ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.65.1
स तथोक्तस्तु निर्भर्त्स्य कुम्भकर्णो महोदरम्।
अब्रवीद् राक्षसश्रेष्ठं भ्रातरं रावणं ततः ॥ ६.६५.१ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ମହୋଦରଙ୍କୁ ଧମକାଇଲେ, ଏବଂ ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜ ଭାଇ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.65.2
सोऽहं तव भयं घोरं वधात् तस्य दुरात्मनः।
रामस्याद्य प्रमार्जामि निर्वैरो हि सुखी भव ॥ ६.६५.२ ॥
ମୁଁ ଆଜି ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମ ଘୋର ଭୟ ଦୂର କରିବି; ବୈରହୀନ ହୋଇ ସୁଖୀ ରୁହ।
6.65.3
गर्जन्ति न वृथा शूरा निर्जला इव तोयदाः।
पश्य सम्पद्यमानं तु गर्जितं युधि कर्मणा ॥ ६.६५.३ ॥
ବୀରମାନେ ବୃଥା ଗର୍ଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଜଳହୀନ ମେଘ ପରି ନୁହେଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ମ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଗର୍ଜନ ଦେଖ।
6.65.4
न मर्षयन्ति चात्मानं सम्भावयितुमात्मना।
अदर्शयित्वा शूरास्तु कर्म कुर्वन्ति दुष्करम् ॥ ६.६५.४ ॥
ନିଜର ପ୍ରଶଂସା କରାଇବାକୁ ସେମାନେ ସହ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ବୀରମାନେ ନିଜକୁ ନ ଦେଖାଇ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରନ୍ତି।
6.65.5
विक्लवानां ह्यबुद्धीनां राज्ञां पण्डितमानिनाम्।
रोचते त्वद्वचो नित्यं कथ्यमानं महोदर ॥ ६.६५.५ ॥
ହେ ମହୋଦର, ଦୁର୍ବଳ ଓ ବୁଦ୍ଧିହୀନ, ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କୁ ତୁମ କଥା ସର୍ବଦା ଭଲ ଲାଗେ।
6.65.6
युद्धे कापुरुषैर्नित्यं भवद्भिः प्रियवादिभिः।
राजानमनुगच्छद्भिः सर्वं कृत्यं विनाशितम् ॥ ६.६५.६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବଦା କାପୁରୁଷ ପରି, ପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା ତୁମେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଛ।
6.65.7
राजशेषा कृता लङ्का क्षीणः कोशो बलं हतम्।
राजानमिममासाद्य सुहृच्चिह्नममित्रकम् ॥ ६.६५.७ ॥
ରାଜା ବ୍ୟତୀତ ଲଙ୍କାରେ ଆଉ କିଛି ରହିନାହିଁ। କୋଷ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଛି, ସେନା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ମିତ୍ରର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶତ୍ରୁ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
6.65.8
एष निर्याम्यहं युद्धमुद्यतः शत्रुनिर्जये।
दुर्नयं भवतामद्य समीकर्तुं महाहवे ॥ ६.६५.८ ॥
ଶତ୍ରୁ ଜୟ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ମୁଁ ଏବେ ବାହାରୁଛି। ଆଜି ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ଦୁର୍ନୀତି ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ (ମୁଁ ଯାଉଛି)।
6.65.9
एवमुक्तवतो वाक्यं कुम्भकर्णस्य धीमतः।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं प्रहसन् राक्षसाधिपः ॥ ६.६५.९ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏହା କହିବାରୁ ରାକ୍ଷସାଧିପତି ହସି ହସି ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଦେଲା।
6.65.10
महोदरोऽयं रामात् तु परित्रस्तो न संशयः।
न हि रोचयते तात युद्धं युद्धविशारद ॥ ६.६५.१० ॥
ହେ ମହୋଦର, ଏ ରାମଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୀତ ହୋଇଛି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ତାତ, ହେ ଯୁଦ୍ଧବିଶାରଦ, ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ।
6.65.11
कश्चिन्मे त्वत्समो नास्ति सौहृदेन बलेन च।
गच्छ शत्रुवधाय त्वं कुम्भकर्ण जयाय च ॥ ६.६५.११ ॥
ସ୍ନେହ ଓ ବଳରେ ତୁମ ସମାନ ମୋ ପାଖରେ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ହେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶତ୍ରୁ ବଧ ଓ ଜୟ ପାଇଁ ତୁମେ ଯାଅ।
6.65.12
शयानः शत्रुनाशार्थं भवान् सम्बोधितो मया।
अयं हि कालः सुमहान् राक्षसानामरिंदम ॥ ६.६५.१२ ॥
ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଶୋଇଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ ଜଗାଇଛି। ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଏହା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ବଡ଼ ସମୟ।
6.65.13
संगच्छ शूलमादाय पाशहस्त इवान्तकः।
वानरान् राजपुत्रौ च भक्षयादित्यतेजसौ ॥ ६.६५.१३ ॥
ଯମ ପରି ପାଶ ହାତରେ ଧରି, ଶୂଳ ନେଇ ଯାଅ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଓ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କର।
6.65.14
समालोक्य तु ते रूपं विद्रविष्यन्ति वानराः।
रामलक्ष्मणयोश्चापि हृदये प्रस्फुटिष्यतः ॥ ६.६५.१४ ॥
ତୁମ ରୂପ ଦେଖି ବାନରମାନେ ପଳାଇବେ; ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଫାଟି ଯିବ।
6.65.15
एवमुक्त्वा महातेजाः कुम्भकर्णं महाबलम्।
पुनर्जातमिवात्मानं मेने राक्षसपुङ्गवः ॥ ६.६५.१५ ॥
ଏପରି ମହାବଳ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜକୁ ଯେପରି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇଥିବା ପରି ଭାବିଲେ।
6.65.16
कुम्भकर्णबलाभिज्ञो जानंस्तस्य पराक्रमम्।
बभूव मुदितो राजा शशाङ्क इव निर्मलः ॥ ६.६५.१६ ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବଳ ଜାଣିଥିବା ରାଜା ତାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଜାଣି ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
6.65.17
इत्येवमुक्तः संहृष्टो निर्जगाम महाबलः।
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा योद्धुमुद्युक्तवांस्तदा ॥ ६.६५.१७ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ମହାବଳ ଆନନ୍ଦରେ ବାହାରିଲା; ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା।
6.65.18
आददे निशितं शूलं वेगाच्छत्रुनिबर्हणः।
सर्वं कालायसं दीप्तं तप्तकाञ्चनभूषणम् ॥ ६.६५.१८ ॥
ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ବେଗରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଉଠାଇଲେ; ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୌହରେ ନିର୍ମିତ, ଦୀପ୍ତ, ତପ୍ତ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା।
6.65.19
इन्द्राशनिसमप्रख्यं वज्रप्रतिमगौरवम्।
देवदानवगन्धर्वयक्षपन्नगसूदनम् ॥ ६.६५.१९ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଝଲସୁଥିବା, ବଜ୍ର ସମାନ ଭାରୀ, ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ନାଗମାନଙ୍କର ସଂହାରକ (ଶୂଳ)।
6.65.20
रक्तमाल्यमहादामं स्वतश्चोद्गतपावकम्।
आदाय विपुलं शूलं शत्रुशोणितरञ्जितम् ॥ ६.६५.२० ॥
ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ମାଳାର ବିଶାଳ ହାରଯୁକ୍ତ, ଯାହାରୁ ସ୍ୱତଃ ଅଗ୍ନି ଉଠୁଥିଲା, ଶତ୍ରୁ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ବିଶାଳ ଶୂଳ ଧରି (କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ)।
6.65.21
कुम्भकर्णो महातेजा रावणं वाक्यमब्रवीत्।
गमिष्याम्यहमेकाकी तिष्ठत्विह बलं मम ॥ ६.६५.२१ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ରାବଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏକାକୀ ଯିବି; ମୋ ସୈନ୍ୟ ଏଠାରେ ରହୁ।"
6.65.22
अद्य तान् क्षुधितः क्रुद्धो भक्षयिष्यामि वानरान्।
कुम्भकर्णवचः श्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.६५.२२ ॥
"ଆଜି କ୍ଷୁଧିତ ଓ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମୁଁ ସେହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ଖାଇଦେବି।" କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାବଣ ଏହି କଥା କହିଲେ।
6.65.23
सैन्यैः परिवृतो गच्छ शूलमुद्गरपाणिभिः।
वानरा हि महात्मानः शूराः सुव्यवसायिनः ॥ ६.६५.२३ ॥
"ଶୂଳ ଓ ମୁଦ୍ଗର ହାତରେ ଧରିଥିବା ସୈନିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଯାଅ। ବାନରମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ମହାତ୍ମା, ବୀର ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପୀ।"
6.65.24
एकाकिनं प्रमत्तं वा नयेयुर्दशनैः क्षयम्।
तस्मात् परमदुर्धर्षः सैन्यैः परिवृतो व्रज।
रक्षसामहितं सर्वं शत्रुपक्षं निषूदय ॥ ६.६५.२४ ॥
"ଏକାକୀ ବା ଅସାବଧାନ ଲୋକକୁ ସେମାନେ ଦାନ୍ତରେ ବିନାଶ ପଥକୁ ନେଇପାରନ୍ତି। ଅତଏବ, ଅତି ଅଜେୟ ହୋଇ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ଯାଅ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ ବିନାଶ କର।"
6.65.25
अथासनात् समुत्पत्य स्रजं मणिकृतान्तराम्।
आबबन्ध महातेजाः कुम्भकर्णस्य रावणः ॥ ६.६५.२५ ॥
ତା'ପରେ ଆସନରୁ ଉଠି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାବଣ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମଣିଖଚିତ ମାଳା ବାନ୍ଧିଲେ।
6.65.26
अङ्गदान्यङ्गुलीवेष्टान् वराण्याभरणानि च।
हारं च शशिसंकाशमाबबन्ध महात्मनः ॥ ६.६५.२६ ॥
ବାହୁବଳୟ, ଆଙ୍ଗୁଠି ମୁଦି ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାର, ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହାର ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ପିନ୍ଧାଯାଇଲା।
6.65.27
दिव्यानि च सुगन्धीनि माल्यदामानि रावणः।
गात्रेषु सज्जयामास श्रोत्रयोश्चास्य कुण्डले ॥ ६.६५.२७ ॥
ରାବଣ ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ମାଳା ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ସଜାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧାଇଲେ।
6.65.28
काञ्चनाङ्गदकेयूरनिष्काभरणभूषितः।
कुम्भकर्णो बृहत्कर्णः सुहुतोऽग्निरिवाबभौ ॥ ६.६५.२८ ॥
ସୁନା ବାହୁବଳୟ, କଙ୍କଣ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ବୃହତ୍କର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ସୁହୁତ ଅଗ୍ନି ପରି ଝଲସି ଉଠିଲେ।
6.65.29
श्रोणीसूत्रेण महता मेचकेन व्यराजत।
अमृतोत्पादने नद्धो भुजङ्गेनेव मन्दरः ॥ ६.६५.२९ ॥
ବଡ଼ କଳା କଟିସୂତ୍ରରେ ସେ ଶୋଭାନ୍ୱିତ ହେଲେ; ଅମୃତ ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ସର୍ପରେ ବାନ୍ଧିହୋଇଥିବା ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ପରି।
6.65.30
स काञ्चनं भारसहं निवातं
विद्युत्प्रभं दीप्तमिवात्मभासा।
आबध्यमानः कवचं रराज
संध्याभ्रसंवीत इवाद्रिराजः ॥ ६.६५.३० ॥
ସୁନା ନିର୍ମିତ, ଭାର ସହିବା ଯୋଗ୍ୟ, ବାୟୁ ପ୍ରବେଶ କରି ନ ପାରୁଥିବା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ କବଚ ବନ୍ଧାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ନିଜ ଦୀପ୍ତିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘରେ ଆବୃତ ପର୍ବତରାଜ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.65.31
सर्वाभरणसर्वाङ्गः शूलपाणिः स राक्षसः।
त्रिविक्रमकृतोत्साहो नारायण इवाबभौ ॥ ६.६५.३१ ॥
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ହାତରେ ଶୂଳ ଧରିଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସ, ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କ ପରି ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନାରାୟଣ ପରି ଶୋଭିଲେ।
6.65.32
भ्रातरं सम्परिष्वज्य कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।
प्रणम्य शिरसा तस्मै प्रतस्थे स महाबलः ॥ ६.६५.३२ ॥
ଭାଇଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ ପରେ ସେ ମହାବଳୀ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
6.65.33
तमाशीर्भिः प्रशस्ताभिः प्रेषयामास रावणः।
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः सैन्यैश्चापि वरायुधैः ॥ ६.६५.३३ ॥
ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନିନାଦ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସୈନ୍ୟ ସହିତ, ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
6.65.34
तं गजैश्च तुरंगैश्च स्यन्दनैश्चाम्बुदस्वनैः।
अनुजग्मुर्महात्मानो रथिनो रथिनां वरम् ॥ ६.६५.३४ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିବାବେଳେ, ମହାତ୍ମା ରଥୀମାନେ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
6.65.35
सर्पैरुष्ट्रैः खरैश्चैव सिंहद्विपमृगद्विजैः।
अनुजग्मुश्च तं घोरं कुम्भकर्णं महाबलम् ॥ ६.६५.३५ ॥
ସର୍ପ, ଓଟ, ଗଧ, ସିଂହ, ହାତୀ, ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
6.65.36
स पुष्पवर्षैरवकीर्यमाणो
धृतातपत्रः शितशूलपाणिः।
मदोत्कटः शोणितगन्धमत्तो
विनिर्ययौ दानवदेवशत्रुः ॥ ६.६५.३६ ॥
ପୁଷ୍ପବର୍ଷାରେ ଆବୃତ, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଛତ୍ର ଧରି, ହାତରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ନେଇ, ଦର୍ପରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ରକ୍ତଗନ୍ଧରେ ମତ୍ତ, ଦାନବ-ଦେବଶତ୍ରୁ ବାହାରିଲେ।
6.65.37
पदातयश्च बहवो महानादा महाबलाः।
अन्वयू राक्षसा भीमा भीमाक्षाः शस्त्रपाणयः ॥ ६.६५.३७ ॥
ପଦାତିକ ଅନେକ ମହାନାଦୀ, ମହାବଳ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀମାକ୍ଷ ରାକ୍ଷସମାନେ ହାତରେ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗଲେ।
6.65.38
रक्ताक्षाः सुबहुव्यामा नीलाञ्जनचयोपमाः।
शूलानुद्यम्य खड्गांश्च निशितांश्च परश्वधान् ॥ ६.६५.३८ ॥
ରକ୍ତାକ୍ଷ, ଅତି ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଓ ବିଶାଳ ଶରୀରଧାରୀ, ନୀଳ ଅଞ୍ଜନର ରାଶି ପରି ସେମାନେ ଶୂଳ, ଖଡ୍ଗ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରଶୁ ଉଠାଇଥିଲେ।
6.65.39
भिन्दिपालांश्च परिघान् गदाश्च मुसलानि च।
तालस्कन्धांश्च विपुलान् क्षेपणीयान् दुरासदान् ॥ ६.६५.३९ ॥
ଭିନ୍ଦିପାଳ, ପରିଘ, ଗଦା ଓ ମୁଷଳ, ଏବଂ ତାଳ ଗଛ ଗୁଡ଼ିକ ପରି ବିଶାଳ, ନିକ୍ଷେପଯୋଗ୍ୟ, ଦୁରାସଦ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ।
6.65.40
अथान्यद्वपुरादाय दारुणं घोरदर्शनम्।
निष्पपात महातेजाः कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६५.४० ॥
ତା'ପରେ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଘୋର ରୂପ ଧାରଣ କରି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହାବଳ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ବାହାରି ଆସିଲେ।
6.65.41
धनुःशतपरीणाहः स षट्शतसमुच्छ्रितः।
रौद्रः शकटचक्राक्षो महापर्वतसंनिभः ॥ ६.६५.४१ ॥
ଶହେ ଧନୁ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଛଅଶହ ଧନୁ ଉଚ୍ଚ ସେ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ; ଶକଟ ଚକ୍ର ପରି ଆଖି ଥିବା, ମହାପର୍ବତ ସମ।
6.65.42
संनिपत्य च रक्षांसि दग्धशैलोपमो महान्।
कुम्भकर्णो महावक्त्रः प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ ६.६५.४२ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଦଗ୍ଧ ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ, ବଡ଼ ମୁଖର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ହସି ହସି ଏହା କହିଲେ।
6.65.43
अद्य वानरमुख्यानां तानि यूथानि भागशः।
निर्दहिष्यामि संक्रुद्धः पतङ्गानिव पावकः ॥ ६.६५.४३ ॥
ଆଜି କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମୁଁ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନଙ୍କ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ନି ପତଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ପୋଡ଼ିବା ପରି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି ପୋଡ଼ିଦେବି।
6.65.44
नापराध्यन्ति मे कामं वानरा वनचारिणः।
जातिरस्मद्विधानां सा पुरोद्यानविभूषणम् ॥ ६.६५.४४ ॥
ଏହି ବନଚାରୀ ବାନରମାନେ ମୋର କୌଣସି ଅପରାଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଆମ ପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଜାତି ନଗରର ସମ୍ମୁଖ ଉଦ୍ୟାନର ଅଳଙ୍କାର ମାତ୍ର।
6.65.45
पुररोधस्य मूलं तु राघवः सहलक्ष्मणः।
हते तस्मिन् हतं सर्वं तं वधिष्यामि संयुगे ॥ ६.६५.४५ ॥
ନଗର ଅବରୋଧର ମୂଳ ତ ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ; ସେମାନେ ହତ ହେଲେ ସବୁ ହତ ହେବ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।
6.65.46
एवं तस्य ब्रुवाणस्य कुम्भकर्णस्य राक्षसाः।
नादं चक्रुर्महाघोरं कम्पयन्त इवार्णवम् ॥ ६.६५.४६ ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏହିପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ କମ୍ପାଇ ଦେଉଥିବା ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ।
6.65.47
तस्य निष्पततस्तूर्णं कुम्भकर्णस्य धीमतः।
बभूवुर्घोररूपाणि निमित्तानि समन्ततः ॥ ६.६५.४७ ॥
ଶୀଘ୍ର ବାହାରିଥିବା ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣମାନ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
6.65.48
उल्काशनियुता मेघा बभूवुर्गर्दभारुणाः।
ससागरवना चैव वसुधा समकम्पत ॥ ६.६५.४८ ॥
ଉଲ୍କା ଓ ବଜ୍ରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଘମାନେ ଗଧର ରଙ୍ଗ ପରି ଲାଲ ହୋଇଗଲେ; ସମୁଦ୍ର ଓ ବନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କମ୍ପିଗଲା।
6.65.49
घोररूपाः शिवा नेदुः सज्वालकवलैर्मुखैः।
मण्डलान्यपसव्यानि बबन्धुश्च विहंगमाः ॥ ६.६५.४९ ॥
ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ଶିଆଳମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗ୍ରାସ ମୁଖରେ ନେଇ ଚିତ୍କାର କଲେ; ପକ୍ଷୀମାନେ ବାମ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ଚକ୍ର ରଚି ଉଡ଼ିଲେ।
6.65.50
निष्पपात च गृध्रोऽस्य शूले वै पथि गच्छतः।
प्रास्फुरन्नयनं चास्य सव्यो बाहुरकम्पत ॥ ६.६५.५० ॥
ସେ ବାଟରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ତାର ଶୂଳ ଉପରେ ଏକ ଶାଗୁଣ ପଡ଼ିଲା; ତାର ଆଖି ସ୍ପନ୍ଦିତ ହେଲା ଏବଂ ବାମ ବାହୁ କମ୍ପିଲା।
6.65.51
निष्पपात तदा चोल्का ज्वलन्ती भीमनिःस्वना।
आदित्यो निष्प्रभश्चासीन्न वाति च सुखोऽनिलः ॥ ६.६५.५१ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସହିତ ଜଳନ୍ତା ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାହୀନ ହେଲା, ଏବଂ ସୁଖଦ ପବନ ବହିଲା ନାହିଁ।
6.65.52
अचिन्तयन् महोत्पातानुदितान् रोमहर्षणान्।
निर्ययौ कुम्भकर्णस्तु कृतान्तबलचोदितः ॥ ६.६५.५२ ॥
ଉଠିଥିବା ଏହି ରୋମାଞ୍ଚକର ମହା ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯମର ବଳରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ବାହାରିଲା।
6.65.53
स लङ्घयित्वा प्राकारं पद्भ्यां पर्वतसंनिभः।
ददर्शाभ्रघनप्रख्यं वानरानीकमद्भुतम् ॥ ६.६५.५३ ॥
ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେ ପାଦରେ ପ୍ରାକାର ଡେଇଁ ଘନ ମେଘ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ବାନରସେନା ଦେଖିଲା।
6.65.54
ते दृष्ट्वा राक्षसश्रेष्ठं वानराः पर्वतोपमम्।
वायुनुन्ना इव घना ययुः सर्वा दिशस्तदा ॥ ६.६५.५४ ॥
ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ତାକୁ ଦେଖି ବାନରମାନେ ପବନରେ ଠେଲା ଯାଇଥିବା ମେଘ ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
6.65.55
तद् वानरानीकमतिप्रचण्डं
दिशो द्रवद्भिन्नमिवाभ्रजालम्।
स कुम्भकर्णः समवेक्ष्य हर्षा-
न्ननाद भूयो घनवद्घनाभः ॥ ६.६५.५५ ॥
ଦିଗ ଦିଗରେ ପଳାୟମାନ, ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ମେଘପୁଞ୍ଜ ପରି ସେହି ଅତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାନରସେନା ଦେଖି, ମେଘ ପରି କଳା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ହର୍ଷରେ ପୁନର୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲା।
6.65.56
ते तस्य घोरं निनदं निशम्य
यथा निनादं दिवि वारिदस्य।
पेतुर्धरण्यां बहवः प्लवङ्गा
निकृत्तमूला इव शालवृक्षाः ॥ ६.६५.५६ ॥
ତାହାର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଆକାଶରେ ମେଘନାଦ ପରି ଶୁଣି, ମୂଳ କଟା ଶାଳ ଗଛ ପରି ବହୁ ବାନର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.65.57
विपुलपरिघवान् स कुम्भकर्णो
रिपुनिधनाय विनिःसृतो महात्मा।
कपिगणभयमाददत् सुभीमं
प्रभुरिव किंकरदण्डवान् युगान्ते ॥ ६.६५.५७ ॥
ବିଶାଳ ଲୌହ ପରିଘ ଧାରଣ କରି ମହାତ୍ମା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଶତ୍ରୁନାଶ ପାଇଁ ବାହାରିଲା; ବାନରଗଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଯୁଗାନ୍ତରେ କିଙ୍କରଦଣ୍ଡ ଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ପରି।