ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.61.1
ततो रामो महातेजा धनुरादाय वीर्यवान्।
किरीटिनं महाकायं कुम्भकर्णं ददर्श ह ॥ ६.६१.१ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಿರೀಟಧಾರಿಯಾದ ಮಹಾಕಾಯ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.61.2
तं दृष्ट्वा राक्षसश्रेष्ठं पर्वताकारदर्शनम्।
क्रममाणमिवाकाशं पुरा नारायणं यथा ॥ ६.६१.२ ॥
ಪರ್ವತಾಕಾರದಂತೆ ಕಾಣುವ ಆ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಹಿಂದೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು ಅಳೆದ ನಾರಾಯಣನಂತೆ ಅವನು ತೋರಿದನು.
6.61.3
सतोयाम्बुदसंकाशं काञ्चनाङ्गदभूषणम्।
दृष्ट्वा पुनः प्रदुद्राव वानराणां महाचमूः ॥ ६.६१.३ ॥
ನೀರು ತುಂಬಿದ ಮೇಘದಂತಿರುವ, ಚಿನ್ನದ ತೋಳ್ಬಂದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ವಾನರರ ಮಹಾಸೇನೆ ಮತ್ತೆ ಓಡಿತು.
6.61.4
विद्रुतां वाहिनीं दृष्ट्वा वर्धमानं च राक्षसम्।
सविस्मितमिदं रामो विभीषणमुवाच ह ॥ ६.६१.४ ॥
ಸೇನೆ ಓಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.61.5
कोऽसौ पर्वतसंकाशः किरीटी हरिलोचनः।
लङ्कायां दृश्यते वीरः सविद्युदिव तोयदः ॥ ६.६१.५ ॥
ಪರ್ವತದಂತಿರುವ, ಕಿರೀಟಧಾರಿಯಾದ, ಹಳದಿ ಕಣ್ಣಿನ ಈ ವೀರ ಯಾರು? ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗಿನ ಮೇಘದಂತೆ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾನಲ್ಲ?
6.61.6
पृथिव्यां केतुभूतोऽसौ महानेकोऽत्र दृश्यते।
यं दृष्ट्वा वानराः सर्वे विद्रवन्ति ततस्ततः ॥ ६.६१.६ ॥
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜದಂತೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಮಹಾವೀರ ಒಬ್ಬನೇ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ವಾನರರೂ ಇತ್ತಲ್ಲಿ ಅತ್ತ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
6.61.7
आचक्ष्व सुमहान् कोऽसौ रक्षो वा यदि वासुरः।
न मयैवंविधं भूतं दृष्टपूर्वं कदाचन ॥ ६.६१.७ ॥
ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲನಾದ ಇವನು ಯಾರು? ರಾಕ್ಷಸನೋ, ಅಥವಾ ಅಸುರನೋ? ಇಂತಹ ಜೀವಿಯನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.
6.61.8
सम्पृष्टो राजपुत्रेण रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
विभीषणो महाप्राज्ञः काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ ६.६१.८ ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಿಯಾದ ರಾಜಪುತ್ರ ರಾಮನಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿಭೀಷಣನು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.61.9
येन वैवस्वतो युद्धे वासवश्च पराजितः।
सैष विश्रवसः पुत्रः कुम्भकर्णः प्रतापवान्।
अस्य प्रमाणसदृशो राक्षसोऽन्यो न विद्यते ॥ ६.६१.९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೈವಸ್ವತನನ್ನೂ (ಯಮನನ್ನೂ) ವಾಸವನನ್ನೂ (ಇಂದ್ರನನ್ನೂ) ಸೋಲಿಸಿದವನು ಇವನೇ. ವಿಶ್ರವಸನ ಮಗ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನಿವನು. ಇವನ ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನಿಲ್ಲ.
6.61.10
एतेन देवा युधि दानवाश्च
यक्षा भुजंगाः पिशिताशनाश्च।
गन्धर्वविद्याधरकिंनराश्च
सहस्रशो राघव सम्प्रभग्नाः ॥ ६.६१.१० ॥
ರಾಘವ! ಇವನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸರು, ಗಂಧರ್ವರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋತಿದ್ದಾರೆ.
6.61.11
शूलपाणिं विरूपाक्षं कुम्भकर्णं महाबलम्।
हन्तुं न शेकुस्त्रिदशाः कालोऽयमिति मोहिताः ॥ ६.६१.११ ॥
ಶೂಲಪಾಣಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಂತಹ ಮಹಾಬಲ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ; 'ಇದು ಕಾಲ' ಎಂದು ಭ್ರಮಿತರಾದರು.
6.61.12
प्रकृत्या ह्येष तेजस्वी कुम्भकर्णो महाबलः।
अन्येषां राक्षसेन्द्राणां वरदानकृतं बलम् ॥ ६.६१.१२ ॥
ಈ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಸ್ವಭಾವತಃ ತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ; ಇತರ ರಾಕ್ಷಸ ಅರಸರ ಬಲವು ವರದಾನಗಳಿಂದ ಬಂದದ್ದು.
6.61.13
बालेन जातमात्रेण क्षुधार्तेन महात्मना।
भक्षितानि सहस्राणि प्रजानां सुबहून्यपि ॥ ६.६१.१३ ॥
ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಬಾಲಕನು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು, ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಯನ್ನು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟನು.
6.61.14
तेषु सम्भक्ष्यमाणेषु प्रजा भयनिपीडिताः।
यान्त स्म शरणं शक्रं तमप्यर्थं न्यवेदयन् ॥ ६.६१.१४ ॥
ಅವರು ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಶರಣಾಗಲು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ವಿಷಯವನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಿದರು.
6.61.15
स कुम्भकर्णं कुपितो महेन्द्रो
जघान वज्रेण शितेन वज्री।
स शक्रवज्राभिहतो महात्मा
चचाल कोपाच्च भृशं ननाद ॥ ६.६१.१५ ॥
ಆಗ ಕುಪಿತನಾದ ಮಹೇಂದ್ರ, ವಜ್ರಧಾರಿ (ಇಂದ್ರ), ಹರಿತವಾದ ವಜ್ರದಿಂದ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಇಂದ್ರವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕೋಪದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿ ಬಹಳ ಘೋರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.61.16
तस्य नानद्यमानस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः।
श्रुत्वा निनादं वित्रस्ताः प्रजा भूयो वितत्रसुः ॥ ६.६१.१६ ॥
ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಹೆದರಿ ನಡುಗಿದರು.
6.61.17
ततः क्रुद्धो महेन्द्रस्य कुम्भकर्णो महाबलः।
निष्कृष्यैरावताद् दन्तं जघानोरसि वासवम् ॥ ६.६१.१७ ॥
ಆಗ ಕುಪಿತನಾದ ಮಹಾಬಲ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಐರಾವತದಿಂದ ಒಂದು ದಂತವನ್ನು ಕಿತ್ತು ವಾಸವನ (ಇಂದ್ರನ) ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.61.18
कुम्भकर्णप्रहारार्तो विजज्वाल स वासवः।
ततो विषेदुः सहसा देवा ब्रह्मर्षिदानवाः ॥ ६.६१.१८ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ನೊಂದ ಆ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಉರಿದು ಹೋದನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ದಾನವರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ವಿಷಾದಗೊಂಡರು.
6.61.19
प्रजाभिः सह शक्रश्च ययौ स्थानं स्वयंभुवः।
कुम्भकर्णस्य दौरात्म्यं शशंसुस्ते प्रजापतेः ॥ ६.६१.१९ ॥
ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನೂ ಸ್ವಯಂಭುವಿನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.
6.61.20
प्रजानां भक्षणं चापि देवानां चापि धर्षणम्।
आश्रमध्वंसनं चापि परस्त्रीहरणं भृशम् ॥ ६.६१.२० ॥
ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನುಂಗುವುದು, ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅವಮಾನಿಸುವುದು, ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅತಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
6.61.21
एवं प्रजा यदि त्वेष भक्षयिष्यति नित्यशः।
अचिरेणैव कालेन शून्यो लोको भविष्यति ॥ ६.६१.२१ ॥
ಇವನು ಹೀಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಲೋಕವು ಶೂನ್ಯವಾಗುವುದು.
6.61.22
वासवस्य वचः श्रुत्वा सर्वलोकपितामहः।
रक्षांस्यावाहयामास कुम्भकर्णं ददर्श ह ॥ ६.६१.२२ ॥
ಇಂದ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸರ್ವಲೋಕ ಪಿತಾಮಹನು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕರೆಸಿದನು; ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನೂ ಕಂಡನು.
6.61.23
कुम्भकर्णं समीक्ष्यैव वितत्रास प्रजापतिः।
कुम्भकर्णमथाश्वास्तः स्वयंभूरिदमब्रवीत् ॥ ६.६१.२३ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಭಯಗೊಂಡನು; ಬಳಿಕ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಸ್ವಯಂಭು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.61.24
ध्रुवं लोकविनाशाय पौलस्त्येनासि निर्मितः।
तस्मात् त्वमद्यप्रभृति मृतकल्पः शयिष्यसे ॥ ६.६१.२४ ॥
"ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಲೋಕ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಪೌಲಸ್ತ್ಯನಿಂದ (ರಾವಣನಿಂದ) ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ಸತ್ತಂತೆ ನೀನು ಮಲಗಿರುವೆ."
6.61.25
ब्रह्मशापाभिभूतोऽथ निपपाताग्रतः प्रभोः।
ततः परमसम्भ्रान्तो रावणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.६१.२५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ಅಭಿಭೂತನಾದ ಅವನು ಪ್ರಭುವಿನ ಮುಂದೆ ಬಿದ್ದನು. ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಗೊಂಡ ರಾವಣನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.61.26
प्रवृद्धः काञ्चनो वृक्षः फलकाले निकृत्यते।
न नप्तारं स्वकं न्याय्यं शप्तुमेवं प्रजापते ॥ ६.६१.२६ ॥
ಬೆಳೆದ ಚಿನ್ನದ ಮರವು ಫಲಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಹೀಗೆ ಶಪಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ.
6.61.27
न मिथ्यावचनश्च त्वं स्वप्स्यत्येव न संशयः।
कालस्तु क्रियतामस्य शयने जागरे तथा ॥ ६.६१.२७ ॥
ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವನಲ್ಲ; ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಿ.
6.61.28
रावणस्य वचः श्रुत्वा स्वयंभूरिदमब्रवीत्।
शयिता ह्येष षण्मासमेकाहं जागरिष्यति ॥ ६.६१.२८ ॥
ರಾವಣನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಸ್ವಯಂಭು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಅವನು ಆರು ತಿಂಗಳು ನಿದ್ರಿಸುವನು, ಒಂದು ದಿನ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವನು.
6.61.29
एकेनाह्ना त्वसौ वीरश्चरन् भूमिं बुभुक्षितः।
व्यात्तास्यो भक्षयेल्लोकान् संवृद्ध इव पावकः ॥ ६.६१.२९ ॥
ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಆ ವೀರನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ, ಬಾಯಿ ತೆರೆದು, ಬೆಳೆದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಡುವನು.
6.61.30
सोऽसौ व्यसनमापन्नः कुम्भकर्णमबोधयत्।
त्वत्पराक्रमभीतश्च राजा सम्प्रति रावणः ॥ ६.६१.३० ॥
ಅವನು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು. ಈಗ ರಾಜ ರಾವಣನು ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದ್ದಾನೆ.
6.61.31
स एष निर्गतो वीरः शिबिराद् भीमविक्रमः।
वानरान् भृशसंक्रुद्धो भक्षयन् परिधावति ॥ ६.६१.३१ ॥
ಆ ವೀರ, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಶಿಬಿರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ವಾನರರನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
6.61.32
कुम्भकर्णं समीक्ष्यैव हरयोऽद्य प्रदुद्रुवुः।
कथमेनं रणे क्रुद्धं वारयिष्यन्ति वानराः ॥ ६.६१.३२ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿದೊಡನೆಯೇ ವಾನರರು ಇಂದು ಓಡಿಹೋದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಇವನನ್ನು ವಾನರರು ಹೇಗೆ ತಡೆಯುವರು?
6.61.34
उच्यन्तां वानराः सर्वे यन्त्रमेतत् समुच्छ्रितम्।
विभीषणवचः श्रुत्वा हेतुमत् सुमुखोद्गतम्।
उवाच राघवो वाक्यं नीलं सेनापतिं तदा ॥ ६.६१.३४ ॥
"ಎಲ್ಲ ವಾನರರಿಗೆ ಹೇಳಲಿ, ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ." ವಿಭೀಷಣನ ಸುಂದರ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಟ ಕಾರಣಯುಕ್ತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಗ ರಾಘವನು ಸೇನಾಪತಿ ನೀಲನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.61.35
गच्छ सैन्यानि सर्वाणि व्यूह्य तिष्ठस्व पावके।
द्वाराण्यादाय लङ्कायाश्चर्याश्चास्याथ संक्रमान् ॥ ६.६१.३५ ॥
"ಹೋಗು, ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಅಗ್ನಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು. ಲಂಕೆಯ ದ್ವಾರಗಳನ್ನೂ ಅದರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಸಂಧಿಗಳನ್ನೂ ಆಕ್ರಮಿಸು."
6.61.36
शैलशृङ्गाणि वृक्षांश्च शिलाश्चाप्युपसंहरन्।
भवन्तः सायुधाः सर्वे वानराः शैलपाणयः ॥ ६.६१.३६ ॥
"ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು, ಮರಗಳು, ಬಂಡೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು, ನೀವು ಎಲ್ಲ ವಾನರರೂ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರಾಗಿರಿ."
6.61.37
राघवेण समादिष्टो नीलो हरिचमूपतिः।
शशास वानरानीकं यथावत् कपिकुञ्जरः ॥ ६.६१.३७ ॥
ರಾಘವನಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿತನಾದ ವಾನರ ಸೇನಾಪತಿ ನೀಲನು, ಕಪಿಕುಂಜರನು, ವಾನರ ಸೇನೆಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು.
6.61.38
ततो गवाक्षः शरभो हनूमानङ्गदस्तथा।
शैलशृङ्गाणि शैलाभा गृहीत्वा द्वारमभ्ययुः ॥ ६.६१.३८ ॥
ನಂತರ ಗವಾಕ್ಷ, ಶರಭ, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಅಂಗದರು ಪರ್ವತಾಕಾರರಾಗಿ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದ್ವಾರದ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು.
6.61.39
रामवाक्यमुपश्रुत्य हरयो जितकाशिनः।
पादपैरर्दयन् वीरा वानराः परवाहिनीम् ॥ ६.६१.३९ ॥
ರಾಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಜಯದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ವೀರ ವಾನರರು ಮರಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದರು.
6.61.40
ततो हरीणां तदनीकमुग्रं
रराज शैलोद्यतवृक्षहस्तम्।
गिरेः समीपानुगतं यथैव
महन्महाम्भोधरजालमुग्रम् ॥ ६.६१.४० ॥
ಆಗ ವಾನರರ ಆ ಭೀಕರ ಸೇನೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಪರ್ವತದ ಸಮೀಪ ಆವರಿಸಿದ ಭೀಕರ ಮೇಘರಾಶಿಯಂತೆ ಶೋಭಿಸಿತು.