं च पितामहम्।
तथा भवन्तमासाद्य हृदयं मे प्रसीदति ॥ ६.५०.४३ ॥
જેમ પિતા દશરથ અને પિતામહ અજને જોઈને મન પ્રસન્ન થતું, તેમ આપને મળીને મારું હૃદય પ્રસન્ન થાય છે.
6.50.44
को भवान् रूपसम्पन्नो दिव्यस्रगनुलेपनः।
वसानो विरजे वस्त्रे दिव्याभरणभूषितः ॥ ६.५०.४४ ॥
રૂપસંપન્ન, દિવ્ય માળા અને લેપ ધારણ કરેલા, નિર્મળ વસ્ત્રો પહેરેલા અને દિવ્ય આભૂષણોથી શોભતા આપ કોણ છો?
6.50.45
तमुवाच महातेजा वैनतेयो महाबलः।
पतत्त्रिराजः प्रीतात्मा हर्षपर्याकुलेक्षणम् ॥ ६.५०.४५ ॥
મહાતેજસ્વી, મહાબળવાન વૈનતેય, પક્ષીરાજ પ્રસન્ન મનથી, હર્ષથી વ્યાકુલ નેત્રોવાળા તેમને બોલ્યા.
6.50.46
अहं सखा ते काकुत्स्थ प्रियः प्राणो बहिश्चरः।
गरुत्मानिह सम्प्राप्तो युवयोः साह्यकारणात् ॥ ६.५०.४६ ॥
હે કાકુત્સ્થ! હું તમારો મિત્ર છું, તમારો પ્રિય પ્રાણ સમાન, બહાર વિચરનારો. તમારા બંનેની સહાય માટે ગરુડ અહીં આવ્યો છે.
6.50.47
असुरा वा महावीर्या दानवा वा महाबलाः।
सुराश्चापि सगन्धर्वाः पुरस्कृत्य शतक्रतुम् ॥ ६.५०.४७ ॥
મહાવીર્યવાન અસુરો, મહાબળવાન દાનવો, કે શતક્રતુ ઇન્દ્રને આગળ રાખીને દેવો અને ગંધર્વો પણ —
6.50.48
नेमं मोक्षयितुं शक्ताः शरबन्धं सुदारुणम्।
मायाबलादिन्द्रजिता निर्मितं क्रूरकर्मणा ॥ ६.५०.४८ ॥
ઇન્દ્રજિતે માયાના બળથી રચેલા, ક્રૂર કર્મ કરનારાએ બનાવેલા આ અતિ ભયંકર શરબંધનને તેઓ પણ છોડાવી શકે તેમ નથી.
6.50.49
एते नागाः काद्रवेयास्तीक्ष्णदंष्ट्रा विषोल्बणाः।
रक्षोमायाप्रभावेण शरभूतास्त्वदाश्रयाः ॥ ६.५०.४९ ॥
કદ્રુના આ પુત્ર નાગો, તીક્ષ્ણ દાઢોવાળા અને ભયંકર વિષવાળા, રાક્ષસોની માયાના પ્રભાવથી બાણ બનીને તમારા પર આશ્રિત છે.
6.50.50
सभाग्यश्चासि धर्मज्ञ राम सत्यपराक्रम।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा समरे रिपुघातिना ॥ ६.५०.५० ॥
હે ધર્મજ્ઞ રામ, સત્યપરાક્રમી, તમે ભાગ્યશાળી છો; યુદ્ધમાં શત્રુઓનો સંહાર કરનાર ભાઈ લક્ષ્મણ સાથે છો.
6.50.51
इमं श्रुत्वा तु वृत्तान्तं त्वरमाणोऽहमागतः।
सहसैवावयोः स्नेहात् सखित्वमनुपालयन् ॥ ६.५०.५१ ॥
આ વૃત્તાંત સાંભળીને હું ઉતાવળે આવ્યો છું; આપણા બન્નેના સ્નેહને લીધે, મિત્રતા જાળવવા હું તરત આવ્યો છું.
6.50.52
मोक्षितौ च महाघोरादस्मात् सायकबन्धनात्।
अप्रमादश्च कर्तव्यो युवाभ्यां नित्यमेव हि ॥ ६.५०.५२ ॥
આ મહાભયંકર બાણબંધનમાંથી તમે બન્ને મુક્ત થયા છો; તેથી તમારે બન્નેએ હંમેશાં સાવધ રહેવું જોઈએ.
6.50.53
प्रकृत्या राक्षसाः सर्वे संग्रामे कूटयोधिनः।
शूराणां शुद्धभावानां भवतामार्जवं बलम् ॥ ६.५०.५३ ॥
રાક્ષસો સ્વભાવથી જ યુદ્ધમાં કપટ કરનારા યોદ્ધા છે; તમે શૂરવીર અને શુદ્ધ મનના છો; સરળતા એ જ તમારું બળ છે.
6.50.54
तन्न विश्वसनीयं वो राक्षसानां रणाजिरे।
एतेनैवोपमानेन नित्यं जिह्मा हि राक्षसाः ॥ ६.५०.५४ ॥
તેથી રણભૂમિમાં તમારે રાક્ષસો પર વિશ્વાસ ન કરવો; આ જ ઉપમાથી સમજો, રાક્ષસો હંમેશાં કુટિલ હોય છે.
6.50.55
एवमुक्त्वा तदा रामं सुपर्णः स महाबलः।
परिष्वज्य च सुस्निग्धमाप्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ६.५०.५५ ॥
આમ કહીને મહાબલી સુપર્ણે રામને અત્યંત સ્નેહથી આલિંગન આપી વિદાય માગવાનું શરૂ કર્યું.
6.50.56
सखे राघव धर्मज्ञ रिपूणामपि वत्सल।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि गमिष्यामि यथासुखम् ॥ ६.५०.५६ ॥
હે મિત્ર રાઘવ! ધર્મજ્ઞ, શત્રુઓ પ્રત્યે પણ સ્નેહાળ! હું તમારી અનુમતિ ઇચ્છું છું; હવે સુખેથી જઈશ.
6.50.57
न च कौतूहलं कार्यं सखित्वं प्रति राघव।
कृतकर्मा रणे वीर सखित्वं प्रतिवेत्स्यसि ॥ ६.५०.५७ ॥
હે રાઘવ, મિત્રતા વિશે આશ્ચર્ય ન કરશો. હે વીર, રણમાં તમારું કાર્ય પૂરું થશે ત્યારે મારી મિત્રતા તમે ઓળખશો.
6.50.58
बालवृद्धावशेषां तु लङ्कां कृत्वा शरोर्मिभिः।
रावणं तु रिपुं हत्वा सीतां त्वमुपलप्स्यसे ॥ ६.५०.५८ ॥
બાળકો અને વૃદ્ધો સિવાય લંકાને બાણોની લહેરોથી ઉજ્જડ કરીને, શત્રુ રાવણને મારીને તમે સીતાને પાછી મેળવશો.
6.50.59
इत्येवमुक्त्वा वचनं सुपर्णः शीघ्रविक्रमः।
रामं च नीरुजं कृत्वा मध्ये तेषां वनौकसाम् ॥ ६.५०.५९ ॥
આમ કહીને શીઘ્ર પરાક્રમી સુપર્ણે રામને રોગમુક્ત કર્યા અને તે વનવાસીઓની વચ્ચે ઊભા રહ્યા.
6.50.60
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा परिष्वज्य च वीर्यवान्।
जगामाकाशमाविश्य सुपर्णः पवनो यथा ॥ ६.५०.६० ॥
પછી પ્રદક્ષિણા કરીને, આલિંગન આપીને, વીર્યવાન સુપર્ણ આકાશમાં પ્રવેશીને પવનની જેમ ચાલ્યા ગયા.
6.50.61
नीरुजौ राघवौ दृष्ट्वा ततो वानरयूथपाः।
सिंहनादं तदा नेदुर्लाङ्गूलं दुधुवुश्च ते ॥ ६.५०.६१ ॥
રોગમુક્ત બે રાઘવોને જોઈને ત્યારે વાનરયૂથપતિઓએ સિંહનાદ કર્યો અને પોતાની પૂંછડીઓ હલાવી.
6.50.62
ततो भेरीः समाजघ्नुर्मृदङ्गांश्चाप्यवादयन्।
दध्मुः शङ्खान् सम्प्रहृष्टाः क्ष्वेलन्त्यपि यथापुरम् ॥ ६.५०.६२ ॥
પછી તેઓ અત્યંત હર્ષિત થઈને ભેરીઓ વગાડવા લાગ્યા, મૃદંગ પણ વગાડ્યા, શંખ ફૂંક્યા અને પહેલાંની જેમ ગર્જના કરી.
6.50.63
अपरे स्फोट्य विक्रान्ता वानरा नगयोधिनः।
द्रुमानुत्पाट्य विविधांस्तस्थुः शतसहस्रशः ॥ ६.५०.६३ ॥
બીજા પરાક્રમી વાનરો, જેઓ પર્વતોને યોદ્ધા બનાવે છે, બાહુ થપથપાવીને વિવિધ વૃક્ષો ઉખેડીને લાખોની સંખ્યામાં ઊભા રહ્યા.
6.50.64
विसृजन्तो महानादांस्त्रासयन्तो निशाचरान्।
लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुर्योद्धुकामाः प्लवंगमाः ॥ ६.५०.६४ ॥
મહાન ગર્જના કરતા, નિશાચરોને ડરાવતા, યુદ્ધની ઇચ્છાથી કૂદતા વાનરો લંકાના દરવાજા પાસે પહોંચ્યા.
6.50.65
तेषां सुभीमस्तुमुलो निनादो
बभूव शाखामृगयूथपानाम्।
क्षये निदाघस्य यथा घनानां
नादः सुभीमो नदतां निशीथे ॥ ६.५०.६५ ॥
તે શાખામૃગ યૂથપતિઓનો અતિ ભયંકર, તુમુલ નાદ ઊઠ્યો; ઉનાળાના અંતે મધ્યરાત્રિએ વાદળોની ગર્જના જેવો.