ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.68.1
कुम्भकर्णं हतं दृष्ट्वा राघवेण महात्मना।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ॥ ६.६८.१ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಘವನು (ರಾಮ) ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದ ರಾಕ್ಷಸರು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ರಾವಣನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
6.68.2
राजन् स कालसंकाशः संयुक्तः कालकर्मणा।
विद्राव्य वानरीं सेनां भक्षयित्वा च वानरान् ॥ ६.६८.२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಕಾಲಸದೃಶನಾದ ಅವನು ಕಾಲಕರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ವಾನರರನ್ನು ತಿಂದನು.
6.68.3
प्रतपित्वा मुहूर्तं तु प्रशान्तो रामतेजसा।
कायेनार्धप्रविष्टेन समुद्रं भीमदर्शनम् ॥ ६.६८.३ ॥
ಕ್ಷಣಕಾಲ ಪ್ರತಾಪಿಸಿ, ರಾಮನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಾಂತನಾಗಿ, ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ದೇಹವನ್ನು ಇಟ್ಟು (ಬಿದ್ದಿದ್ದನು).
6.68.4
निकृत्तनासाकर्णेन विक्षरद्रुधिरेण च।
रुद्ध्वा द्वारं शरीरेण लङ्कायाः पर्वतोपमः ॥ ६.६८.४ ॥
ಮೂಗು ಮತ್ತು ಕಿವಿ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು, ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಲಂಕೆಯ ದ್ವಾರವನ್ನು ತಡೆದು ಪರ್ವತದಂತೆ (ಬಿದ್ದಿದ್ದನು).
6.68.5
कुम्भकर्णस्तव भ्राता काकुत्स्थशरपीडितः।
अगण्डभूतो विवृतो दावदग्ध इव द्रुमः ॥ ६.६८.५ ॥
ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ಕುಂಭಕರ್ಣ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನ (ರಾಮನ) ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಮರದಂತೆ ವಿರೂಪವಾಗಿ ತೆರೆದು ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ.
6.68.6
श्रुत्वा विनिहतं संख्ये कुम्भकर्णं महाबलम्।
रावणः शोकसंतप्तो मुमोह च पपात च ॥ ६.६८.६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ ರಾವಣ ಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ ಮೂರ್ಛೆಹೋಗಿ ಬಿದ್ದನು.
6.68.7
पितृव्यं निहतं श्रुत्वा देवान्तकनरान्तकौ।
त्रिशिराश्चातिकायश्च रुरुदुः शोकपीडिताः ॥ ६.६८.७ ॥
ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ದೇವಾಂತಕ, ನರಾಂತಕ, ತ್ರಿಶಿರ ಮತ್ತು ಅತಿಕಾಯ ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅತ್ತರು.
6.68.8
भ्रातरं निहतं श्रुत्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
महोदरमहापार्श्वौ शोकाक्रान्तौ बभूवतुः ॥ ६.६८.८ ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಿ ರಾಮನಿಂದ ಸಹೋದರ ಹತನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಮಹೋದರ ಮತ್ತು ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವ ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರು.
6.68.9
ततः कृच्छ्रात् समासाद्य संज्ञां राक्षसपुङ्गवः।
कुम्भकर्णवधाद् दीनो विललापाकुलेन्द्रियः ॥ ६.६८.९ ॥
ಆಗ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಕುಂಭಕರ್ಣನ ವಧೆಯಿಂದ ದೀನನಾಗಿ, ಕಲಕಿದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಲಪಿಸಿದನು.
6.68.10
हा वीर रिपुदर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल।
त्वं मां विहाय वै दैवाद् यातोऽसि यमसादनम् ॥ ६.६८.१० ॥
ಅಯ್ಯೋ ವೀರನೇ, ಶತ್ರುಗಳ ದರ್ಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ಮಹಾಬಲ ಕುಂಭಕರ್ಣನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ದೈವವಶದಿಂದ ನೀನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದೆಯಲ್ಲ.
6.68.11
मम शल्यमनुद्धृत्य बान्धवानां महाबल।
शत्रुसैन्यं प्रताप्यैकः क्व मां संत्यज्य गच्छसि ॥ ६.६८.११ ॥
ಮಹಾಬಲನೇ! ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಮುಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆಯದೆ, ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವೆ?
6.68.12
इदानीं खल्वहं नास्मि यस्य मे पतितो भुजः।
दक्षिणोऽयं समाश्रित्य न बिभेमि सुरासुरात् ॥ ६.६८.१२ ॥
ಈಗ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾನು ನಾನಾಗಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಈ ಬಲಗೈ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು. ಇದನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಾನು ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಹೆದರಿರಲಿಲ್ಲ.
6.68.13
कथमेवंविधो वीरो देवदानवदर्पहा।
कालाग्निप्रतिमो ह्यद्य राघवेण रणे हतः ॥ ६.६८.१३ ॥
ದೇವದಾನವರ ಗರ್ವವನ್ನು ಮುರಿದ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದ ಇಂಥ ವೀರ ಇಂದು ರಣದಲ್ಲಿ ರಾಘವನಿಂದ ಹೇಗೆ ಹತನಾದ?
6.68.14
यस्य ते वज्रनिष्पेषो न कुर्याद् व्यसनं सदा।
स कथं रामबाणार्तः प्रसुप्तोऽसि महीतले ॥ ६.६८.१४ ॥
ನಿನ್ನ ವಜ್ರದ ಹೊಡೆತ ಯಾರಿಗೂ ಎಂದೂ ಕಷ್ಟ ತರಲಿಲ್ಲ; ಅಂಥ ನೀನು ರಾಮನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಮಲಗಿರುವೆ?
6.68.15
एते देवगणाः सार्धमृषिभिर्गगने स्थिताः।
निहतं त्वां रणे दृष्ट्वा निनदन्ति प्रहर्षिताः ॥ ६.६८.१५ ॥
ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ದೇವಗಣಗಳು ನೀನು ರಣದಲ್ಲಿ ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿವೆ.
6.68.16
ध्रुवमद्यैव संहृष्टा लब्धलक्षाः प्लवंगमाः।
आरोक्ष्यन्तीह दुर्गाणि लङ्काद्वाराणि सर्वशः ॥ ६.६८.१६ ॥
ಖಚಿತವಾಗಿ ಇಂದೇ, ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಹರ್ಷಿತರಾದ ವಾನರರು ಲಂಕೆಯ ಎಲ್ಲ ಕೋಟೆಗಳನ್ನೂ ದ್ವಾರಗಳನ್ನೂ ಏರುವರು.
6.68.17
राज्येन नास्ति मे कार्यं किं करिष्यामि सीतया।
कुम्भकर्णविहीनस्य जीविते नास्ति मे मतिः ॥ ६.६८.१७ ॥
ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನನಗೇನು ಕೆಲಸ? ಸೀತೆಯಿಂದ ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಲ್ಲದ ನನಗೆ ಬದುಕುವ ಆಸೆ ಇಲ್ಲ.
6.68.18
यद्यहं भ्रातृहन्तारं न हन्मि युधि राघवम्।
ननु मे मरणं श्रेयो न चेदं व्यर्थजीवितम् ॥ ६.६८.१८ ॥
ನನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ಕೊಂದ ರಾಘವನನ್ನು ನಾನು ರಣದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಮರಣವೇ ಮೇಲು; ಈ ವ್ಯರ್ಥ ಜೀವನ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ.
6.68.19
अद्यैव तं गमिष्यामि देशं यत्रानुजो मम।
नहि भ्रातॄन् समुत्सृज्य क्षणं जीवितुमुत्सहे ॥ ६.६८.१९ ॥
ಇಂದೇ ನನ್ನ ತಮ್ಮನಿರುವ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಸೋದರರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಬದುಕಲು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ.
6.68.20
देवा हि मां हसिष्यन्ति दृष्ट्वा पूर्वापकारिणम्।
कथमिन्द्रं जयिष्यामि कुम्भकर्ण हते त्वयि ॥ ६.६८.२० ॥
ಹಿಂದೆ ಅವರಿಗೆ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ನಗುವರು. ಕುಂಭಕರ್ಣ, ನೀನು ಹತನಾದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲಲಿ?
6.68.21
तदिदं मामनुप्राप्तं विभीषणवचः शुभम्।
यदज्ञानान्मया तस्य न गृहीतं महात्मनः ॥ ६.६८.२१ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ವಿಭೀಷಣನ ಆ ಶುಭವಚನಗಳನ್ನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಈಗ ಅವು ನನಗೆ ಬಂದೊದಗಿವೆ.
6.68.22
विभीषणवचस्तावत् कुम्भकर्णप्रहस्तयोः।
विनाशोऽयं समुत्पन्नो मां व्रीडयति दारुणः ॥ ६.६८.२२ ॥
ವಿಭೀಷಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಡಿ; ಕುಂಭಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಹಸ್ತರ ನಾಶದಿಂದ ಈ ಭೀಕರ ವಿನಾಶ ಉಂಟಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನಾಚಿಕೆಗೀಡು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
6.68.23
तस्यायं कर्मणः प्राप्तो विपाको मम शोकदः।
यन्मया धार्मिकः श्रीमान् स निरस्तो विभीषणः ॥ ६.६८.२३ ॥
ನಾನು ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಆದ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ ನನ್ನ ಆ ಕರ್ಮದ ಶೋಕದಾಯಕ ಫಲ ಈಗ ನನಗೆ ಬಂದಿದೆ.
6.68.24
कृपणमतीव विलप्य कुम्भकर्णम्।
न्यपतदपि दशाननो भृशार्त-
स्तमनुजमिन्द्ररिपुं हतं विदित्वा ॥ ६.६८.२४ ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ದೀನವಾಗಿ ಅಳಿದು, ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾದ ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಹತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅತಿ ದುಃಖಿತನಾದ ದಶಾನನನೂ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದನು.