വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.67.1
ते निवृत्ता महाकायाः श्रुत्वाङ्गदवचस्तदा।
नैष्ठिकीं बुद्धिमास्थाय सर्वे संग्रामकाङ्क्षिणः ॥ ६.६७.१ ॥
അംഗദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അപ്പോൾ ആ മഹാകായന്മാരായ വാനരന്മാർ തിരിച്ചുവന്നു. ഉറച്ച തീരുമാനം കൈക്കൊണ്ട് അവരെല്ലാം യുദ്ധമോഹികളായി.
6.67.2
समुदीरितवीर्यास्ते समारोपितविक्रमाः।
पर्यवस्थापिता वाक्यैरङ्गदेन बलीयसा ॥ ६.६७.२ ॥
ശക്തനായ അംഗദന്റെ വാക്കുകളാൽ അവരുടെ വീര്യം ഉണർന്നു, വിക്രമം ഇളകിയെഴുന്നേറ്റു; അവർ ഉറപ്പു പ്രാപിച്ചു.
6.67.3
प्रयाताश्च गता हर्षं मरणे कृतनिश्चयाः।
चक्रुः सुतुमुलं युद्धं वानरास्त्यक्तजीविताः ॥ ६.६७.३ ॥
അവർ മുന്നേറി; മരണത്തിനായി ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത് സന്തോഷിച്ചു. ജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ച വാനരന്മാർ ഘോരയുദ്ധം ചെയ്തു.
6.67.4
अथ वृक्षान् महाकायाः सानूनि सुमहान्ति च।
वानरास्तूर्णमुद्यम्य कुम्भकर्णमभिद्रवन् ॥ ६.६७.४ ॥
അപ്പോൾ മഹാകായന്മാരായ വാനരന്മാർ വലിയ മരങ്ങളും വിശാലമായ കൊടുമുടികളും വേഗത്തിൽ ഉയർത്തി കുംഭകർണനു നേരെ പാഞ്ഞു.
6.67.5
कुम्भकर्णः सुसंक्रुद्धो गदामुद्यम्य वीर्यवान्।
धर्षयन् स महाकायः समन्ताद् व्यक्षिपद् रिपून् ॥ ६.६७.५ ॥
അത്യന്തം കോപിച്ച വീര്യവാനായ കുംഭകർണൻ ഗദയുയർത്തി; ആ മഹാകായൻ നാലുപാടുനിന്നും ശത്രുക്കളെ ആക്രമിച്ച് ചിതറിച്ചു.
6.67.6
शतानि सप्त चाष्टौ च सहस्राणि च वानराः।
प्रकीर्णाः शेरते भूमौ कुम्भकर्णेन ताडिताः ॥ ६.६७.६ ॥
കുംഭകർണനാൽ തല്ലിത്തകർക്കപ്പെട്ട എഴുനൂറും എണ്ണായിരവും വാനരന്മാർ ചിതറിക്കിടന്ന് ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്നു.
6.67.7
षोडशाष्टौ च दश च विंशत्त्रिंशत्तथैव च।
परिक्षिप्य च बाहुभ्यां खादन् स परिधावति।
भक्षयन् भृशसंक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव ॥ ६.६७.७ ॥
പതിനാറ്, എട്ട്, പത്ത്, ഇരുപത്, മുപ്പത് — അങ്ങനെതന്നെ രണ്ടു കൈകളാലും വലയം ചെയ്ത് തിന്നുകൊണ്ട് അവൻ ഓടുന്നു; അതിക്രുദ്ധനായ ഗരുഡൻ സർപ്പങ്ങളെ തിന്നുന്നതുപോലെ അവൻ തിന്നുകൊണ്ട് ഓടുന്നു.
6.67.8
कृच्छ्रेण च समाश्वस्ताः संगम्य च ततस्ततः।
वृक्षाद्रिहस्ता हरयस्तस्थुः संग्राममूर्धनि ॥ ६.६७.८ ॥
കഷ്ടപ്പെട്ട് വീണ്ടും ധൈര്യം വീണ്ടെടുത്ത്, ഇവിടെയും അവിടെയുമായി ഒന്നിച്ചുചേർന്ന്, കൈകളിൽ മരങ്ങളും പർവതശിഖരങ്ങളും ഏന്തിയ വാനരന്മാർ യുദ്ധമുഖത്ത് നിന്നു.
6.67.9
ततः पर्वतमुत्पाट्य द्विविदः प्लवगर्षभः।
दुद्राव गिरिशृङ्गाभं विलम्ब इव तोयदः ॥ ६.६७.९ ॥
അപ്പോൾ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിവിദൻ ഒരു പർവതം പറിച്ചെടുത്ത്, പർവതശിഖരം പോലെയുള്ളത് ഏന്തി, താഴ്ന്നു തൂങ്ങുന്ന മേഘംപോലെ ഓടി.
6.67.10
तं समुत्पाट्य चिक्षेप कुम्भकर्णाय वानरः।
तमप्राप्य महाकायं तस्य सैन्येऽपतत् ततः ॥ ६.६७.१० ॥
അതു പറിച്ചെടുത്ത് ആ വാനരൻ കുംഭകർണന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു; ആ മഹാകായനെ എത്താതെ അത് അവന്റെ സേനയിൽ പതിച്ചു.
6.67.11
ममर्दाश्वान् गजांश्चापि रथांश्चापि गजोत्तमान्।
तानि चान्यानि रक्षांसि एवं चान्यद्गिरेः शिरः ॥ ६.६७.११ ॥
അത് കുതിരകളെയും ആനകളെയും രഥങ്ങളെയും ശ്രേഷ്ഠഗജങ്ങളെയും ചതച്ചുകളഞ്ഞു; അവയെയും മറ്റു രാക്ഷസന്മാരെയും, അങ്ങനെതന്നെ പർവതത്തിന്റെ മറ്റൊരു ശിഖരവും.
6.67.12
तच्छैलवेगाभिहतं हताश्वं हतसारथिम्।
रक्षसां रुधिरक्लिन्नं बभूवायोधनं महत् ॥ ६.६७.१२ ॥
ആ പർവതവേഗത്താൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്, കുതിരകൾ ചത്ത്, സാരഥികൾ ചത്ത്, രാക്ഷസരുടെ രക്തത്താൽ നനഞ്ഞ ആ മഹായുദ്ധഭൂമി ആയിത്തീർന്നു.
6.67.13
रथिनो वानरेन्द्राणां शरैः कालान्तकोपमैः।
शिरांसि नर्दतां जह्रुः सहसा भीमनिःस्वनाः ॥ ६.६७.१३ ॥
കാലനും അന്തകനും പോലെയുള്ള അമ്പുകളാൽ രഥികൾ ഗർജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വാനരശ്രേഷ്ഠരുടെ തലകൾ പെട്ടെന്ന് അറുത്തു; അവർ ഭയങ്കരമായി ഗർജിച്ചു.
6.67.14
वानराश्च महात्मानः समुत्पाट्य महाद्रुमान्।
रथानश्वान् गजानुष्ट्रान् राक्षसानभ्यसूदयन् ॥ ६.६७.१४ ॥
മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാർ വലിയ മരങ്ങൾ പിഴുതെടുത്ത് രഥങ്ങളെയും കുതിരകളെയും ആനകളെയും ഒട്ടകങ്ങളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും വധിച്ചു.
6.67.15
हनूमान् शैलशृङ्गाणि शिलाश्च विविधान् द्रुमान्।
ववर्ष कुम्भकर्णस्य शिरस्यम्बरमास्थितः ॥ ६.६७.१५ ॥
ആകാശത്ത് നിന്ന ഹനുമാൻ കുംഭകർണന്റെ തലയിൽ പർവതശിഖരങ്ങളും പാറകളും വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും വർഷിച്ചു.
6.67.16
तानि पर्वतशृङ्गाणि शूलेन स बिभेद ह।
बभञ्ज वृक्षवर्षं च कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६७.१६ ॥
ആ പർവതശിഖരങ്ങളെ അവൻ ശൂലംകൊണ്ട് പിളർത്തി; മഹാബലനായ കുംഭകർണൻ വൃക്ഷവർഷവും തകർത്തു.
6.67.17
ततो हरीणां तदनीकमुग्रं
दुद्राव शूलं निशितं प्रगृह्य।
तस्थौ स तस्यापततः परस्ता-
न्महीधराग्रं हनुमान् प्रगृह्य ॥ ६.६७.१७ ॥
അപ്പോൾ അവൻ മൂർച്ചയുള്ള ശൂലമെടുത്ത് വാനരസൈന്യത്തിനുനേരെ പാഞ്ഞു; ഹനുമാൻ ഒരു പർവതശിഖരം ഉയർത്തി അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.
6.67.18
स कुम्भकर्णं कुपितो जघान
वेगेन शैलोत्तमभीमकायम्।
संचुक्षुभे तेन तदाभिभूतो
मेदार्द्रगात्रो रुधिरावसिक्तः ॥ ६.६७.१८ ॥
കോപിച്ച അവൻ ഉത്തമ പർവതംപോലെ ഭയങ്കര ശരീരമുള്ള കുംഭകർണനെ വേഗത്തിൽ അടിച്ചു; അതിനാൽ അവൻ വിറച്ചു, അവന്റെ ശരീരം മേദസ്സിൽ കുതിർന്ന് രക്തത്തിൽ മൂടി.
6.67.19
स शूलमाविध्य तडित्प्रकाशं
गिरिं यथा प्रज्वलिताग्निशृङ्गम्।
बाह्वन्तरे मारुतिमाजघान
गुहोऽचलं क्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या ॥ ६.६७.१९ ॥
മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങുന്ന ശൂലം ചുഴറ്റി, എരിയുന്ന അഗ്നിശിഖരങ്ങളുള്ള പർവതംപോലെ, മാരുതിയായ ഹനുമാന്റെ ഭുജങ്ങൾക്കിടയിൽ അവൻ പ്രഹരിച്ചു; ഗുഹൻ ഉഗ്രശക്തികൊണ്ട് ക്രൗഞ്ചപർവതത്തെ പ്രഹരിച്ചതുപോലെ.
6.67.20
स शूलनिर्भिन्नमहाभुजान्तरः
प्रविह्वलः शोणितमुद्वमन् मुखात् ।
ननाद भीमं हनुमान् महाहवे
युगान्तमेघस्तनितस्वनोपमम् ॥ ६.६७.२० ॥
ശൂലത്താൽ മഹാഭുജങ്ങൾക്കിടയിൽ പിളർക്കപ്പെട്ട ഹനുമാൻ അതിവിഹ്വലനായി, വായിൽനിന്ന് രക്തം ഛർദിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ യുഗാന്തമേഘങ്ങളുടെ ഇടിമുഴക്കംപോലെ ഭയങ്കരമായി ഗർജിച്ചു.
6.67.21
ततो विनेदुः सहसा प्रहृष्टा
रक्षोगणास्तं व्यथितं समीक्ष्य।
प्लवंगमास्तु व्यथिता भयार्ताः
प्रदुद्रुवुः संयति कुम्भकर्णात् ॥ ६.६७.२१ ॥
അപ്പോൾ ഹനുമാൻ വ്യഥിതനായതു കണ്ട് രാക്ഷസഗണങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് സന്തോഷിച്ച് ആർത്തുവിളിച്ചു; വാനരന്മാരോ വ്യഥിതരായി ഭയപീഡിതരായി ആ യുദ്ധത്തിൽ കുംഭകർണനിൽനിന്ന് ഓടിപ്പോയി.
6.67.22
ततस्तु नीलो बलवान् पर्यवस्थापयन् बलम्।
प्रविचिक्षेप शैलाग्रं कुम्भकर्णाय धीमते ॥ ६.६७.२२ ॥
അപ്പോൾ ബലവാനായ നീലൻ സൈന്യത്തെ വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തി, ബുദ്ധിമാനായ കുംഭകർണന്റെ നേർക്ക് ഒരു പർവതശിഖരം എറിഞ്ഞു.
6.67.23
तदापतन्तं सम्प्रेक्ष्य मुष्टिनाभिजघान ह।
मुष्टिप्रहाराभिहतं तच्छैलाग्रं व्यशीर्यत।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं निपपात महीतले ॥ ६.६७.२३ ॥
തനിക്കുനേരെ പതിക്കുന്ന ആ പർവതശിഖരം കണ്ട് അവൻ മുഷ്ടികൊണ്ട് ഇടിച്ചു; മുഷ്ടിപ്രഹരമേറ്റ് ആ പർവതശിഖരം തകർന്ന്, തീപ്പൊരികളും ജ്വാലകളുമായി ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.67.24
ऋषभः शरभो नीलो गवाक्षो गन्धमादनः।
पञ्च वानरशार्दूलाः कुम्भकर्णमुपाद्रवन् ॥ ६.६७.२४ ॥
ഋഷഭൻ, ശരഭൻ, നീലൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗന്ധമാദനൻ — ഈ അഞ്ചു വാനര-ശാർദൂലന്മാർ കുംഭകർണനു നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.67.25
शैलैर्वृक्षैस्तलैः पादैर्मुष्टिभिश्च महाबलाः।
कुम्भकर्णं महाकायं निजघ्नुः सर्वतो युधि ॥ ६.६७.२५ ॥
മഹാബലന്മാരായ വാനരന്മാർ പാറകൾകൊണ്ടും മരങ്ങൾകൊണ്ടും കൈപ്പത്തികൊണ്ടും കാലുകൊണ്ടും മുഷ്ടികൊണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും മഹാകായനായ കുംഭകർണനെ പ്രഹരിച്ചു.
6.67.26
स्पर्शानिव प्रहारांस्तान् वेदयानो न विव्यथे।
ऋषभं तु महावेगं बाहुभ्यां परिषस्वजे ॥ ६.६७.२६ ॥
ആ പ്രഹാരങ്ങളെ വെറും സ്പർശമായി കരുതി കുംഭകർണൻ വേദനിച്ചില്ല; പിന്നെ മഹാവേഗനായ ഋഷഭനെ രണ്ടു കൈകൊണ്ടും ഇറുകെ പുണർന്നു.
6.67.27
कुम्भकर्णभुजाभ्यां तु पीडितो वानरर्षभः।
निपपातर्षभो भीमः प्रमुखागतशोणितः ॥ ६.६७.२७ ॥
കുംഭകർണന്റെ ഭുജങ്ങളാൽ ഞെരുക്കപ്പെട്ട വാനരശ്രേഷ്ഠനായ ഋഷഭൻ ഭീകരമായി വീണു; മുഖത്തുനിന്ന് രക്തം ഒഴുകി.
6.67.28
मुष्टिना शरभं हत्वा जानुना नीलमाहवे।
आजघान गवाक्षं तु तलेनेन्द्ररिपुस्तदा।
पादेनाभ्यहनत् क्रुद्धस्तरसा गन्धमादनम् ॥ ६.६७.२८ ॥
മുഷ്ടികൊണ്ട് ശരഭനെ അടിച്ചു, മുട്ടുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ നീലനെ ഇടിച്ചു; ഇന്ദ്രശത്രുവായ കുംഭകർണൻ അപ്പോൾ കൈപ്പത്തികൊണ്ട് ഗവാക്ഷനെ അടിച്ചു; കോപത്തോടെ വേഗത്തിൽ കാൽകൊണ്ട് ഗന്ധമാദനനെ ചവിട്ടി.
6.67.29
दत्तप्रहारव्यथिता मुमुहुः शोणितोक्षिताः।
निपेतुस्ते तु मेदिन्यां निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ ६.६७.२९ ॥
ഏറ്റ പ്രഹാരങ്ങളാൽ വേദനിച്ച്, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച അവർ ബോധരഹിതരായി; വെട്ടിവീഴ്ത്തിയ കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ അവർ ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.67.30
तेषु वानरमुख्येषु पातितेषु महात्मसु।
वानराणां सहस्राणि कुम्भकर्णं प्रदुद्रुवुः ॥ ६.६७.३० ॥
ആ മഹാത്മാക്കളായ പ്രധാന വാനരന്മാർ വീണപ്പോൾ, ആയിരക്കണക്കിന് വാനരന്മാർ കുംഭകർണ്ണന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.67.31
तं शैलमिव शैलाभाः सर्वे तु प्लवगर्षभाः।
समारुह्य समुत्पत्य ददंशुश्च महाबलाः ॥ ६.६७.३१ ॥
പർവതസദൃശരായ ആ ശ്രേഷ്ഠ വാനരന്മാരെല്ലാം പർവതംപോലെ നിന്ന അവന്റെമേൽ കയറി, ചാടിയുയർന്ന് മഹാബലത്തോടെ അവനെ കടിച്ചു.
6.67.32
तं नखैर्दशनैश्चापि मुष्टिभिर्बाहुभिस्तथा।
कुम्भकर्णं महाबाहुं निजघ्नुः प्लवगर्षभाः ॥ ६.६७.३२ ॥
നഖങ്ങൾകൊണ്ടും പല്ലുകൊണ്ടും മുഷ്ടികൊണ്ടും കൈകൾകൊണ്ടും ആ ശ്രേഷ്ഠ വാനരന്മാർ മഹാബാഹുവായ കുംഭകർണ്ണനെ പ്രഹരിച്ചു.
6.67.33
स वानरसहस्रैस्तु विचितः पर्वतोपमः।
रराज राक्षसव्याघ्रो गिरिरात्मरुहैरिव ॥ ६.६७.३३ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് വാനരന്മാരാൽ മൂടപ്പെട്ട പർവതതുല്യനായ രാക്ഷസവ്യാഘ്രമായ കുംഭകർണ്ണൻ, തന്റെമേൽ വളർന്ന മരങ്ങളാൽ മൂടിയ പർവതംപോലെ ശോഭിച്ചു.
6.67.34
बाहुभ्यां वानरान् सर्वान् प्रगृह्य स महाबलः।
भक्षयामास संक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव ॥ ६.६७.३४ ॥
രണ്ടു കൈകൾകൊണ്ടും എല്ലാ വാനരന്മാരെയും പിടിച്ച്, ആ മഹാബലൻ കോപത്തോടെ അവരെ ഭക്ഷിച്ചു; ഗരുഡൻ സർപ്പങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ.
6.67.35
प्रक्षिप्ताः कुम्भकर्णेन वक्त्रे पातालसंनिभे।
नासापुटाभ्यां संजग्मुः कर्णाभ्यां चैव वानराः ॥ ६.६७.३५ ॥
കുംഭകർണ്ണൻ പാതാളതുല്യമായ വായിലേക്ക് എറിഞ്ഞ വാനരന്മാർ മൂക്കിന്റെ ദ്വാരങ്ങളിലൂടെയും ചെവികളിലൂടെയും പുറത്തേക്ക് വന്നു.
6.67.36
भक्षयन् भृशसंक्रुद्धो हरीन् पर्वतसंनिभः।
बभञ्ज वानरान् सर्वान् संक्रुद्धो राक्षसोत्तमः ॥ ६.६७.३६ ॥
അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ, പർവതസമനായ ആ രാക്ഷസോത്തമൻ കുരങ്ങുകളെ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, കോപത്തോടെ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും തകർത്തു.
6.67.37
मांसशोणितसंक्लेदां कुर्वन् भूमिं स राक्षसः।
चचार हरिसैन्येषु कालाग्निरिव मूर्च्छितः ॥ ६.६७.३७ ॥
മാംസവും രക്തവും കൊണ്ട് ഭൂമിയെ നനച്ച്, കാലാഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച് ആ രാക്ഷസൻ വാനരസൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
6.67.38
वज्रहस्तो यथा शक्रः पाशहस्त इवान्तकः।
शूलहस्तो बभौ युद्धे कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६७.३८ ॥
കയ്യിൽ വജ്രമുള്ള ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയും, പാശം കയ്യിലേന്തിയ യമനെപ്പോലെയും, ശൂലം കയ്യിലേന്തിയ മഹാബലനായ കുംഭകർണൻ യുദ്ധത്തിൽ തിളങ്ങി.
6.67.39
यथा शुष्काण्यरण्यानि ग्रीष्मे दहति पावकः।
तथा वानरसैन्यानि कुम्भकर्णो ददाह सः ॥ ६.६७.३९ ॥
വേനൽക്കാലത്ത് തീ ഉണങ്ങിയ കാടുകളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, കുംഭകർണൻ വാനരസൈന്യങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ചു.
6.67.40
ततस्ते वध्यमानास्तु हतयूथाः प्लवंगमाः।
वानरा भयसंविग्ना विनेदुर्विकृतैः स्वरैः ॥ ६.६७.४० ॥
അപ്പോൾ കൊല്ലപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന, കൂട്ടങ്ങൾ നശിച്ച, ഭയത്താൽ വിറച്ച ആ ചാടുന്ന വാനരന്മാർ വികൃതമായ സ്വരത്തിൽ നിലവിളിച്ചു.
6.67.41
अनेकशो वध्यमानाः कुम्भकर्णेन वानराः।
राघवं शरणं जग्मुर्व्यथिता भिन्नचेतसः ॥ ६.६७.४१ ॥
കുംഭകർണനാൽ പലതവണ കൊല്ലപ്പെട്ട വാനരന്മാർ, വ്യഥിതരായി മനസ്സ് തകർന്ന്, രാഘവന്റെ (രാമന്റെ) ശരണം പ്രാപിച്ചു.
6.67.42
प्रभग्नान् वानरान् दृष्ट्वा वज्रहस्तात्मजात्मजः।
अभ्यधावत वेगेन कुम्भकर्णं महाहवे ॥ ६.६७.४२ ॥
വാനരന്മാർ ചിതറുന്നത് കണ്ട്, വജ്രഹസ്തനായ (ഇന്ദ്രന്റെ) പൗത്രന്റെ പുത്രൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ കുംഭകർണനുനേരെ പാഞ്ഞു.
6.67.43
शैलशृङ्गं महद् गृह्य विनदन् स मुहुर्मुहुः।
त्रासयन् राक्षसान् सर्वान् कुम्भकर्णपदानुगान् ॥ ६.६७.४३ ॥
ഒരു വലിയ പർവതശിഖരം എടുത്ത് അവൻ പലവട്ടം ഗർജിച്ചുകൊണ്ട്, കുംഭകർണന്റെ പാദങ്ങളെ പിന്തുടരുന്ന എല്ലാ രാക്ഷസരെയും ഭയപ്പെടുത്തി.
6.67.44
चिक्षेप शैलशिखरं कुम्भकर्णस्य मूर्धनि।
स तेनाभिहतो मूर्ध्नि शैलेनेन्द्ररिपुस्तदा ॥ ६.६७.४४ ॥
അവൻ കുംഭകർണന്റെ തലയിലേക്ക് പർവതശിഖരം എറിഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഇന്ദ്രശത്രുവായ കുംഭകർണൻ ആ പർവതത്താൽ തലയിൽ അടിയേറ്റു.
6.67.45
कुम्भकर्णः प्रजज्वाल क्रोधेन महता तदा।
सोऽभ्यधावत वेगेन वालिपुत्रममर्षणः ॥ ६.६७.४५ ॥
അപ്പോൾ കുംഭകർണൻ വലിയ കോപത്താൽ ജ്വലിച്ചു. ക്ഷമയില്ലാതെ വേഗത്തിൽ വാലിയുടെ പുത്രനെ (അംഗദനെ) നേരെ പാഞ്ഞു.
6.67.46
कुम्भकर्णो महानादस्त्रासयन् सर्ववानरान्।
शूलं ससर्ज वै रोषादङ्गदे तु महाबलः ॥ ६.६७.४६ ॥
മഹാ ഗർജനത്താൽ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും ഭയപ്പെടുത്തിയ കുംഭകർണൻ കോപത്തോടെ അംഗദനുനേരെ ശൂലം എറിഞ്ഞു; അവൻ മഹാബലനായിരുന്നു.
6.67.47
तदापतन्तं बलवान् युद्धमार्गविशारदः।
लाघवान्मोक्षयामास बलवान् वानरर्षभः ॥ ६.६७.४७ ॥
അപ്പോൾ തന്റെ മേൽ വീഴാനിരുന്ന ആ ശൂലത്തെ യുദ്ധമാർഗത്തിൽ വിദഗ്ധനും ബലവാനുമായ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ (അംഗദൻ) ചടുലതയോടെ ഒഴിഞ്ഞുമാറി.
6.67.48
उत्पत्य चैनं तरसा तलेनोरस्यताडयत्।
स तेनाभिहतः कोपात् प्रमुमोहाचलोपमः ॥ ६.६७.४८ ॥
ചാടി വേഗത്തിൽ അവന്റെ മാറിൽ കൈപ്പത്തികൊണ്ട് അടിച്ചു. ആ അടിയേറ്റ് കോപത്തോടെ അവൻ പർവതംപോലെ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു വീണു.
6.67.49
स लब्धसंज्ञोऽतिबलो मुष्टिं संगृह्य राक्षसः।
अपहस्तेन चिक्षेप विसंज्ञः स पपात ह ॥ ६.६७.४९ ॥
ബോധം തിരിച്ചുകിട്ടിയ ആ അതിബലവാനായ രാക്ഷസൻ മുഷ്ടി ചുരുട്ടി ഇടതുകൈകൊണ്ട് എറിഞ്ഞു. അവൻ ബോധമറ്റു വീണു.
6.67.50
तस्मिन् प्लवगशार्दूले विसंज्ञे पतिते भुवि।
तच्छूलं समुपादाय सुग्रीवमभिदुद्रुवे ॥ ६.६७.५० ॥
ആ വാനരശാർദൂലൻ ബോധമറ്റ് ഭൂമിയിൽ വീണപ്പോൾ അവൻ ആ ശൂലമെടുത്ത് സുഗ്രീവനുനേരെ പാഞ്ഞു.
6.67.51
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य कुम्भकर्णं महाबलम्।
उत्पपात तदा वीरः सुग्रीवो वानराधिपः ॥ ६.६७.५१ ॥
തന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞുവരുന്ന മഹാബലനായ കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ട് വീരനായ വാനരാധിപൻ സുഗ്രീവൻ അപ്പോൾ ചാടിയുയർന്നു.
6.67.52
स पर्वताग्रमुत्क्षिप्य समाविध्य महाकपिः।
अभिदुद्राव वेगेन कुम्भकर्णं महाबलम् ॥ ६.६७.५२ ॥
ആ മഹാകപി പർവതശിഖരം ഉയർത്തി ചുഴറ്റി, വേഗത്തിൽ ആ മഹാബലനായ കുംഭകർണ്ണന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.67.53
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य कुम्भकर्णः प्लवंगमम्।
तस्थौ विवृत्तसर्वाङ्गो वानरेन्द्रस्य सम्मुखः ॥ ६.६७.५३ ॥
തന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞുവരുന്ന ആ വാനരനെ കണ്ട് കുംഭകർണ്ണൻ ശരീരമാസകലം തയ്യാറാക്കി വാനരേന്ദ്രൻ സുഗ്രീവന് അഭിമുഖമായി നിന്നു.
6.67.54
कपिशोणितदिग्धाङ्गं भक्षयन्तं महाकपीन्।
कुम्भकर्णं स्थितं दृष्ट्वा सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.६७.५४ ॥
വാനരരക്തത്തിൽ കുളിച്ച ദേഹത്തോടെ മഹാവാനരന്മാരെ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ടു നിൽക്കുന്ന കുംഭകർണനെ കണ്ട് സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.67.55
पातिताश्च त्वया वीराः कृतं कर्म सुदुष्करम्।
भक्षितानि च सैन्यानि प्राप्तं ते परमं यशः ॥ ६.६७.५५ ॥
നീ വീരന്മാരെ വീഴ്ത്തി, അതിദുഷ്കരമായ കർമം ചെയ്തു, സേനകളെ ഭക്ഷിച്ചു; നിനക്ക് പരമമായ യശസ്സ് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.67.56
त्यज तद् वानरानीकं प्राकृतैः किं करिष्यसि।
सहस्वैकं निपातं मे पर्वतस्यास्य राक्षस ॥ ६.६७.५६ ॥
ആ വാനരസേനയെ വിടുക; സാധാരണക്കാരോടു നീ എന്തു ചെയ്യും? ഓ രാക്ഷസാ, എന്റെ ഈ പർവതത്തിന്റെ ഒരൊറ്റ പ്രഹാരം സഹിക്കുക.
6.67.57
तद् वाक्यं हरिराजस्य सत्त्वधैर्यसमन्वितम्।
श्रुत्वा राक्षसशार्दूलः कुम्भकर्णोऽब्रवीद् वचः ॥ ६.६७.५७ ॥
വാനരരാജാവിന്റെ ധൈര്യവും സത്ത്വവും നിറഞ്ഞ ആ വാക്ക് കേട്ട്, രാക്ഷസശാർദൂലനായ കുംഭകർണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
6.67.58
प्रजापतेस्तु पौत्रस्त्वं तथैवर्क्षरजःसुतः।
धृतिपौरुषसम्पन्नस्तस्माद् गर्जसि वानर ॥ ६.६७.५८ ॥
നീ പ്രജാപതിയുടെ പൗത്രനാണ്; അതുപോലെ ഋക്ഷരജസ്സിന്റെ പുത്രനുമാണ്; ധൈര്യവും പൗരുഷവും നിറഞ്ഞവൻ; അതുകൊണ്ടാണ്, ഓ വാനരാ, നീ ഗർജിക്കുന്നത്.
6.67.59
स कुम्भकर्णस्य वचो निशम्य
व्याविध्य शैलं सहसा मुमोच।
तेनाजघानोरसि कुम्भकर्णं
शैलेन वज्राशनिसंनिभेन ॥ ६.६७.५९ ॥
കുംഭകർണന്റെ വാക്ക് കേട്ട അവൻ ഉടനെ പർവതം ചുഴറ്റി എറിഞ്ഞു; വജ്രവും ഇടിമിന്നലും പോലുള്ള ആ പർവതംകൊണ്ട് കുംഭകർണന്റെ മാറത്ത് അടിച്ചു.
6.67.60
तच्छैलशृङ्गं सहसा विभिन्नं
भुजान्तरे तस्य तदा विशाले।
ततो विषेदुः सहसा प्लवंगा
रक्षोगणाश्चापि मुदा विनेदुः ॥ ६.६७.६० ॥
ആ പർവതശിഖരം പെട്ടെന്ന് അവന്റെ വിശാലമായ തോളുകൾക്കിടയിൽ തകർന്നുചിതറി. അപ്പോൾ വാനരന്മാർ പെട്ടെന്ന് ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി; രാക്ഷസസംഘങ്ങൾ സന്തോഷത്താൽ ഗർജിച്ചു.
6.67.61
स शैलशृङ्गाभिहतश्चुकोप
ननाद रोषाच्च विवृत्य वक्त्रम्।
व्याविध्य शूलं स तडित्प्रकाशं
चिक्षेप हर्यृक्षपतेर्वधाय ॥ ६.६७.६१ ॥
പർവതശിഖരത്താൽ ഏറ്റവനായ അവൻ കോപിച്ചു; രോഷത്തോടെ വായ് തുറന്ന് ഗർജിച്ചു. മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങുന്ന ശൂലം ചുഴറ്റി, വാനര-ഋക്ഷ നാഥനെ വധിക്കാൻ അതെറിഞ്ഞു.
6.67.62
तत् कुम्भकर्णस्य भुजप्रणुन्नं
शूलं शितं काञ्चनधामयष्टिम्।
क्षिप्रं समुत्पत्य निगृह्य दोर्भ्यां
बभञ्ज वेगेन सुतोऽनिलस्य ॥ ६.६७.६२ ॥
കുംഭകർണന്റെ കൈയാൽ എറിയപ്പെട്ട ആ മൂർച്ചയുള്ള ശൂലത്തിന്റെ ദണ്ഡ് സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ളതായിരുന്നു. വായുപുത്രൻ ഉടൻ ചാടി, രണ്ടു കൈകളാലും അതു പിടിച്ച് വേഗത്തിൽ ഒടിച്ചു.
6.67.63
कृतं भारसहस्रस्य शूलं कालायसं महत्।
बभञ्ज जानुमारोप्य तदा हृष्टः प्लवंगमः ॥ ६.६७.६३ ॥
ആയിരം ഭാരം കരിമ്പിച്ചയിരുമ്പുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ആ വലിയ ശൂലം, അപ്പോൾ സന്തോഷിച്ച വാനരശ്രേഷ്ഠൻ മുട്ടിൽ വെച്ച് ഒടിച്ചു.
6.67.64
शूलं भग्नं हनुमता दृष्ट्वा वानरवाहिनी।
हृष्टा ननाद बहुशः सर्वतश्चापि दुद्रुवे ॥ ६.६७.६४ ॥
ഹനുമാൻ ശൂലം ഒടിച്ചത് കണ്ട് വാനരസേന സന്തോഷിച്ച് പലതവണ ഗർജിച്ചു; എല്ലായിടത്തും ഓടി.
6.67.65
बभूवाथ परित्रस्तो राक्षसो विमुखोऽभवत्।
सिंहनादं च ते चक्रुः प्रहृष्टा वनगोचराः।
मारुतिं पूजयांचक्रुर्दृष्ट्वा शूलं तथागतम् ॥ ६.६७.६५ ॥
അപ്പോൾ രാക്ഷസൻ ഭയന്ന് മുഖം തിരിച്ചു. വനവാസികളായ വാനരന്മാർ സന്തോഷിച്ച് സിംഹനാദം മുഴക്കി; ശൂലം ഇങ്ങനെ തകർന്നു വീണതു കണ്ട് മാരുതിയായ ഹനുമാനെ പൂജിച്ചു.
6.67.66
स तत् तथा भग्नमवेक्ष्य शूलं
चुकोप रक्षोधिपतिर्महात्मा।
उत्पाट्य लङ्कामलयात् स शृङ्गं
जघान सुग्रीवमुपेत्य तेन ॥ ६.६७.६६ ॥
ശൂലം ഇങ്ങനെ തകർന്നത് കണ്ട് മഹാത്മാവായ രാക്ഷസാധിപൻ കോപിച്ചു. ലങ്കാപർവതത്തിൽനിന്ന് ഒരു ശൃംഗം പിഴുതെടുത്ത് അടുത്തുചെന്ന് അതുകൊണ്ട് സുഗ്രീവനെ അടിച്ചു.
6.67.67
स शैलशृङ्गाभिहतो विसंज्ञः
पपात भूमौ युधि वानरेन्द्रः।
तं वीक्ष्य भूमौ पतितं विसंज्ञं
नेदुः प्रहृष्टा युधि यातुधानाः ॥ ६.६७.६७ ॥
പർവതശൃംഗത്താൽ അടിയേറ്റ് ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട വാനരരാജൻ യുദ്ധത്തിൽ നിലത്തുവീണു. നിലത്തുവീണ് ബോധമറ്റു കിടക്കുന്നവനെ കണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷിച്ച യാതുധാനന്മാർ ഗർജിച്ചു.
6.67.68
समभ्युपेत्याद्भुतघोरवीर्यं
स कुम्भकर्णो युधि वानरेन्द्रम्।
जहार सुग्रीवमभिप्रगृह्य
यथानिलो मेघमिव प्रचण्डः ॥ ६.६७.६८ ॥
അദ്ഭുതവും ഭയങ്കരവുമായ വീര്യമുള്ള വാനരേന്ദ്രനായ സുഗ്രീവന്റെ അടുത്തെത്തി, ആ കുംഭകർണൻ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ മുറുകെ പിടിച്ചെടുത്തു; പ്രചണ്ഡമായ കാറ്റ് മേഘത്തെ എടുത്തുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.
6.67.69
स तं महामेघनिकाशरूप-
मुत्पाट्य गच्छन् युधि कुम्भकर्णः।
रराज मेरुप्रतिमानरूपो
मेरुर्यथा व्युच्छ्रितघोरशृङ्गः ॥ ६.६७.६९ ॥
മഹാമേഘസമാനരൂപനായ അവനെ പിഴുതെടുത്ത് യുദ്ധത്തിൽ പോകുന്ന കുംഭകർണൻ, മേരുവിനു സമമായ രൂപത്തോടെ, ഉയർന്ന ഭയങ്കര ശൃംഗങ്ങളുള്ള മേരുപർവതംപോലെ തിളങ്ങി.
6.67.70
ततस्तमादाय जगाम वीरः
संस्तूयमानो युधि राक्षसेन्द्रः।
शृण्वन् निनादं त्रिदिवालयानां
प्लवङ्गराजग्रहविस्मितानाम् ॥ ६.६७.७० ॥
അപ്പോൾ അവനെ എടുത്തുകൊണ്ട് ആ വീരനായ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട് നടന്നു; വാനരരാജൻ പിടിക്കപ്പെട്ടതിൽ വിസ്മയിച്ച സ്വർഗവാസികളുടെ ഘോഷം കേട്ടുകൊണ്ട്.
6.67.71
ततस्तमादाय तदा स मेने
हरीन्द्रमिन्द्रोपममिन्द्रवीर्यः।
अस्मिन् हते सर्वमिदं हतं स्यात्
सराघवं सैन्यमितीन्द्रशत्रुः ॥ ६.६७.७१ ॥
അപ്പോൾ അവനെ എടുത്തുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രവീര്യനായ ഇന്ദ്രശത്രു ചിന്തിച്ചു: ഇന്ദ്രസദൃശനായ ഈ വാനരേന്ദ്രൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ രാഘവനോടുകൂടി ഈ സർവസൈന്യവും നശിക്കും എന്ന്.
6.67.72
विद्रुतां वाहिनीं दृष्ट्वा वानराणामितस्ततः।
कुम्भकर्णेन सुग्रीवं गृहीतं चापि वानरम् ॥ ६.६७.७२ ॥
വാനരസേന ഇവിടെയും അവിടെയും ഓടുന്നത് കണ്ട്, കുംഭകർണൻ സുഗ്രീവനെയും ആ വാനരനെയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട്.
6.67.73
हनूमांश्चिन्तयामास मतिमान् मारुतात्मजः।
एवं गृहीते सुग्रीवे किं कर्तव्यं मया भवेत् ॥ ६.६७.७३ ॥
ബുദ്ധിമാനായ മാരുതാത്മജൻ ഹനുമാൻ ചിന്തിച്ചു: സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?
6.67.74
यद्धि न्याय्यं मया कर्तुं तत् करिष्याम्यसंशयम्।
भूत्वा पर्वतसंकाशो नाशयिष्यामि राक्षसम् ॥ ६.६७.७४ ॥
എനിക്ക് ചെയ്യാൻ ന്യായമായത് സംശയമില്ലാതെ ഞാൻ ചെയ്യും. പർവതസമാനനായി ആ രാക്ഷസനെ നശിപ്പിക്കും.
6.67.75
मया हते संयति कुम्भकर्णे
महाबले मुष्टिविशीर्णदेहे।
विमोचिते वानरपार्थिवे च
भवन्तु हृष्टाः प्लवगाः समग्राः ॥ ६.६७.७५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കുംഭകർണനെ വധിച്ച്, മുഷ്ടിപ്രഹരത്താൽ അവന്റെ ദേഹം ചിതറിച്ചശേഷം, വാനരരാജൻ മോചിതനായശേഷം, എല്ലാ വാനരരും സന്തോഷിക്കട്ടെ.
6.67.76
अथवा स्वयमप्येष मोक्षं प्राप्स्यति वानरः।
गृहीतोऽयं यदि भवेत् त्रिदशैः सासुरोरगैः ॥ ६.६७.७६ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ഈ വാനരൻ തന്നെ മോചനം നേടും; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും നാഗന്മാരും ഇവനെ പിടികൂടിയിരുന്നെങ്കിൽ.
6.67.77
मन्ये न तावदात्मानं बुध्यते वानराधिपः।
शैलप्रहाराभिहतः कुम्भकर्णेन संयुगे ॥ ६.६७.७७ ॥
വാനരരാജാവ് ഇതുവരെ സ്വബോധം വീണ്ടെടുത്തിട്ടില്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ കുംഭകർണന്റെ പർവതപ്രഹാരമേറ്റ് അവൻ വീണിരിക്കുന്നു.
6.67.78
अयं मुहूर्तात् सुग्रीवो लब्धसंज्ञो महाहवे।
आत्मनो वानराणां च यत् पथ्यं तत् करिष्यति ॥ ६.६७.७८ ॥
ഈ സുഗ്രീവൻ ഒരു നിമിഷത്തിനകം ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് ഈ മഹായുദ്ധത്തിൽ തനിക്കും വാനരർക്കും ഹിതമായതു ചെയ്യും.
6.67.79
मया तु मोक्षितस्यास्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
अप्रीतिश्च भवेत् कष्टा कीर्तिनाशश्च शाश्वतः ॥ ६.६७.७९ ॥
ഞാൻ ഈ മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവനെ മോചിപ്പിച്ചാൽ കഠിനമായ അതൃപ്തിയും ശാശ്വതമായ കീർത്തിനാശവും ഉണ്ടാകും.
6.67.80
तस्मान्मुहूर्तं कांक्षिष्ये विक्रमं मोक्षितस्य तु।
भिन्नं च वानरानीकं तावदाश्वासयाम्यहम् ॥ ६.६७.८० ॥
അതിനാൽ, മോചിതനായവന്റെ വിക്രമം ഒരു നിമിഷം ഞാൻ കാത്തിരിക്കും; അതിനിടെ ചിതറിയ വാനരസേനയെ ഞാൻ ആശ്വസിപ്പിക്കും.
6.67.81
इत्येवं चिन्तयित्वाथ हनूमान् मारुतात्मजः।
भूयः संस्तम्भयामास वानराणां महाचमूम् ॥ ६.६७.८१ ॥
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച ശേഷം, വായുപുത്രൻ ഹനുമാൻ വീണ്ടും ആ വാനര മഹാസേനയെ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തി.
6.67.82
स कुम्भकर्णोऽथ विवेश लङ्कां
स्फुरन्तमादाय महाहरिं तम्।
विमानचर्यागृहगोपुरस्थैः
पुष्पाग्र्यवर्षैरभिपूज्यमानः ॥ ६.६७.८२ ॥
ആ കുംഭകർണ്ണൻ പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹാവാനരനെ എടുത്ത് ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു; വിമാനങ്ങളിലും വീടുകളിലും നഗരകവാടങ്ങളിലും നിന്നവർ ശ്രേഷ്ഠമായ പുഷ്പവർഷത്താൽ അവനെ പൂജിച്ചു.
6.67.83
लाजगन्धोदवर्षैस्तु सेच्यमानः शनैः शनैः।
राजवीथ्यास्तु शीतत्वात् संज्ञां प्राप महाबलः ॥ ६.६७.८३ ॥
ലാജങ്ങളും സുഗന്ധജലവും കലർന്ന വർഷത്താൽ സാവധാനം തളിക്കപ്പെട്ട ആ മഹാബലൻ, രാജവീഥിയുടെ തണുപ്പിനാൽ ബോധം വീണ്ടെടുത്തു.
6.67.84
ततः स संज्ञामुपलभ्य कृच्छ्राद्
बलीयसस्तस्य भुजान्तरस्थः।
अवेक्षमाणः पुरराजमार्गं
विचिन्तयामास मुहुर्महात्मा ॥ ६.६७.८४ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവ് പ്രയാസത്തോടെ ബോധം വീണ്ടെടുത്ത് ബലവാന്റെ തോളുകൾക്കിടയിൽ കിടന്ന് നഗരത്തിലെ രാജവീഥി നോക്കി ആവർത്തിച്ച് ചിന്തിച്ചു.
6.67.85
एवं गृहीतेन कथं नु नाम
शक्यं मया सम्प्रतिकर्तुमद्य।
तथा करिष्यामि यथा हरीणां
भविष्यतीष्टं च हितं च कार्यम् ॥ ६.६७.८५ ॥
ഇങ്ങനെ പിടിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ കഴിയും? വാനരർക്ക് ഇഷ്ടവും ഹിതവും ഉണ്ടാകുന്ന വിധം ഞാൻ ചെയ്യും.
6.67.86
ततः कराग्रैः सहसा समेत्य
राजा हरीणाममरेन्द्रशत्रोः।
खरैश्च कर्णौ दशनैश्च नासां
ददंश पादैर्विददार पार्श्वौ ॥ ६.६७.८६ ॥
അപ്പോൾ ഇന്ദ്രശത്രുവായ ആ രാജാവ് വിരൽത്തുമ്പുകൾകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് വാനരരാജനെ പിടിച്ച്, മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളാൽ അവന്റെ ചെവികളും പല്ലുകളാൽ മൂക്കും കടിച്ചു, കാലുകൾകൊണ്ട് വാരിയെല്ലുകൾ കീറി.
6.67.87
स कुम्भकर्णो हृतकर्णनासो
विदारितस्तेन रदैर्नखैश्च।
रोषाभिभूतः क्षतजार्द्रगात्रः
सुग्रीवमाविध्य पिपेष भूमौ ॥ ६.६७.८७ ॥
ചെവിയും മൂക്കും മുറിഞ്ഞ കുംഭകർണ്ണൻ, അവനാൽ പല്ലുകൊണ്ടും നഖംകൊണ്ടും കീറപ്പെട്ടവനായി, കോപംകൊണ്ട് അഭിഭൂതനായി, മുറിവുകളാൽ രക്തം ഒഴുകുന്ന ശരീരത്തോടെ സുഗ്രീവനെ പിടിച്ച് നിലത്ത് ഞെരിച്ചു.
6.67.88
स भूतले भीमबलाभिपिष्टः
सुरारिभिस्तैरभिहन्यमानः।
जगाम खं कन्दुकवज्जवेन
पुनश्च रामेण समाजगाम ॥ ६.६७.८८ ॥
നിലത്ത് ഭയങ്കര ബലത്താൽ ഞെരിക്കപ്പെട്ടവനായി, ദേവശത്രുവായ അവൻ അവരാൽ അടിക്കപ്പെട്ടു, പന്തുപോലെ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് കുതിച്ചു; പിന്നെ രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് വീണ്ടും വന്നു.
6.67.89
कर्णनासाविहीनस्तु कुम्भकर्णो महाबलः।
रराज शोणितोत्सिक्तो गिरिः प्रस्रवणैरिव ॥ ६.६७.८९ ॥
ചെവിയും മൂക്കും ഇല്ലാത്ത മഹാബലനായ കുംഭകർണ്ണൻ, രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന്, നീർച്ചാലുകളാൽ നിറഞ്ഞ പർവതംപോലെ തിളങ്ങി.
6.67.90
शोणितार्द्रो महाकायो राक्षसो भीमदर्शनः।
युद्धायाभिमुखो भूयो मनश्चक्रे निशाचरः ॥ ६.६७.९० ॥
രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന, വലിയ ശരീരവും ഭയങ്കര രൂപവുമുള്ള ആ രാക്ഷസൻ, രാത്രിചാരി, വീണ്ടും യുദ്ധത്തിന് അഭിമുഖമായി നില്ക്കാൻ മനസ്സുവെച്ചു.
6.67.91
अमर्षाच्छोणितोद्गारी शुशुभे रावणानुजः।
नीलाञ्जनचयप्रख्यः ससंध्य इव तोयदः ॥ ६.६७.९१ ॥
കോപത്താൽ രക്തം ഛർദ്ദിച്ച രാവണന്റെ അനുജൻ, നീലാഞ്ജനക്കൂമ്പാരം പോലെ, സന്ധ്യയോടുകൂടിയ മേഘംപോലെ തിളങ്ങി.
6.67.92
गते च तस्मिन् सुरराजशत्रुः
क्रोधात् प्रदुद्राव रणाय भूयः।
अनायुधोऽस्मीति विचिन्त्य रौद्रो
घोरं तदा मुद्गरमाससाद ॥ ६.६७.९२ ॥
അവൻ പോയശേഷം, ദേവേന്ദ്രശത്രു കോപത്താൽ വീണ്ടും യുദ്ധത്തിന് പാഞ്ഞു; 'ഞാൻ ആയുധമില്ലാത്തവനാണല്ലോ' എന്നു ചിന്തിച്ച്, ആ ഭീകരൻ അപ്പോൾ ഘോരമായ ഗദ കൈക്കലാക്കി.
6.67.93
ततः स पुर्याः सहसा महौजा
निष्क्रम्य तद् वानरसैन्यमुग्रम्।
बभक्ष रक्षो युधि कुम्भकर्णः
प्रजा युगान्ताग्निरिव प्रवृद्धः ॥ ६.६७.९३ ॥
അപ്പോൾ മഹാബലനായ കുംഭകർണൻ പെട്ടെന്ന് നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ആ ഭീകരമായ വാനരസേനയെ യുഗാന്താഗ്നി ജീവജാലങ്ങളെ വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ വിഴുങ്ങി.
6.67.94
बुभुक्षितः शोणितमांसगृध्नुः
प्रविश्य तद् वानरसैन्यमुग्रम्।
चखाद रक्षांसि हरीन् पिशाचा-
न्नृक्षांश्च मोहाद् युधि कुम्भकर्णः।
यथैव मृत्युर्हरते युगान्ते
स भक्षयामास हरींश्च मुख्यान् ॥ ६.६७.९४ ॥
വിശന്നവനും രക്തമാംസങ്ങളിൽ ആർത്തിയുള്ളവനുമായ കുംഭകർണൻ ആ ഉഗ്ര വാനരസേനയിൽ കടന്ന് മോഹത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസരെയും പിശാചുകളെയും വാനരരെയും കരടികളെയും ഭക്ഷിച്ചു; യുഗാന്തത്തിൽ മൃത്യു ഹരിക്കുന്നതുപോലെ പ്രധാന വാനരരെയും അവൻ വിഴുങ്ങി.
6.67.95
एकं द्वौ त्रीन् बहून् क्रुद्धो वानरान् सह राक्षसैः।
समादायैकहस्तेन प्रचिक्षेप त्वरन् मुखे ॥ ६.६७.९५ ॥
കോപിതനായ അവൻ ഒന്നോ രണ്ടോ മൂന്നോ പലതോ വാനരരെ രാക്ഷസരോടൊപ്പം ഒരു കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച് തിടുക്കത്തിൽ വായിലിട്ടു.
6.67.96
सम्प्रस्रवंस्तदा मेदः शोणितं च महाबलः।
वध्यमानो नगेन्द्राग्रैर्भक्षयामास वानरान् ॥ ६.६७.९६ ॥
അപ്പോൾ മേദസ്സും രക്തവും ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, പർവതശിഖരങ്ങളാൽ അടിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ആ മഹാബലൻ വാനരരെ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
6.67.97
ते भक्ष्यमाणा हरयो रामं जग्मुस्तदा गतिम्।
कुम्भकर्णो भृशं क्रुद्धः कपीन् खादन् प्रधावति ॥ ६.६७.९७ ॥
ഭക്ഷിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ആ വാനരർ അപ്പോൾ രാമന്റെ ശരണം തേടി; അത്യന്തം കോപിതനായ കുംഭകർണൻ വാനരരെ ഭക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
6.67.98
शतानि सप्त चाष्टौ च विंशत् त्रिंशत् तथैव च।
सम्परिष्वज्य बाहुभ्यां खादन् विपरिधावति ॥ ६.६७.९८ ॥
ഏഴുനൂറ്, എണ്ണൂറ്, ഇരുപത്, മുപ്പത് പേരെ ഇരു കൈകളാലും പുണർന്ന് തിന്നുകൊണ്ട് അവൻ ഇങ്ങുമങ്ങും ഓടുന്നു.
6.67.99
मेदोवसाशोणितदिग्धगात्रः
कर्णावसक्तग्रथितान्त्रमालः।
ववर्ष शूलानि सुतीक्ष्णदंष्ट्रः
कालो युगान्तस्थ इव प्रवृद्धः ॥ ६.६७.९९ ॥
കൊഴുപ്പും മജ്ജയും രക്തവും പൂശിയ ശരീരവും, ചെവികളിൽ നിന്ന് തൂങ്ങുന്ന കുടൽമാലയും, മൂർച്ചയുള്ള കോമ്പല്ലുകളുമായി, യുഗാന്തത്തിൽ നിന്ന കാലനെപ്പോലെ വളർന്ന അവൻ ശൂലങ്ങൾ മഴയായി പെയ്യിച്ചു.
6.67.100
तस्मिन् काले सुमित्रायाः पुत्रः परबलार्दनः।
चकार लक्ष्मणः क्रुद्धो युद्धं परपुरंजयः ॥ ६.६७.१०० ॥
ആ സമയത്ത് സുമിത്രയുടെ പുത്രനും ശത്രുസേനയെ മർദ്ദിക്കുന്നവനും ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനുമായ ലക്ഷ്മണൻ കോപത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
6.67.101
स कुम्भकर्णस्य शरान् शरीरे सप्त वीर्यवान्।
निचखानाददे चान्यान् विससर्ज च लक्ष्मणः ॥ ६.६७.१०१ ॥
ആ വീര്യവാനായ ലക്ഷ്മണൻ കുംഭകർണന്റെ ശരീരത്തിൽ ഏഴ് അമ്പുകൾ തറച്ചു; പിന്നെ മറ്റു അമ്പുകളെടുത്ത് അയച്ചു.
6.67.102
पीड्यमानस्तदस्त्रं तु विशेषं तत् स राक्षसः।
ततश्चुकोप बलवान् सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ६.६७.१०२ ॥
ആ പ്രത്യേക അസ്ത്രത്താൽ പീഡിതനായ ആ ബലവാനായ രാക്ഷസൻ കോപിച്ചു — സുമിത്രയുടെ ആനന്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണനോട്.
6.67.103
अथास्य कवचं शुभ्रं जाम्बूनदमयं शुभम्।
प्रच्छादयामास शरैः संध्याभ्रमिव मारुतः ॥ ६.६७.१०३ ॥
പിന്നെ കാറ്റ് സായാഹ്നമേഘത്തെ മൂടുന്നതുപോലെ, അവന്റെ പ്രകാശമുള്ള, മനോഹരമായ സ്വർണകവചത്തെ അമ്പുകളാൽ മൂടി.
6.67.104
नीलाञ्जनचयप्रख्यः शरैः काञ्चनभूषणैः।
आपीड्यमानः शुशुभे मेघैः सूर्य इवांशुमान् ॥ ६.६७.१०४ ॥
നീലാഞ്ജനക്കൂമ്പാരം പോലെയുള്ളവൻ, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളുള്ള അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട്, മേഘങ്ങളാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട രശ്മിമാനായ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
6.67.105
ततः स राक्षसो भीमः सुमित्रानन्दवर्धनम्।
सावज्ञमेव प्रोवाच वाक्यं मेघौघनिःस्वनः ॥ ६.६७.१०५ ॥
അപ്പോൾ ആ ഭയങ്കരനായ രാക്ഷസൻ, മേഘക്കൂട്ടം പോലെ മുഴങ്ങി, സുമിത്രയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നവനോട് പുച്ഛത്തോടെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.67.106
अन्तकस्याप्यकष्टेन युधि जेतारमाहवे।
युध्यता मामभीतेन ख्यापिता वीरता त्वया ॥ ६.६७.१०६ ॥
യമനെപ്പോലും യുദ്ധത്തിൽ അനായാസം ജയിക്കുന്ന എന്നോടു നീ ഭയമില്ലാതെ പോരാടി നിന്റെ വീരത്വം പ്രകടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.67.107
प्रगृहीतायुधस्येह मृत्योरिव महामृधे।
तिष्ठन्नप्यग्रतः पूज्यः किमु युद्धप्रदायकः ॥ ६.६७.१०७ ॥
ഇവിടെ മഹായുദ്ധത്തിൽ ആയുധമേന്തി മൃത്യുവിനെപ്പോലെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നവനും ആദരണീയനാണ്; യുദ്ധം നൽകുന്നവനെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ?
6.67.108
ऐरावतं समारूढो वृतः सर्वामरैः प्रभुः।
नैव शक्रोऽपि समरे स्थितपूर्वः कदाचन ॥ ६.६७.१०८ ॥
ഐരാവതത്തിൽ കയറി, എല്ലാ ദേവന്മാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട പ്രഭുവായ ഇന്ദ്രൻ പോലും യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും (എന്റെ മുന്നിൽ) നിന്നിട്ടില്ല.
6.67.109
अद्य त्वयाहं सौमित्रे बालेनापि पराक्रमैः।
तोषितो गन्तुमिच्छामि त्वामनुज्ञाप्य राघवम् ॥ ६.६७.१०९ ॥
ഹേ സുമിത്രാപുത്രാ! നീ ബാലനായിരുന്നിട്ടും ഇന്ന് നിന്റെ പരാക്രമത്താൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായി. ഇപ്പോൾ നിന്നോടും രാഘവനോടും അനുവാദം വാങ്ങി പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
6.67.110
यत् तु वीर्यबलोत्साहैस्तोषितोऽहं रणे त्वया।
राममेवैकमिच्छामि हन्तुं यस्मिन् हते हतम् ॥ ६.६७.११० ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ വീര്യം, ബലം, ഉത്സാഹം എന്നിവകൊണ്ട് നീ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ രാമനെ മാത്രം കൊല്ലാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവൻ വധിക്കപ്പെട്ടാൽ എല്ലാവരും വധിക്കപ്പെട്ടവരാകും.
6.67.111
रामे मयात्र निहते येऽन्ये स्थास्यन्ति संयुगे।
तानहं योधयिष्यामि स्वबलेन प्रमाथिना ॥ ६.६७.१११ ॥
ഇവിടെ എന്നാൽ രാമൻ വധിക്കപ്പെട്ടശേഷം യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന മറ്റുള്ളവരെ എന്റെ സംഹാരശക്തിയാൽ ഞാൻ എതിരിടും.
6.67.112
इत्युक्तवाक्यं तद् रक्षः प्रोवाच स्तुतिसंहितम्।
मृधे घोरतरं वाक्यं सौमित्रिः प्रहसन्निव ॥ ६.६७.११२ ॥
രാക്ഷസൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സ്തുതിയോടുകൂടിയ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ സൗമിത്രി ലക്ഷ്മണൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ യുദ്ധത്തിൽ അതിലും ഭയങ്കരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.67.113
यस्त्वं शक्रादिभिर्देवैरसह्यः प्राप्य पौरुषम्।
तत् सत्यं नान्यथा वीर दृष्टस्तेऽद्य पराक्रमः ॥ ६.६७.११३ ॥
ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർക്കുപോലും അജയ്യനായ നീ പൗരുഷം നേടിയവനാണ് — അത് സത്യം, മറ്റൊന്നല്ല; വീരാ, ഇന്ന് നിന്റെ പരാക്രമം ഞാൻ കണ്ടു.
6.67.115
एष दाशरथी रामस्तिष्ठत्यद्रिरिवाचलः।
अतिक्रम्य च सौमित्रिं कुम्भकर्णो महाबलः।
राममेवाभिदुद्राव कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.६७.११५ ॥
ദശരഥപുത്രൻ രാമൻ പർവതംപോലെ ഇളകാതെ നിൽക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണനെ കടന്ന് മഹാബലനായ കുംഭകർണൻ ഭൂമിയെ കുലുക്കിക്കൊണ്ടെന്നപോലെ രാമനെ നേരിട്ട് ആക്രമിച്ചു.
6.67.116
अथ दाशरथी रामो रौद्रमस्त्रं प्रयोजयन्।
कुम्भकर्णस्य हृदये ससर्ज निशितान् शरान् ॥ ६.६७.११६ ॥
അപ്പോൾ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ ഭയങ്കരമായ അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച്, കുംഭകർണന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ തൊടുത്തു.
6.67.117
तस्य रामेण विद्धस्य सहसाभिप्रधावतः।
अङ्गारमिश्राः क्रुद्धस्य मुखान्निश्चेरुरर्चिषः ॥ ६.६७.११७ ॥
രാമന്റെ അമ്പേറ്റ് പെട്ടെന്ന് മുന്നോട്ട് കുതിച്ച ആ കോപിഷ്ഠന്റെ വായിൽ നിന്ന് കനലുകൾ കലർന്ന ജ്വാലകൾ പുറപ്പെട്ടു.
6.67.118
रामास्त्रविद्धो घोरं वै नर्दन् राक्षसपुङ्गवः।
अभ्यधावत संक्रुद्धो हरीन् विद्रावयन् रणे ॥ ६.६७.११८ ॥
രാമന്റെ അസ്ത്രമേറ്റ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠൻ ഭയങ്കരമായി ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്, അത്യന്തം കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ വാനരന്മാരെ ഓടിച്ചുകൊണ്ട് അവർക്കുനേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.67.119
तस्योरसि निमग्नास्ते शरा बर्हिणवाससः।
हस्ताच्चास्य परिभ्रष्टा गदा चोर्व्यां पपात ह ॥ ६.६७.११९ ॥
അവന്റെ മാറിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങിയ മയിൽപ്പീലി ചിറകുള്ള അമ്പുകൾ; അവന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വഴുതി നിലത്ത് വീണ ഗദ.
6.67.120
आयुधानि च सर्वाणि विप्रकीर्यन्त भूतले।
स निरायुधमात्मानं यदा मेने महाबलः ॥ ६.६७.१२० ॥
എല്ലാ ആയുധങ്ങളും നിലത്ത് ചിതറിക്കിടന്നു. ആ മഹാബലൻ താൻ ആയുധരഹിതനാണെന്ന് കരുതിയപ്പോൾ,
6.67.121
मुष्टिभ्यां च कराभ्यां च चकार कदनं महत्।
स बाणैरतिविद्धाङ्गः क्षतजेन समुक्षितः।
रुधिरं परिसुस्राव गिरिः प्रस्रवणं यथा ॥ ६.६७.१२१ ॥
മുഷ്ടികൊണ്ടും കൈകൊണ്ടും അവൻ മഹാസംഹാരം നടത്തി. അമ്പുകളേറ്റ് അംഗങ്ങൾ മുറിവേറ്റ് രക്തത്തിൽ കുളിച്ച അവനിൽ നിന്ന് മലയരുവി പോലെ രക്തം ഒഴുകി.
6.67.122
स तीव्रेण च कोपेन रुधिरेण च मूर्च्छितः।
वानरान् राक्षसानृक्षान् खादन् स परिधावति ॥ ६.६७.१२२ ॥
കഠിനമായ കോപത്താലും രക്തത്താലും ഉന്മത്തനായ അവൻ വാനരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും കരടികളെയും തിന്നുകൊണ്ട് ഓടി നടന്നു.
6.67.123
अथ शृङ्गं समाविध्य भीमं भीमपराक्रमः।
चिक्षेप राममुद्दिश्य बलवानन्तकोपमः ॥ ६.६७.१२३ ॥
പിന്നെ ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ആ ബലവാൻ, യമനു തുല്യനായി, ഭയാനകമായ ഒരു കൊടുമുടി ചുഴറ്റി രാമനെ ലക്ഷ്യമാക്കി എറിഞ്ഞു.
6.67.124
अप्राप्तमन्तरा रामः सप्तभिस्तमजिह्मगैः।
चिच्छेद गिरिशृङ्गं तं पुनः संधाय कार्मुकम् ॥ ६.६७.१२४ ॥
അത് ഇടയിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് രാമൻ നേരെ പായുന്ന ഏഴു അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ പർവതശിഖരം മുറിച്ചു; പിന്നെ വില്ലിൽ അമ്പു തൊടുത്തു.
6.67.125
ततस्तु रामो धर्मात्मा तस्य शृङ्गं महत् तदा।
शरैः काञ्चनचित्राङ्गैश्चिच्छेद भरताग्रजः ॥ ६.६७.१२५ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ, ഭരതന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ രാമൻ സ്വർണ്ണവർണ്ണവും ചിത്രാംഗവുമുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ ആ വലിയ ശിഖരം മുറിച്ചു.
6.67.126
तन्मेरुशिखराकारं द्योतमानमिव श्रिया।
द्वे शते वानराणां च पतमानमपातयत् ॥ ६.६७.१२६ ॥
മേരുശിഖരത്തിന്റെ ആകൃതിയുള്ളതും ശോഭയാൽ തിളങ്ങുന്നതുമായ ആ ശിഖരം വീഴുമ്പോൾ ഇരുനൂറ് വാനരന്മാരെയും വീഴ്ത്തി.
6.67.127
तस्मिन् काले स धर्मात्मा लक्ष्मणो राममब्रवीत्।
कुम्भकर्णवधे युक्तो योगान् परिमृशन् बहून् ॥ ६.६७.१२७ ॥
അപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ ലക്ഷ്മണൻ കുംഭകർണ്ണവധത്തിനുള്ള പല ഉപായങ്ങളും ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് രാമനോട് പറഞ്ഞു.
6.67.128
नैवायं वानरान् राजन् न विजानाति राक्षसान्।
मत्तः शोणितगन्धेन स्वान् परांश्चैव खादति ॥ ६.६७.१२८ ॥
ഹേ രാജാവേ! ഇവൻ വാനരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; രക്തഗന്ധത്താൽ മത്തനായി സ്വന്തക്കാരെയും അന്യരെയും തിന്നുകയാണ്.
6.67.129
साध्वेनमधिरोहन्तु सर्वतो वानरर्षभाः।
यूथपाश्च यथा मुख्यास्तिष्ठन्त्वस्मिन् समन्ततः ॥ ६.६७.१२९ ॥
നല്ലത്, ശ്രേഷ്ഠരായ വാനരന്മാർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഇവന്റെ മേൽ കയറട്ടെ; പ്രധാന യൂഥപന്മാരും ഇവനു ചുറ്റും നിൽക്കട്ടെ.
6.67.130
अद्यायं दुर्मतिः काले गुरुभारप्रपीडितः।
प्रचरन् राक्षसो भूमौ नान्यान् हन्यात् प्लवंगमान् ॥ ६.६७.१३० ॥
ഇന്ന് ഈ ദുർബുദ്ധിയായ രാക്ഷസൻ, വലിയ ഭാരത്താൽ ഞെരുങ്ങി, നിലത്തു സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് മറ്റു കുരങ്ങുകളെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
6.67.131
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राजपुत्रस्य धीमतः।
ते समारुरुहुर्हृष्टाः कुम्भकर्णं महाबलाः ॥ ६.६७.१३१ ॥
ആ ബുദ്ധിമാനായ രാജകുമാരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാബലരായ അവർ സന്തോഷത്തോടെ കുംഭകർണനു മേൽ കയറി.
6.67.132
कुम्भकर्णस्तु संक्रुद्धः समारूढः प्लवंगमैः।
व्यधूनयत् तान् वेगेन दुष्टहस्तीव हस्तिपान् ॥ ६.६७.१३२ ॥
എന്നാൽ കോപിച്ച കുംഭകർണൻ, കുരങ്ങുകൾ തന്റെ മേൽ കയറിയപ്പോൾ, ദുഷ്ടനായ ആന പാപ്പാന്മാരെ കുടഞ്ഞിടുന്നതുപോലെ അവരെ വേഗത്തിൽ കുടഞ്ഞു.
6.67.133
तान् दृष्ट्वा निर्धुतान् रामो रुष्टोऽयमिति राक्षसम्।
समुत्पपात वेगेन धनुरुत्तममाददे ॥ ६.६७.१३३ ॥
അവർ കുടഞ്ഞെറിയപ്പെടുന്നതു കണ്ട്, 'ഈ രാക്ഷസൻ കുപിതനായിരിക്കുന്നു' എന്നു കരുതി, രാമൻ വേഗത്തിൽ ചാടിയെഴുന്നേറ്റു ഉത്തമമായ വില്ലെടുത്തു.
6.67.134
क्रोधरक्तेक्षणो धीरो निर्दहन्निव चक्षुषा।
राघवो राक्षसं वेगादभिदुद्राव वेगितः।
यूथपान् हर्षयन् सर्वान् कुम्भकर्णबलार्दितान् ॥ ६.६७.१३४ ॥
കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ധീരനായ രാഘവൻ, തന്റെ നോട്ടംകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, വേഗത്തിൽ രാക്ഷസന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞു; കുംഭകർണന്റെ ബലത്താൽ പീഡിതരായ എല്ലാ യൂഥപന്മാരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
6.67.135
स चापमादाय भुजंगकल्पं
दृढज्यमुग्रं तपनीयचित्रम्।
हरीन् समाश्वास्य समुत्पपात
रामो निबद्धोत्तमतूणबाणः ॥ ६.६७.१३५ ॥
പാമ്പിനു സമാനവും ഉറച്ച ഞാണുള്ളതും ഉഗ്രവും സ്വർണ്ണചിത്രിതവുമായ വില്ലെടുത്ത്, വാനരന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, ഉത്തമമായ ആവനാഴി കെട്ടിയ രാമൻ കുതിച്ചുയർന്നു.
6.67.136
स वानरगणैस्तैस्तु वृतः परमदुर्जयैः।
लक्ष्मणानुचरो वीरः सम्प्रतस्थे महाबलः ॥ ६.६७.१३६ ॥
ഏറ്റവും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ആ വാനരസംഘങ്ങളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട്, ലക്ഷ്മണൻ പിന്തുടരവേ, വീരനും മഹാബലനുമായവൻ മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
6.67.137
स ददर्श महात्मानं किरीटिनमरिंदमम्।
शोणिताप्लुतरक्ताक्षं कुम्भकर्णं महाबलः ॥ ६.६७.१३७ ॥
ആ മഹാബലൻ കിരീടധാരിയും ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനുമായ മഹാത്മാവായ കുംഭകർണ്ണനെ കണ്ടു; രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന, ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ളവനായിരുന്നു അവൻ.
6.67.138
सर्वान् समभिधावन्तं यथा रुष्टं दिशागजम्।
मार्गमाणं हरीन् क्रुद्धं राक्षसैः परिवारितम् ॥ ६.६७.१३८ ॥
ദിഗ്ഗജത്തെപ്പോലെ കോപിച്ച്, എല്ലാവരുടെയും നേരെ പാഞ്ഞടുത്ത്, വാനരന്മാരെ തിരഞ്ഞ്, കോപത്തോടെ, രാക്ഷസരാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടവനായി അവൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.67.139
विन्ध्यमन्दरसंकाशं काञ्चनाङ्गदभूषणम्।
स्रवन्तं रुधिरं वक्त्राद् वर्षमेघमिवोत्थितम् ॥ ६.६७.१३९ ॥
വിന്ധ്യ, മന്ദര പർവതങ്ങൾക്ക് സമാനനും സ്വർണ്ണത്തോൾവളകളാൽ അലംകൃതനും വായിൽനിന്ന് രക്തം ഒഴുക്കുന്നവനും, വർഷമേഘം പോലെ ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നവനുമായിരുന്നു അവൻ.
6.67.140
जिह्वया परिलिह्यन्तं सृक्किणी शोणितोक्षिते।
मृद्नन्तं वानरानीकं कालान्तकयमोपमम् ॥ ६.६७.१४० ॥
നാവുകൊണ്ട് ചുണ്ടിന്റെ കോണുകൾ നക്കിക്കൊണ്ട്, രക്തം പുരണ്ടവനായി, വാനരസൈന്യത്തെ തകർത്തുകൊണ്ട്, കാലനും അന്തകനും യമനും സമാനനായി.
6.67.141
तं दृष्ट्वा राक्षसश्रेष्ठं प्रदीप्तानलवर्चसम्।
विस्फारयामास तदा कार्मुकं पुरुषर्षभः ॥ ६.६७.१४१ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ തിളങ്ങുന്ന ആ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനെ കണ്ട്, പുരുഷോത്തമനായ രാമൻ അപ്പോൾ തന്റെ വില്ല് വലിച്ചു മുറുക്കി.
6.67.142
स तस्य चापनिर्घोषात् कुपितो राक्षसर्षभः।
अमृष्यमाणस्तं घोषमभिदुद्राव राघवम् ॥ ६.६७.१४२ ॥
ആ വില്ലിന്റെ മുഴക്കത്തിൽ കോപിച്ച ആ രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠൻ, ആ ശബ്ദം സഹിക്കാനാകാതെ രാഘവനെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.67.143
ततस्तु वातोद्धतमेघकल्पं
भुजंगराजोत्तमभोगबाहुः।
तमापतन्तं धरणीधराभ-
मुवाच रामो युधि कुम्भकर्णम् ॥ ६.६७.१४३ ॥
അപ്പോൾ കാറ്റിനാൽ ഇളകിയ മേഘംപോലെയും, ശ്രേഷ്ഠനാഗരാജന്റെ ചുരുളുകൾപോലുള്ള ഭുജങ്ങളുള്ളവനും, പർവതസദൃശനുമായ ആ കുംഭകർണൻ പാഞ്ഞടുക്കുമ്പോൾ, രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ കുംഭകർണനോട് പറഞ്ഞു.
6.67.144
आगच्छ रक्षोऽधिप मा विषाद-
मवस्थितोऽहं प्रगृहीतचापः।
अवेहि मां राक्षसवंशनाशनं
यस्त्वं मुहूर्ताद् भविता विचेताः ॥ ६.६७.१४४ ॥
വരൂ, രാക്ഷസാധിപനേ! വിഷാദിക്കേണ്ട. വില്ലുയർത്തി ഞാൻ ഇവിടെ നിൽക്കുന്നു. രാക്ഷസവംശത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ ഞാനെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക. ഒരു നിമിഷത്തിനകം നീ ബോധരഹിതനാകും.
6.67.145
रामोऽयमिति विज्ञाय जहास विकृतस्वनम्।
अभ्यधावत संक्रुद्धो हरीन् विद्रावयन् रणे ॥ ६.६७.१४५ ॥
'ഇവൻ രാമനാണ്' എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവൻ ഭയങ്കരമായ ശബ്ദത്തിൽ ചിരിച്ചു. അത്യന്തം കോപിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ വാനരന്മാരെ ചിതറിച്ചുകൊണ്ട് അവർക്ക് നേരെ പാഞ്ഞു.
6.67.146
दारयन्निव सर्वेषां हृदयानि वनौकसाम्।
प्रहस्य विकृतं भीमं स मेघस्तनितोपमम् ॥ ६.६७.१४६ ॥
വനവാസികളായ വാനരന്മാരുടെ ഹൃദയങ്ങളെല്ലാം പിളർക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ മേഘഗർജനംപോലെ ഭയങ്കരവും വികൃതവുമായ ചിരി ചിരിച്ചു.
6.67.147
कुम्भकर्णो महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत्।
नाहं विराधो विज्ञेयो न कबन्धः खरो न च।
न वाली न च मारीचः कुम्भकर्णः समागतः ॥ ६.६७.१४७ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ കുംഭകർണ്ണൻ രാഘവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "എന്നെ വിരാധനോ കബന്ധനോ ഖരനോ വാലിയോ മാരീചനോ എന്ന് കരുതരുത്; ഞാൻ കുംഭകർണ്ണനാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്."
6.67.148
पश्य मे मुद्गरं भीमं सर्वं कालायसं महत्।
अनेन निर्जिता देवा दानवाश्च पुरा मया ॥ ६.६७.१४८ ॥
എന്റെ ഭയങ്കരമായ, പൂർണ്ണമായും ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള വലിയ ഗദ നോക്കൂ. ഇതുകൊണ്ടാണ് പണ്ട് ഞാൻ ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ജയിച്ചത്.
6.67.149
विकर्णनास इति मां नावज्ञातुं त्वमर्हसि।
स्वल्पापि हि न मे पीडा कर्णनासाविनाशनात् ॥ ६.६७.१४९ ॥
"വികർണ്ണനാസൻ" എന്ന് പേരുള്ള എന്നെ നീ അവഗണിക്കരുത്. ചെവിയും മൂക്കും നഷ്ടപ്പെട്ടതിൽ എനിക്ക് ചെറിയ വേദന പോലുമില്ല.
6.67.150
दर्शयेक्ष्वाकुशार्दूल वीर्यं गात्रेषु मेऽनघ।
ततस्त्वां भक्षयिष्यामि दृष्टपौरुषविक्रमम् ॥ ६.६७.१५० ॥
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ സിംഹമേ, നിഷ്പാപനേ, എന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്റെ വീര്യം കാണിക്കൂ. പിന്നീട് നിന്റെ പൗരുഷവും വിക്രമവും കണ്ട നിന്നെ ഞാൻ ഭക്ഷിക്കും.
6.67.151
स कुम्भकर्णस्य वचो निशम्य
रामः सुपुङ्खान् विससर्ज बाणान्।
तैराहतो वज्रसमप्रवेगै-
र्न चुक्षुभे न व्यथते सुरारिः ॥ ६.६७.१५१ ॥
കുംഭകർണ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാമൻ നല്ല തൂവലുകളുള്ള അമ്പുകൾ തൊടുത്തു. വജ്രത്തിനു തുല്യമായ വേഗമുള്ള ആ അമ്പുകളേറ്റിട്ടും ദേവശത്രു കുലുങ്ങിയില്ല, വേദനിച്ചുമില്ല.
6.67.152
यैः सायकैः सालवरा निकृत्ता
वाली हतो वानरपुङ्गवश्च।
ते कुम्भकर्णस्य तदा शरीरं
वज्रोपमा न व्यथयाम्प्रचक्रुः ॥ ६.६७.१५२ ॥
ഏത് അമ്പുകളാൽ ശ്രേഷ്ഠമായ സാലവൃക്ഷങ്ങൾ മുറിക്കപ്പെട്ടുവോ, വാനരശ്രേഷ്ഠനായ വാലി വധിക്കപ്പെട്ടുവോ, ആ വജ്രതുല്യമായ അമ്പുകൾ അപ്പോൾ കുംഭകർണ്ണന്റെ ശരീരത്തിന് വേദനയുണ്ടാക്കിയില്ല.
6.67.153
स वारिधारा इव सायकांस्तान्
पिबन् शरीरेण महेन्द्रशत्रुः।
जघान रामस्य शरप्रवेगं
व्याविध्य तं मुद्गरमुग्रवेगम् ॥ ६.६७.१५३ ॥
അവൻ ജലധാരകൾ പോലെ ആ അമ്പുകളെ തന്റെ ശരീരംകൊണ്ട് കുടിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രശത്രുവായവൻ, രാമന്റെ അമ്പിന്റെ വേഗത്തെ പ്രഹരിച്ചു; ആ ഉഗ്രവേഗമുള്ള ഗദ ചുഴറ്റി.
6.67.154
ततस्तु रक्षः क्षतजानुलिप्तं
वित्रासनं देवमहाचमूनाम्।
व्याविध्य तं मुद्गरमुग्रवेगं
विद्रावयामास चमूं हरीणाम् ॥ ६.६७.१५४ ॥
അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസൻ, രക്തം പുരണ്ടവനും ദേവസേനകളെപ്പോലും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനുമായി, ആ ഉഗ്രവേഗമുള്ള ഗദ ചുഴറ്റി വാനരസേനയെ ഓടിച്ചു.
6.67.155
वायव्यमादाय ततोऽपरास्त्रं
रामः प्रचिक्षेप निशाचराय।
समुद्गरं तेन जहार बाहुं
स कृत्तबाहुस्तुमुलं ननाद ॥ ६.६७.१५५ ॥
പിന്നീട് രാമൻ വായവ്യം എന്ന മറ്റൊരു അസ്ത്രമെടുത്ത് ആ നിശാചരന്റെ നേർക്ക് തൊടുത്തു; അതുകൊണ്ട് ഗദയോടുകൂടി അവന്റെ ബാഹു മുറിച്ചു. ബാഹു മുറിഞ്ഞവൻ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു.
6.67.156
स तस्य बाहुर्गिरिशृङ्गकल्पः
समुद्गरो राघवबाणकृत्तः।
पपात तस्मिन् हरिराजसैन्ये
जघान तां वानरवाहिनीं च ॥ ६.६७.१५६ ॥
രാഘവന്റെ അമ്പാൽ മുറിഞ്ഞ അവന്റെ ആ ബാഹു, മലശിഖരം പോലെ, ഗദയോടുകൂടി വാനരരാജന്റെ സേനയിൽ വീണ് ആ വാനരസേനയെ ചതച്ചരച്ചു.
6.67.157
ते वानरा भग्नहतावशेषाः
पर्यन्तमाश्रित्य तदा विषण्णाः।
प्रपीडिताङ्गा ददृशुः सुघोरं
नरेन्द्ररक्षोऽधिपसंनिपातम् ॥ ६.६७.१५७ ॥
ചിതറിയോടി അടിയേറ്റ് ശേഷിച്ച ആ വാനരന്മാർ, അപ്പോൾ ദുഃഖിതരായി ഒരു വശത്ത് അഭയം തേടി, അവയവങ്ങൾ ഞെരുങ്ങിയവരായി, രാജാവിന്റെയും രാക്ഷസാധിപന്റെയും ആ അതിഭീകരമായ സമാഗമം കണ്ടു.
6.67.158
स कुम्भकर्णोऽस्त्रनिकृत्तबाहु-
र्महासिकृत्ताग्र इवाचलेन्द्रः।
उत्पाटयामास करेण वृक्षं
ततोऽभिदुद्राव रणे नरेन्द्रम् ॥ ६.६७.१५८ ॥
അസ്ത്രങ്ങളാൽ മുറിഞ്ഞ ബാഹുവുള്ള ആ കുംഭകർണൻ, വലിയ വാളിനാൽ അഗ്രം മുറിഞ്ഞ പർവതരാജനെപ്പോലെ, കൈകൊണ്ട് ഒരു വൃക്ഷം പറിച്ചെടുത്തു; പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ നരേന്ദ്രനെ (രാമനെ) നേരെ കുതിച്ചു.
6.67.159
तं तस्य बाहुं सहतालवृक्षं
समुद्यतं पन्नगभोगकल्पम्।
ऐन्द्रास्त्रयुक्तेन जघान रामो
बाणेन जाम्बूनदचित्रितेन ॥ ६.६७.१५९ ॥
രാമൻ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച, താലവൃക്ഷത്തോടുകൂടിയ, സർപ്പശരീരചുരുൾപോലുള്ള ആ ബാഹുവിനെ ഐന്ദ്രാസ്ത്രയുക്തവും സ്വർണ്ണചിത്രിതവുമായ ബാണത്താൽ അടിച്ചു.
6.67.160
स कुम्भकर्णस्य भुजो निकृत्तः
पपात भूमौ गिरिसंनिकाशः।
विचेष्टमानो निजघान वृक्षान्
शैलान् शिलावानरराक्षसांश्च ॥ ६.६७.१६० ॥
കുംഭകർണന്റെ ആ മുറിഞ്ഞ ബാഹു പർവതം പോലെ നിലത്തു വീണു; പിടഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൻ വൃക്ഷങ്ങളെയും പാറകളെയും ശിലാവാനരന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും കൊന്നു.
6.67.161
तं छिन्नबाहुं समवेक्ष्य रामः
समापतन्तं सहसा नदन्तम्।
द्वावर्धचन्द्रौ निशितौ प्रगृह्य
चिच्छेद पादौ युधि राक्षसस्य ॥ ६.६७.१६१ ॥
കൈ മുറിഞ്ഞ അവൻ പെട്ടെന്ന് ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് പാഞ്ഞടുക്കുന്നത് കണ്ട് രാമൻ മൂർച്ചയേറിയ രണ്ട് അർധചന്ദ്രബാണങ്ങളെടുത്ത് യുദ്ധത്തിൽ ആ രാക്ഷസന്റെ രണ്ടു കാലുകളും മുറിച്ചു.
6.67.162
तौ तस्य पादौ प्रदिशो दिशश्च
गिरेर्गुहाश्चैव महार्णवं च।
लङ्कां च सेनां कपिराक्षसानां
विनादयन्तौ विनिपेततुश्च ॥ ६.६७.१६२ ॥
അവന്റെ ആ രണ്ടു കാലുകളും ദിക്കുകളെയും ഉപദിക്കുകളെയും പർവതഗുഹകളെയും മഹാസമുദ്രത്തെയും ലങ്കയെയും വാനര-രാക്ഷസ സൈന്യത്തെയും മുഴക്കി വീണു.
6.67.163
निकृत्तबाहुर्विनिकृत्तपादो
विदार्य वक्त्रं वडवामुखाभम्।
दुद्राव रामं सहसाभिगर्जन्
राहुर्यथा चन्द्रमिवान्तरिक्षे ॥ ६.६७.१६३ ॥
കൈകൾ അറ്റുപോയി, കാലുകൾ അറ്റുപോയി, വടവാമുഖാഗ്നിപോലെ വായ് പിളർന്ന്, ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ പെട്ടെന്ന് രാമന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു; ആകാശത്ത് രാഹു ചന്ദ്രനെ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ.
6.67.164
अपूरयत् तस्य मुखं शिताग्रै
रामः शरैर्हेमपिनद्धपुङ्खैः।
सम्पूर्णवक्त्रो न शशाक वक्तुं
चुकूज कृच्छ्रेण मुमूर्च्छ चापि ॥ ६.६७.१६४ ॥
രാമൻ സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളുള്ള മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ വായ് നിറച്ചു; വായ് നിറഞ്ഞതിനാൽ അവന് സംസാരിക്കാനായില്ല, ബുദ്ധിമുട്ടി ഞരങ്ങി, മൂർച്ഛിച്ചുവീണു.
6.67.165
अथाददे सूर्यमरीचिकल्पं
स ब्रह्मदण्डान्तककालकल्पम्।
अरिष्टमैन्द्रं निशितं सुपुङ्खं
रामः शरं मारुततुल्यवेगम् ॥ ६.६७.१६५ ॥
അപ്പോൾ രാമൻ സൂര്യരശ്മികൾപോലെയും ബ്രഹ്മദണ്ഡം, യമൻ, കാലം എന്നിവപോലെയും ഇന്ദ്രസംബന്ധമായതും അരിഷ്ടം എന്ന് പേരുള്ളതും മൂർച്ചയുള്ളതും മനോഹരചിറകുള്ളതും കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ളതുമായ അമ്പ് എടുത്തു.
6.67.166
तं वज्रजाम्बूनदचारुपुङ्खं
प्रदीप्तसूर्यज्वलनप्रकाशम्।
महेन्द्रवज्राशनितुल्यवेगं
रामः प्रचिक्षेप निशाचराय ॥ ६.६७.१६६ ॥
വജ്രവും സ്വർണ്ണവും കൊണ്ടുള്ള മനോഹരചിറകുകളുള്ളതും, ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യാഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, മഹേന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിനും മിന്നലിനും തുല്യവേഗമുള്ളതുമായ ആ അമ്പ് രാമൻ ആ രാക്ഷസന്റെ നേരെ എയ്തു.
6.67.167
स सायको राघवबाहुचोदितो
दिशःस्वभासा दश सम्प्रकाशयन्।
विधूमवैश्वानरभीमदर्शनो
जगाम शक्राशनिभीमविक्रमः ॥ ६.६७.१६७ ॥
രാഘവന്റെ ഭുജത്താൽ പ്രേരിതമായ ആ അമ്പ് തന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് പത്തു ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു; പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെ ഭയങ്കരമായി കാണപ്പെട്ട്, ഇന്ദ്രവജ്രത്തിനു സമാനമായ ഭീകരപരാക്രമത്തോടെ അത് മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞു.
6.67.168
स तन्महापर्वतकूटसंनिभं
सुवृत्तदंष्ट्रं चलचारुकुण्डलम्।
चकर्त रक्षोऽधिपतेः शिरस्तदा
यथैव वृत्रस्य पुरा पुरंदरः ॥ ६.६७.१६८ ॥
മഹാപർവത ശിഖരം പോലെയുള്ളതും മനോഹരമായ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പല്ലുകളും ഇളകുന്ന സുന്ദരമായ കുണ്ഡലങ്ങളുമുള്ളതുമായ രാക്ഷസാധിപതിയുടെ തല അപ്പോൾ അവൻ ഛേദിച്ചു; പണ്ട് പുരന്ദരൻ വൃത്രന്റെ തല ഛേദിച്ചതുപോലെ.
6.67.169
कुम्भकर्णशिरो भाति कुण्डलालंकृतं महत्।
आदित्येऽभ्युदिते रात्रौ मध्यस्थ इव चन्द्रमाः ॥ ६.६७.१६९ ॥
കുണ്ഡലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കുംഭകർണന്റെ മഹാശിരസ്സ്, സൂര്യോദയത്തിനുശേഷം രാത്രിയിൽ നടുവിൽ നിൽക്കുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
6.67.170
तद् रामबाणाभिहतं पपात
रक्षःशिरः पर्वतसंनिकाशम्।
बभञ्ज चर्यागृहगोपुराणि
प्राकारमुच्चं तमपातयच्च ॥ ६.६७.१७० ॥
രാമബാണമേറ്റ് ആ പർവതസദൃശമായ രാക്ഷസശിരസ്സ് വീണു; അത് കാവൽ ഗൃഹങ്ങളുടെ ഗോപുരങ്ങൾ തകർത്തു, ഉയർന്ന മതിലും വീഴ്ത്തി.
6.67.171
तच्चातिकायं हिमवत् प्रकाशं
रक्षस्तदा तोयनिधौ पपात।
ग्राहान् परान् मीनवरान् भुजंगमान्
ममर्द भूमिं च तथा विवेश ॥ ६.६७.१७१ ॥
ആ അതികായനായ രാക്ഷസൻ ഹിമാലയം പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് അപ്പോൾ സമുദ്രത്തിൽ വീണു; മുതലകളെയും മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ മത്സ്യങ്ങളെയും സർപ്പങ്ങളെയും ഞെരിച്ചമർത്തി, പിന്നെ ഭൂമിയിലേക്കും പ്രവേശിച്ചു.
6.67.172
तस्मिन् हते ब्राह्मणदेवशत्रौ
महाबले संयति कुम्भकर्णे।
चचाल भूर्भूमिधराश्च सर्वे
हर्षाच्च देवास्तुमुलं प्रणेदुः ॥ ६.६७.१७२ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്കും ദേവന്മാർക്കും ശത്രുവായ ആ മഹാബലനായ കുംഭകർണൻ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ ഭൂമിയും പർവതങ്ങളെല്ലാം വിറച്ചു; ദേവന്മാർ സന്തോഷത്താൽ ഉച്ചത്തിൽ ആർത്തുവിളിച്ചു.
6.67.173
ततस्तु देवर्षिमहर्षिपन्नगाः
सुराश्च भूतानि सुपर्णगुह्यकाः।
सयक्षगन्धर्वगणा नभोगताः
प्रहर्षिता रामपराक्रमेण ॥ ६.६७.१७३ ॥
അപ്പോൾ ദേവർഷികളും മഹർഷികളും നാഗന്മാരും ദേവന്മാരും ഭൂതങ്ങളും ഗരുഡന്മാരും ഗുഹ്യകന്മാരും യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവഗണങ്ങളും ആകാശത്തു നിന്നുകൊണ്ട് രാമന്റെ പരാക്രമത്തിൽ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
6.67.174
ततस्तु ते तस्य वधेन भूरिणा
मनस्विनो नैर्ऋतराजबान्धवाः।
विनेदुरुच्चैर्व्यथिता रघूत्तमं
हरिं समीक्ष्यैव यथा मतंगजाः ॥ ६.६७.१७४ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാവധത്താൽ ദുഃഖിതരായ, മനസ്വികളായ രാക്ഷസരാജബന്ധുക്കൾ, രഘുശ്രേഷ്ഠനെയും വാനരന്മാരെയും കണ്ട് മദിച്ച ആനകളെപ്പോലെ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജ്ജിച്ചു.
6.67.175
स देवलोकस्य तमो निहत्य
सूर्यो यथा राहुमुखाद् विमुक्तः।
तथा व्यभासीद्धरिसैन्यमध्ये
निहत्य रामो युधि कुम्भकर्णम् ॥ ६.६७.१७५ ॥
രാഹുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് മോചിതനായ സൂര്യൻ ദേവലോകത്തിലെ ഇരുട്ടിനെ നീക്കി തിളങ്ങുന്നതുപോലെ, യുദ്ധത്തിൽ കുംഭകർണനെ വധിച്ച രാമൻ വാനരസൈന്യത്തിനു നടുവിൽ പ്രകാശിച്ചു.
6.67.176
प्रहर्षमीयुर्बहवश्च वानराः
प्रबुद्धपद्मप्रतिमैरिवाननैः।
अपूजयन् राघवमिष्टभागिनं
हते रिपौ भीमबले नृपात्मजम् ॥ ६.६७.१७६ ॥
അനേകം വാനരന്മാർ സന്തോഷിച്ചു; അവരുടെ മുഖങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ താമരകൾ പോലെയായിരുന്നു. ഭീമബലനായ ശത്രു വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇഷ്ടഫലത്തിന്റെ പങ്കുകാരനായ രാജകുമാരൻ രാഘവനെ അവർ ആദരിച്ചു.
6.67.177
स कुम्भकर्णं सुरसैन्यमर्दनं
महत्सु युद्धेषु कदाचनाजितम्।
ननन्द हत्वा भरताग्रजो रणे
महासुरं वृत्रमिवामराधिपः ॥ ६.६७.१७७ ॥
ദേവസൈന്യത്തെ മർദ്ദിച്ചവനും മഹായുദ്ധങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പരാജിതനാകാത്തവനുമായ കുംഭകർണനെ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ച്, ഭരതന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ രാമൻ സന്തോഷിച്ചു; ദേവേന്ദ്രൻ മഹാസുരനായ വൃത്രനെ വധിച്ചപ്പോൾ സന്തോഷിച്ചതുപോലെ.