Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.67.1
ते निवृत्ता महाकायाः श्रुत्वाङ्गदवचस्तदा।
नैष्ठिकीं बुद्धिमास्थाय सर्वे संग्रामकाङ्क्षिणः ॥ ६.६७.१ ॥
Ao ouvir as palavras de Aṅgada, aqueles vanaras de corpos enormes então voltaram; firmes na resolução, todos desejavam a batalha.
6.67.2
समुदीरितवीर्यास्ते समारोपितविक्रमाः।
पर्यवस्थापिता वाक्यैरङ्गदेन बलीयसा ॥ ६.६७.२ ॥
Com a bravura despertada e a valentia reavivada, foram reanimados pelas palavras do poderoso Aṅgada.
6.67.3
प्रयाताश्च गता हर्षं मरणे कृतनिश्चयाः।
चक्रुः सुतुमुलं युद्धं वानरास्त्यक्तजीविताः ॥ ६.६७.३ ॥
Avançaram, resolutos quanto à morte e cheios de alegria; os vānaras, tendo renunciado às suas vidas, travaram uma batalha feroz.
6.67.4
अथ वृक्षान् महाकायाः सानूनि सुमहान्ति च।
वानरास्तूर्णमुद्यम्य कुम्भकर्णमभिद्रवन् ॥ ६.६७.४ ॥
Então os vānaras de corpos enormes ergueram depressa árvores e grandes picos e precipitaram-se contra Kumbhakarṇa.
6.67.5
कुम्भकर्णः सुसंक्रुद्धो गदामुद्यम्य वीर्यवान्।
धर्षयन् स महाकायः समन्ताद् व्यक्षिपद् रिपून् ॥ ६.६७.५ ॥
Muito irado, o poderoso Kumbhakarṇa ergueu sua maça; aquele de corpo enorme, atacando por todos os lados, dispersou os inimigos.
6.67.6
शतानि सप्त चाष्टौ च सहस्राणि च वानराः।
प्रकीर्णाः शेरते भूमौ कुम्भकर्णेन ताडिताः ॥ ६.६७.६ ॥
Setecentos e oito mil vānaras, dispersos e abatidos por Kumbhakarṇa, jazem no chão.
6.67.7
षोडशाष्टौ च दश च विंशत्त्रिंशत्तथैव च।
परिक्षिप्य च बाहुभ्यां खादन् स परिधावति।
भक्षयन् भृशसंक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव ॥ ६.६७.७ ॥
Dezesseis, oito, dez, vinte e trinta; assim, enlaçando-os com os dois braços, corre devorando; muito irado, devora-os como Garuḍa devora as serpentes.
6.67.8
कृच्छ्रेण च समाश्वस्ताः संगम्य च ततस्ततः।
वृक्षाद्रिहस्ता हरयस्तस्थुः संग्राममूर्धनि ॥ ६.६७.८ ॥
Com dificuldade, recuperados a coragem e reunidos daqui e dali, os macacos ficaram à frente da batalha, com árvores e picos de montanha nas mãos.
6.67.9
ततः पर्वतमुत्पाट्य द्विविदः प्लवगर्षभः।
दुद्राव गिरिशृङ्गाभं विलम्ब इव तोयदः ॥ ६.६७.९ ॥
Então Dvivida, o touro entre os macacos, arrancou uma montanha e, segurando-a semelhante a um pico de montanha, correu como uma nuvem de chuva baixa.
6.67.10
तं समुत्पाट्य चिक्षेप कुम्भकर्णाय वानरः।
तमप्राप्य महाकायं तस्य सैन्येऽपतत् ततः ॥ ६.६७.१० ॥
Arrancando-a, o macaco a arremessou contra Kumbhakarṇa; não alcançando aquele de corpo imenso, caiu então sobre o seu exército.
6.67.11
ममर्दाश्वान् गजांश्चापि रथांश्चापि गजोत्तमान्।
तानि चान्यानि रक्षांसि एवं चान्यद्गिरेः शिरः ॥ ६.६७.११ ॥
Esmagou cavalos, elefantes, carros e também os melhores elefantes; esses, outros demônios e, igualmente, outro pico da montanha.
6.67.12
तच्छैलवेगाभिहतं हताश्वं हतसारथिम्।
रक्षसां रुधिरक्लिन्नं बभूवायोधनं महत् ॥ ६.६७.१२ ॥
Atingido pela força daquela montanha, com os cavalos mortos e os cocheiros mortos, aquele grande campo de batalha ficou encharcado com o sangue dos demônios.
6.67.13
रथिनो वानरेन्द्राणां शरैः कालान्तकोपमैः।
शिरांसि नर्दतां जह्रुः सहसा भीमनिःस्वनाः ॥ ६.६७.१३ ॥
Os guerreiros em carros, com flechas semelhantes a Kāla e Antaka, cortaram de súbito as cabeças dos senhores dos macacos que rugiam, soltando gritos terríveis.
6.67.14
वानराश्च महात्मानः समुत्पाट्य महाद्रुमान्।
रथानश्वान् गजानुष्ट्रान् राक्षसानभ्यसूदयन् ॥ ६.६७.१४ ॥
E os macacos magnânimos, arrancando grandes árvores, abateram carros, cavalos, elefantes, camelos e rākṣasas.
6.67.15
हनूमान् शैलशृङ्गाणि शिलाश्च विविधान् द्रुमान्।
ववर्ष कुम्भकर्णस्य शिरस्यम्बरमास्थितः ॥ ६.६७.१५ ॥
Hanumān, de pé no céu, fez chover picos de montanhas, rochas e diversas árvores sobre a cabeça de Kumbhakarṇa.
6.67.16
तानि पर्वतशृङ्गाणि शूलेन स बिभेद ह।
बभञ्ज वृक्षवर्षं च कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६७.१६ ॥
Ele estilhaçou aqueles picos de montanhas com sua lança, e o poderoso Kumbhakarṇa também quebrou a chuva de árvores.
6.67.17
ततो हरीणां तदनीकमुग्रं
दुद्राव शूलं निशितं प्रगृह्य।
तस्थौ स तस्यापततः परस्ता-
न्महीधराग्रं हनुमान् प्रगृह्य ॥ ६.६७.१७ ॥
Então, empunhando uma lança afiada, Kumbhakarṇa investiu contra aquele exército feroz de macacos; e Hanumān, tomando um pico de montanha, postou-se diante dele enquanto ele avançava.
6.67.18
स कुम्भकर्णं कुपितो जघान
वेगेन शैलोत्तमभीमकायम्।
संचुक्षुभे तेन तदाभिभूतो
मेदार्द्रगात्रो रुधिरावसिक्तः ॥ ६.६७.१८ ॥
Enfurecido, golpeou com força aquele Kumbhakarṇa, cujo corpo era terrível como a melhor das montanhas; atingido, ele vacilou, seus membros encharcados de gordura e banhados em sangue.
6.67.19
स शूलमाविध्य तडित्प्रकाशं
गिरिं यथा प्रज्वलिताग्निशृङ्गम्।
बाह्वन्तरे मारुतिमाजघान
गुहोऽचलं क्रौञ्चमिवोग्रशक्त्या ॥ ६.६७.१९ ॥
Brandindo uma lança que brilhava como relâmpago, atingiu Hanumān no peito, entre os braços, como se atinge uma montanha de cumes incendiados, como Guha atingiu o Krauñca com uma lança feroz.
6.67.20
स शूलनिर्भिन्नमहाभुजान्तरः
प्रविह्वलः शोणितमुद्वमन् मुखात् ।
ननाद भीमं हनुमान् महाहवे
युगान्तमेघस्तनितस्वनोपमम् ॥ ६.६७.२० ॥
Traspassado pela lança entre seus grandes braços, Hanumān, profundamente abalado e vomitando sangue pela boca, rugiu terrivelmente naquela grande batalha, como o trovão das nuvens no fim de uma era.
6.67.21
ततो विनेदुः सहसा प्रहृष्टा
रक्षोगणास्तं व्यथितं समीक्ष्य।
प्लवंगमास्तु व्यथिता भयार्ताः
प्रदुद्रुवुः संयति कुम्भकर्णात् ॥ ६.६७.२१ ॥
Então as hostes dos rākṣasas, vendo-o aflito, rugiram de repente de alegria; mas os macacos, aflitos e atormentados pelo medo, fugiram na batalha de Kumbhakarṇa.
6.67.22
ततस्तु नीलो बलवान् पर्यवस्थापयन् बलम्।
प्रविचिक्षेप शैलाग्रं कुम्भकर्णाय धीमते ॥ ६.६७.२२ ॥
Então o poderoso Nīla, reanimando o exército, arremessou um cume de montanha contra o sábio Kumbhakarṇa.
6.67.23
तदापतन्तं सम्प्रेक्ष्य मुष्टिनाभिजघान ह।
मुष्टिप्रहाराभिहतं तच्छैलाग्रं व्यशीर्यत।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं निपपात महीतले ॥ ६.६७.२३ ॥
Ao ver aquele cume cair sobre ele, golpeou-o com o punho; atingido pelo soco, o cume da montanha despedaçou-se e caiu ao chão com faíscas e chamas.
6.67.24
ऋषभः शरभो नीलो गवाक्षो गन्धमादनः।
पञ्च वानरशार्दूलाः कुम्भकर्णमुपाद्रवन् ॥ ६.६७.२४ ॥
Ṛṣabha, Śarabha, Nīla, Gavākṣa e Gandhamādana — estes cinco tigres entre os vānaras avançaram contra Kumbhakarṇa.
6.67.25
शैलैर्वृक्षैस्तलैः पादैर्मुष्टिभिश्च महाबलाः।
कुम्भकर्णं महाकायं निजघ्नुः सर्वतो युधि ॥ ६.६७.२५ ॥
Os poderosos vānaras golpearam o de corpo enorme, Kumbhakarṇa, na batalha por todos os lados, com rochas, árvores, palmas, pés e punhos.
6.67.26
स्पर्शानिव प्रहारांस्तान् वेदयानो न विव्यथे।
ऋषभं तु महावेगं बाहुभ्यां परिषस्वजे ॥ ६.६७.२६ ॥
Sentindo aqueles golpes como meros toques, Kumbhakarṇa não sentiu dor; então abraçou com força o veloz Ṛṣabha com ambos os braços.
6.67.27
कुम्भकर्णभुजाभ्यां तु पीडितो वानरर्षभः।
निपपातर्षभो भीमः प्रमुखागतशोणितः ॥ ६.६७.२७ ॥
Esmagado pelos braços de Kumbhakarṇa, o touro entre os vānaras, o terrível Ṛṣabha, caiu; o sangue jorrava de seu rosto.
6.67.28
मुष्टिना शरभं हत्वा जानुना नीलमाहवे।
आजघान गवाक्षं तु तलेनेन्द्ररिपुस्तदा।
पादेनाभ्यहनत् क्रुद्धस्तरसा गन्धमादनम् ॥ ६.६७.२८ ॥
Golpeou Śarabha com um punho, atingiu Nīla com o joelho na batalha; então Kumbhakarṇa, inimigo de Indra, feriu Gavākṣa com a palma e, enfurecido, chutou Gandhamādana com força.
6.67.29
दत्तप्रहारव्यथिता मुमुहुः शोणितोक्षिताः।
निपेतुस्ते तु मेदिन्यां निकृत्ता इव किंशुकाः ॥ ६.६७.२९ ॥
Afligidos pelos golpes recebidos e banhados em sangue, desmaiaram e caíram na terra como árvores kiṃśuka derrubadas.
6.67.30
तेषु वानरमुख्येषु पातितेषु महात्मसु।
वानराणां सहस्राणि कुम्भकर्णं प्रदुद्रुवुः ॥ ६.६७.३० ॥
Quando aqueles grandes vānaras principais foram abatidos, milhares de vānaras correram na direção de Kumbhakarṇa.
6.67.31
तं शैलमिव शैलाभाः सर्वे तु प्लवगर्षभाः।
समारुह्य समुत्पत्य ददंशुश्च महाबलाः ॥ ६.६७.३१ ॥
Todos aqueles touros entre os saltadores, semelhantes a montanhas, subiram sobre ele, que era como uma montanha, saltaram e, poderosos, o morderam.
6.67.32
तं नखैर्दशनैश्चापि मुष्टिभिर्बाहुभिस्तथा।
कुम्भकर्णं महाबाहुं निजघ्नुः प्लवगर्षभाः ॥ ६.६७.३२ ॥
Com unhas, dentes, punhos e braços, aqueles touros entre os saltadores golpearam Kumbhakarṇa, o de braços poderosos.
6.67.33
स वानरसहस्रैस्तु विचितः पर्वतोपमः।
रराज राक्षसव्याघ्रो गिरिरात्मरुहैरिव ॥ ६.६७.३३ ॥
Coberto por milhares de vānaras, aquele tigre dos rākṣasas, semelhante a uma montanha, brilhava como uma montanha coberta pelas árvores que nela crescem.
6.67.34
बाहुभ्यां वानरान् सर्वान् प्रगृह्य स महाबलः।
भक्षयामास संक्रुद्धो गरुडः पन्नगानिव ॥ ६.६७.३४ ॥
Agarrando todos os vānaras com seus dois braços, aquele poderoso, enfurecido, devorou-os como Garuḍa devora as serpentes.
6.67.35
प्रक्षिप्ताः कुम्भकर्णेन वक्त्रे पातालसंनिभे।
नासापुटाभ्यां संजग्मुः कर्णाभ्यां चैव वानराः ॥ ६.६७.३५ ॥
Lançados por Kumbhakarṇa em sua boca, semelhante ao submundo, os vānaras saíram pelas narinas e também pelos ouvidos.
6.67.36
भक्षयन् भृशसंक्रुद्धो हरीन् पर्वतसंनिभः।
बभञ्ज वानरान् सर्वान् संक्रुद्धो राक्षसोत्तमः ॥ ६.६७.३६ ॥
Devorando os macacos, extremamente enfurecido, o mais excelso dos rākṣasas, semelhante a uma montanha, despedaçou todos os macacos.
6.67.37
मांसशोणितसंक्लेदां कुर्वन् भूमिं स राक्षसः।
चचार हरिसैन्येषु कालाग्निरिव मूर्च्छितः ॥ ६.६७.३७ ॥
Encharcando a terra de carne e sangue, aquele rākṣasa, ardendo como o fogo do tempo, vagava entre os exércitos dos macacos.
6.67.38
वज्रहस्तो यथा शक्रः पाशहस्त इवान्तकः।
शूलहस्तो बभौ युद्धे कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ६.६७.३८ ॥
Como Indra com o raio na mão, ou a Morte com o laço na mão, assim brilhou na batalha Kumbhakarṇa, o de grande poder, com a lança na mão.
6.67.39
यथा शुष्काण्यरण्यानि ग्रीष्मे दहति पावकः।
तथा वानरसैन्यानि कुम्भकर्णो ददाह सः ॥ ६.६७.३९ ॥
Como o fogo no verão queima as florestas secas, assim Kumbhakarṇa queimou os exércitos dos macacos.
6.67.40
ततस्ते वध्यमानास्तु हतयूथाः प्लवंगमाः।
वानरा भयसंविग्ना विनेदुर्विकृतैः स्वरैः ॥ ६.६७.४० ॥
Então aqueles macacos, sendo mortos, com seus bandos destruídos, aterrorizados, gritaram com vozes distorcidas.
6.67.41
अनेकशो वध्यमानाः कुम्भकर्णेन वानराः।
राघवं शरणं जग्मुर्व्यथिता भिन्नचेतसः ॥ ६.६७.४१ ॥
Os macacos, mortos repetidas vezes por Kumbhakarṇa, aflitos e com o coração partido, buscaram refúgio junto a Rāghava (Rāma).
6.67.42
प्रभग्नान् वानरान् दृष्ट्वा वज्रहस्तात्मजात्मजः।
अभ्यधावत वेगेन कुम्भकर्णं महाहवे ॥ ६.६७.४२ ॥
Ao ver os macacos derrotados, o filho do neto de Indra, o da mão de raio, lançou-se com velocidade contra Kumbhakarṇa na grande batalha.
6.67.43
शैलशृङ्गं महद् गृह्य विनदन् स मुहुर्मुहुः।
त्रासयन् राक्षसान् सर्वान् कुम्भकर्णपदानुगान् ॥ ६.६७.४३ ॥
Empunhando um grande pico de montanha e rugindo repetidamente, aterrorizou todos os rākṣasas que seguiam os passos de Kumbhakarṇa.
6.67.44
चिक्षेप शैलशिखरं कुम्भकर्णस्य मूर्धनि।
स तेनाभिहतो मूर्ध्नि शैलेनेन्द्ररिपुस्तदा ॥ ६.६७.४४ ॥
Arremessou um pico de montanha sobre a cabeça de Kumbhakarṇa; então Kumbhakarṇa, inimigo de Indra, foi atingido na cabeça por aquela montanha.
6.67.45
कुम्भकर्णः प्रजज्वाल क्रोधेन महता तदा।
सोऽभ्यधावत वेगेन वालिपुत्रममर्षणः ॥ ६.६७.४५ ॥
Então Kumbhakarṇa inflamou-se de grande cólera; intolerante, lançou-se com velocidade contra o filho de Vālī (Aṅgada).
6.67.46
कुम्भकर्णो महानादस्त्रासयन् सर्ववानरान्।
शूलं ससर्ज वै रोषादङ्गदे तु महाबलः ॥ ६.६७.४६ ॥
Kumbhakarṇa, de grande rugido, aterrorizando todos os macacos, lançou em fúria um dardo contra Aṅgada; era de grande força.
6.67.47
तदापतन्तं बलवान् युद्धमार्गविशारदः।
लाघवान्मोक्षयामास बलवान् वानरर्षभः ॥ ६.६७.४७ ॥
A lança que caía sobre ele foi evitada, com agilidade, pelo forte melhor dos macacos (Aṅgada), hábil nos caminhos da batalha.
6.67.48
उत्पत्य चैनं तरसा तलेनोरस्यताडयत्।
स तेनाभिहतः कोपात् प्रमुमोहाचलोपमः ॥ ६.६७.४८ ॥
Saltando, golpeou-o rapidamente no peito com a palma; atingido pelo golpe, em fúria desmaiou como uma montanha.
6.67.49
स लब्धसंज्ञोऽतिबलो मुष्टिं संगृह्य राक्षसः।
अपहस्तेन चिक्षेप विसंज्ञः स पपात ह ॥ ६.६७.४९ ॥
Recobrando os sentidos, aquele rākṣasa de grande força cerrou o punho e o lançou com a mão esquerda; sem sentidos, caiu.
6.67.50
तस्मिन् प्लवगशार्दूले विसंज्ञे पतिते भुवि।
तच्छूलं समुपादाय सुग्रीवमभिदुद्रुवे ॥ ६.६७.५० ॥
Quando aquele tigre entre os macacos caiu sem sentidos ao chão, pegou a lança e avançou contra Sugrīva.
6.67.51
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य कुम्भकर्णं महाबलम्।
उत्पपात तदा वीरः सुग्रीवो वानराधिपः ॥ ६.६७.५१ ॥
Vendo Kumbhakarṇa, o poderoso, avançar contra ele, o herói Sugrīva, senhor dos macacos, saltou então.
6.67.52
स पर्वताग्रमुत्क्षिप्य समाविध्य महाकपिः।
अभिदुद्राव वेगेन कुम्भकर्णं महाबलम् ॥ ६.६७.५२ ॥
Aquele grande macaco ergueu um cume de montanha, girou-o e investiu com velocidade contra o poderoso Kumbhakarṇa.
6.67.53
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य कुम्भकर्णः प्लवंगमम्।
तस्थौ विवृत्तसर्वाङ्गो वानरेन्द्रस्य सम्मुखः ॥ ६.६७.५३ ॥
Vendo o macaco avançar contra ele, Kumbhakarṇa retesou todo o corpo e postou-se diante do senhor dos macacos, Sugrīva.
6.67.54
कपिशोणितदिग्धाङ्गं भक्षयन्तं महाकपीन्।
कुम्भकर्णं स्थितं दृष्ट्वा सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.६७.५४ ॥
Ao ver Kumbhakarṇa de pé, o corpo manchado com o sangue dos macacos e devorando os grandes macacos, Sugrīva disse estas palavras.
6.67.55
पातिताश्च त्वया वीराः कृतं कर्म सुदुष्करम्।
भक्षितानि च सैन्यानि प्राप्तं ते परमं यशः ॥ ६.६७.५५ ॥
Derrubaste heróis, realizaste uma façanha muito difícil, devoraste exércitos, e alcançaste a glória suprema.
6.67.56
त्यज तद् वानरानीकं प्राकृतैः किं करिष्यसि।
सहस्वैकं निपातं मे पर्वतस्यास्य राक्षस ॥ ६.६७.५६ ॥
Deixa esse exército de macacos! O que farás com gente comum? Ó demônio, suporta um único golpe desta minha montanha!
6.67.57
तद् वाक्यं हरिराजस्य सत्त्वधैर्यसमन्वितम्।
श्रुत्वा राक्षसशार्दूलः कुम्भकर्णोऽब्रवीद् वचः ॥ ६.६७.५७ ॥
Tendo ouvido aquelas palavras do senhor dos macacos, cheias de coragem e firmeza, Kumbhakarṇa, o tigre entre os demônios, disse estas palavras.
6.67.58
प्रजापतेस्तु पौत्रस्त्वं तथैवर्क्षरजःसुतः।
धृतिपौरुषसम्पन्नस्तस्माद् गर्जसि वानर ॥ ६.६७.५८ ॥
És neto de Prajāpati e também filho de Ṛkṣarajas, dotado de firmeza e valor; por isso, ó macaco, rugês.
6.67.59
स कुम्भकर्णस्य वचो निशम्य
व्याविध्य शैलं सहसा मुमोच।
तेनाजघानोरसि कुम्भकर्णं
शैलेन वज्राशनिसंनिभेन ॥ ६.६७.५९ ॥
Ouvindo as palavras de Kumbhakarṇa, ele de repente girou a montanha e a arremessou; com aquela montanha semelhante a um raio, atingiu o peito de Kumbhakarṇa.
6.67.60
तच्छैलशृङ्गं सहसा विभिन्नं
भुजान्तरे तस्य तदा विशाले।
ततो विषेदुः सहसा प्लवंगा
रक्षोगणाश्चापि मुदा विनेदुः ॥ ६.६७.६० ॥
Aquele cume de montanha, subitamente despedaçado entre seus largos braços; então os macacos mergulharam de imediato na consternação, enquanto as hostes de rākṣasas rugiam de alegria.
6.67.61
स शैलशृङ्गाभिहतश्चुकोप
ननाद रोषाच्च विवृत्य वक्त्रम्।
व्याविध्य शूलं स तडित्प्रकाशं
चिक्षेप हर्यृक्षपतेर्वधाय ॥ ६.६७.६१ ॥
Atingido pelo cume da montanha, ele enfureceu-se e rugiu, escancarando a boca de raiva; girando uma lança que brilhava como um relâmpago, arremessou-a para matar o senhor dos macacos e ursos.
6.67.62
तत् कुम्भकर्णस्य भुजप्रणुन्नं
शूलं शितं काञ्चनधामयष्टिम्।
क्षिप्रं समुत्पत्य निगृह्य दोर्भ्यां
बभञ्ज वेगेन सुतोऽनिलस्य ॥ ६.६७.६२ ॥
Aquela lança afiada, arremessada pelo braço de Kumbhakarṇa, com haste de brilho dourado — o filho do deus do Vento saltou de imediato, agarrou-a com ambos os braços e a quebrou com força.
6.67.63
कृतं भारसहस्रस्य शूलं कालायसं महत्।
बभञ्ज जानुमारोप्य तदा हृष्टः प्लवंगमः ॥ ६.६७.६३ ॥
Aquela grande lança de mil cargas de ferro negro — então o chefe dos macacos saltadores, satisfeito, apoiou-a no joelho e a quebrou.
6.67.64
शूलं भग्नं हनुमता दृष्ट्वा वानरवाहिनी।
हृष्टा ननाद बहुशः सर्वतश्चापि दुद्रुवे ॥ ६.६७.६४ ॥
Ao ver a lança quebrada por Hanumān, o exército dos macacos, deliciado, rugiu muitas vezes e correu por todos os lados.
6.67.65
बभूवाथ परित्रस्तो राक्षसो विमुखोऽभवत्।
सिंहनादं च ते चक्रुः प्रहृष्टा वनगोचराः।
मारुतिं पूजयांचक्रुर्दृष्ट्वा शूलं तथागतम् ॥ ६.६७.६५ ॥
Então o rākṣasa, aterrorizado, virou-se para longe. Os macacos das florestas, cheios de alegria, rugiram como leões e honraram Hanumān, o filho do Vento, ao ver a lança voltar assim.
6.67.66
स तत् तथा भग्नमवेक्ष्य शूलं
चुकोप रक्षोधिपतिर्महात्मा।
उत्पाट्य लङ्कामलयात् स शृङ्गं
जघान सुग्रीवमुपेत्य तेन ॥ ६.६७.६६ ॥
Ao ver a lança assim quebrada, o grande senhor dos rākṣasas enfureceu-se. Arrancando um pico da montanha de Laṅkā, aproximou-se e atingiu Sugrīva com ele.
6.67.67
स शैलशृङ्गाभिहतो विसंज्ञः
पपात भूमौ युधि वानरेन्द्रः।
तं वीक्ष्य भूमौ पतितं विसंज्ञं
नेदुः प्रहृष्टा युधि यातुधानाः ॥ ६.६७.६७ ॥
Atingido pelo pico da montanha, o senhor dos macacos caiu inconsciente ao chão na batalha. Ao vê-lo caído no chão, sem sentidos, os yātudhānas rugiram, alegres com o combate.
6.67.68
समभ्युपेत्याद्भुतघोरवीर्यं
स कुम्भकर्णो युधि वानरेन्द्रम्।
जहार सुग्रीवमभिप्रगृह्य
यथानिलो मेघमिव प्रचण्डः ॥ ६.६७.६८ ॥
Aproximando-se de Sugrīva, o senhor dos macacos de poder maravilhoso e terrível, Kumbhakarṇa agarrou-o firmemente na batalha e levou-o, como um vento impetuoso arrebata uma nuvem.
6.67.69
स तं महामेघनिकाशरूप-
मुत्पाट्य गच्छन् युधि कुम्भकर्णः।
रराज मेरुप्रतिमानरूपो
मेरुर्यथा व्युच्छ्रितघोरशृङ्गः ॥ ६.६७.६९ ॥
Erguendo aquele de forma semelhante a uma grande nuvem escura, Kumbhakarṇa, atravessando a batalha com uma figura igual ao monte Meru, brilhava como o próprio Meru com seus picos altos e terríveis.
6.67.70
ततस्तमादाय जगाम वीरः
संस्तूयमानो युधि राक्षसेन्द्रः।
शृण्वन् निनादं त्रिदिवालयानां
प्लवङ्गराजग्रहविस्मितानाम् ॥ ६.६७.७० ॥
Então, levando-o consigo, o herói, senhor dos rākṣasas, partiu, louvado na batalha, ouvindo o clamor dos habitantes do céu, espantados com a captura do rei dos macacos.
6.67.71
ततस्तमादाय तदा स मेने
हरीन्द्रमिन्द्रोपममिन्द्रवीर्यः।
अस्मिन् हते सर्वमिदं हतं स्यात्
सराघवं सैन्यमितीन्द्रशत्रुः ॥ ६.६७.७१ ॥
Então, tomando-o, o inimigo de Indra, de força igual à de Indra, pensou: se este senhor dos macacos, semelhante a Indra, for morto, todo este exército, junto com Rāghava, será destruído.
6.67.72
विद्रुतां वाहिनीं दृष्ट्वा वानराणामितस्ततः।
कुम्भकर्णेन सुग्रीवं गृहीतं चापि वानरम् ॥ ६.६७.७२ ॥
Ao ver o exército dos macacos fugindo para cá e para lá, e ao ver Sugrīva e aquele macaco capturados por Kumbhakarṇa.
6.67.73
हनूमांश्चिन्तयामास मतिमान् मारुतात्मजः।
एवं गृहीते सुग्रीवे किं कर्तव्यं मया भवेत् ॥ ६.६७.७३ ॥
Hanumān, o sábio filho do Vento, refletiu: quando Sugrīva é assim capturado, o que devo fazer?
6.67.74
यद्धि न्याय्यं मया कर्तुं तत् करिष्याम्यसंशयम्।
भूत्वा पर्वतसंकाशो नाशयिष्यामि राक्षसम् ॥ ६.६७.७४ ॥
O que me cabe fazer, isso farei sem dúvida. Tornando-me semelhante a uma montanha, destruirei o rākṣasa.
6.67.75
मया हते संयति कुम्भकर्णे
महाबले मुष्टिविशीर्णदेहे।
विमोचिते वानरपार्थिवे च
भवन्तु हृष्टाः प्लवगाः समग्राः ॥ ६.६७.७५ ॥
Quando Kumbhakarṇa, de grande força, for morto em batalha por mim, com o corpo despedaçado pelo soco, e o rei dos macacos for libertado, que todos os macacos se alegrem.
6.67.76
अथवा स्वयमप्येष मोक्षं प्राप्स्यति वानरः।
गृहीतोऽयं यदि भवेत् त्रिदशैः सासुरोरगैः ॥ ६.६७.७६ ॥
Ou então este macaco obterá a libertação por si mesmo, se tiver sido capturado pelos deuses, asuras e serpentes.
6.67.77
मन्ये न तावदात्मानं बुध्यते वानराधिपः।
शैलप्रहाराभिहतः कुम्भकर्णेन संयुगे ॥ ६.६७.७७ ॥
Acho que o senhor dos macacos ainda não se percebe a si mesmo, atingido em combate pelo golpe de montanha de Kumbhakarṇa.
6.67.78
अयं मुहूर्तात् सुग्रीवो लब्धसंज्ञो महाहवे।
आत्मनो वानराणां च यत् पथ्यं तत् करिष्यति ॥ ६.६७.७८ ॥
Sugrīva, recuperando a consciência num instante, fará nesta grande batalha o que for benéfico para si e para os macacos.
6.67.79
मया तु मोक्षितस्यास्य सुग्रीवस्य महात्मनः।
अप्रीतिश्च भवेत् कष्टा कीर्तिनाशश्च शाश्वतः ॥ ६.६७.७९ ॥
Se eu libertar este magnânimo Sugrīva, haverá um desagrado penoso e uma perda duradoura de glória.
6.67.80
तस्मान्मुहूर्तं कांक्षिष्ये विक्रमं मोक्षितस्य तु।
भिन्नं च वानरानीकं तावदाश्वासयाम्यहम् ॥ ६.६७.८० ॥
Portanto, esperarei um momento pelo valor do libertado, e enquanto isso tranquilizarei o exército de macacos destroçado.
6.67.81
इत्येवं चिन्तयित्वाथ हनूमान् मारुतात्मजः।
भूयः संस्तम्भयामास वानराणां महाचमूम् ॥ ६.६७.८१ ॥
Tendo refletido assim, Hanumān, filho do Vento, estabilizou novamente o grande exército dos macacos.
6.67.82
स कुम्भकर्णोऽथ विवेश लङ्कां
स्फुरन्तमादाय महाहरिं तम्।
विमानचर्यागृहगोपुरस्थैः
पुष्पाग्र्यवर्षैरभिपूज्यमानः ॥ ६.६७.८२ ॥
Então Kumbhakarṇa entrou em Laṅkā carregando aquele grande macaco que ainda se debatia, e era honrado com chuvas de flores escolhidas por aqueles que estavam nos palácios aéreos, nas casas e nas portas da cidade.
6.67.83
लाजगन्धोदवर्षैस्तु सेच्यमानः शनैः शनैः।
राजवीथ्यास्तु शीतत्वात् संज्ञां प्राप महाबलः ॥ ६.६७.८३ ॥
Aspergido gradualmente com uma chuva de grãos torrados e água perfumada, o poderoso recobrou os sentidos graças ao frescor da rua real.
6.67.84
ततः स संज्ञामुपलभ्य कृच्छ्राद्
बलीयसस्तस्य भुजान्तरस्थः।
अवेक्षमाणः पुरराजमार्गं
विचिन्तयामास मुहुर्महात्मा ॥ ६.६७.८४ ॥
Então o magnânimo, recobrando os sentidos com dificuldade, situado entre os braços do mais poderoso, olhou a rua real da cidade e refletiu repetidamente.
6.67.85
एवं गृहीतेन कथं नु नाम
शक्यं मया सम्प्रतिकर्तुमद्य।
तथा करिष्यामि यथा हरीणां
भविष्यतीष्टं च हितं च कार्यम् ॥ ६.६७.८५ ॥
Assim agarrado, como posso agora revidar? Agirei de modo que o desejado e o benéfico para os macacos aconteça.
6.67.86
ततः कराग्रैः सहसा समेत्य
राजा हरीणाममरेन्द्रशत्रोः।
खरैश्च कर्णौ दशनैश्च नासां
ददंश पादैर्विददार पार्श्वौ ॥ ६.६७.८६ ॥
Então o rei, inimigo do senhor dos deuses, aproximou-se de repente com as pontas dos dedos, mordeu com unhas afiadas as orelhas do rei dos macacos e com os dentes o nariz, e rasgou-lhe os flancos com os pés.
6.67.87
स कुम्भकर्णो हृतकर्णनासो
विदारितस्तेन रदैर्नखैश्च।
रोषाभिभूतः क्षतजार्द्रगात्रः
सुग्रीवमाविध्य पिपेष भूमौ ॥ ६.६७.८७ ॥
Kumbhakarṇa, com as orelhas e o nariz arrancados e dilacerado pelos dentes e unhas de Sugrīva, dominado pela ira e com o corpo encharcado de sangue das feridas, agarrou Sugrīva e o esmagou no chão.
6.67.88
स भूतले भीमबलाभिपिष्टः
सुरारिभिस्तैरभिहन्यमानः।
जगाम खं कन्दुकवज्जवेन
पुनश्च रामेण समाजगाम ॥ ६.६७.८८ ॥
Esmagado no chão pela força terrível, golpeado por aqueles inimigos dos deuses, lançou-se ao céu veloz como uma bola e depois voltou a Rāma.
6.67.89
कर्णनासाविहीनस्तु कुम्भकर्णो महाबलः।
रराज शोणितोत्सिक्तो गिरिः प्रस्रवणैरिव ॥ ६.६७.८९ ॥
Kumbhakarṇa, de grande força e privado de orelhas e nariz, brilhava encharcado de sangue como uma montanha com cascatas.
6.67.90
शोणितार्द्रो महाकायो राक्षसो भीमदर्शनः।
युद्धायाभिमुखो भूयो मनश्चक्रे निशाचरः ॥ ६.६७.९० ॥
Encharcado de sangue, de corpo enorme e aterrador de se ver, o rākṣasa, andarilho da noite, resolveu mais uma vez enfrentar a batalha.
6.67.91
अमर्षाच्छोणितोद्गारी शुशुभे रावणानुजः।
नीलाञ्जनचयप्रख्यः ससंध्य इव तोयदः ॥ ६.६७.९१ ॥
Cuspindo sangue de fúria, o irmão mais novo de Rāvaṇa brilhava como uma pilha de colírio azul, como uma nuvem com o crepúsculo.
6.67.92
गते च तस्मिन् सुरराजशत्रुः
क्रोधात् प्रदुद्राव रणाय भूयः।
अनायुधोऽस्मीति विचिन्त्य रौद्रो
घोरं तदा मुद्गरमाससाद ॥ ६.६७.९२ ॥
Após a partida dele, o inimigo do rei dos deuses lançou-se de novo à batalha com ira; pensando 'estou desarmado', o feroz agarrou então uma terrível maça.
6.67.93
ततः स पुर्याः सहसा महौजा
निष्क्रम्य तद् वानरसैन्यमुग्रम्।
बभक्ष रक्षो युधि कुम्भकर्णः
प्रजा युगान्ताग्निरिव प्रवृद्धः ॥ ६.६७.९३ ॥
Então Kumbhakarṇa, de grande poder, saiu de repente da cidade e, na batalha, devorou aquele feroz exército de macacos, como o fogo do fim de uma era devora os seres.
6.67.94
बुभुक्षितः शोणितमांसगृध्नुः
प्रविश्य तद् वानरसैन्यमुग्रम्।
चखाद रक्षांसि हरीन् पिशाचा-
न्नृक्षांश्च मोहाद् युधि कुम्भकर्णः।
यथैव मृत्युर्हरते युगान्ते
स भक्षयामास हरींश्च मुख्यान् ॥ ६.६७.९४ ॥
Faminto e ávido de sangue e carne, Kumbhakarṇa entrou naquele feroz exército de macacos e, cego pela ilusão, devorou na batalha demônios, piśācas, macacos e ursos; como a Morte leva tudo no fim de uma era, também engoliu os principais macacos.
6.67.95
एकं द्वौ त्रीन् बहून् क्रुद्धो वानरान् सह राक्षसैः।
समादायैकहस्तेन प्रचिक्षेप त्वरन् मुखे ॥ ६.६७.९५ ॥
Enfurecido, pegou com uma só mão um, dois, três ou muitos macacos, junto com demônios, e os atirou apressadamente à boca.
6.67.96
सम्प्रस्रवंस्तदा मेदः शोणितं च महाबलः।
वध्यमानो नगेन्द्राग्रैर्भक्षयामास वानरान् ॥ ६.६७.९६ ॥
Vertendo gordura e sangue, atingido pelos cumes das montanhas, o poderoso continuava a devorar os macacos.
6.67.97
ते भक्ष्यमाणा हरयो रामं जग्मुस्तदा गतिम्।
कुम्भकर्णो भृशं क्रुद्धः कपीन् खादन् प्रधावति ॥ ६.६७.९७ ॥
Sendo devorados, aqueles macacos então buscaram refúgio em Rāma; e Kumbhakarṇa, muito enfurecido, devorando macacos, avançou correndo.
6.67.98
शतानि सप्त चाष्टौ च विंशत् त्रिंशत् तथैव च।
सम्परिष्वज्य बाहुभ्यां खादन् विपरिधावति ॥ ६.६७.९८ ॥
Setecentos, oitocentos, vinte e trinta: abraçando-os com os dois braços e devorando-os, corre de um lado para outro.
6.67.99
मेदोवसाशोणितदिग्धगात्रः
कर्णावसक्तग्रथितान्त्रमालः।
ववर्ष शूलानि सुतीक्ष्णदंष्ट्रः
कालो युगान्तस्थ इव प्रवृद्धः ॥ ६.६७.९९ ॥
Com o corpo besuntado de gordura, medula e sangue, uma guirlanda de entranhas pendendo das orelhas e presas muito afiadas, como o Tempo crescido no fim de uma era, fez chover lanças.
6.67.100
तस्मिन् काले सुमित्रायाः पुत्रः परबलार्दनः।
चकार लक्ष्मणः क्रुद्धो युद्धं परपुरंजयः ॥ ६.६७.१०० ॥
Naquele momento, Lakṣmaṇa, filho de Sumitrā, esmagador dos exércitos inimigos e conquistador das cidades inimigas, irado, travou o combate.
6.67.101
स कुम्भकर्णस्य शरान् शरीरे सप्त वीर्यवान्।
निचखानाददे चान्यान् विससर्ज च लक्ष्मणः ॥ ६.६७.१०१ ॥
Aquele poderoso Lakṣmaṇa cravou sete flechas no corpo de Kumbhakarṇa; depois pegou outras e as disparou.
6.67.102
पीड्यमानस्तदस्त्रं तु विशेषं तत् स राक्षसः।
ततश्चुकोप बलवान् सुमित्रानन्दवर्धनः ॥ ६.६७.१०२ ॥
Afligido por aquela arma extraordinária, o poderoso rākṣasa irou-se contra Lakṣmaṇa, o que aumenta a alegria de Sumitrā.
6.67.103
अथास्य कवचं शुभ्रं जाम्बूनदमयं शुभम्।
प्रच्छादयामास शरैः संध्याभ्रमिव मारुतः ॥ ६.६७.१०३ ॥
Então, como o vento cobre uma nuvem do entardecer, cobriu com flechas a sua armadura de ouro, brilhante e bela.
6.67.104
नीलाञ्जनचयप्रख्यः शरैः काञ्चनभूषणैः।
आपीड्यमानः शुशुभे मेघैः सूर्य इवांशुमान् ॥ ६.६७.१०४ ॥
Semelhante a um monte de colírio azul, coberto de flechas adornadas de ouro, brilhou como o sol radiante velado pelas nuvens.
6.67.105
ततः स राक्षसो भीमः सुमित्रानन्दवर्धनम्।
सावज्ञमेव प्रोवाच वाक्यं मेघौघनिःस्वनः ॥ ६.६७.१०५ ॥
Então aquele demônio terrível, troando como uma massa de nuvens, falou com desprezo àquele que aumenta a alegria do filho de Sumitrā.
6.67.106
अन्तकस्याप्यकष्टेन युधि जेतारमाहवे।
युध्यता मामभीतेन ख्यापिता वीरता त्वया ॥ ६.६७.१०६ ॥
Lutando sem medo contra mim, que posso vencer até a Morte em combate sem esforço, você demonstrou sua bravura.
6.67.107
प्रगृहीतायुधस्येह मृत्योरिव महामृधे।
तिष्ठन्नप्यग्रतः पूज्यः किमु युद्धप्रदायकः ॥ ६.६७.१०७ ॥
Até quem se põe diante de você na grande batalha, com armas como a própria Morte, é digno de honra; quanto mais aquele que oferece a batalha!
6.67.108
ऐरावतं समारूढो वृतः सर्वामरैः प्रभुः।
नैव शक्रोऽपि समरे स्थितपूर्वः कदाचन ॥ ६.६७.१०८ ॥
Montado em Airāvata e cercado por todos os deuses, nem mesmo o senhor Indra jamais se manteve diante de mim na batalha.
6.67.109
अद्य त्वयाहं सौमित्रे बालेनापि पराक्रमैः।
तोषितो गन्तुमिच्छामि त्वामनुज्ञाप्य राघवम् ॥ ६.६७.१०९ ॥
Ó filho de Sumitrā! Embora ainda sejas jovem, hoje me agrada teu valor. Agora, tendo pedido licença a ti e a Rāghava, desejo partir.
6.67.110
यत् तु वीर्यबलोत्साहैस्तोषितोऽहं रणे त्वया।
राममेवैकमिच्छामि हन्तुं यस्मिन् हते हतम् ॥ ६.६७.११० ॥
Como me agradaste na batalha com teu valor, força e ardor, desejo matar apenas Rāma; quando ele for morto, tudo estará morto.
6.67.111
रामे मयात्र निहते येऽन्ये स्थास्यन्ति संयुगे।
तानहं योधयिष्यामि स्वबलेन प्रमाथिना ॥ ६.६७.१११ ॥
Quando Rāma for morto aqui por mim, aos outros que permanecerem de pé na batalha combaterei com minha própria força esmagadora.
6.67.112
इत्युक्तवाक्यं तद् रक्षः प्रोवाच स्तुतिसंहितम्।
मृधे घोरतरं वाक्यं सौमित्रिः प्रहसन्निव ॥ ६.६७.११२ ॥
Tendo dito estas palavras, o rākṣasa falou com palavras cheias de louvor; e Saumitri, como se rindo, pronunciou na batalha palavras ainda mais terríveis.
6.67.113
यस्त्वं शक्रादिभिर्देवैरसह्यः प्राप्य पौरुषम्।
तत् सत्यं नान्यथा वीर दृष्टस्तेऽद्य पराक्रमः ॥ ६.६७.११३ ॥
Tu, que és insuportável mesmo para Indra e os outros deuses, alcançaste o poder viril; isso é verdade, não de outro modo; ó herói, hoje vi o teu valor.
6.67.115
एष दाशरथी रामस्तिष्ठत्यद्रिरिवाचलः।
अतिक्रम्य च सौमित्रिं कुम्भकर्णो महाबलः।
राममेवाभिदुद्राव कम्पयन्निव मेदिनीम् ॥ ६.६७.११५ ॥
Este filho de Daśaratha, Rāma, permanece imóvel como uma montanha; e, passando por Lakṣmaṇa, o muito poderoso Kumbhakarṇa precipitou-se diretamente sobre Rāma, como se fizesse tremer a terra.
6.67.116
अथ दाशरथी रामो रौद्रमस्त्रं प्रयोजयन्।
कुम्भकर्णस्य हृदये ससर्ज निशितान् शरान् ॥ ६.६७.११६ ॥
Então Rāma, filho de Daśaratha, empregando uma arma terrível, lançou flechas afiadas no coração de Kumbhakarṇa.
6.67.117
तस्य रामेण विद्धस्य सहसाभिप्रधावतः।
अङ्गारमिश्राः क्रुद्धस्य मुखान्निश्चेरुरर्चिषः ॥ ६.६७.११७ ॥
Ferido pela flecha de Rāma, o furioso precipitou-se de súbito para a frente, e da sua boca irromperam chamas misturadas com brasas.
6.67.118
रामास्त्रविद्धो घोरं वै नर्दन् राक्षसपुङ्गवः।
अभ्यधावत संक्रुद्धो हरीन् विद्रावयन् रणे ॥ ६.६७.११८ ॥
Atingido pela arma de Rāma, o melhor dos rākṣasas rugiu terrivelmente e, muito irado, lançou-se contra os macacos, pondo-os em fuga na batalha.
6.67.119
तस्योरसि निमग्नास्ते शरा बर्हिणवाससः।
हस्ताच्चास्य परिभ्रष्टा गदा चोर्व्यां पपात ह ॥ ६.६७.११९ ॥
Aquelas flechas emplumadas de pavão, cravadas no seu peito, e a maça que escorregou da sua mão e caiu ao chão.
6.67.120
आयुधानि च सर्वाणि विप्रकीर्यन्त भूतले।
स निरायुधमात्मानं यदा मेने महाबलः ॥ ६.६७.१२० ॥
Todas as suas armas ficaram espalhadas pelo chão; quando o poderoso se viu desarmado,
6.67.121
मुष्टिभ्यां च कराभ्यां च चकार कदनं महत्।
स बाणैरतिविद्धाङ्गः क्षतजेन समुक्षितः।
रुधिरं परिसुस्राव गिरिः प्रस्रवणं यथा ॥ ६.६७.१२१ ॥
Com punhos e mãos causou grande carnificina; com o corpo crivado de flechas e encharcado de sangue, derramava sangue como uma montanha que verte uma nascente.
6.67.122
स तीव्रेण च कोपेन रुधिरेण च मूर्च्छितः।
वानरान् राक्षसानृक्षान् खादन् स परिधावति ॥ ६.६७.१२२ ॥
Enlouquecido pela cólera feroz e pelo sangue, corria de um lado para o outro devorando macacos, rākṣasas e ursos.
6.67.123
अथ शृङ्गं समाविध्य भीमं भीमपराक्रमः।
चिक्षेप राममुद्दिश्य बलवानन्तकोपमः ॥ ६.६७.१२३ ॥
Então o poderoso de terrível valor, semelhante à Morte, girou um pico terrível e o lançou, mirando em Rāma.
6.67.124
अप्राप्तमन्तरा रामः सप्तभिस्तमजिह्मगैः।
चिच्छेद गिरिशृङ्गं तं पुनः संधाय कार्मुकम् ॥ ६.६७.१२४ ॥
Antes que chegasse a ele, Rāma cortou aquele pico de montanha com sete flechas de voo reto e, de novo, encaixou uma flecha em seu arco.
6.67.125
ततस्तु रामो धर्मात्मा तस्य शृङ्गं महत् तदा।
शरैः काञ्चनचित्राङ्गैश्चिच्छेद भरताग्रजः ॥ ६.६७.१२५ ॥
Então Rāma, de alma justa, irmão mais velho de Bharata, cortou aquele grande pico com flechas douradas de hastes variegadas.
6.67.126
तन्मेरुशिखराकारं द्योतमानमिव श्रिया।
द्वे शते वानराणां च पतमानमपातयत् ॥ ६.६७.१२६ ॥
Aquele pico, semelhante a um cume do Meru e resplandecente de esplendor, ao cair derrubou também duzentos vānaras.
6.67.127
तस्मिन् काले स धर्मात्मा लक्ष्मणो राममब्रवीत्।
कुम्भकर्णवधे युक्तो योगान् परिमृशन् बहून् ॥ ६.६७.१२७ ॥
Naquele momento, Lakṣmaṇa, de alma justa, empenhado na morte de Kumbhakarṇa e ponderando muitos recursos, falou a Rāma.
6.67.128
नैवायं वानरान् राजन् न विजानाति राक्षसान्।
मत्तः शोणितगन्धेन स्वान् परांश्चैव खादति ॥ ६.६७.१२८ ॥
Ó rei, ele não reconhece nem vānaras nem rākṣasas; embriagado pelo cheiro de sangue, devora tanto os seus quanto os alheios.
6.67.129
साध्वेनमधिरोहन्तु सर्वतो वानरर्षभाः।
यूथपाश्च यथा मुख्यास्तिष्ठन्त्वस्मिन् समन्ततः ॥ ६.६७.१२९ ॥
Bem. Que os melhores dos macacos o subam por todos os lados, e que os chefes das tropas se postem à sua volta.
6.67.130
अद्यायं दुर्मतिः काले गुरुभारप्रपीडितः।
प्रचरन् राक्षसो भूमौ नान्यान् हन्यात् प्लवंगमान् ॥ ६.६७.१३० ॥
Agora este demônio de mente perversa, esmagado pelo grande peso, andando pelo chão, não poderá matar os outros macacos.
6.67.131
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राजपुत्रस्य धीमतः।
ते समारुरुहुर्हृष्टाः कुम्भकर्णं महाबलाः ॥ ६.६७.१३१ ॥
Ao ouvir as palavras do sábio príncipe, os poderosos macacos, alegres, subiram sobre Kumbhakarna.
6.67.132
कुम्भकर्णस्तु संक्रुद्धः समारूढः प्लवंगमैः।
व्यधूनयत् तान् वेगेन दुष्टहस्तीव हस्तिपान् ॥ ६.६७.१३२ ॥
Mas Kumbhakarna, enfurecido, com os macacos saltitantes montados sobre ele, sacudiu-os com força, como um elefante vicioso sacode seus condutores.
6.67.133
तान् दृष्ट्वा निर्धुतान् रामो रुष्टोऽयमिति राक्षसम्।
समुत्पपात वेगेन धनुरुत्तममाददे ॥ ६.६७.१३३ ॥
Vendo-os sacudidos, Rāma, pensando 'este demônio está enfurecido', levantou-se de um salto com rapidez e tomou o excelente arco.
6.67.134
क्रोधरक्तेक्षणो धीरो निर्दहन्निव चक्षुषा।
राघवो राक्षसं वेगादभिदुद्राव वेगितः।
यूथपान् हर्षयन् सर्वान् कुम्भकर्णबलार्दितान् ॥ ६.६७.१३४ ॥
Raghava, firme, com os olhos vermelhos de cólera, como se queimasse com o olhar, lançou-se rapidamente contra o demônio, alegrando todos os chefes das tropas que a força de Kumbhakarna havia abatido.
6.67.135
स चापमादाय भुजंगकल्पं
दृढज्यमुग्रं तपनीयचित्रम्।
हरीन् समाश्वास्य समुत्पपात
रामो निबद्धोत्तमतूणबाणः ॥ ६.६७.१३५ ॥
Tomando o arco, semelhante a uma serpente, de corda firme, feroz e adornado de ouro, tendo tranquilizado os macacos, Rāma, com a melhor aljava amarrada, saltou adiante.
6.67.136
स वानरगणैस्तैस्तु वृतः परमदुर्जयैः।
लक्ष्मणानुचरो वीरः सम्प्रतस्थे महाबलः ॥ ६.६७.१३६ ॥
Cercado por aquelas hostes de macacos invencíveis, seguido por Lakṣmaṇa, o herói, o poderoso, pôs-se em marcha.
6.67.137
स ददर्श महात्मानं किरीटिनमरिंदमम्।
शोणिताप्लुतरक्ताक्षं कुम्भकर्णं महाबलः ॥ ६.६७.१३७ ॥
Aquele poderoso viu o magnânimo Kumbhakarṇa, coroado, domador de inimigos, encharcado de sangue, de olhos avermelhados.
6.67.138
सर्वान् समभिधावन्तं यथा रुष्टं दिशागजम्।
मार्गमाणं हरीन् क्रुद्धं राक्षसैः परिवारितम् ॥ ६.६७.१३८ ॥
Investindo contra todos como um elefante furioso das direções, procurando os macacos, irado, cercado de rākṣasas.
6.67.139
विन्ध्यमन्दरसंकाशं काञ्चनाङ्गदभूषणम्।
स्रवन्तं रुधिरं वक्त्राद् वर्षमेघमिवोत्थितम् ॥ ६.६७.१३९ ॥
Semelhante às montanhas Vindhya e Mandara, adornado com braceletes de ouro, derramando sangue pela boca, erguido como uma nuvem carregada de chuva.
6.67.140
जिह्वया परिलिह्यन्तं सृक्किणी शोणितोक्षिते।
मृद्नन्तं वानरानीकं कालान्तकयमोपमम् ॥ ६.६७.१४० ॥
Lambendo com a língua os cantos da boca, coberto de sangue, esmagando o exército dos macacos, semelhante ao Tempo, ao Exterminador e a Yama.
6.67.141
तं दृष्ट्वा राक्षसश्रेष्ठं प्रदीप्तानलवर्चसम्।
विस्फारयामास तदा कार्मुकं पुरुषर्षभः ॥ ६.६७.१४१ ॥
Ao ver aquele melhor dos rākṣasas, que resplandecia como um fogo aceso, o melhor dos homens, Rāma, então esticou o seu arco.
6.67.142
स तस्य चापनिर्घोषात् कुपितो राक्षसर्षभः।
अमृष्यमाणस्तं घोषमभिदुद्राव राघवम् ॥ ६.६७.१४२ ॥
Enfurecido com o estrondo daquele arco, o melhor dos rākṣasas, incapaz de suportar aquele som, lançou-se contra Rāghava.
6.67.143
ततस्तु वातोद्धतमेघकल्पं
भुजंगराजोत्तमभोगबाहुः।
तमापतन्तं धरणीधराभ-
मुवाच रामो युधि कुम्भकर्णम् ॥ ६.६७.१४३ ॥
Então, quando Kumbhakarṇa, semelhante a uma nuvem impelida pelo vento, com braços como as espirais do melhor rei das serpentes, parecido com uma montanha, se lançava sobre ele, Rāma falou a Kumbhakarṇa na batalha.
6.67.144
आगच्छ रक्षोऽधिप मा विषाद-
मवस्थितोऽहं प्रगृहीतचापः।
अवेहि मां राक्षसवंशनाशनं
यस्त्वं मुहूर्ताद् भविता विचेताः ॥ ६.६७.१४४ ॥
Vem, ó senhor dos rākṣasas, não te desesperes. Eu estou aqui, com o arco erguido. Saiba que sou o destruidor da linhagem rākṣasa; em um instante ficarás sem sentidos.
6.67.145
रामोऽयमिति विज्ञाय जहास विकृतस्वनम्।
अभ्यधावत संक्रुद्धो हरीन् विद्रावयन् रणे ॥ ६.६७.१४५ ॥
Reconhecendo 'Este é Rāma', riu com um som horrível e, muito enfurecido, dispersando os macacos na batalha, lançou-se contra eles.
6.67.146
दारयन्निव सर्वेषां हृदयानि वनौकसाम्।
प्रहस्य विकृतं भीमं स मेघस्तनितोपमम् ॥ ६.६७.१४६ ॥
Como se rasgasse os corações de todos os macacos que habitam a floresta, riu uma gargalhada horrível e terrível, como o trovão de uma nuvem.
6.67.147
कुम्भकर्णो महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत्।
नाहं विराधो विज्ञेयो न कबन्धः खरो न च।
न वाली न च मारीचः कुम्भकर्णः समागतः ॥ ६.६७.१४७ ॥
Kumbhakarṇa, de grande esplendor, disse estas palavras a Rāghava: "Não me tomes por Virādha, nem Kabandha, nem Khara, nem Vālin, nem Mārīca; Kumbhakarṇa chegou."
6.67.148
पश्य मे मुद्गरं भीमं सर्वं कालायसं महत्।
अनेन निर्जिता देवा दानवाश्च पुरा मया ॥ ६.६७.१४८ ॥
Olha minha terrível maça, grande e toda de ferro. Com ela, outrora, venci os deuses e os Dānavas.
6.67.149
विकर्णनास इति मां नावज्ञातुं त्वमर्हसि।
स्वल्पापि हि न मे पीडा कर्णनासाविनाशनात् ॥ ६.६७.१४९ ॥
Não deves desprezar-me pelo nome de Vikarṇanāsa. Nem a menor dor sinto pela perda das minhas orelhas e do nariz.
6.67.150
दर्शयेक्ष्वाकुशार्दूल वीर्यं गात्रेषु मेऽनघ।
ततस्त्वां भक्षयिष्यामि दृष्टपौरुषविक्रमम् ॥ ६.६७.१५० ॥
Mostra a tua bravura sobre os meus membros, tigre dos Ikṣvākus, sem mácula. Então, tendo visto a tua virilidade e valor, devorar-te-ei.
6.67.151
स कुम्भकर्णस्य वचो निशम्य
रामः सुपुङ्खान् विससर्ज बाणान्।
तैराहतो वज्रसमप्रवेगै-
र्न चुक्षुभे न व्यथते सुरारिः ॥ ६.६७.१५१ ॥
Ouvidas as palavras de Kumbhakarṇa, Rāma disparou flechas de belas penas. Atingido por aquelas flechas de velocidade semelhante ao raio, o inimigo dos deuses nem se abalou nem sofreu.
6.67.152
यैः सायकैः सालवरा निकृत्ता
वाली हतो वानरपुङ्गवश्च।
ते कुम्भकर्णस्य तदा शरीरं
वज्रोपमा न व्यथयाम्प्रचक्रुः ॥ ६.६७.१५२ ॥
Aquelas mesmas flechas, pelas quais os nobres árvores sāla foram derrubadas e o chefe dos macacos Vālin foi morto, semelhantes ao raio como eram, não causaram qualquer dor ao corpo de Kumbhakarṇa.
6.67.153
स वारिधारा इव सायकांस्तान्
पिबन् शरीरेण महेन्द्रशत्रुः।
जघान रामस्य शरप्रवेगं
व्याविध्य तं मुद्गरमुग्रवेगम् ॥ ६.६७.१५३ ॥
Ele, bebendo aquelas flechas com seu corpo como correntes de água, inimigo de Indra, golpeou a força da flecha de Rāma, girando aquela clava de feroz velocidade.
6.67.154
ततस्तु रक्षः क्षतजानुलिप्तं
वित्रासनं देवमहाचमूनाम्।
व्याविध्य तं मुद्गरमुग्रवेगं
विद्रावयामास चमूं हरीणाम् ॥ ६.६७.१५४ ॥
Então o rākṣasa, coberto de sangue, terror dos grandes exércitos dos deuses, brandindo aquela clava de feroz velocidade, pôs em fuga o exército dos macacos.
6.67.155
वायव्यमादाय ततोऽपरास्त्रं
रामः प्रचिक्षेप निशाचराय।
समुद्गरं तेन जहार बाहुं
स कृत्तबाहुस्तुमुलं ननाद ॥ ६.६७.१५५ ॥
Então Rāma, tomando outra arma chamada Vāyavya, lançou-a contra o andarilho noturno; com ela cortou-lhe o braço junto com a clava. Sem o braço, rugiu tumultuosamente.
6.67.156
स तस्य बाहुर्गिरिशृङ्गकल्पः
समुद्गरो राघवबाणकृत्तः।
पपात तस्मिन् हरिराजसैन्ये
जघान तां वानरवाहिनीं च ॥ ६.६७.१५६ ॥
Aquele braço seu, cortado pela flecha de Rāghava, semelhante a um pico de montanha, com a clava caiu sobre o exército do rei dos macacos e esmagou aquela hoste de macacos.
6.67.157
ते वानरा भग्नहतावशेषाः
पर्यन्तमाश्रित्य तदा विषण्णाः।
प्रपीडिताङ्गा ददृशुः सुघोरं
नरेन्द्ररक्षोऽधिपसंनिपातम् ॥ ६.६७.१५७ ॥
Aqueles macacos, os restos quebrados e feridos, então abatidos, buscando refúgio à margem, com os membros esmagados, viram o encontro mais terrível entre o senhor dos homens e o senhor dos rākṣasas.
6.67.158
स कुम्भकर्णोऽस्त्रनिकृत्तबाहु-
र्महासिकृत्ताग्र इवाचलेन्द्रः।
उत्पाटयामास करेण वृक्षं
ततोऽभिदुद्राव रणे नरेन्द्रम् ॥ ६.६७.१५८ ॥
Então Kumbhakarṇa, com o braço cortado por flechas, como um rei das montanhas com o cume decepado por uma grande espada, arrancou uma árvore com a mão e avançou na batalha contra o senhor dos homens, Rāma.
6.67.159
तं तस्य बाहुं सहतालवृक्षं
समुद्यतं पन्नगभोगकल्पम्।
ऐन्द्रास्त्रयुक्तेन जघान रामो
बाणेन जाम्बूनदचित्रितेन ॥ ६.६७.१५९ ॥
Rāma atingiu aquele seu braço, erguido com uma palmeira, semelhante ao corpo enrolado de uma serpente, com uma flecha unida à arma de Indra e adornada de ouro.
6.67.160
स कुम्भकर्णस्य भुजो निकृत्तः
पपात भूमौ गिरिसंनिकाशः।
विचेष्टमानो निजघान वृक्षान्
शैलान् शिलावानरराक्षसांश्च ॥ ६.६७.१६० ॥
O braço decepado de Kumbhakarṇa caiu ao chão como uma montanha, e, contorcendo-se, derrubou árvores, rochas, blocos, macacos e rākṣasas.
6.67.161
तं छिन्नबाहुं समवेक्ष्य रामः
समापतन्तं सहसा नदन्तम्।
द्वावर्धचन्द्रौ निशितौ प्रगृह्य
चिच्छेद पादौ युधि राक्षसस्य ॥ ६.६७.१६१ ॥
Vendo-o com o braço cortado lançar-se de repente sobre ele rugindo, Rāma tomou duas flechas afiadas de ponta crescente e cortou os dois pés do rākṣasa na batalha.
6.67.162
तौ तस्य पादौ प्रदिशो दिशश्च
गिरेर्गुहाश्चैव महार्णवं च।
लङ्कां च सेनां कपिराक्षसानां
विनादयन्तौ विनिपेततुश्च ॥ ६.६७.१६२ ॥
Suas duas pernas caíram, fazendo ressoar as direções e as direções intermediárias, as cavernas da montanha, o grande oceano, Laṅkā e o exército dos macacos e rākṣasas.
6.67.163
निकृत्तबाहुर्विनिकृत्तपादो
विदार्य वक्त्रं वडवामुखाभम्।
दुद्राव रामं सहसाभिगर्जन्
राहुर्यथा चन्द्रमिवान्तरिक्षे ॥ ६.६७.१६३ ॥
Com os braços cortados e os pés cortados, abrindo a boca como o fogo da égua submarina, rugindo, lançou-se de repente contra Rāma, como Rāhu se precipita sobre a lua no céu.
6.67.164
अपूरयत् तस्य मुखं शिताग्रै
रामः शरैर्हेमपिनद्धपुङ्खैः।
सम्पूर्णवक्त्रो न शशाक वक्तुं
चुकूज कृच्छ्रेण मुमूर्च्छ चापि ॥ ६.६७.१६४ ॥
Rāma encheu-lhe a boca com flechas afiadas de penas douradas; com a boca cheia não conseguiu falar, gemeu com dificuldade e também desmaiou.
6.67.165
अथाददे सूर्यमरीचिकल्पं
स ब्रह्मदण्डान्तककालकल्पम्।
अरिष्टमैन्द्रं निशितं सुपुङ्खं
रामः शरं मारुततुल्यवेगम् ॥ ६.६७.१६५ ॥
Então Rāma tomou a flecha chamada Ariṣṭa, pertencente a Indra, afiada e de belas penas, semelhante aos raios do sol, ao bastão de Brahmā, à Morte e ao Tempo, veloz como o vento.
6.67.166
तं वज्रजाम्बूनदचारुपुङ्खं
प्रदीप्तसूर्यज्वलनप्रकाशम्।
महेन्द्रवज्राशनितुल्यवेगं
रामः प्रचिक्षेप निशाचराय ॥ ६.६७.१६६ ॥
Aquela flecha, de belas penas de diamante e ouro, brilhando como o fogo do sol ardente, veloz como o raio e o trovão de Mahendra, Rāma lançou contra o errante da noite.
6.67.167
स सायको राघवबाहुचोदितो
दिशःस्वभासा दश सम्प्रकाशयन्।
विधूमवैश्वानरभीमदर्शनो
जगाम शक्राशनिभीमविक्रमः ॥ ६.६७.१६७ ॥
Aquela flecha, impelida pelo braço de Rāghava, iluminando as dez direções com seu próprio brilho, terrível de se ver como fogo sem fumaça, seguiu com o poder temível do raio de Indra.
6.67.168
स तन्महापर्वतकूटसंनिभं
सुवृत्तदंष्ट्रं चलचारुकुण्डलम्।
चकर्त रक्षोऽधिपतेः शिरस्तदा
यथैव वृत्रस्य पुरा पुरंदरः ॥ ६.६७.१६८ ॥
Cortou a cabeça do senhor dos rākṣasas, semelhante ao cume de uma grande montanha, de dentes bem arredondados e belos brincos balançantes, assim como outrora Purandara cortou a cabeça de Vṛtra.
6.67.169
कुम्भकर्णशिरो भाति कुण्डलालंकृतं महत्।
आदित्येऽभ्युदिते रात्रौ मध्यस्थ इव चन्द्रमाः ॥ ६.६७.१६९ ॥
A grande cabeça de Kumbhakarṇa, adornada com brincos, brilhava como a lua que permanece no meio da noite depois de o sol ter nascido.
6.67.170
तद् रामबाणाभिहतं पपात
रक्षःशिरः पर्वतसंनिकाशम्।
बभञ्ज चर्यागृहगोपुराणि
प्राकारमुच्चं तमपातयच्च ॥ ६.६७.१७० ॥
Aquela cabeça do rākṣasa, semelhante a uma montanha, atingida pela flecha de Rāma, caiu; quebrou os portões das torres de vigia e derrubou também a alta muralha.
6.67.171
तच्चातिकायं हिमवत् प्रकाशं
रक्षस्तदा तोयनिधौ पपात।
ग्राहान् परान् मीनवरान् भुजंगमान्
ममर्द भूमिं च तथा विवेश ॥ ६.६७.१७१ ॥
Aquele rākṣasa de corpo enorme, brilhando como o Himalaia, caiu então no oceano; esmagou crocodilos, outros excelentes peixes e serpentes, e também penetrou na terra.
6.67.172
तस्मिन् हते ब्राह्मणदेवशत्रौ
महाबले संयति कुम्भकर्णे।
चचाल भूर्भूमिधराश्च सर्वे
हर्षाच्च देवास्तुमुलं प्रणेदुः ॥ ६.६७.१७२ ॥
Quando aquele poderoso Kumbhakarṇa, inimigo dos brâmanes e dos deuses, foi morto em combate, a terra e todas as montanhas tremeram, e os deuses, em alegria, levantaram um clamor tumultuoso.
6.67.173
ततस्तु देवर्षिमहर्षिपन्नगाः
सुराश्च भूतानि सुपर्णगुह्यकाः।
सयक्षगन्धर्वगणा नभोगताः
प्रहर्षिता रामपराक्रमेण ॥ ६.६७.१७३ ॥
Então os devarṣis, os grandes sábios, as serpentes, os deuses, os seres, os garudas, os guhyakas e as hostes de yakṣas e gandharvas, postados no céu, alegraram-se com o valor de Rāma.
6.67.174
ततस्तु ते तस्य वधेन भूरिणा
मनस्विनो नैर्ऋतराजबान्धवाः।
विनेदुरुच्चैर्व्यथिता रघूत्तमं
हरिं समीक्ष्यैव यथा मतंगजाः ॥ ६.६७.१७४ ॥
Então os parentes de espírito nobre do rei rākṣasa, aflitos com aquela grande matança, bradaram alto ao ver o melhor dos Raghus e o macaco, como elefantes em cio.
6.67.175
स देवलोकस्य तमो निहत्य
सूर्यो यथा राहुमुखाद् विमुक्तः।
तथा व्यभासीद्धरिसैन्यमध्ये
निहत्य रामो युधि कुम्भकर्णम् ॥ ६.६७.१७५ ॥
Como o sol, libertado da boca de Rāhu, dissipa a escuridão do mundo celeste e resplandece, assim Rāma, tendo matado Kumbhakarṇa na batalha, brilhou no meio do exército dos macacos.
6.67.176
प्रहर्षमीयुर्बहवश्च वानराः
प्रबुद्धपद्मप्रतिमैरिवाननैः।
अपूजयन् राघवमिष्टभागिनं
हते रिपौ भीमबले नृपात्मजम् ॥ ६.६७.१७६ ॥
Muitos macacos encheram-se de alegria, com rostos como lótus abertos. Abatido o inimigo de força terrível, honraram Rāghava, o filho do rei, partícipe do fruto desejado.
6.67.177
स कुम्भकर्णं सुरसैन्यमर्दनं
महत्सु युद्धेषु कदाचनाजितम्।
ननन्द हत्वा भरताग्रजो रणे
महासुरं वृत्रमिवामराधिपः ॥ ६.६७.१७७ ॥
Tendo matado em batalha Kumbhakarṇa, o esmagador do exército dos deuses, nunca antes vencido em grandes batalhas, o irmão mais velho de Bharata regozijou-se, como o senhor dos imortais se regozijou ao matar o grande asura Vṛtra.