ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.70.1
नरान्तकं हतं दृष्ट्वा चुक्रुशुर्नैर्ऋतर्षभाः।
देवान्तकस्त्रिमूर्धा च पौलस्त्यश्च महोदरः ॥ ६.७०.१ ॥
ನರಾಂತಕನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೂಗಿದರು — ದೇವಾಂತಕ, ತ್ರಿಮೂರ್ಧ, ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹೋದರ.
6.70.2
आरूढो मेघसंकाशं वारणेन्द्रं महोदरः।
वालिपुत्रं महावीर्यमभिदुद्राव वेगवान् ॥ ६.७०.२ ॥
ಮೇಘದಂತಿದ್ದ ಗಜರಾಜನನ್ನು ಏರಿದ ಮಹೋದರನು, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ವಾಲಿಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.70.3
भ्रातृव्यसनसंतप्तस्तदा देवान्तको बली।
आदाय परिघं घोरमङ्गदं समभिद्रवत् ॥ ६.७०.३ ॥
ಸಹೋದರನ ನಾಶದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ ಬಲಶಾಲಿ ದೇವಾಂತಕನು, ಭಯಂಕರ ಪರಿಘವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಂಗದನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.70.4
रथमादित्यसंकाशं युक्तं परमवाजिभिः।
आस्थाय त्रिशिरा वीरो वालिपुत्रमथाभ्यगात् ॥ ६.७०.४ ॥
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳು ಕಟ್ಟಿದ ರಥವನ್ನೇರಿದ ವೀರ ತ್ರಿಶಿರನು ವಾಲಿಪುತ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದನು.
6.70.5
स त्रिभिर्देवदर्पघ्नै राक्षसेन्द्रैरभिद्रुतः।
वृक्षमुत्पाटयामास महाविटपमङ्गदः ॥ ६.७०.५ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಮುರಿದ ಮೂವರು ರಾಕ್ಷಸ ಪ್ರಭುಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಗದನು, ದೊಡ್ಡ ಕೊಂಬೆಗಳ ಒಂದು ಮರವನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದನು.
6.70.6
देवान्तकाय तं वीरश्चिक्षेप सहसाङ्गदः।
महावृक्षं महाशाखं शक्रो दीप्तामिवाशनिम् ॥ ६.७०.६ ॥
ವೀರ ಅಂಗದನು ತಕ್ಷಣ ದೇವಾಂತಕನ ಮೇಲೆ ಆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮಹಾವೃಕ್ಷವನ್ನು ಎಸೆದನು — ಇಂದ್ರನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಜ್ರವನ್ನು ಎಸೆದಂತೆ.
6.70.7
त्रिशिरास्तं प्रचिच्छेद शरैराशीविषोपमैः।
स वृक्षं कृत्तमालोक्य उत्पपात तदाङ्गदः ॥ ६.७०.७ ॥
ತ್ರಿಶಿರನು ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಮರ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅಂಗದನು ಆಗ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು.
6.70.8
स ववर्ष ततो वृक्षान् शिलाश्च कपिकुञ्जरः।
तान् प्रचिच्छेद संक्रुद्धस्त्रिशिरा निशितैः शरैः ॥ ६.७०.८ ॥
ಆಗ ಆ ಕಪಿಕುಂಜರನು ಮರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಳೆಯಂತೆ ಸುರಿಸಿದನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ತ್ರಿಶಿರನು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತುಂಡುತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.70.9
परिघाग्रेण तान् वृक्षान् बभञ्ज स महोदरः।
त्रिशिराश्चाङ्गदं वीरमभिदुद्राव सायकैः ॥ ६.७०.९ ॥
ಮಹೋದರನು ಪರಿಘದ ತುದಿಯಿಂದ ಆ ಮರಗಳನ್ನು ಮುರಿದನು. ತ್ರಿಶಿರನು ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ವೀರ ಅಂಗದನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.70.10
गजेन समभिद्रुत्य वालिपुत्रं महोदरः।
जघानोरसि संक्रुद्धस्तोमरैर्वज्रसंनिभैः ॥ ६.७०.१० ॥
ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ವಾಲಿಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದ ಮಹೋದರನು, ಕೋಪದಿಂದ ವಜ್ರಸದೃಶ ತೋಮರಗಳಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.11
देवान्तकश्च संक्रुद्धः परिघेण तदाङ्गदम्।
उपगम्याभिहत्याशु व्यपचक्राम वेगवान् ॥ ६.७०.११ ॥
ದೇವಾಂತಕನೂ ಕೋಪದಿಂದ ಪರಿಘದಿಂದ ಅಂಗದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೊಡೆದು, ತಕ್ಷಣ ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದನು.
6.70.12
स त्रिभिर्नैर्ऋतश्रेष्ठैर्युगपत् समभिद्रुतः।
न विव्यथे महातेजा वालिपुत्रः प्रतापवान् ॥ ६.७०.१२ ॥
ಮೂವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ವಾಲಿಪುತ್ರನು ಕಂಗೆಡಲಿಲ್ಲ.
6.70.13
स वेगवान् महावेगं कृत्वा परमदुर्जयः।
तलेन समभिद्रुत्य जघानास्य महागजम् ॥ ६.७०.१३ ॥
ಆ ವೇಗವಂತನು, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ, ಅತಿದುರ್ಜಯನಾಗಿ, ಅಂಗೈಯಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಆ ಮಹಾಗಜವನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.70.14
तस्य तेन प्रहारेण नागराजस्य संयुगे।
पेततुर्नयने तस्य विननाश स कुञ्जरः ॥ ६.७०.१४ ॥
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ನಾಗರಾಜನ ಆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅದರ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಕಿತ್ತುಬಿದ್ದವು; ಆ ಕುಂಜರ ನಾಶವಾಯಿತು.
6.70.15
विषाणं चास्य निष्कृष्य वालिपुत्रो महाबलः।
देवान्तकमभिद्रुत्य ताडयामास संयुगे ॥ ६.७०.१५ ॥
ಅದರ ದಂತವನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಮಹಾಬಲನಾದ ವಾಲಿಪುತ್ರನು ದೇವಾಂತಕನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.70.16
स विह्वलस्तु तेजस्वी वातोद्धूत इव द्रुमः।
लाक्षारससवर्णं च सुस्राव रुधिरं महत् ॥ ६.७०.१६ ॥
ಆ ತೇಜಸ್ವಿಯು ಗಾಳಿಗೆ ಅಲುಗಾಡಿದ ಮರದಂತೆ ವಿಹ್ವಲನಾದನು; ಅರಗಿನ ರಸದ ಬಣ್ಣದ ಮಹಾ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು.
6.70.17
अथाश्वास्य महातेजाः कृच्छ्राद् देवान्तको बली।
आविध्य परिघं वेगादाजघान तदाङ्गदम् ॥ ६.७०.१७ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಬಲಶಾಲಿ ದೇವಾಂತಕನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು, ಪರಿಘವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ವೇಗದಿಂದ ಅಂಗದನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
6.70.18
परिघाभिहतश्चापि वानरेन्द्रात्मजस्तदा।
जानुभ्यां पतितो भूमौ पुनरेवोत्पपात ह ॥ ६.७०.१८ ॥
ಪರಿಘದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಾನರೇಂದ್ರನ ಮಗ ಅಂಗದನೂ ಆಗ ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು; ಮತ್ತೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು.
6.70.19
तमुत्पतन्तं त्रिशिरास्त्रिभिर्बाणैरजिह्मगैः।
घोरैर्हरिपतेः पुत्रं ललाटेऽभिजघान ह ॥ ६.७०.१९ ॥
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿದ ಆ ಹರಿಪತಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ತ್ರಿಶಿರನು ಮೂರು ನೇರವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಹಣೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.20
ततोऽङ्गदं परिक्षिप्तं त्रिभिर्नैर्ऋतपुङ्गवैः।
हनूमानथ विज्ञाय नीलश्चापि प्रतस्थतुः ॥ ६.७०.२० ॥
ಆಗ ಅಂಗದನನ್ನು ಮೂವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರು ಸುತ್ತುವರಿದರು; ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ನೀಲನೂ ಮುಂದೆ ನುಗ್ಗಿದರು.
6.70.21
ततश्चिक्षेप शैलाग्रं नीलस्त्रिशिरसे तदा।
तद् रावणसुतो धीमान् बिभेद निशितैः शरैः ॥ ६.७०.२१ ॥
ಆಗ ನೀಲನು ತ್ರಿಶಿರನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪರ್ವತ ಶಿಖರವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಅದನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾವಣಪುತ್ರನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸೀಳಿದನು.
6.70.22
तद्बाणशतनिर्भिन्नं विदारितशिलातलम्।
सविस्फुलिङ्गं सज्वालं निपपात गिरेः शिरः ॥ ६.७०.२२ ॥
ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಂಡೆಯ ತಳ ಸೀಳಿದ ಆ ಪರ್ವತ ಶಿಖರವು ಕಿಡಿ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.
6.70.23
स विजृम्भितमालोक्य हर्षाद् देवान्तको बली।
परिघेणाभिदुद्राव मारुतात्मजमाहवे ॥ ६.७०.२३ ॥
ಜಿಗಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷದಿಂದ ಬಲಶಾಲಿ ದೇವಾಂತಕನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿಘದಿಂದ ವಾಯುಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.70.24
तमापतन्तमुत्पत्य हनूमान् कपिकुञ्जरः।
आजघान तदा मूर्ध्नि वज्रकल्पेन मुष्टिना ॥ ६.७०.२४ ॥
ತನ್ನ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿದವನನ್ನು ಕಪಿಕುಂಜರ ಹನುಮಂತನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ವಜ್ರಸದೃಶ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.25
शिरसि प्राहरद् वीरस्तदा वायुसुतो बली।
नादेनाकम्पयच्चैव राक्षसान् स महाकपिः ॥ ६.७०.२५ ॥
ಆಗ ವೀರನೂ ವಾಯುಪುತ್ರನೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದವನು ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು; ಆ ಮಹಾಕಪಿಯು ತನ್ನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ನಡುಗಿಸಿದನು.
6.70.26
स मुष्टिनिष्पिष्टविभिन्नमूर्धा
निर्वान्तदन्ताक्षिविलम्बिजिह्वः।
देवान्तको राक्षसराजसूनु-
र्गतासुरुर्व्यां सहसा पपात ॥ ६.७०.२६ ॥
ಮುಷ್ಟಿಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ತಲೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಸೀಳಿ, ಹಲ್ಲು ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದು, ನಾಲಿಗೆ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರಲು, ದೇವತೆಗಳ ಅಂತಕನಾದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜಕುಮಾರ ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಸಹಸಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.70.27
तस्मिन् हते राक्षसयोधमुख्ये
महाबले संयति देवशत्रौ।
क्रुद्धस्त्रिशीर्षा निशितास्त्रमुग्रं
ववर्ष नीलोरसि बाणवर्षम् ॥ ६.७०.२७ ॥
ರಾಕ್ಷಸ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಮಹಾಬಲನೂ ದೇವಶತ್ರುವೂ ಆದವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಲು, ಕೋಪಗೊಂಡ ತ್ರಿಶಿರನು ನೀಲನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿತವಾದ ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆದನು.
6.70.28
महोदरस्तु संक्रुद्धः कुञ्जरं पर्वतोपमम्।
भूयः समधिरुह्याशु मन्दरं रश्मिवानिव ॥ ६.७०.२८ ॥
ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಕುಪಿತನಾದ ಮಹೋದರನು, ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಆನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಏರಿದನು; ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕಿರಣವಂತನಾದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.
6.70.29
ततो बाणमयं वर्षं नीलस्योपर्यपातयत्।
गिरौ वर्षं तडिच्चक्रचापवानिव तोयदः ॥ ६.७०.२९ ॥
ಆಗ ಅವನು ನೀಲನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು; ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇಘ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ.
6.70.30
ततः शरौघैरभिवृष्यमाणो
विभिन्नगात्रः कपिसैन्यपालः।
नीलो बभूवाथ विसृष्टगात्रो
विष्टम्भितस्तेन महाबलेन ॥ ६.७०.३० ॥
ಆಗ ಬಾಣಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಸುರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ದೇಹ ಸೀಳಿಹೋದ ಕಪಿಸೇನೆಯ ರಕ್ಷಕ ನೀಲನು, ಆ ಮಹಾಬಲನಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಅಂಗಗಳು ಸಡಿಲಗೊಂಡನು.
6.70.31
ततस्तु नीलः प्रतिलब्धसंज्ञः
शैलं समुत्पाट्य सवृक्षखण्डम्।
ततः समुत्पत्य महोग्रवेगो
महोदरं तेन जघान मूर्ध्नि ॥ ६.७०.३१ ॥
ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ನೀಲನು, ಮರಗಳ ಸಹಿತ ಒಂದು ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಿತ್ತು, ಭಯಂಕರ ವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿ ಅದರಿಂದ ಮಹೋದರನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.32
ततः स शैलाभिनिपातभग्नो
महोदरस्तेन महाद्विपेन।
व्यामोहितो भूमितले गतासुः
पपात वज्राभिहतो यथाद्रिः ॥ ६.७०.३२ ॥
ಆ ಪರ್ವತದ ಪತನದಿಂದ ಪುಡಿಯಾದ ಮಹೋದರನು, ಆ ಮಹಾ ಗಜರೂಪದ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಾಣ ಹೋಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು; ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆದ ಪರ್ವತ ಬೀಳುವಂತೆ.
6.70.33
पितृव्यं निहतं दृष्ट्वा त्रिशिराश्चापमाददे।
हनूमन्तं च संक्रुद्धो विव्याध निशितैः शरैः ॥ ६.७०.३३ ॥
ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ತ್ರಿಶಿರನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು; ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.70.34
स वायुसूनुः कुपितश्चिक्षेप शिखरं गिरेः।
त्रिशिरास्तच्छरैस्तीक्ष्णैर्बिभेद बहुधा बली ॥ ६.७०.३४ ॥
ವಾಯುಪುತ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಪರ್ವತದ ಒಂದು ಶಿಖರವನ್ನು ಎಸೆದನು; ಬಲಶಾಲಿ ತ್ರಿಶಿರನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹಲವು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿದನು.
6.70.35
तद् व्यर्थं शिखरं दृष्ट्वा द्रुमवर्षं तदा कपिः।
विससर्ज रणे तस्मिन् रावणस्य सुतं प्रति ॥ ६.७०.३५ ॥
ಆ ಶಿಖರವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ವಾನರನು, ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾವಣನ ಆ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಮರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
6.70.36
तमापतन्तमाकाशे द्रुमवर्षं प्रतापवान्।
त्रिशिरा निशितैर्बाणैश्चिच्छेद च ननाद च ॥ ६.७०.३६ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮರಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ತ್ರಿಶಿರನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.70.37
हनूमांस्तु समुत्पत्य हयं त्रिशिरसस्तदा।
विददार नखैः क्रुद्धो नागेन्द्रं मृगराडिव ॥ ६.७०.३७ ॥
ಆದರೆ ಹನುಮಂತನು ಆಗ ನೆಗೆದು, ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ತ್ರಿಶಿರನ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಸಿಂಹವು ಗಜರಾಜನನ್ನು ಸೀಳುವಂತೆ ಸೀಳಿದನು.
6.70.38
अथ शक्तिं समासाद्य कालरात्रिमिवान्तकः।
चिक्षेपानिलपुत्राय त्रिशिरा रावणात्मजः ॥ ६.७०.३८ ॥
ನಂತರ ರಾವಣನ ಮಗ ತ್ರಿಶಿರನು ಕಾಲರಾತ್ರಿಯಂತೆ ಅಥವಾ ಯಮನಂತೆ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ವಾಯುಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
6.70.39
दिवः क्षिप्तामिवोल्कां तां शक्तिं क्षिप्तामसङ्गताम्।
गृहीत्वा हरिशार्दूलो बभञ्ज च ननाद च ॥ ६.७०.३९ ॥
ಆಕಾಶದಿಂದ ಬೀಳುವ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಎಸೆದ ಆ ಹತೋಟಿಯಿಲ್ಲದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಾನರಶಾರ್ದೂಲ ಹನುಮಂತನು ಹಿಡಿದು ಮುರಿದು ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.70.40
तां दृष्ट्वा घोरसंकाशां शक्तिं भग्नां हनूमता।
प्रहृष्टा वानरगणा विनेदुर्जलदा यथा ॥ ६.७०.४० ॥
ಹನುಮಂತನಿಂದ ಮುರಿದ ಆ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ವಾನರ ಸಮೂಹಗಳು ಮೋಡಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದವು.
6.70.41
ततः खड्गं समुद्यम्य त्रिशिरा राक्षसोत्तमः।
निचखान तदा खड्गं वानरेन्द्रस्य वक्षसि ॥ ६.७०.४१ ॥
ನಂತರ ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮನಾದ ತ್ರಿಶಿರನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಆಗ ವಾನರೇಂದ್ರನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಇರಿದನು.
6.70.42
खड्गप्रहाराभिहतो हनूमान् मारुतात्मजः।
आजघान त्रिमूर्धानं तलेनोरसि वीर्यवान् ॥ ६.७०.४२ ॥
ಖಡ್ಗದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಅಂಗೈಯಿಂದ ತ್ರಿಶಿರನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.43
स तलाभिहतस्तेन स्रस्तहस्तायुधो भुवि।
निपपात महातेजास्त्रिशिरास्त्यक्तचेतनः ॥ ६.७०.४३ ॥
ಅವನು ಅವನ ತಲಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೈಯ ಆಯುಧ ಜಾರಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ತ್ರಿಶಿರನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
6.70.44
स तस्य पततः खड्गं तमाच्छिद्य महाकपिः।
ननाद गिरिसंकाशस्त्रासयन् सर्वराक्षसान् ॥ ६.७०.४४ ॥
ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಆ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಪರ್ವತಸದೃಶನಾದ ಮಹಾಕಪಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಎಲ್ಲ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸಿದನು.
6.70.45
अमृष्यमाणस्तं घोषमुत्पपात निशाचरः।
उत्पत्य च हनूमन्तं ताडयामास मुष्टिना ॥ ६.७०.४५ ॥
ಆ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಆ ನಿಶಾಚರನು ಮೇಲೆದ್ದು ಜಿಗಿದು, ಹನುಮಂತನನ್ನು ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
6.70.46
तेन मुष्टिप्रहारेण संचुकोप महाकपिः।
कुपितश्च निजग्राह किरीटे राक्षसर्षभम् ॥ ६.७०.४६ ॥
ಆ ಮುಷ್ಟಿಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮಹಾಕಪಿ ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡು, ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕಿರೀಟದಿಂದ ಹಿಡಿದನು.
6.70.47
स तस्य शीर्षाण्यसिना शितेन
किरीटजुष्टानि सकुण्डलानि।
क्रुद्धः प्रचिच्छेद सुतोऽनिलस्य
त्वष्टुः सुतस्येव शिरांसि शक्रः ॥ ६.७०.४७ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ವಾಯುಪುತ್ರನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಅವನ ಕಿರೀಟ-ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದ ತಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಇಂದ್ರನು ತ್ವಷ್ಟೃ ಪುತ್ರನ ತಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ.
6.70.48
तान्यायताक्षाण्यगसंनिभानि
प्रदीप्तवैश्वानरलोचनानि।
पेतुः शिरांसीन्द्ररिपोः पृथिव्यां
ज्योतींषि मुक्तानि यथार्कमार्गात् ॥ ६.७०.४८ ॥
ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರಗಳ, ಪರ್ವತಾಕಾರದ, ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳ ಇಂದ್ರಶತ್ರುವಿನ ತಲೆಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು, ಸೂರ್ಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ಉದುರಿದ ಜ್ಯೋತಿಗಳಂತೆ.
6.70.49
तस्मिन् हते देवरिपौ त्रिशीर्षे
हनूमता शक्रपराक्रमेण।
नेदुः प्लवंगाः प्रचचाल भूमी
रक्षांस्यथो दुद्रुविरे समन्तात् ॥ ६.७०.४९ ॥
ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ತ್ರಿಶಿರನು ಇಂದ್ರನಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಹನುಮಂತನಿಂದ ಹತನಾದಾಗ, ವಾನರರು ಗರ್ಜಿಸಿದರು, ಭೂಮಿ ನಡುಗಿತು, ರಾಕ್ಷಸರು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿದರು.
6.70.50
हतं त्रिशिरसं दृष्ट्वा तथैव च महोदरम्।
हतौ प्रेक्ष्य दुराधर्षौ देवान्तकनरान्तकौ ॥ ६.७०.५० ॥
ತ್ರಿಶಿರನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹೋದರನೂ ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ; ದುರ್ಜಯರಾದ ದೇವಾಂತಕ ಮತ್ತು ನರಾಂತಕರಿಬ್ಬರೂ ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ—
6.70.51
चुकोप परमामर्षी मत्तो राक्षसपुङ्गवः।
जग्राहार्चिष्मतीं चापि गदां सर्वायसीं तदा ॥ ६.७०.५१ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧಿಯಾದ, ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಆಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಬ್ಬಿಣದ, ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡನು.
6.70.52
हेमपट्टपरिक्षिप्तां मांसशोणितफेनिलाम्।
विराजमानां विपुलां शत्रुशोणिततर्पिताम् ॥ ६.७०.५२ ॥
ಚಿನ್ನದ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ನೊರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಹೊಳೆಯುವ, ವಿಶಾಲವಾದ, ಶತ್ರುಗಳ ರಕ್ತದಿಂದ ತೃಪ್ತವಾದ.
6.70.53
तेजसा सम्प्रदीप्ताग्रां रक्तमाल्यविभूषिताम्।
ऐरावतमहापद्मसार्वभौमभयावहाम् ॥ ६.७०.५३ ॥
ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುವ ತುದಿಯುಳ್ಳ, ಕೆಂಪು ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಐರಾವತ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಸಾರ್ವಭೌಮ ದಿಗ್ಗಜಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ.
6.70.54
गदामादाय संक्रुद्धो मत्तो राक्षसपुङ्गवः।
हरीन् समभिदुद्राव युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.७०.५४ ॥
ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಾ ವಾನರರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.70.55
अथर्षभः समुत्पत्य वानरो रावणानुजम्।
मत्तानीकमुपागम्य तस्थौ तस्याग्रतो बली ॥ ६.७०.५५ ॥
ಆಗ ವಾನರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಬಲಶಾಲಿಯು ಜಿಗಿದು, ರಾವಣನ ತಮ್ಮನ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಸೇನೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು.
6.70.56
तं पुरस्तात् स्थितं दृष्ट्वा वानरं पर्वतोपमम्।
आजघानोरसि क्रुद्धो गदया वज्रकल्पया ॥ ६.७०.५६ ॥
ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಆ ವಾನರನನ್ನು ನೋಡಿ ಕುಪಿತನಾದ ಅವನು ವಜ್ರದಂತಿದ್ದ ಗದೆಯಿಂದ ಅವನ ಎದೆಗೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.57
स तयाभिहतस्तेन गदया वानरर्षभः।
भिन्नवक्षाः समाधूतः सुस्राव रुधिरं बहु ॥ ६.७०.५७ ॥
ಆ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನ ಎದೆ ಸೀಳಿತು; ಅವನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿ ಬಹಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
6.70.58
स सम्प्राप्य चिरात् संज्ञामृषभो वानरेश्वरः।
क्रुद्धो विस्फुरमाणौष्ठो महापार्श्वमुदैक्षत ॥ ६.७०.५८ ॥
ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಆ ವಾನರೇಶ್ವರನು, ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿ ಥರಥರನೆ ನಡುಗುತ್ತಿರಲು, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.70.59
स वेगवान् वेगवदभ्युपेत्य
तं राक्षसं वानरवीरमुख्यः।
संवर्त्य मुष्टिं सहसा जघान
बाह्वन्तरे शैलनिकाशरूपः ॥ ६.७०.५९ ॥
ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ವಾನರವೀರರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಾದ, ಪರ್ವತದಂತಹ ರೂಪದ ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಗಿದು ಅವನ ಬಾಹುಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಡೆದನು.
6.70.60
स कृत्तमूलः सहसेव वृक्षः
क्षितौ पपात क्षतजोक्षिताङ्गः।
तां चास्य घोरां यमदण्डकल्पां
गदां प्रगृह्याशु तदा ननाद ॥ ६.७०.६० ॥
ಬೇರು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮರದಂತೆ ಅವನು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು; ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ. ಆಗ ಯಮದಂಡದಂತಹ ಆ ಘೋರ ಗದೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಅವನು ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.70.61
मुहूर्तमासीत् स गतासुकल्पः
प्रत्यागतात्मा सहसा सुरारिः।
उत्पत्य संध्याभ्रसमानवर्ण-
स्तं वारिराजात्मजमाजघान ॥ ६.७०.६१ ॥
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವನು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು; ಬಳಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿದಾಗ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಸಹಸಾ ಎದ್ದು, ಸಂಧ್ಯಾ ಮೇಘದಂತೆ ವರ್ಣದವನಾಗಿ, ಆ ವಾರಿರಾಜಪುತ್ರನನ್ನು (ಹನುಮಂತನನ್ನು) ಹೊಡೆದನು.
6.70.62
स मूर्च्छितो भूमितले पपात
मुहूर्तमुत्पत्य पुनः ससंज्ञः।
तामेव तस्याद्रिवराद्रिकल्पां
गदां समाविध्य जघान संख्ये ॥ ६.७०.६२ ॥
ಅವನು ಮೂರ್ಛೆಹೋಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು; ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತಿರುವ ಅದೇ ಗದೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು.
6.70.63
सा तस्य रौद्रा समुपेत्य देहं
रौद्रस्य देवाध्वरविप्रशत्रोः।
बिभेद वक्षः क्षतजं च भूरि
सुस्राव धात्वम्भ इवाद्रिराजः ॥ ६.७०.६३ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ಗದೆ ದೇವತೆಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶತ್ರುವಾದ ಆ ಭಯಾನಕನ ದೇಹವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನ ಎದೆಯನ್ನು ಸೀಳಿತು; ಪರ್ವತರಾಜನಿಂದ ಧಾತುಜಲ ಹರಿವಂತೆ ಅವನಿಂದ ಬಹಳ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು.
6.70.64
अभिदुद्राव वेगेन गदां तस्य महात्मनः।
तां गृहीत्वा गदां भीमामाविध्य च पुनः पुनः ॥ ६.७०.६४ ॥
ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಗದೆಯತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು; ಆ ಭಯಂಕರ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪದೇಪದೇ ತಿರುಗಿಸಿದನು.
6.70.65
मत्तानीकं महात्मा स जघान रणमूर्धनि।
स स्वया गदया भग्नो विशीर्णदशनेक्षणः ॥ ६.७०.६५ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ರಣರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಂದನು; ಆದರೆ ಅವನು (ರಾಕ್ಷಸ) ತನ್ನದೇ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುರಿದು ಕಣ್ಣುಗಳು ಛಿದ್ರಗೊಂಡು ಸೋತನು.
6.70.66
निपपात तदा मत्तो वज्राहत इवाचलः।
विशीर्णनयने भूमौ गतसत्त्वे गतायुषि।
पतिते राक्षसे तस्मिन् विद्रुतं राक्षसं बलम् ॥ ६.७०.६६ ॥
ಆಗ ಆ ಮದೋನ್ಮತ್ತನು ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಿದ್ದನು; ಕಣ್ಣುಗಳು ಛಿದ್ರವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣವೂ ಆಯುಷ್ಯವೂ ಕಳೆದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು. ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಬಿದ್ದೊಡನೆ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆ ಓಡಿಹೋಯಿತು.
6.70.67
तस्मिन् हते भ्रातरि रावणस्य
तन्नैर्ऋतानां बलमर्णवाभम्।
त्यक्तायुधं केवलजीवितार्थं
दुद्राव भिन्नार्णवसंनिकाशम् ॥ ६.७०.६७ ॥
ರಾವಣನ ಸಹೋದರ ಹತನಾದಾಗ, ಸಾಗರದಂತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸ ಸೇನೆ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯೊಂದನ್ನೇ ಬಯಸಿ, ಸೀಳಿದ ಸಾಗರದಂತೆ ಚದುರಿ ಓಡಿತು.