Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.54.1
स्वबलस्य च घातेन अङ्गदस्य बलेन च।
राक्षसः क्रोधमाविष्टो वज्रदंष्ट्रो महाबलः ॥ ६.५४.१ ॥
Herido por su propio golpe y por la fuerza de Aṅgada, el demonio Vajradaṃṣṭra, poseído por la ira, era de gran poder.
6.54.2
विस्फार्य च धनुर्घोरं शक्राशनिसमप्रभम्।
वानराणामनीकानि प्राकिरच्छरवृष्टिभिः ॥ ६.५४.२ ॥
Tensando su terrible arco, que brillaba como el rayo de Indra, cubrió a los ejércitos de los monos con una lluvia de flechas.
6.54.3
राक्षसाश्चापि मुख्यास्ते रथेषु समवस्थिताः।
नानाप्रहरणाः शूराः प्रायुध्यन्त तदा रणे ॥ ६.५४.३ ॥
Y aquellos demonios principales también, de pie sobre sus carros, portando diversas armas como héroes, combatieron entonces en la batalla.
6.54.4
वानराणां च शूरास्तु ते सर्वे प्लवगर्षभाः।
अयुध्यन्त शिलाहस्ताः समवेताः समन्ततः ॥ ६.५४.४ ॥
Y todos aquellos héroes entre los monos, los mejores de los saltarines, reunidos por todas partes con piedras en las manos, lucharon.
6.54.5
तत्रायुधसहस्राणि तस्मिन्नायोधने भृशम्।
राक्षसाः कपिमुख्येषु पातयांचक्रिरे तदा ॥ ६.५४.५ ॥
Allí, en aquella batalla, los demonios arrojaron entonces miles de armas con gran fuerza sobre los principales monos.
6.54.6
वानराश्चैव रक्षःसु गिरिवृक्षान् महाशिलाः।
प्रवीराः पातयामासुर्मत्तवारणसंनिभाः ॥ ६.५४.६ ॥
Y los valientes monos, semejantes a elefantes enloquecidos, arrojaron montañas, árboles y grandes rocas sobre los demonios.
6.54.7
शूराणां युध्यमानानां समरेष्वनिवर्तिनाम्।
तद् राक्षसगणानां च सुयुद्धं समवर्तत ॥ ६.५४.७ ॥
Los héroes que no retrocedían combatían en las batallas, y con las huestes de rākṣasas se desató una feroz guerra.
6.54.8
प्रभिन्नशिरसः केचिच्छिन्नैः पादैश्च बाहुभिः।
शस्त्रैरर्दितदेहास्तु रुधिरेण समुक्षिताः ॥ ६.५४.८ ॥
A algunos se les habían partido las cabezas, a otros les habían cortado pies y brazos; sus cuerpos, desgarrados por las armas, estaban empapados en sangre.
6.54.9
हरयो राक्षसाश्चैव शेरते गां समाश्रिताः।
कङ्कगृध्रबलाढ्याश्च गोमायुकुलसंकुलाः ॥ ६.५४.९ ॥
Monos y rākṣasas yacían sobre la tierra, rodeados de aves kaṅka y buitres, abarrotados de manadas de chacales.
6.54.10
कबन्धानि समुत्पेतुर्भीरूणां भीषणानि वै।
भुजपाणिशिरश्छिन्नाश्छिन्नकायाश्च भूतले ॥ ६.५४.१० ॥
Se levantaron horrendos troncos sin cabeza que aterrorizaban a los cobardes; con brazos, manos y cabezas cortados, y cuerpos mutilados, yacían en el suelo.
6.54.11
वानरा राक्षसाश्चापि निपेतुस्तत्र भूतले।
ततो वानरसैन्येन हन्यमानं निशाचरम् ॥ ६.५४.११ ॥
Allí cayeron al suelo tanto monos como rākṣasas. Entonces, los nocturnos rākṣasas, abatidos por el ejército de monos…
6.54.12
प्राभज्यत बलं सर्वं वज्रदंष्ट्रस्य पश्यतः।
राक्षसान् भयवित्रस्तान् हन्यमानान् प्लवंगमैः ॥ ६.५४.१२ ॥
Mientras Vajradaṃṣṭra miraba, todo su ejército se dispersó en fuga; los rākṣasas, aterrados, eran abatidos por los monos saltarines…
6.54.13
दृष्ट्वा स रोषताम्राक्षो वज्रदंष्ट्रः प्रतापवान्।
प्रविवेश धनुष्पाणिस्त्रासयन् हरिवाहिनीम् ॥ ६.५४.१३ ॥
Al verlo, Vajradaṃṣṭra, valiente y con los ojos enrojecidos de ira, con el arco en la mano, entró en el ejército de los monos aterrorizándolo.
6.54.14
शरैर्विदारयामास कङ्कपत्रैरजिह्मगैः।
बिभेद वानरांस्तत्र सप्ताष्टौ नव पञ्च च ॥ ६.५४.१४ ॥
Con flechas emplumadas con plumas de garza que vuelan rectas, desgarró a los monos; allí atravesó a siete u ocho, nueve y cinco de ellos.
6.54.15
विव्याध परमक्रुद्धो वज्रदंष्ट्रः प्रतापवान्।
त्रस्ताः सर्वे हरिगणाः शरैः संकृत्तदेहिनः।
अङ्गदं सम्प्रधावन्ति प्रजापतिमिव प्रजाः ॥ ६.५४.१५ ॥
Furioso en extremo, el valiente Vajradaṃṣṭra golpeó. Todas las tropas de monos aterrorizadas, con los cuerpos cortados por flechas, corrieron hacia Aṅgada, como las criaturas corren hacia Prajāpati.
6.54.16
ततो हरिगणान् भग्नान् दृष्ट्वा वालिसुतस्तदा।
क्रोधेन वज्रदंष्ट्रं तमुदीक्षन्तमुदैक्षत ॥ ६.५४.१६ ॥
Entonces, viendo rotas las tropas de monos, el hijo de Vāli miró con ira a Vajradaṃṣṭra, que lo miraba a él.
6.54.17
वज्रदंष्ट्रोऽङ्गदश्चोभौ योयुध्येते परस्परम्।
चेरतुः परमक्रुद्धौ हरिमत्तगजाविव ॥ ६.५४.१७ ॥
Vajradaṃṣṭra y Aṅgada combatieron entre sí, y ambos, en extremo furiosos, se movían como dos elefantes enloquecidos de monos.
6.54.18
ततः शतसहस्रेण हरिपुत्रं महाबलम्।
जघान मर्मदेशेषु शरैरग्निशिखोपमैः ॥ ६.५४.१८ ॥
Entonces, con cien mil flechas semejantes a lenguas de fuego, hirió al poderoso hijo de un mono (Aṅgada) en los puntos vitales.
6.54.19
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गो वालिसूनुर्महाबलः।
चिक्षेप वज्रदंष्ट्राय वृक्षं भीमपराक्रमः ॥ ६.५४.१९ ॥
El hijo de Vālī, con todo el cuerpo teñido de sangre, poderoso y de terrible valor, arrojó un árbol contra Vajradaṃṣṭra.
6.54.20
दृष्ट्वा पतन्तं तं वृक्षमसम्भ्रान्तश्च राक्षसः।
चिच्छेद बहुधा सोऽपि मथितः प्रापतद् भुवि ॥ ६.५४.२० ॥
Al ver caer el árbol sobre él, el rākṣasa, sin turbarse, lo cortó en muchos pedazos; y también él, herido, cayó al suelo.
6.54.21
तं दृष्ट्वा वज्रदंष्ट्रस्य विक्रमं प्लवगर्षभः।
प्रगृह्य विपुलं शैलं चिक्षेप च ननाद च ॥ ६.५४.२१ ॥
Al ver el valor de Vajradaṃṣṭra, el mejor de los monos tomó un enorme pico de montaña, lo arrojó y rugió.
6.54.22
तमापतन्तं दृष्ट्वा स रथादाप्लुत्य वीर्यवान्।
गदापाणिरसम्भ्रान्तः पृथिव्यां समतिष्ठत ॥ ६.५४.२२ ॥
Al ver que se abalanzaba sobre él, el valiente saltó de su carro, con la maza en la mano, y se mantuvo firme en el suelo, sin turbarse.
6.54.23
अङ्गदेन शिला क्षिप्ता गत्वा तु रणमूर्धनि।
सचक्रकूबरं साश्वं प्रममाथ रथं तदा ॥ ६.५४.२३ ॥
La roca arrojada por Aṅgada llegó al frente de la batalla y aplastó el carro, con ruedas, timón y caballos.
6.54.24
ततोऽन्यच्छिखरं गृह्य विपुलं द्रुमभूषितम्।
वज्रदंष्ट्रस्य शिरसि पातयामास वानरः ॥ ६.५४.२४ ॥
Entonces el mono tomó otro enorme pico adornado de árboles y lo dejó caer sobre la cabeza de Vajradaṃṣṭra.
6.54.25
अभवच्छोणितोद्गारी वज्रदंष्ट्रः सुमूर्च्छितः।
मुहूर्तमभवन्मूढो गदामालिङ्ग्य निःश्वसन् ॥ ६.५४.२५ ॥
Vajradaṃṣṭra, vomitando sangre, quedó profundamente aturdido. Por un momento permaneció confuso, abrazando su maza y suspirando con fuerza.
6.54.26
स लब्धसंज्ञो गदया वालिपुत्रमवस्थितम्।
जघान परमक्रुद्धो वक्षोदेशे निशाचरः ॥ ६.५४.२६ ॥
Recobrando el sentido, aquel nocturno, sumamente airado, golpeó con su maza en el pecho al hijo de Vāli, Aṅgada, que estaba allí de pie.
6.54.27
गदां त्यक्त्वा ततस्तत्र मुष्टियुद्धमकुर्वत।
अन्योन्यं जघ्नतुस्तत्र तावुभौ हरिराक्षसौ ॥ ६.५४.२७ ॥
Entonces, dejando la maza, allí libraron un combate a puñetazos, y los dos, mono y rākṣasa, se golpearon mutuamente.
6.54.28
रुधिरोद्गारिणौ तौ तु प्रहारैर्जनितश्रमौ।
बभूवतुः सुविक्रान्तावङ्गारकबुधाविव ॥ ६.५४.२८ ॥
Vomitando sangre, fatigados por los golpes, los dos se volvieron muy valientes, como Aṅgāraka (Marte) y Budha (Mercurio).
6.54.29
ततः परमतेजस्वी अङ्गदः प्लवगर्षभः।
उत्पाट्य वृक्षं स्थितवानासीत् पुष्पफलैर्युतः ॥ ६.५४.२९ ॥
Entonces Aṅgada, de radiancia suprema, el mejor de los monos saltarines, arrancó un árbol cargado de flores y frutos y se mantuvo en pie con él.
6.54.30
जग्राह चार्षभं चर्म खड्गं च विपुलं शुभम्।
किङ्किणीजालसंछन्नं चर्मणा च परिष्कृतम् ॥ ६.५४.३० ॥
Tomó un escudo de piel de toro y una gran y hermosa espada, cubierta con una red de pequeñas campanillas y adornada con cuero.
6.54.31
चित्रांश्च रुचिरान् मार्गांश्चेरतुः कपिराक्षसौ।
जघ्नतुश्च तदान्योन्यं नर्दन्तौ जयकांक्षिणौ ॥ ६.५४.३१ ॥
El mono y el rākṣasa se movieron por variados y espléndidos caminos, rugiendo y golpeándose mutuamente, ambos deseosos de la victoria.
6.54.32
व्रणैः सास्रैरशोभेतां पुष्पिताविव किंशुकौ।
युध्यमानौ परिश्रान्तौ जानुभ्यामवनीं गतौ ॥ ६.५४.३२ ॥
Con heridas que sangraban, ambos resplandecían como árboles kiṃśuka en flor; luchando y agotados, cayeron de rodillas al suelo.
6.54.33
निमेषान्तरमात्रेण अङ्गदः कपिकुञ्जरः।
उदतिष्ठत दीप्ताक्षो दण्डाहत इवोरगः ॥ ६.५४.३३ ॥
En un instante, Aṅgada, el elefante entre los monos, se levantó con ojos ardientes, como una serpiente golpeada por un bastón.
6.54.34
निर्मलेन सुधौतेन खड्गेनास्य महच्छिरः।
जघान वज्रदंष्ट्रस्य वालिसूनुर्महाबलः ॥ ६.५४.३४ ॥
El poderoso hijo de Vālin cortó la gran cabeza de Vajradaṃṣṭra con su espada inmaculada y bien pulida.
6.54.35
रुधिरोक्षितगात्रस्य बभूव पतितं द्विधा।
तच्च तस्य परीताक्षं शुभं खड्गहतं शिरः ॥ ६.५४.३५ ॥
Su cuerpo empapado de sangre cayó partido en dos, y aquella hermosa cabeza, cortada por la espada con los ojos vueltos, también cayó.
6.54.36
वज्रदंष्ट्रं हतं दृष्ट्वा राक्षसा भयमोहिताः।
त्रस्ता ह्यभ्यद्रवँल्लङ्कां वध्यमानाः प्लवङ्गमैः।
विषण्णवदना दीना ह्रिया किंचिदवाङ्मुखाः ॥ ६.५४.३६ ॥
Al ver muerto a Vajradaṃṣṭra, los rākṣasas, aturdidos y aterrados, huyeron hacia Laṅkā, siendo abatidos por los monos, con los rostros abatidos y miserables, las cabezas algo inclinadas por la vergüenza.
6.54.37
निहत्य तं वज्रधरः प्रतापवान्
स वालिसूनुः कपिसैन्यमध्ये।
जगाम हर्षं महितो महाबलः
सहस्रनेत्रस्त्रिदशैरिवावृतः ॥ ६.५४.३७ ॥
Tras matarlo, el poderoso hijo de Vāli, semejante al portador del rayo, se alegró en medio del ejército de monos; el de gran fuerza y honrado brilló como Indra de los mil ojos rodeado de los dioses.