Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.68.1
कुम्भकर्णं हतं दृष्ट्वा राघवेण महात्मना।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ॥ ६.६८.१ ॥
Al ver a Kumbhakarṇa muerto a manos del magnánimo Rāghava, los rākṣasas informaron a Rāvaṇa, señor de los rākṣasas.
6.68.2
राजन् स कालसंकाशः संयुक्तः कालकर्मणा।
विद्राव्य वानरीं सेनां भक्षयित्वा च वानरान् ॥ ६.६८.२ ॥
¡Oh rey! Aquel semejante a la Muerte, poseído por la obra de la Muerte, puso en fuga al ejército de los monos y devoró a los monos.
6.68.3
प्रतपित्वा मुहूर्तं तु प्रशान्तो रामतेजसा।
कायेनार्धप्रविष्टेन समुद्रं भीमदर्शनम् ॥ ६.६८.३ ॥
Tras arder un instante, y apaciguado por el esplendor de Rāma, con la mitad de su cuerpo introducida en el océano de aspecto terrible (yacía).
6.68.4
निकृत्तनासाकर्णेन विक्षरद्रुधिरेण च।
रुद्ध्वा द्वारं शरीरेण लङ्कायाः पर्वतोपमः ॥ ६.६८.४ ॥
Con la nariz y las orejas cortadas y la sangre manando, bloqueaba con su cuerpo la puerta de Laṅkā, semejante a una montaña.
6.68.5
कुम्भकर्णस्तव भ्राता काकुत्स्थशरपीडितः।
अगण्डभूतो विवृतो दावदग्ध इव द्रुमः ॥ ६.६८.५ ॥
Tu hermano Kumbhakarṇa, atormentado por las flechas de Kākutstha (Rāma), yace mutilado y expuesto, como un árbol quemado por un incendio forestal.
6.68.6
श्रुत्वा विनिहतं संख्ये कुम्भकर्णं महाबलम्।
रावणः शोकसंतप्तो मुमोह च पपात च ॥ ६.६८.६ ॥
Al oír que el poderoso Kumbhakarṇa había sido abatido en la batalla, Rāvaṇa, atormentado por el dolor, se desmayó y cayó.
6.68.7
पितृव्यं निहतं श्रुत्वा देवान्तकनरान्तकौ।
त्रिशिराश्चातिकायश्च रुरुदुः शोकपीडिताः ॥ ६.६८.७ ॥
Al oír que su tío había sido abatido, Devāntaka y Narāntaka, Triśiras y Atikāya, afligidos por el dolor, lloraron.
6.68.8
भ्रातरं निहतं श्रुत्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
महोदरमहापार्श्वौ शोकाक्रान्तौ बभूवतुः ॥ ६.६८.८ ॥
Al oír que su hermano había sido abatido por Rāma, de hazañas sin esfuerzo, Mahodara y Mahāpārśva quedaron abrumados por el dolor.
6.68.9
ततः कृच्छ्रात् समासाद्य संज्ञां राक्षसपुङ्गवः।
कुम्भकर्णवधाद् दीनो विललापाकुलेन्द्रियः ॥ ६.६८.९ ॥
Entonces, con dificultad, el mejor de los rākṣasas recobró el sentido y, afligido por la muerte de Kumbhakarṇa, con los sentidos turbados, se lamentó.
6.68.10
हा वीर रिपुदर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल।
त्वं मां विहाय वै दैवाद् यातोऽसि यमसादनम् ॥ ६.६८.१० ॥
¡Ay, héroe, destructor del orgullo de los enemigos, poderoso Kumbhakarṇa! Me has abandonado y, por el destino, has marchado a la morada de Yama.
6.68.11
मम शल्यमनुद्धृत्य बान्धवानां महाबल।
शत्रुसैन्यं प्रताप्यैकः क्व मां संत्यज्य गच्छसि ॥ ६.६८.११ ॥
¡Oh poderoso! Sin haber extraído la espina de mis parientes, habiendo abrasado tú solo al ejército enemigo, ¿adónde vas abandonándome?
6.68.12
इदानीं खल्वहं नास्मि यस्य मे पतितो भुजः।
दक्षिणोऽयं समाश्रित्य न बिभेमि सुरासुरात् ॥ ६.६८.१२ ॥
Ahora, en verdad, ya no soy yo, cuyo brazo derecho ha caído; confiando en este brazo no temía a dioses ni a asuras.
6.68.13
कथमेवंविधो वीरो देवदानवदर्पहा।
कालाग्निप्रतिमो ह्यद्य राघवेण रणे हतः ॥ ६.६८.१३ ॥
¿Cómo ha sido hoy muerto en batalla por Rāghava un héroe así, destructor del orgullo de dioses y demonios, semejante al fuego del tiempo?
6.68.14
यस्य ते वज्रनिष्पेषो न कुर्याद् व्यसनं सदा।
स कथं रामबाणार्तः प्रसुप्तोऽसि महीतले ॥ ६.६८.१४ ॥
Tú, cuyo golpe de rayo nunca causó desgracia a nadie, ¿cómo es que ahora, herido por las flechas de Rāma, yaces dormido en el suelo?
6.68.15
एते देवगणाः सार्धमृषिभिर्गगने स्थिताः।
निहतं त्वां रणे दृष्ट्वा निनदन्ति प्रहर्षिताः ॥ ६.६८.१५ ॥
Estos grupos de dioses, de pie en el cielo junto con los sabios, al verte muerto en batalla rugen de alegría.
6.68.16
ध्रुवमद्यैव संहृष्टा लब्धलक्षाः प्लवंगमाः।
आरोक्ष्यन्तीह दुर्गाणि लङ्काद्वाराणि सर्वशः ॥ ६.६८.१६ ॥
Sin duda hoy mismo, los monos, alegres y habiendo logrado su propósito, subirán a todas las fortalezas y puertas de Laṅkā.
6.68.17
राज्येन नास्ति मे कार्यं किं करिष्यामि सीतया।
कुम्भकर्णविहीनस्य जीविते नास्ति मे मतिः ॥ ६.६८.१७ ॥
¿Para qué me sirve el reino? ¿Qué haré con Sītā? Privado de Kumbhakarṇa, no tengo deseo de vivir.
6.68.18
यद्यहं भ्रातृहन्तारं न हन्मि युधि राघवम्।
ननु मे मरणं श्रेयो न चेदं व्यर्थजीवितम् ॥ ६.६८.१८ ॥
Si no mato en batalla a Rāghava, el asesino de mi hermano, entonces morir es ciertamente mejor para mí; esta vida inútil no lo es.
6.68.19
अद्यैव तं गमिष्यामि देशं यत्रानुजो मम।
नहि भ्रातॄन् समुत्सृज्य क्षणं जीवितुमुत्सहे ॥ ६.६८.१९ ॥
Hoy mismo iré al lugar donde está mi hermano menor; no tengo valor para vivir ni un instante abandonando a mis hermanos.
6.68.20
देवा हि मां हसिष्यन्ति दृष्ट्वा पूर्वापकारिणम्।
कथमिन्द्रं जयिष्यामि कुम्भकर्ण हते त्वयि ॥ ६.६८.२० ॥
Los dioses se reirán al verme, yo que antes les hice daño. Kumbhakarṇa, muerto tú, ¿cómo venceré a Indra?
6.68.21
तदिदं मामनुप्राप्तं विभीषणवचः शुभम्।
यदज्ञानान्मया तस्य न गृहीतं महात्मनः ॥ ६.६८.२१ ॥
Aquel consejo auspicioso del magnánimo Vibhīṣaṇa, que por ignorancia no acepté, ahora ha caído sobre mí.
6.68.22
विभीषणवचस्तावत् कुम्भकर्णप्रहस्तयोः।
विनाशोऽयं समुत्पन्नो मां व्रीडयति दारुणः ॥ ६.६८.२२ ॥
Dejemos las palabras de Vibhīṣaṇa; esta terrible destrucción ha surgido de la ruina de Kumbhakarṇa y Prahasta, y me avergüenza.
6.68.23
तस्यायं कर्मणः प्राप्तो विपाको मम शोकदः।
यन्मया धार्मिकः श्रीमान् स निरस्तो विभीषणः ॥ ६.६८.२३ ॥
Este fruto doloroso de aquel acto me ha llegado: haber expulsado a Vibhīṣaṇa, el justo y glorioso.
6.68.24
कृपणमतीव विलप्य कुम्भकर्णम्।
न्यपतदपि दशाननो भृशार्त-
स्तमनुजमिन्द्ररिपुं हतं विदित्वा ॥ ६.६८.२४ ॥
Lamentándose con gran piedad por Kumbhakarṇa, y sabiendo que su hermano menor, enemigo de Indra, había sido muerto, Daśānana, profundamente angustiado, también cayó al suelo.