ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.50.1
अथोवाच महातेजा हरिराजो महाबलः।
किमियं व्यथिता सेना मूढवातेव नौर्जले ॥ ६.५०.१ ॥
ତାପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାବଳୀ ବାନରରାଜ କହିଲେ — ଜଳରେ ଦିଗହୀନ ପବନରେ ଦୋହଲୁଥିବା ନୌକା ପରି ଏ ସେନା କାହିଁକି ବ୍ୟଥିତ?
6.50.2
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा वालिपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
न त्वं पश्यसि रामं च लक्ष्मणं च महारथम् ॥ ६.५०.२ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ବାଳିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ — ମହାରଥୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖୁନାହଁ କି?
6.50.3
शरजालाचितौ वीरावुभौ दशरथात्मजौ।
शरतल्पे महात्मानौ शयानौ रुधिरोक्षितौ ॥ ६.५०.३ ॥
ବାଣଜାଳରେ ଆବୃତ, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ, ବାଣଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିଥିବା ଏ ଦୁଇ ବୀର — ଦଶରଥଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
6.50.4
अथाब्रवीद् वानरेन्द्रः सुग्रीवः पुत्रमङ्गदम्।
नानिमित्तमिदं मन्ये भवितव्यं भयेन तु ॥ ६.५०.४ ॥
ତାପରେ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ କହିଲେ — ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏହା ବିନା କାରଣରେ ଘଟୁନାହିଁ; ନିଶ୍ଚୟ ଏହାର ମୂଳରେ ଭୟ ଅଛି।
6.50.5
विषण्णवदना ह्येते त्यक्तप्रहरणा दिशः।
पलायन्तेऽत्र हरयस्त्रासादुत्फुल्ललोचनाः ॥ ६.५०.५ ॥
ଏ ବାନରମାନେ ବିଷାଦିତ ମୁଖରେ, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଭୟରେ ବିସ୍ଫାରିତ ଆଖିରେ ଦିଗେ ଦିଗେ ପଳାଉଛନ୍ତି।
6.50.6
अन्योन्यस्य न लज्जन्ते न निरीक्षन्ति पृष्ठतः।
विप्रकर्षन्ति चान्योन्यं पतितं लङ्घयन्ति च ॥ ६.५०.६ ॥
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଲଜ୍ଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପଛକୁ ଫେରି ଚାହାଁନ୍ତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ପରସ୍ପରକୁ ଟାଣନ୍ତି ଏବଂ ପଡ଼ିଥିବାଙ୍କୁ ଡେଇଁ ପାର ହୁଅନ୍ତି।
6.50.7
एतस्मिन्नन्तरे वीरो गदापाणिर्विभीषणः।
सुग्रीवं वर्धयामास राघवं च जयाशिषा ॥ ६.५०.७ ॥
ଏହି ସମୟରେ ଗଦା ହାତରେ ଥିବା ବୀର ବିଭୀଷଣ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାଘବଙ୍କୁ ଜୟାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସମ୍ବର୍ଧିତ କଲେ।
6.50.8
विभीषणं च सुग्रीवो दृष्ट्वा वानरभीषणम्।
ऋक्षराजं महात्मानं समीपस्थमुवाच ह ॥ ६.५०.८ ॥
ବାନରମାନଙ୍କୁ ଭୟଦାୟକ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବ ନିକଟରେ ଥିବା ମହାତ୍ମା ଋକ୍ଷରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.50.9
विभीषणोऽयं सम्प्राप्तो यं दृष्ट्वा वानरर्षभाः।
द्रवन्त्यायतसंत्रासा रावणात्मजशङ्कया ॥ ६.५०.९ ॥
ଏହି ବିଭୀଷଣ ଆସିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ରାବଣପୁତ୍ର ଭାବି ଭୟରେ ପଳାଉଛନ୍ତି।
6.50.10
शीघ्रमेतान् सुसंत्रस्तान् बहुधा विप्रधावितान्।
पर्यवस्थापयाख्याहि विभीषणमुपस्थितम् ॥ ६.५०.१० ॥
ଶୀଘ୍ର ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ, ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଉଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ବିଭୀଷଣ ବିଷୟରେ କୁହ।
6.50.11
सुग्रीवेणैवमुक्तस्तु जाम्बवानृक्षपार्थिवः।
वानरान् सान्त्वयामास संनिवर्त्य प्रधावतः ॥ ६.५०.११ ॥
ସୁଗ୍ରୀବ ଏହା କହିବାରୁ, ଋକ୍ଷରାଜ ଜାମ୍ବବାନ ପଳାଉଥିବା ବାନରମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
6.50.12
ते निवृत्ताः पुनः सर्वे वानरास्त्यक्तसाध्वसाः।
ऋक्षराजवचः श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा विभीषणम् ॥ ६.५०.१२ ॥
ଋକ୍ଷରାଜଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଏବଂ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି ସମସ୍ତ ବାନର ପୁଣି ଫେରି ଆସିଲେ।
6.50.13
विभीषणस्तु रामस्य दृष्ट्वा गात्रं शरैश्चितम्।
लक्ष्मणस्य तु धर्मात्मा बभूव व्यथितस्तदा ॥ ६.५०.१३ ॥
ରାମଙ୍କ ଶରୀର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦେଖି ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ସେତେବେଳେ ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ।
6.50.14
जलक्लिन्नेन हस्तेन तयोर्नेत्रे विमृज्य च।
शोकसम्पीडितमना रुरोद विललाप च ॥ ६.५०.१४ ॥
ଜଳରେ ଭିଜା ହାତରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କର ଆଖି ପୋଛି, ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ମନ ନେଇ ସେ କାନ୍ଦିଲେ ଓ ବିଳାପ କଲେ।
6.50.15
इमौ तौ सत्त्वसम्पन्नौ विक्रान्तौ प्रियसंयुगौ।
इमामवस्थां गमितौ राक्षसैः कूटयोधिभिः ॥ ६.५०.१५ ॥
ଏହି ଦୁହେଁ ସତ୍ତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ, ପରାକ୍ରମୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ; କପଟୀ ରାକ୍ଷସ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି।
6.50.16
भ्रातृपुत्रेण चैतेन दुष्पुत्रेण दुरात्मना।
राक्षस्या जिह्मया बुद्ध्या वञ्चितावृजुविक्रमौ ॥ ६.५०.१६ ॥
ଭାଇର ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପୁତ୍ର, ଦୁରାତ୍ମା ଓ ରାକ୍ଷସୀର କୁଟିଳ ବୁଦ୍ଧି ଏହି ସରଳ ପରାକ୍ରମୀ ବୀରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତାରଣା କଲା।
6.50.17
शरैरिमावलं विद्धौ रुधिरेण समुक्षितौ।
वसुधायामिमौ सुप्तौ दृश्येते शल्यकाविव ॥ ६.५०.१७ ॥
ବାଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଦ୍ଧ, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ଏହି ଦୁହେଁ ପୃଥିବୀରେ ଶଳ୍ୟକ ପରି ଶୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
6.50.18
ययोर्वीर्यमुपाश्रित्य प्रतिष्ठा काङ्क्षिता मया।
ताविमौ देहनाशाय प्रसुप्तौ पुरुषर्षभौ ॥ ६.५०.१८ ॥
ଯାହାଙ୍କ ପରାକ୍ରମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆକାଂକ୍ଷା କରିଥିଲି, ସେହି ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଦେହନାଶ ପାଇଁ ଶୋଇ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
6.50.19
जीवन्नद्य विपन्नोऽस्मि नष्टराज्यमनोरथः।
प्राप्तप्रतिज्ञश्च रिपुः सकामो रावणः कृतः ॥ ६.५०.१९ ॥
ଆଜି ବଞ୍ଚି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ରାଜ୍ୟ ପାଇବାର ମୋ ଇଚ୍ଛା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହେଲା ନାହିଁ, ଓ ଶତ୍ରୁ ରାବଣ ତା'ର ଇଚ୍ଛା ସାଧିଛି।
6.50.20
एवं विलपमानं तं परिष्वज्य विभीषणम्।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नो हरिराजोऽब्रवीदिदम् ॥ ६.५०.२० ॥
ଏପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସାହସୀ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଏହା କହିଲେ।
6.50.21
राज्यं प्राप्स्यसि धर्मज्ञ लङ्कायां नेह संशयः।
रावणः सह पुत्रेण स्वकामं नेह लप्स्यते ॥ ६.५०.२१ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ଲଙ୍କାର ରାଜ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୁଅ ସହ ରାବଣ ଏଠାରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇବ ନାହିଁ।
6.50.22
गरुडाधिष्ठितावेतावुभौ राघवलक्ष्मणौ।
त्यक्त्वा मोहं वधिष्येते सगणं रावणं रणे ॥ ६.५०.२२ ॥
ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ଏହି ଦୁଇ ଜଣ, ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋହ ତ୍ୟାଗ କରି ରଣରେ ପରିବାର ସହ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।
6.50.23
तमेवं सान्त्वयित्वा तु समाश्वास्य तु राक्षसम्।
सुषेणं श्वशुरं पार्श्वे सुग्रीवस्तमुवाच ह ॥ ६.५०.२३ ॥
ସେହି ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଏପରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ, ସୁଗ୍ରୀବ ପାଖରେ ଥିବା ନିଜ ଶ୍ୱଶୁର ସୁଷେଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.50.24
सह शूरैर्हरिगणैर्लब्धसंज्ञावरिंदमौ।
गच्छ त्वं भ्रातरौ गृह्य किष्किन्धां रामलक्ष्मणौ ॥ ६.५०.२४ ॥
ବୀର ବାନର ଦଳ ସହ, ଚେତନା ଫେରିପାଇଥିବା ଶତ୍ରୁଦମନ ସେହି ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ ତୁମେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଯାଅ।
6.50.25
अहं तु रावणं हत्वा सपुत्रं सहबान्धवम्।
मैथिलीमानयिष्यामि शक्रो नष्टामिव श्रियम् ॥ ६.५०.२५ ॥
ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବଧ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ହଜିଯାଇଥିବା ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଯେପରି ଫେରାନ୍ତି, ସେପରି ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି।
6.50.26
श्रुत्वैतद् वानरेन्द्रस्य सुषेणो वाक्यमब्रवीत्।
देवासुरं महायुद्धमनुभूतं पुरातनम् ॥ ६.५०.२६ ॥
ବାନରରାଜଙ୍କର ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ସୁଷେଣ କହିଲେ — ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ମହାଯୁଦ୍ଧ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି।
6.50.27
तदा स्म दानवा देवान् शरसंस्पर्शकोविदान्।
निजघ्नुः शस्त्रविदुषश्छादयन्तो मुहुर्मुहुः ॥ ६.५०.२७ ॥
ସେତେବେଳେ ଦାନବମାନେ, ବାଣ ପ୍ରୟୋଗରେ ନିପୁଣ ଓ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଜାଣିଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ବଧ କଲେ।
6.50.28
तानार्तान् नष्टसंज्ञांश्च गतासूंश्च बृहस्पतिः।
विद्याभिर्मन्त्रयुक्ताभिरोषधीभिश्चिकित्सति ॥ ६.५०.२८ ॥
ପୀଡ଼ିତ, ଚେତନାହୀନ ଓ ପ୍ରାଣହୀନ ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି ମନ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଓ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା କରୁଛନ୍ତି।
6.50.29
तान्यौषधान्यानयितुं क्षीरोदं यान्तु सागरम्।
जवेन वानराः शीघ्रं सम्पातिपनसादयः ॥ ६.५०.२९ ॥
ସେହି ଔଷଧି ଆଣିବାକୁ ବାନରମାନେ ଶୀଘ୍ର କ୍ଷୀରସାଗର ଆଡ଼କୁ ଯାଆନ୍ତୁ — ସମ୍ପାତି, ପନସ ପ୍ରଭୃତି ବେଗରେ ଯାଆନ୍ତୁ।
6.50.30
हरयस्तु विजानन्ति पार्वती ते महौषधी।
संजीवकरणीं दिव्यां विशल्यां देवनिर्मिताम् ॥ ६.५०.३० ॥
ବାନରମାନେ ସେହି ପର୍ବତର ମହୌଷଧି ଜାଣନ୍ତି — ସଞ୍ଜୀବକରଣୀ, ଦିବ୍ୟ ଓ ବିଶଲ୍ୟା, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ନିର୍ମିତ କରିଛନ୍ତି।
6.50.31
चन्द्रश्च नाम द्रोणश्च क्षीरोदे सागरोत्तमे।
अमृतं यत्र मथितं तत्र ते परमौषधी ॥ ६.५०.३१ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଦ୍ରୋଣ ନାମକ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଗର କ୍ଷୀରସାଗରରେ ଅଛନ୍ତି; ଅମୃତ ପାଇଁ ମନ୍ଥନ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେମାନେ ପରମ ଔଷଧି।
6.50.32
तौ तत्र विहितौ देवैः पर्वतौ तौ महोदधौ।
अयं वायुसुतो राजन् हनूमांस्तत्र गच्छतु ॥ ६.५०.३२ ॥
ସେହି ଦୁଇ ପର୍ବତ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ, ସେହି ମହାସାଗରରେ, ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ବାୟୁପୁତ୍ର ଏହି ହନୁମାନ ସେଠାକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
6.50.33
एतस्मिन्नन्तरे वायुर्मेघाश्चापि सविद्युतः।
पर्यस्य सागरे तोयं कम्पयन्निव पर्वतान् ॥ ६.५०.३३ ॥
ଏହି ସମୟରେ ପବନ ଓ ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘମାନେ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ମନ୍ଥନ କରି ଯେପରି ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ କମ୍ପାଇଲେ।
6.50.34
महता पक्षवातेन सर्वद्वीपमहाद्रुमाः।
निपेतुर्भग्नविटपाः सलिले लवणाम्भसि ॥ ६.५०.३४ ॥
ମହାନ ପାଖରେ ପବନରୁ ସବୁ ଦ୍ୱୀପର ମହାବୃକ୍ଷ, ଭଗ୍ନ ଶାଖା ସହିତ, ଲବଣ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.50.35
अभवन् पन्नगास्त्रस्ता भोगिनस्तत्रवासिनः।
शीघ्रं सर्वाणि यादांसि जग्मुश्च लवणार्णवम् ॥ ६.५०.३५ ॥
ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ଫଣାଧାରୀ ସର୍ପମାନେ ଭୀତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଜଳଜୀବ ଶୀଘ୍ର ଲବଣ ସାଗର ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
6.50.36
ततो मुहूर्ताद् गरुडं वैनतेयं महाबलम्।
वानरा ददृशुः सर्वे ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ६.५०.३६ ॥
ତା'ପରେ କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ଵଳନ୍ତ ମହାବଳୀ ବୈନତେୟ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.50.37
तमागतमभिप्रेक्ष्य नागास्ते विप्रदुद्रुवुः।
यैस्तु तौ पुरुषौ बद्धौ शरभूतैर्महाबलैः ॥ ६.५०.३७ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆସିବାର ଦେଖି, ଶରଭ ସଦୃଶ ମହାବଳୀ ଯେଉଁ ନାଗମାନେ ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲେ, ସେମାନେ ଭୟରେ ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଇଲେ।
6.50.38
ततः सुपर्णः काकुत्स्थौ स्पृष्ट्वा प्रत्यभिनन्द्य च।
विममर्श च पाणिभ्यां मुखे चन्द्रसमप्रभे ॥ ६.५०.३८ ॥
ତା'ପରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପ୍ରତ୍ୟଭିବାଦନ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ହାତରେ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖ ଦୁଇଟି ପରଖି ଦେଖିଲେ।
6.50.39
वैनतेयेन संस्पृष्टास्तयोः संरुरुहुर्व्रणाः।
सुवर्णे च तनू स्निग्धे तयोराशु बभूवतुः ॥ ६.५०.३९ ॥
ବୈନତେୟଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ କ୍ଷତ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ପୂରିଗଲା; ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ, ସରୁ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ଶୀଘ୍ର ସୁସ୍ଥ ହେଲା।
6.50.40
तेजो वीर्यं बलं चौज उत्साहश्च महागुणाः।
प्रदर्शनं च बुद्धिश्च स्मृतिश्च द्विगुणा तयोः ॥ ६.५०.४० ॥
ତେଜ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ବଳ, ଓଜ, ଉତ୍ସାହ, ମହାଗୁଣ, ପରାକ୍ରମ ପ୍ରଦର୍ଶନ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ସ୍ମୃତି — ଏସବୁ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କଠାରେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହୋଇଗଲା।
6.50.41
तावुत्थाप्य महातेजा गरुडो वासवोपमौ।
उभौ च सस्वजे हृष्टो रामश्चैनमुवाच ह ॥ ६.५०.४१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରସମ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଗରୁଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ତେବେ ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.50.42
भवत्प्रसादाद् व्यसनं रावणिप्रभवं महत्।
उपायेन व्यतिक्रान्तौ शीघ्रं च बलिनौ कृतौ ॥ ६.५०.४२ ॥
ଆପଣଙ୍କ କୃପାରୁ ରାବଣି (ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ) ଠାରୁ ଉପୁଜିଥିବା ଏହି ମହାବିପଦ ଏକ ଉପାୟରେ ପାର ହେଲା; ଆମେ ଦୁହେଁ ଶୀଘ୍ର ବଳବାନ ହୋଇଗଲୁ।
6.50.43
यथा तातं दशरथं यथाजं च पितामहम्।
तथा भवन्तमासाद्य हृदयं मे प्रसीदति ॥ ६.५०.४३ ॥
ପିତା ଦଶରଥ ଓ ପିତାମହ ଅଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯେପରି ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ, ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପାଇ ମୋ ହୃଦୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛି।
6.50.44
को भवान् रूपसम्पन्नो दिव्यस्रगनुलेपनः।
वसानो विरजे वस्त्रे दिव्याभरणभूषितः ॥ ६.५०.४४ ॥
ରୂପସମ୍ପନ୍ନ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଲେପନରେ ଶୋଭିତ, ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଆପଣ କିଏ?
6.50.45
तमुवाच महातेजा वैनतेयो महाबलः।
पतत्त्रिराजः प्रीतात्मा हर्षपर्याकुलेक्षणम् ॥ ६.५०.४५ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମହାବଳୀ ବୈନତେୟ, ପକ୍ଷୀରାଜ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ, ହର୍ଷରେ ବ୍ୟାକୁଳ ନୟନ ଥିବା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.50.46
अहं सखा ते काकुत्स्थ प्रियः प्राणो बहिश्चरः।
गरुत्मानिह सम्प्राप्तो युवयोः साह्यकारणात् ॥ ६.५०.४६ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ମୁଁ ତୁମର ସଖା, ତୁମର ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ସଦୃଶ, ବାହାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା। ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଗରୁଡ଼ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
6.50.47
असुरा वा महावीर्या दानवा वा महाबलाः।
सुराश्चापि सगन्धर्वाः पुरस्कृत्य शतक्रतुम् ॥ ६.५०.४७ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଅସୁରମାନେ, ମହାବଳୀ ଦାନବମାନେ, କିମ୍ବା ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ —
6.50.48
नेमं मोक्षयितुं शक्ताः शरबन्धं सुदारुणम्।
मायाबलादिन्द्रजिता निर्मितं क्रूरकर्मणा ॥ ६.५०.४८ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ମାୟାବଳରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା, କ୍ରୂରକର୍ମା ରଚିଥିବା ଏହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶରବନ୍ଧନକୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
6.50.49
एते नागाः काद्रवेयास्तीक्ष्णदंष्ट्रा विषोल्बणाः।
रक्षोमायाप्रभावेण शरभूतास्त्वदाश्रयाः ॥ ६.५०.४९ ॥
କଦ୍ରୁଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ର ନାଗମାନେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ ଓ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଥିବା, ରାକ୍ଷସ ମାୟାର ପ୍ରଭାବରେ ବାଣ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ ଅଛନ୍ତି।
6.50.50
सभाग्यश्चासि धर्मज्ञ राम सत्यपराक्रम।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा समरे रिपुघातिना ॥ ६.५०.५० ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ, ଆପଣ ଭାଗ୍ୟବାନ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁସଂହାରୀ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି।
6.50.51
इमं श्रुत्वा तु वृत्तान्तं त्वरमाणोऽहमागतः।
सहसैवावयोः स्नेहात् सखित्वमनुपालयन् ॥ ६.५०.५१ ॥
ଏ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି ମୁଁ ତ୍ୱରିତ ଆସିଛି; ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ସ୍ନେହ ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁତା ରକ୍ଷା କରି ମୁଁ ସହସା ଆସିଛି।
6.50.52
मोक्षितौ च महाघोरादस्मात् सायकबन्धनात्।
अप्रमादश्च कर्तव्यो युवाभ्यां नित्यमेव हि ॥ ६.५०.५२ ॥
ଏହି ମହାଭୟଙ୍କର ଶରବନ୍ଧନରୁ ଆପଣମାନେ ଦୁହେଁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଅତଏବ ଆପଣମାନେ ଦୁହେଁ ସର୍ବଦା ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ।
6.50.53
प्रकृत्या राक्षसाः सर्वे संग्रामे कूटयोधिनः।
शूराणां शुद्धभावानां भवतामार्जवं बलम् ॥ ६.५०.५३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନେ ସ୍ୱଭାବରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଛଳନା କରୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧା; ଆପଣମାନେ ଶୂରବୀର ଓ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍ତ; ସରଳତା ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ବଳ।
6.50.54
तन्न विश्वसनीयं वो राक्षसानां रणाजिरे।
एतेनैवोपमानेन नित्यं जिह्मा हि राक्षसाः ॥ ६.५०.५४ ॥
ଅତଏବ ରଣଭୂମିରେ ଆପଣମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଉପମାରୁ ହିଁ ଜାଣନ୍ତୁ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସର୍ବଦା କୁଟିଳ।
6.50.55
एवमुक्त्वा तदा रामं सुपर्णः स महाबलः।
परिष्वज्य च सुस्निग्धमाप्रष्टुमुपचक्रमे ॥ ६.५०.५५ ॥
ଏହା କହି ମହାବଳୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ରାମଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ବିଦାୟ ମାଗିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.50.56
सखे राघव धर्मज्ञ रिपूणामपि वत्सल।
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि गमिष्यामि यथासुखम् ॥ ६.५०.५६ ॥
ହେ ସଖା ରାଘବ! ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପ୍ରତିଓ ସ୍ନେହଶୀଳ! ମୁଁ ତୁମ ଅନୁମତି ଚାହୁଁଛି; ଏବେ ସୁଖରେ ଯିବି।
6.50.57
न च कौतूहलं कार्यं सखित्वं प्रति राघव।
कृतकर्मा रणे वीर सखित्वं प्रतिवेत्स्यसि ॥ ६.५०.५७ ॥
ହେ ରାଘବ, ସଖ୍ୟ ବିଷୟରେ କୌତୂହଳ କର ନାହିଁ। ହେ ବୀର, ରଣରେ ତୁମ କର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ତୁମେ ମୋ ସଖ୍ୟକୁ ଚିହ୍ନିବ।
6.50.58
बालवृद्धावशेषां तु लङ्कां कृत्वा शरोर्मिभिः।
रावणं तु रिपुं हत्वा सीतां त्वमुपलप्स्यसे ॥ ६.५०.५८ ॥
ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧ ଛଡ଼ା ଲଙ୍କାକୁ ବାଣର ଢେଉରେ ପରିଣତ କରି, ଶତ୍ରୁ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ପାଇବ।
6.50.59
इत्येवमुक्त्वा वचनं सुपर्णः शीघ्रविक्रमः।
रामं च नीरुजं कृत्वा मध्ये तेषां वनौकसाम् ॥ ६.५०.५९ ॥
ଏହିପରି ବାକ୍ୟ କହି ଶୀଘ୍ର ପରାକ୍ରମୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ରାମଙ୍କୁ ରୋଗମୁକ୍ତ କଲେ ଏବଂ ସେହି ବନବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହେଲେ।
6.50.60
प्रदक्षिणं ततः कृत्वा परिष्वज्य च वीर्यवान्।
जगामाकाशमाविश्य सुपर्णः पवनो यथा ॥ ६.५०.६० ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସୁପର୍ଣ୍ଣ ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପବନ ପରି ଚାଲିଗଲେ।
6.50.61
नीरुजौ राघवौ दृष्ट्वा ततो वानरयूथपाः।
सिंहनादं तदा नेदुर्लाङ्गूलं दुधुवुश्च ते ॥ ६.५०.६१ ॥
ରୋଗମୁକ୍ତ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ବାନରଯୂଥପତିମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ଲାଙ୍ଗୁଳ ହଲାଇଲେ।
6.50.62
ततो भेरीः समाजघ्नुर्मृदङ्गांश्चाप्यवादयन्।
दध्मुः शङ्खान् सम्प्रहृष्टाः क्ष्वेलन्त्यपि यथापुरम् ॥ ६.५०.६२ ॥
ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭେରୀ ବଜାଇଲେ, ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇଲେ, ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପରି ଚିତ୍କାର କଲେ।
6.50.63
अपरे स्फोट्य विक्रान्ता वानरा नगयोधिनः।
द्रुमानुत्पाट्य विविधांस्तस्थुः शतसहस्रशः ॥ ६.५०.६३ ॥
ଅନ୍ୟ କେତେକ ପରାକ୍ରମୀ ବାନର, ଯେଉଁମାନେ ପର୍ବତକୁ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ରଖନ୍ତି, ବାହୁ ଥପଡ଼ାଇ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଉପାଡ଼ି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଠିଆ ହେଲେ।
6.50.64
विसृजन्तो महानादांस्त्रासयन्तो निशाचरान्।
लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुर्योद्धुकामाः प्लवंगमाः ॥ ६.५०.६४ ॥
ମହାନାଦ କରି, ନିଶାଚରଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇ, ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଡେଇଁ ଡେଇଁ ଚାଲୁଥିବା ବାନରମାନେ ଲଙ୍କାର ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.50.65
तेषां सुभीमस्तुमुलो निनादो
बभूव शाखामृगयूथपानाम्।
क्षये निदाघस्य यथा घनानां
नादः सुभीमो नदतां निशीथे ॥ ६.५०.६५ ॥
ସେହି ଶାଖାମୃଗ ଯୂଥପତିମାନଙ୍କର ଅତି ଭୟଙ୍କର, ତୁମୁଳ ନାଦ ଉଠିଲା; ଗ୍ରୀଷ୍ମର ଶେଷରେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି।