ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.68.1
कुम्भकर्णं हतं दृष्ट्वा राघवेण महात्मना।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ॥ ६.६८.१ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଘବ (ରାମ) ଦ୍ୱାରା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ହତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ରାବଣଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
6.68.2
राजन् स कालसंकाशः संयुक्तः कालकर्मणा।
विद्राव्य वानरीं सेनां भक्षयित्वा च वानरान् ॥ ६.६८.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! କାଳସଦୃଶ ସେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କାଳକର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବାନରସେନାକୁ ଭଗାଇ ଏବଂ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଖାଇ ଦେଲା।
6.68.3
प्रतपित्वा मुहूर्तं तु प्रशान्तो रामतेजसा।
कायेनार्धप्रविष्टेन समुद्रं भीमदर्शनम् ॥ ६.६८.३ ॥
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ତାପ ଦେଇ ରାମଙ୍କ ତେଜରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମୁଦ୍ରରେ ଅଧା ଶରୀର ପ୍ରବେଶ କରାଇ (ପଡ଼ି ରହିଲା)।
6.68.4
निकृत्तनासाकर्णेन विक्षरद्रुधिरेण च।
रुद्ध्वा द्वारं शरीरेण लङ्कायाः पर्वतोपमः ॥ ६.६८.४ ॥
ନାକ ଓ କାନ କଟା ହୋଇ, ରକ୍ତ ବହୁଥିବା ସେ ନିଜ ଶରୀରରେ ଲଙ୍କାର ଦ୍ୱାର ରୋଧ କରି ପର୍ବତ ପରି (ପଡ଼ିଥିଲା)।
6.68.5
कुम्भकर्णस्तव भ्राता काकुत्स्थशरपीडितः।
अगण्डभूतो विवृतो दावदग्ध इव द्रुमः ॥ ६.६८.५ ॥
ତୁମ ଭାଇ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)ଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଦାବାନଳରେ ଦଗ୍ଧ ଗଛ ପରି ବିକୃତ ଓ ଖୋଲା ପଡ଼ିଛି।
6.68.6
श्रुत्वा विनिहतं संख्ये कुम्भकर्णं महाबलम्।
रावणः शोकसंतप्तो मुमोह च पपात च ॥ ६.६८.६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ରାବଣ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା।
6.68.7
पितृव्यं निहतं श्रुत्वा देवान्तकनरान्तकौ।
त्रिशिराश्चातिकायश्च रुरुदुः शोकपीडिताः ॥ ६.६८.७ ॥
ଖୁଡ଼ା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ଦେବାନ୍ତକ, ନରାନ୍ତକ, ତ୍ରିଶିରା ଓ ଅତିକାୟ ଶୋକପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ।
6.68.8
भ्रातरं निहतं श्रुत्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
महोदरमहापार्श्वौ शोकाक्रान्तौ बभूवतुः ॥ ६.६८.८ ॥
ଅକ୍ଳିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଇ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି ମହୋଦର ଓ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲେ।
6.68.9
ततः कृच्छ्रात् समासाद्य संज्ञां राक्षसपुङ्गवः।
कुम्भकर्णवधाद् दीनो विललापाकुलेन्द्रियः ॥ ६.६८.९ ॥
ତାପରେ କଷ୍ଟରେ ଚେତନା ଫେରିପାଇ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବଧରେ ଦୀନ ଓ ବିହ୍ୱଳ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ।
6.68.10
हा वीर रिपुदर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल।
त्वं मां विहाय वै दैवाद् यातोऽसि यमसादनम् ॥ ६.६८.१० ॥
ହାୟ ବୀର, ଶତ୍ରୁ ଦର୍ପ ନାଶକାରୀ, ମହାବଳ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ! ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଦୈବବଶରେ ତୁମେ ଯମଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲ।
6.68.11
मम शल्यमनुद्धृत्य बान्धवानां महाबल।
शत्रुसैन्यं प्रताप्यैकः क्व मां संत्यज्य गच्छसि ॥ ६.६८.११ ॥
ହେ ମହାବଳ! ମୋ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ କଣ୍ଟା ନକାଢ଼ି, ଏକା ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ତାପି, ମୋତେ ଛାଡ଼ି ତୁମେ କୁଆଡ଼େ ଯାଉଛ?
6.68.12
इदानीं खल्वहं नास्मि यस्य मे पतितो भुजः।
दक्षिणोऽयं समाश्रित्य न बिभेमि सुरासुरात् ॥ ६.६८.१२ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସେହି ନୁହେଁ, ଯାହାର ଏହି ଡାହାଣ ବାହୁ ପଡ଼ିଗଲା; ଏହାରି ଆଶ୍ରୟରେ ମୁଁ ଦେବାସୁରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁ ନଥିଲି।
6.68.13
कथमेवंविधो वीरो देवदानवदर्पहा।
कालाग्निप्रतिमो ह्यद्य राघवेण रणे हतः ॥ ६.६८.१३ ॥
ଦେବ-ଦାନବଙ୍କ ଦର୍ପ ଚୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ, କାଳାଗ୍ନି ସଦୃଶ ଏପରି ବୀର ଆଜି ରଣରେ ରାଘବଙ୍କ ହାତରେ କିପରି ହତ ହେଲେ?
6.68.14
यस्य ते वज्रनिष्पेषो न कुर्याद् व्यसनं सदा।
स कथं रामबाणार्तः प्रसुप्तोऽसि महीतले ॥ ६.६८.१४ ॥
ତୁମ ବଜ୍ରର ଆଘାତ କେବେ କାହାକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇନାହିଁ; ସେହି ତୁମେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ କିପରି ଶୋଇଛ?
6.68.15
एते देवगणाः सार्धमृषिभिर्गगने स्थिताः।
निहतं त्वां रणे दृष्ट्वा निनदन्ति प्रहर्षिताः ॥ ६.६८.१५ ॥
ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଆକାଶରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦେବଗଣ ତୁମକୁ ରଣରେ ହତ ଦେଖି ହର୍ଷରେ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।
6.68.16
ध्रुवमद्यैव संहृष्टा लब्धलक्षाः प्लवंगमाः।
आरोक्ष्यन्तीह दुर्गाणि लङ्काद्वाराणि सर्वशः ॥ ६.६८.१६ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ଆଜି ହିଁ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥିବା ହର୍ଷିତ ବାନରମାନେ ଲଙ୍କାର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗ ଓ ଦ୍ୱାରରେ ଚଢ଼ିବେ।
6.68.17
राज्येन नास्ति मे कार्यं किं करिष्यामि सीतया।
कुम्भकर्णविहीनस्य जीविते नास्ति मे मतिः ॥ ६.६८.१७ ॥
ରାଜ୍ୟରେ ମୋର କ'ଣ କାମ? ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ବିନା ମୋର ବଞ୍ଚିବାର ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ।
6.68.18
यद्यहं भ्रातृहन्तारं न हन्मि युधि राघवम्।
ननु मे मरणं श्रेयो न चेदं व्यर्थजीवितम् ॥ ६.६८.१८ ॥
ଯଦି ମୁଁ ଭ୍ରାତୃହନ୍ତା ରାଘବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ନ କରେ, ତେବେ ମୋର ମରଣ ହିଁ ଶ୍ରେୟ; ଏହି ବ୍ୟର୍ଥ ଜୀବନ ନୁହେଁ।
6.68.19
अद्यैव तं गमिष्यामि देशं यत्रानुजो मम।
नहि भ्रातॄन् समुत्सृज्य क्षणं जीवितुमुत्सहे ॥ ६.६८.१९ ॥
ଆଜି ହିଁ ମୁଁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବି ଯେଉଁଠି ମୋ ସାନ ଭାଇ ଅଛନ୍ତି। ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏକ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିବାର ସାହସ ମୋର ନାହିଁ।
6.68.20
देवा हि मां हसिष्यन्ति दृष्ट्वा पूर्वापकारिणम्।
कथमिन्द्रं जयिष्यामि कुम्भकर्ण हते त्वयि ॥ ६.६८.२० ॥
ପୂର୍ବରୁ ସେମାନଙ୍କର ଅପକାରୀ ମୋତେ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ହସିବେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ହତ ହେବା ପରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କିପରି ଜିତିବି?
6.68.21
तदिदं मामनुप्राप्तं विभीषणवचः शुभम्।
यदज्ञानान्मया तस्य न गृहीतं महात्मनः ॥ ६.६८.२१ ॥
ମହାତ୍ମା ବିଭୀଷଣଙ୍କର ସେହି ଶୁଭ ବଚନକୁ ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲି; ଏବେ ତାହା ମୋ ଉପରେ ଆସି ପଡ଼ିଛି।
6.68.22
विभीषणवचस्तावत् कुम्भकर्णप्रहस्तयोः।
विनाशोऽयं समुत्पन्नो मां व्रीडयति दारुणः ॥ ६.६८.२२ ॥
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ବଚନ ଏବେ ରହୁ; କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କ ବିନାଶରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଘଟିଛି, ଯାହା ମୋତେ ଲଜ୍ଜିତ କରୁଛି।
6.68.23
तस्यायं कर्मणः प्राप्तो विपाको मम शोकदः।
यन्मया धार्मिकः श्रीमान् स निरस्तो विभीषणः ॥ ६.६८.२३ ॥
ମୁଁ ଧାର୍ମିକ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ବାହାର କରିଦେଲି; ସେହି କର୍ମର ଏହି ଶୋକଦାୟକ ଫଳ ମୋତେ ମିଳିଛି।
6.68.24
कृपणमतीव विलप्य कुम्भकर्णम्।
न्यपतदपि दशाननो भृशार्त-
स्तमनुजमिन्द्ररिपुं हतं विदित्वा ॥ ६.६८.२४ ॥
କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ ଅତି ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁ ଆପଣା ସାନ ଭାଇ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ଅତି ବ୍ୟଥିତ ଦଶାନନ ମଧ୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।