ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.69.1
एवं विलपमानस्य रावणस्य दुरात्मनः।
श्रुत्वा शोकाभिभूतस्य त्रिशिरा वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.६९.१ ॥
ಹೀಗೆ ಶೋಕದಿಂದ ಮುಳುಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದುರಾತ್ಮ ರಾವಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತ್ರಿಶಿರನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.69.2
एवमेव महावीर्यो हतो नस्तातमध्यमः।
न तु सत्पुरुषा राजन् विलपन्ति यथा भवान् ॥ ६.६९.२ ॥
ನಮ್ಮ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ಮಧ್ಯಮ ಸಹೋದರನು ಹೀಗೆಯೇ ಹತನಾದನು; ಆದರೆ ಓ ರಾಜನೇ, ಸತ್ಪುರುಷರು ನಿಮ್ಮಂತೆ ಪ್ರಲಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.69.3
नूनं त्रिभुवनस्यापि पर्याप्तस्त्वमसि प्रभो।
स कस्मात् प्राकृत इव शोचस्यात्मानमीदृशम् ॥ ६.६९.३ ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ನೀವು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಸಮರ್ಥರು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ನಿಮಗಾಗಿಯೇ ಹೀಗೆ ಏಕೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತೀರಿ?
6.69.4
ब्रह्मदत्तास्ति ते शक्तिः कवचं सायको धनुः।
सहस्रखरसंयुक्तो रथो मेघसमस्वनः ॥ ६.६९.४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮದೇವನು ನೀಡಿದ ಶಕ್ತಿ, ಕವಚ, ಬಾಣ, ಧನುಸ್ಸು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿವೆ; ಸಾವಿರ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ, ಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ರಥವೂ ಇದೆ.
6.69.5
त्वयासकृद्धि शस्त्रेण विशस्ता देवदानवाः।
स सर्वायुधसम्पन्नो राघवं शास्तुमर्हसि ॥ ६.६९.५ ॥
ನೀವು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವದಾನವರನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಸೋಲಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಸರ್ವಾಯುಧ ಸಂಪನ್ನರಾದ ನೀವು ರಾಘವನನ್ನು (ರಾಮನನ್ನು) ದಂಡಿಸಲು ಅರ್ಹರು.
6.69.6
कामं तिष्ठ महाराज निर्गमिष्याम्यहं रणे।
उद्धरिष्यामि ते शत्रून् गरुडः पन्नगानिव ॥ ६.६९.६ ॥
ಮಹಾರಾಜರೇ, ನೀವು ಇರಿ; ನಾನು ರಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಗರುಡನು ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯುತ್ತೇನೆ.
6.69.7
शम्बरो देवराजेन नरको विष्णुना यथा।
तथाद्य शयिता रामो मया युधि निपातितः ॥ ६.६९.७ ॥
ದೇವೇಂದ್ರನು ಶಂಬರನನ್ನು, ವಿಷ್ಣುವು ನರಕನನ್ನು ಕೊಂದಂತೆ, ಇಂದು ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾನೆ.
6.69.8
श्रुत्वा त्रिशिरसो वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः।
पुनर्जातमिवात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥ ६.६९.८ ॥
ತ್ರಿಶಿರನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾಲಪ್ರೇರಿತನಾದ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪ ರಾವಣನು ತನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿದವನಂತೆ ಭಾವಿಸಿದನು.
6.69.9
श्रुत्वा त्रिशिरसो वाक्यं देवान्तकनरान्तकौ।
अतिकायश्च तेजस्वी बभूवुर्युद्धहर्षिताः ॥ ६.६९.९ ॥
ತ್ರಿಶಿರನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಾಂತಕ, ನರಾಂತಕ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ವಿ ಅತಿಕಾಯರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿತರಾದರು.
6.69.10
ततोऽहमहमित्येवं गर्जन्तो नैर्ऋतर्षभाः।
रावणस्य सुता वीराः शक्रतुल्यपराक्रमाः ॥ ६.६९.१० ॥
ಆಗ 'ನಾನು, ನಾನು' ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ರಾವಣನ ವೀರ ಪುತ್ರರು, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು.
6.69.11
अन्तरिक्षगताः सर्वे सर्वे मायाविशारदाः।
सर्वे त्रिदशदर्पघ्नाः सर्वे समरदुर्मदाः ॥ ६.६९.११ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ದೇವತೆಗಳ ದರ್ಪವನ್ನು ಮುರಿಯುವವರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತರು.
6.69.12
सर्वे सुबलसम्पन्नाः सर्वे विस्तीर्णकीर्तयः।
सर्वे समरमासाद्य न श्रूयन्ते स्म निर्जिताः ॥ ६.६९.१२ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು, ಎಲ್ಲರೂ ವಿಶಾಲ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವರು; ಆದರೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಸೋತು, ಮತ್ತೆ ಕೇಳಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.
6.69.13
देवैरपि सगन्धर्वैः सकिंनरमहोरगैः।
सर्वेऽस्त्रविदुषो वीराः सर्वे युद्धविशारदाः।
सर्वे प्रवरविज्ञानाः सर्वे लब्धवरास्तथा ॥ ६.६९.१३ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಂದಲೂ, ಗಂಧರ್ವರಿಂದಲೂ, ಕಿನ್ನರರಿಂದಲೂ, ಮಹೋರಗರಿಂದಲೂ (ಜಯಿಸಲಾಗದವರು). ಎಲ್ಲರೂ ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಶಲರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವರು, ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರು.
6.69.14
स तैस्तथा भास्करतुल्यवर्चसैः
सुतैर्वृतः शत्रुबलश्रियार्दनैः।
रराज राजा मघवान् यथामरै-
र्वृतो महादानवदर्पनाशनैः ॥ ६.६९.१४ ॥
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಗಳೂ, ಶತ್ರುಬಲ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರೂ ಆದ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಜನು, ಮಹಾದಾನವರ ದರ್ಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
6.69.15
स पुत्रान् सम्परिष्वज्य भूषयित्वा च भूषणैः।
आशीर्भिश्च प्रशस्ताभिः प्रेषयामास वै रणे ॥ ६.६९.१५ ॥
ಅವನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಶುಭಾಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.69.16
युद्धोन्मत्तं च मत्तं च भ्रातरौ चापि रावणः।
रक्षणार्थं कुमाराणां प्रेषयामास संयुगे ॥ ६.६९.१६ ॥
ರಾವಣನು ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತ ಮತ್ತು ಮತ್ತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರನ್ನೂ ರಾಜಕುಮಾರರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
6.69.17
तेऽभिवाद्य महात्मानं रावणं लोकरावणम्।
कृत्वा प्रदक्षिणं चैव महाकायाः प्रतस्थिरे ॥ ६.६९.१७ ॥
ಆ ಮಹಾಕಾಯರು ಲೋಕವನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುವ ಮಹಾತ್ಮ ರಾವಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊರಟರು.
6.69.18
सर्वौषधीभिर्गन्धैश्च समालभ्य महाबलाः।
निर्जग्मुर्नैर्ऋतश्रेष्ठाः षडेते युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ६.६९.१८ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಲೇಪಿತರಾದ ಆ ಮಹಾಬಲರು, ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಯುದ್ಧಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾದ ಆರು ಮಂದಿ ಹೊರಟರು.
6.69.19
त्रिशिराश्चातिकायश्च देवान्तकनरान्तकौ।
महोदरमहापार्श्वौ निर्जग्मुः कालचोदिताः ॥ ६.६९.१९ ॥
ತ್ರಿಶಿರ, ಅತಿಕಾಯ, ದೇವಾಂತಕ, ನರಾಂತಕ, ಮಹೋದರ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವರು ಕಾಲಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಹೊರಟರು.
6.69.20
ततः सुदर्शनं नागं नीलजीमूतसंनिभम्।
ऐरावतकुले जातमारुरोह महोदरः ॥ ६.६९.२० ॥
ಆಗ ಮಹೋದರನು ನೀಲಮೇಘದಂತಿದ್ದ, ಐರಾವತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸುದರ್ಶನ ಎಂಬ ಆನೆಯನ್ನು ಏರಿದನು.
6.69.21
सर्वायुधसमायुक्तस्तूणीभिश्चाप्यलंकृतः।
रराज गजमास्थाय सवितेवास्तमूर्धनि ॥ ६.६९.२१ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಆನೆಯನ್ನೇರಿ ಅಸ್ತಾಚಲ ಶಿಖರದ ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
6.69.22
हयोत्तमसमायुक्तं सर्वायुधसमाकुलम्।
आरुरोह रथश्रेष्ठं त्रिशिरा रावणात्मजः ॥ ६.६९.२२ ॥
ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ, ಸರ್ವ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ರಾವಣನ ಮಗ ತ್ರಿಶಿರನು ಏರಿದನು.
6.69.23
त्रिशिरा रथमास्थाय विरराज धनुर्धरः।
सविद्युदुल्कः सज्वालः सेन्द्रचाप इवाम्बुदः ॥ ६.६९.२३ ॥
ಬಿಲ್ಲುಧಾರಿ ತ್ರಿಶಿರನು ರಥವನ್ನೇರಿ, ಮಿಂಚು, ಉಲ್ಕೆ, ಜ್ವಾಲೆ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನೊಂದಿಗಿನ ಮೇಘದಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
6.69.24
त्रिभिः किरीटैस्त्रिशिराः शुशुभे स रथोत्तमे।
हिमवानिव शैलेन्द्रस्त्रिभिः काञ्चनपर्वतैः ॥ ६.६९.२४ ॥
ಮೂರು ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ತ್ರಿಶಿರನು ಆ ಉತ್ತಮ ರಥದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿದನು, ಮೂರು ಸುವರ್ಣ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತರಾಜನಂತೆ.
6.69.25
अतिकायोऽतितेजस्वी राक्षसेन्द्रसुतस्तदा।
आरुरोह रथश्रेष्ठं श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥ ६.६९.२५ ॥
ಅತಿಕಾಯ, ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಮಗನು ಆಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನೇರಿದನು; ಅವನು ಎಲ್ಲ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.
6.69.26
सुचक्राक्षं सुसंयुक्तं स्वनुकर्षं सुकूबरम्।
तूणीबाणासनैर्दीप्तं प्रासासिपरिघाकुलम् ॥ ६.६९.२६ ॥
ಒಳ್ಳೆಯ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚು ಉಳ್ಳದ್ದು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಹಗ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ನೊಗವುಳ್ಳದ್ದು, ಬತ್ತಳಿಕೆ, ಬಾಣ, ಬಿಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವುದು, ಈಟಿ, ಖಡ್ಗ, ಪರಿಘಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು.
6.69.27
स काञ्चनविचित्रेण किरीटेन विराजता।
भूषणैश्च बभौ मेरुः प्रभाभिरिव भासयन् ॥ ६.६९.२७ ॥
ಚಿನ್ನದಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟದಿಂದಲೂ ಆಭರಣಗಳಿಂದಲೂ ಅವನು ಮೇರು ಪರ್ವತದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು, ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ.
6.69.28
स रराज रथे तस्मिन् राजसूनुर्महाबलः।
वृतो नैर्ऋतशार्दूलैर्वज्रपाणिरिवामरैः ॥ ६.६९.२८ ॥
ಆ ರಥದಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರನು, ಮಹಾಬಲನು, ರಾಕ್ಷಸ ಹುಲಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ವಜ್ರಹಸ್ತನಾದ ಇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
6.69.29
हयमुच्चैःश्रवःप्रख्यं श्वेतं कनकभूषणम्।
मनोजवं महाकायमारुरोह नरान्तकः ॥ ६.६९.२९ ॥
ಉಚ್ಚೈಶ್ರವಸ್ಸಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯದಾದ, ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳುಳ್ಳ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ನರಾಂತಕನು ಏರಿದನು.
6.69.30
गृहीत्वा प्रासमुल्काभं विरराज नरान्तकः।
शक्तिमादाय तेजस्वी गुहः शिखिगतो यथा ॥ ६.६९.३० ॥
ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಈಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನರಾಂತಕನು ಶೋಭಿಸಿದನು; ತೇಜಸ್ವಿ ಗುಹನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಂತೆ.
6.69.31
देवान्तकः समादाय परिघं हेमभूषणम्।
परिगृह्य गिरिं दोर्भ्यां वपुर्विष्णोर्विडम्बयन् ॥ ६.६९.३१ ॥
ದೇವಾಂತಕನು ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರವುಳ್ಳ ಪರಿಘವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು; ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಪರ್ವತಶಿಖರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾ ತೋರಿದನು.
6.69.32
महापार्श्वो महातेजा गदामादाय वीर्यवान्।
विरराज गदापाणिः कुबेर इव संयुगे ॥ ६.६९.३२ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನು ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
6.69.33
ते प्रतस्थुर्महात्मानोऽमरावत्याः सुरा इव।
तान् गजैश्च तुरङ्गैश्च रथैश्चाम्बुदनिःस्वनैः ॥ ६.६९.३३ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಅಮರಾವತಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು; ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯ ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಹೊರಟರು.
6.69.34
अनूत्पेतुर्महात्मानो राक्षसाः प्रवरायुधाः।
ते विरेजुर्महात्मानः कुमाराः सूर्यवर्चसः ॥ ६.६९.३४ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸರು ಉತ್ತಮ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಹಿಂದೆ ಎದ್ದರು; ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿ ಕುಮಾರರಂತೆ ಹೊಳೆದರು.
6.69.35
किरीटिनः श्रिया जुष्टा ग्रहा दीप्ता इवाम्बरे।
प्रगृहीता बभौ तेषां शस्त्राणामवलिः सिता ॥ ६.६९.३५ ॥
ಕಿರೀಟಧಾರಿಗಳಾದ ಅವರು ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಗ್ರಹಗಳಂತೆ ಇದ್ದರು; ಅವರು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಆಯುಧಗಳ ಬಿಳಿಯ ಸಾಲು ಹೊಳೆಯಿತು.
6.69.36
शरदभ्रप्रतीकाशा हंसावलिरिवाम्बरे।
मरणं वापि निश्चित्य शत्रूणां वा पराजयम् ॥ ६.६९.३६ ॥
ಶರತ್ಕಾಲದ ಮೋಡಗಳಂತೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳ ಸಾಲಿನಂತೆ (ಅವರು ಇದ್ದರು); ಮರಣವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳ ಸೋಲನ್ನೋ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡು (ಮುನ್ನಡೆದರು).
6.69.37
जगर्जुश्च प्रणेदुश्च चिक्षिपुश्चापि सायकान् ॥ ६.६९.३७ ॥
ಅವರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು, ಕೂಗಿದರು, ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ಎಸೆದರು.
6.69.38
जगृहुश्च महात्मानो निर्यान्तो युद्धदुर्मदाः।
क्ष्वेडितास्फोटितानां वै संचचालेव मेदिनी ॥ ६.६९.३८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಹೊರಬಂದು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದರು; ಅವರ ಗರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ತಟ್ಟುವ ಸದ್ದಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ನಡುಗಿದಂತಾಯಿತು.
6.69.39
रक्षसां सिंहनादैश्च संस्फोटितमिवाम्बरम्।
तेऽभिनिष्क्रम्य मुदिता राक्षसेन्द्रा महाबलाः ॥ ६.६९.३९ ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ಸಿಂಹನಾದಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವೇ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಆಗ ಆ ಮಹಾಬಲಿ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.
6.69.40
ददृशुर्वानरानीकं समुद्यतशिलानगम्।
हरयोऽपि महात्मानो ददृशू राक्षसं बलम् ॥ ६.६९.४० ॥
ಬಂಡೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದರು; ಮಹಾತ್ಮರಾದ ವಾನರರೂ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರು.
6.69.41
हस्त्यश्वरथसम्बाधं किङ्किणीशतनादितम्।
नीलजीमूतसंकाशं समुद्यतमहायुधम् ॥ ६.६९.४१ ॥
ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನೂರಾರು ಗಂಟೆಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಾ, ನೀಲಮೇಘದಂತೆ, ಮಹಾಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಸೇನೆ.
6.69.42
दीप्तानलरविप्रख्यैर्नैर्ऋतैः सर्वतो वृतम्।
तद् दृष्ट्वा बलमायातं लब्धलक्षाः प्लवङ्गमाः ॥ ६.६९.४२ ॥
ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೈರೃತರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುತ್ತುವರಿದು ಬರುತ್ತಿರುವ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಗುರಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ವಾನರರು (ಸಿದ್ಧರಾದರು).
6.69.43
समुद्यतमहाशैलाः सम्प्रणेदुर्मुहुर्मुहुः।
अमृष्यमाणा रक्षांसि प्रतिनर्दन्त वानराः ॥ ६.६९.४३ ॥
ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ವಾನರರು ಪದೇ ಪದೇ ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ಸಹಿಸದೆ ವಾನರರು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದರು.
6.69.44
ततः समुत्कृष्टरवं निशम्य
रक्षोगणा वानरयूथपानाम्।
अमृष्यमाणाः परहर्षमुग्रं
महाबला भीमतरं प्रणेदुः ॥ ६.६९.४४ ॥
ಆಗ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳ ಜೋರಾದ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎದುರಾಳಿಗಳ ಉಗ್ರ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಸಹಿಸದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸಗಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದವು.
6.69.45
ते राक्षसबलं घोरं प्रविश्य हरियूथपाः।
विचेरुरुद्यतैः शैलैर्नगाः शिखरिणो यथा ॥ ६.६९.४५ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಆ ವಾನರ ಯೂಥಪತಿಗಳು, ಶಿಖರಗಳುಳ್ಳ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ, ಎತ್ತಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು.
6.69.46
केचिदाकाशमाविश्य केचिदुर्व्यां प्लवङ्गमाः।
रक्षःसैन्येषु संक्रुद्धाः केचिद् द्रुमशिलायुधाः ॥ ६.६९.४६ ॥
ಕೆಲವು ವಾನರರು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದರು, ಕೆಲವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ರಾಕ್ಷಸ ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ರುದ್ಧರಾದ ಕೆಲವರು ಮರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಆಯುಧಗಳಾಗಿ ಹಿಡಿದರು.
6.69.47
द्रुमांश्च विपुलस्कन्धान् गृह्य वानरपुङ्गवाः।
तद् युद्धमभवद् घोरं रक्षोवानरसंकुलम् ॥ ६.६९.४७ ॥
ವಿಶಾಲ ಕಾಂಡಗಳ ಮರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು. ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ವಾನರರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಯುದ್ಧ ಭಯಂಕರವಾಯಿತು.
6.69.48
ते पादपशिलाशैलैश्चक्रुर्वृष्टिमनूपमाम्।
बाणौघैर्वार्यमाणाश्च हरयो भीमविक्रमाः ॥ ६.६९.४८ ॥
ಆ ವಾನರರು ಮರಗಳು, ಶಿಲೆಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಅಪ್ರತಿಮ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದರು. ಬಾಣಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ವಾನರರು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಿಲ್ಲ.
6.69.49
सिंहनादान् विनेदुश्च रणे राक्षसवानराः।
शिलाभिश्चूर्णयामासुर्यातुधानान् प्लवङ्गमाः ॥ ६.६९.४९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ವಾನರರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು; ಜಿಗಿಯುವ ವಾನರರು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಯಾತುಧಾನರನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದರು.
6.69.50
निर्जघ्नुः संयुगे क्रुद्धाः कवचाभरणावृतान्।
केचिद् रथगतान् वीरान् गजवाजिगतानपि ॥ ६.६९.५० ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ವಾನರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕವಚ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾದ ವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ರಥ, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ವೀರರನ್ನೂ ಕೊಂದರು.
6.69.51
निर्जघ्नुः सहसाऽऽप्लुत्य यातुधानान् प्लवङ्गमाः।
शैलशृङ्गान्विताङ्गास्ते मुष्टिभिर्वान्तलोचनाः ॥ ६.६९.५१ ॥
ವಾನರರು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಜಿಗಿದು ಯಾತುಧಾನರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಅವರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಿದ್ದವು, ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು, ಕಣ್ಣುಗಳು ತಿರುಗಿದ್ದವು.
6.69.52
चेलुः पेतुश्च नेदुश्च तत्र राक्षसपुङ्गवाः।
राक्षसाश्च शरैस्तीक्ष्णैर्बिभिदुः कपिकुञ्जरान् ॥ ६.६९.५२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅಲುಗಾಡಿದರು, ಬಿದ್ದರು, ಗರ್ಜಿಸಿದರು; ರಾಕ್ಷಸರು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕಪಿಕುಂಜರರನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದರು.
6.69.53
शूलमुद्गरखड्गैश्च जघ्नुः प्रासैश्च शक्तिभिः।
अन्योन्यं पातयामासुः परस्परजयैषिणः ॥ ६.६९.५३ ॥
ಶೂಲ, ಗದೆ, ಖಡ್ಗ, ಪ್ರಾಸ, ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು; ಪರಸ್ಪರ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬೀಳಿಸಿದರು.
6.69.54
रिपुशोणितदिग्धाङ्गास्तत्र वानरराक्षसाः।
ततः शैलैश्च खड्गैश्च विसृष्टैर्हरिराक्षसैः ॥ ६.६९.५४ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ರಕ್ತದಿಂದ ಮೈ ತೋಯ್ದ ವಾನರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿದ್ದರು; ಬಳಿಕ ವಾನರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಎಸೆದ ಪರ್ವತಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಗಳಿಂದ (ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯಿತು).
6.69.55
मुहूर्तेनावृता भूमिरभवच्छोणितोक्षिता।
विकीर्णैः पर्वताकारै रक्षोभिरभिमर्दितैः।
आसीद् वसुमती पूर्णा तदा युद्धमदान्वितैः ॥ ६.६९.५५ ॥
ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದುಹೋಯಿತು. ಯುದ್ಧಮದದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪರ್ವತಾಕಾರದ ರಾಕ್ಷಸರು ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದು ಮರ್ದಿತರಾಗಿ ಭೂಮಿ ಆಗ ತುಂಬಿತು.
6.69.56
आक्षिप्ताः क्षिप्यमाणाश्च भग्नशैलाश्च वानराः।
पुनरङ्गैस्तदा चक्रुरासन्ना युद्धमद्भुतम् ॥ ६.६९.५६ ॥
ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದವರು, ಮುರಿದ ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಾನರರು ಮತ್ತೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಅಂಗಗಳಿಂದಲೇ ಆಗ ಅದ್ಭುತ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
6.69.57
वानरान् वानरैरेव जघ्नुस्ते नैर्ऋतर्षभाः।
राक्षसान् राक्षसैरेव जघ्नुस्ते वानरा अपि ॥ ६.६९.५७ ॥
ನೈರೃತ ವೀರರು ವಾನರರನ್ನು ವಾನರರಿಂದಲೇ ಕೊಂದರು; ವಾನರರು ಕೂಡ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದಲೇ ಕೊಂದರು.
6.69.58
आक्षिप्य च शिलाः शैलाञ्जघ्नुस्ते राक्षसास्तदा।
तेषां चाच्छिद्य शस्त्राणि जघ्नू रक्षांसि वानराः ॥ ६.६९.५८ ॥
ರಾಕ್ಷಸರು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಎಸೆದು ಆಗ ಹೊಡೆದರು; ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ವಾನರರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದರು.
6.69.59
निर्जघ्नुः शैलशृङ्गैश्च बिभिदुश्च परस्परम्।
सिंहनादान् विनेदुश्च रणे राक्षसवानराः ॥ ६.६९.५९ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಅವರು ಕೊಂದರು; ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಇರಿದರು; ರಣದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ವಾನರರು ಸಿಂಹನಾದ ಮಾಡಿದರು.
6.69.60
छिन्नवर्मतनुत्राणा राक्षसा वानरैर्हताः।
रुधिरं प्रसृतास्तत्र रससारमिव द्रुमाः ॥ ६.६९.६० ॥
ಕವಚ ಮತ್ತು ದೇಹರಕ್ಷೆ ಕಳಚಿದ ರಾಕ್ಷಸರು ವಾನರರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು; ಮರಗಳು ರಸಸಾರ ಸುರಿಸುವಂತೆ ಅವರು ರಕ್ತ ಹರಿಸುತ್ತ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು.
6.69.61
रथेन च रथं चापि वारणेनापि वारणम्।
हयेन च हयं केचिन्निर्जघ्नुर्वानरा रणे ॥ ६.६९.६१ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಾನರರು ರಥದಿಂದ ರಥವನ್ನೂ, ಆನೆಯಿಂದ ಆನೆಯನ್ನೂ, ಕುದುರೆಯಿಂದ ಕುದುರೆಯನ್ನೂ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದರು.
6.69.62
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च भल्लैश्च निशितैः शरैः।
राक्षसा वानरेन्द्राणां बिभिदुः पादपान् शिलाः ॥ ६.६९.६२ ॥
ರಾಕ್ಷಸರು ಕ್ಷುರಪ್ರ, ಅರ್ಧಚಂದ್ರ, ಭಲ್ಲ ಮುಂತಾದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಾನರ ನಾಯಕರ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸೀಳಿದರು.
6.69.63
विकीर्णाः पर्वतास्तैश्च द्रुमच्छिन्नैश्च संयुगे।
हतैश्च कपिरक्षोभिर्दुर्गमा वसुधाभवत् ॥ ६.६९.६३ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿದರು, ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದರು; ವಾನರ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಶವಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ದುರ್ಗಮವಾಯಿತು.
6.69.64
ते वानरा गर्वितहृष्टचेष्टाः
संग्राममासाद्य भयं विमुच्य।
युद्धं स्म सर्वे सह राक्षसैस्ते
नानायुधाश्चक्रुरदीनसत्त्वाः ॥ ६.६९.६४ ॥
ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ವಾನರರು ರಣರಂಗ ತಲುಪಿ ಭಯವನ್ನು ತೊರೆದು, ನಾನಾ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀನತೆಯಿಲ್ಲದ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
6.69.65
तस्मिन् प्रवृत्ते तुमुले विमर्दे
प्रहृष्यमाणेषु वलीमुखेषु।
निपात्यमानेषु च राक्षसेषु
महर्षयो देवगणाश्च नेदुः ॥ ६.६९.६५ ॥
ಆ ಭೀಕರ ಘೋರ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ವಾನರರು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರಲು, ರಾಕ್ಷಸರು ಬಿದ್ದುರುಳುತ್ತಿರಲು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ದೇವಗಣಗಳೂ ಗರ್ಜಿಸಿದರು.
6.69.66
ततो हयं मारुततुल्यवेग-
मारुह्य शक्तिं निशितां प्रगृह्य।
नरान्तको वानरसैन्यमुग्रं
महार्णवं मीन इवाविवेश ॥ ६.६९.६६ ॥
ಆಗ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಕುದುರೆ ಏರಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನರಾಂತಕನು ಉಗ್ರ ವಾನರ ಸೇನೆಯೊಳಗೆ ಮಹಾಸಾಗರದೊಳಗೆ ಮೀನು ನುಗ್ಗುವಂತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.69.67
स वानरान् सप्त शतानि वीरः
प्रासेन दीप्तेन विनिर्बिभेद।
एकः क्षणेनेन्द्ररिपुर्महात्मा
जघान सैन्यं हरिपुङ्गवानाम् ॥ ६.६९.६७ ॥
ಆ ವೀರನು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಏಳುನೂರು ವಾನರರನ್ನು ಹೊಳೆಯುವ ಈಟಿಯಿಂದ ಇರಿದನು; ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
6.69.68
ददृशुश्च महात्मानं हयपृष्ठप्रतिष्ठितम्।
चरन्तं हरिसैन्येषु विद्याधरमहर्षयः ॥ ६.६९.६८ ॥
ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕುದುರೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ವಾನರ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡಿದರು.
6.69.69
स तस्य ददृशे मार्गो मांसशोणितकर्दमः।
पतितैः पर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृतः ॥ ६.६९.६९ ॥
ಅವನ ಮಾರ್ಗವು ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಕೆಸರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು; ಪರ್ವತಾಕಾರದ ವಾನರರು ಬಿದ್ದು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು.
6.69.70
यावद् विक्रमितुं बुद्धिं चक्रुः प्लवगपुङ्गवाः।
तावदेतानतिक्रम्य निर्बिभेद नरान्तकः ॥ ६.६९.७० ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಯೋಚಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ನರಾಂತಕನು ಇವರನ್ನು ದಾಟಿ ಅವರನ್ನು ಇರಿದನು.
6.69.71
ज्वलन्तं प्रासमुद्यम्य संग्रामाग्रे नरान्तकः।
ददाह हरिसैन्यानि वनानीव विभावसुः ॥ ६.६९.७१ ॥
ಯುದ್ಧದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಈಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನರಾಂತಕನು ವಾನರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಸುಡುವಂತೆ ಸುಟ್ಟನು.
6.69.72
यावदुत्पाटयामासुर्वृक्षान् शैलान् वनौकसः।
तावत् प्रासहताः पेतुर्वज्रकृत्ता इवाचलाः ॥ ६.६९.७२ ॥
ವನವಾಸಿ ವಾನರರು ಮರಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಈಟಿಗಳಿಂದ ಹತರಾದವರು ವಜ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಬಿದ್ದರು.
6.69.73
दिक्षु सर्वासु बलवान् विचचार नरान्तकः।
प्रमृद्नन् सर्वतो युद्धे प्रावृट्काले यथानिलः ॥ ६.६९.७३ ॥
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ನರಾಂತಕನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಮಳೆಗಾಲದ ಗಾಳಿಯಂತೆ (ಶತ್ರುಗಳನ್ನು) ಮರ್ದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
6.69.74
न शेकुर्धावितुं वीरा न स्थातुं स्पन्दितुं भयात्।
उत्पतन्तं स्थितं यान्तं सर्वान् विव्याध वीर्यवान् ॥ ६.६९.७४ ॥
ಭಯದಿಂದ ವೀರರು ಓಡಲಾರದೆ, ನಿಲ್ಲಲಾರದೆ, ಚಲಿಸಲಾರದೆ ಹೋದರು; ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು, ನಿಂತವರನ್ನು, ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಇರಿದನು.
6.69.75
एकेनान्तककल्पेन प्रासेनादित्यतेजसा।
भग्नानि हरिसैन्यानि निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.६९.७५ ॥
ಯಮನಂತಿರುವ, ಸೂರ್ಯತೇಜಸ್ಸಿನ ಒಂದೇ ಈಟಿಯಿಂದ ವಾನರ ಸೇನೆಗಳು ಭಗ್ನಗೊಂಡು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದವು.
6.69.76
वज्रनिष्पेषसदृशं प्रासस्याभिनिपातनम्।
न शेकुर्वानराः सोढुं ते विनेदुर्महास्वनम् ॥ ६.६९.७६ ॥
ವಜ್ರ ಬಡಿದಂತೆ ಇದ್ದ ಆ ಈಟಿಯ ಹೊಡೆತವನ್ನು ವಾನರರು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕೂಗಿದರು.
6.69.77
पततां हरिवीराणां रूपाणि प्रचकाशिरे।
वज्रभिन्नाग्रकूटानां शैलानां पततामिव ॥ ६.६९.७७ ॥
ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ವಾನರ ವೀರರ ರೂಪಗಳು ವಜ್ರದಿಂದ ಶಿಖರಗಳು ಸೀಳಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಕಂಡವು.
6.69.78
ये तु पूर्वं महात्मानः कुम्भकर्णेन पातिताः।
ते स्वस्था वानरश्रेष्ठाः सुग्रीवमुपतस्थिरे ॥ ६.६९.७८ ॥
ಮೊದಲು ಕುಂಭಕರ್ಣನಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠರು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಗ್ರೀವನ ಬಳಿ ಬಂದರು.
6.69.79
प्रेक्षमाणः स सुग्रीवो ददृशे हरिवाहिनीम्।
नरान्तकभयत्रस्तां विद्रवन्तीं यतस्ततः ॥ ६.६९.७९ ॥
ನರಾಂತಕನ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನು ನೋಡಿದನು.
6.69.80
विद्रुतां वाहिनीं दृष्ट्वा स ददर्श नरान्तकम्।
गृहीतप्रासमायान्तं हयपृष्ठप्रतिष्ठितम् ॥ ६.६९.८० ॥
ಓಡುತ್ತಿರುವ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಈಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕುದುರೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ನರಾಂತಕನನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು.
6.69.81
दृष्ट्वोवाच महातेजाः सुग्रीवो वानराधिपः।
कुमारमङ्गदं वीरं शक्रतुल्यपराक्रमम् ॥ ६.६९.८१ ॥
ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಾನರರಾಜ ಸುಗ್ರೀವನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವೀರ ಕುಮಾರ ಅಂಗದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.69.82
गच्छैनं राक्षसं वीरं योऽसौ तुरगमास्थितः।
क्षोभयन्तं हरिबलं क्षिप्रं प्राणैर्वियोजय ॥ ६.६९.८२ ॥
ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ವಾನರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಳವಳಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ವೀರ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಬೇಗನೆ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆಗೆ.
6.69.83
स भर्तुर्वचनं श्रुत्वा निष्पपाताङ्गदस्तदा।
अनीकान्मेघसंकाशादंशुमानिव वीर्यवान् ॥ ६.६९.८३ ॥
ಒಡೆಯನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅಂಗದನು ಆಗ ಮೇಘಸದೃಶವಾದ ಆ ಸೇನೆಯಿಂದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿದನು.
6.69.84
शैलसंघातसंकाशो हरीणामुत्तमोऽङ्गदः।
रराजाङ्गदसंनद्धः सधातुरिव पर्वतः ॥ ६.६९.८४ ॥
ಬೆಟ್ಟಗಳ ರಾಶಿಯಂತೆ ಎತ್ತರನಾದ, ವಾನರರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನಾದ ಅಂಗದನು ಭುಜಕೀರ್ತಿ ಧರಿಸಿ, ಖನಿಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
6.69.85
निरायुधो महातेजाः केवलं नखदंष्ट्रवान्।
नरान्तकमभिक्रम्य वालिपुत्रोऽब्रवीद् वचः ॥ ६.६९.८५ ॥
ಆಯುಧವಿಲ್ಲದ, ಕೇವಲ ಉಗುರು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಾಲಿಪುತ್ರ ಅಂಗದನು ನರಾಂತಕನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.69.86
तिष्ठ किं प्राकृतैरेभिर्हरिभिस्त्वं करिष्यसि।
अस्मिन् वज्रसमस्पर्शं प्रासं क्षिप्र ममोरसि ॥ ६.६९.८६ ॥
ನಿಲ್ಲು! ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾನರರಿಂದ ನೀನು ಏನು ಮಾಡುವೆ? ವಜ್ರಸಮಾನ ಸ್ಪರ್ಶದ ಈ ಈಟಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಎದೆಗೆ ಎಸೆ.
6.69.87
अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा प्रचुक्रोध नरान्तकः।
संदश्य दशनैरोष्ठं निःश्वस्य च भुजंगवत्।
अभिगम्याङ्गदं क्रुद्धो वालिपुत्रं नरान्तकः ॥ ६.६९.८७ ॥
ಅಂಗದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನರಾಂತಕನು ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ತುಟಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿ, ಹಾವಿನಂತೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು, ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ನರಾಂತಕನು ವಾಲಿಪುತ್ರ ಅಂಗದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
6.69.88
स प्रासमाविध्य तदाङ्गदाय
समुज्ज्वलन्तं सहसोत्ससर्ज।
स वालिपुत्रोरसि वज्रकल्पे
बभूव भग्नो न्यपतच्च भूमौ ॥ ६.६९.८८ ॥
ಅವನು ಈಟಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ತಕ್ಷಣ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅದನ್ನು ಅಂಗದನ ಮೇಲೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ಎಸೆದನು. ಅದು ವಾಲಿಪುತ್ರನ ವಜ್ರಸಮಾನ ಎದೆಗೆ ತಗಲಿ ಮುರಿದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು.
6.69.89
तं प्रासमालोक्य तदा विभग्नं
सुपर्णकृत्तोरगभोगकल्पम्।
तलं समुद्यम्य स वालिपुत्र-
स्तुरंगमस्याभिजघान मूर्ध्नि ॥ ६.६९.८९ ॥
ಗರುಡನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸರ್ಪದೇಹದಂತೆ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ಆ ಈಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವಾಲಿಪುತ್ರನು ಅಂಗೈಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕುದುರೆಮುಖನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.69.90
निमग्नपादः स्फुटिताक्षितारो
निष्क्रान्तजिह्वोऽचलसंनिकाशः।
स तस्य वाजी निपपात भूमौ
तलप्रहारेण विकीर्णमूर्धा ॥ ६.६९.९० ॥
ಕಾಲುಗಳು ನೆಲದೊಳಗೆ ಹೂತುಹೋದವು, ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಗಳು ಸಿಡಿದವು, ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಬಿತ್ತು; ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಆ ಕುದುರೆ ಅಂಗೈ ಏಟಿನಿಂದ ತಲೆ ಛಿದ್ರವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು.
6.69.91
नरान्तकः क्रोधवशं जगाम
हतं तुरंगं पतितं समीक्ष्य।
स मुष्टिमुद्यम्य महाप्रभावो
जघान शीर्षे युधि वालिपुत्रम् ॥ ६.६९.९१ ॥
ನರಾಂತಕನು ಕುದುರೆ ಸತ್ತು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪದ ವಶನಾದನು; ಆ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯ ಮಗನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.69.92
अथाङ्गदो मुष्टिविशीर्णमूर्धा
सुस्राव तीव्रं रुधिरं भृशोष्णम्।
मुहुर्विजज्वाल मुमोह चापि
संज्ञां समासाद्य विसिस्मिये च ॥ ६.६९.९२ ॥
ಆಗ ಮುಷ್ಟಿಯ ಏಟಿನಿಂದ ತಲೆ ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ಅಂಗದನಿಂದ ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾದ, ತೀವ್ರ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು; ಅವನು ಪದೇಪದೇ ಉರಿದು ಮೂರ್ಛೆಗೊಂಡನು, ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು.
6.69.93
अथाङ्गदो मृत्युसमानवेगं
संवर्त्य मुष्टिं गिरिशृङ्गकल्पम्।
निपातयामास तदा महात्मा
नरान्तकस्योरसि वालिपुत्रः ॥ ६.६९.९३ ॥
ಆಗ ಮೃತ್ಯುವಿನಂತೆ ವೇಗವುಳ್ಳ ಮಹಾತ್ಮ ವಾಲಿಯ ಮಗ ಅಂಗದನು ಪರ್ವತಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿದು ನರಾಂತಕನ ಎದೆಗೆ ಬಡಿದನು.
6.69.94
स मुष्टिनिर्भिन्ननिमग्नवक्षा
ज्वाला वमन् शोणितदिग्धगात्रः।
नरान्तको भूमितले पपात
यथाचलो वज्रनिपातभग्नः ॥ ६.६९.९४ ॥
ಮುಷ್ಟಿ ಏಟಿನಿಂದ ಎದೆ ಸೀಳಿ ಒಳಗೆ ಹುಗಿದು, ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತ, ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ನರಾಂತಕನು ವಜ್ರಾಘಾತದಿಂದ ಮುರಿದ ಪರ್ವತದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.69.95
तदान्तरिक्षे त्रिदशोत्तमानां
वनौकसां चैव महाप्रणादः।
बभूव तस्मिन् निहतेऽग्र्यवीर्ये
नरान्तके वालिसुतेन संख्ये ॥ ६.६९.९५ ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವನವಾಸಿ ವಾನರರು ಮಹಾ ಘೋಷ ಮಾಡಿದರು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯ ಮಗ ಮಹಾವೀರ ನರಾಂತಕನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ ಹೀಗಾಯಿತು.
6.69.96
अथाङ्गदो राममनःप्रहर्षणं
सुदुष्करं तं कृतवान् हि विक्रमम्।
विसिस्मिये सोऽप्यथ भीमकर्मा
पुनश्च युद्धे स बभूव हर्षितः ॥ ६.६९.९६ ॥
ನಂತರ ಅಂಗದನು ರಾಮನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಭೀಕರ ಕರ್ಮಿಯಾದ ಅವನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು, ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು.